ترجمه دانش و بررسی اثربخشی آن در علوم پزشکی

اندازه: px
شروع نمایش از صفحه:

Download "ترجمه دانش و بررسی اثربخشی آن در علوم پزشکی"

رونوشت

1 تعامل انسان و اطلاعات جلد 4 شماره 2 مقاله اصيل پژوهشي ترجمه دانش و بررسي اثربخشي آن در علوم پزشكي ع يل عظيمي: دانشجوي دكتري دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه فردوسي مشهد مشهد ايران. اعظم صنعت جو: استاديار علم اطلاعات و دانش شناسي دانشگاه فردوسي مشهد مشهد ايران محمدحسين دياني: استاد علم اطلاعات و دانش شناسي دانشگاه فردوسي مشهد مشهد ايران رحمت اله فتاحي: استاد علم اطلاعات و دانش شناسي دانشگاه فردوسي مشهد مشهد ايران چكيده (نويسنده مسي ول) زمينه و هدف: ترجمه دانش يكي از مفاهيم نسبتا جديد در حوزة توليد و استفاده از دانش علمي است. در پژوهشهاي پزشكي و مراقبته يا سلامت ترجمه دانش عبارت است از نيازسنجي توليد دانش موثر توجه به انواع مخاطبان سنتز و ارزيابي دانش و نظارت بر استفادة مداوم. هدف پژوهش حاضر معرفي و بررسي اثربخشي ترجمه دانش در حوزة علوم پزشكي است. روش پژوهش: براي معرفي ابعاد ترجمه دانش از منابع مستند موجود و نظرات تني چند از پژوهشگران اين حوزه استفاده شد. براي بررسي اثربخشي علاوه بر استفاده از نظر متخصصان از يكي از روشه يا سنتز دانش با عنوان مرور دامنهاي استفاده شد. با استفاده از جستجوي كليدواژهاي پژوهشه يا مرتبط در چند پايگاه اطلاعاتي برخط بازيابي و از بين 316 مطالعة مرتبط منتشر شده به زبان انگليسي در 10 سال اخير (2008 تا 2017) 22 مطالعه براي تحليل نهايي انتخاب شدند. فرايند انتخاب منابع نهايي بر اساس توصيهها و الگوريتم PRISMA صورت گرفت. يافتهها بر اساس الگوي C+M=O تحليل شد. يافتهها: ابتدا برخي ابعاد ترجمه دانش از جمله زمينهها عناوين موازي هرم دانش سنتز دانش و ديگرمساي ل در اين حوزه معرفي شد. در مرحلة بعد سنتز مطالعات مرور شده نشان داد كه ترجمه دانش اثربخش بوده به نحوي كه از 22 مطالعة بررسي شده تنها 3 پژوهش اثربخشي آن را تاييد نكردند. آموزش عمدهترين مداخلة به كارگرفته شده براي بررسي اثربخشي ترجمه دانش بود. نتيجهگيري: استفاده از ترجمه دانش در برخي كشورهاي غربي نظير كانادا و امريكا با استقبال مواجه شده است. برخي پژوهشگران معتقدند كه در اين حوزه سرمايهگذاري لازم انجام نشده است. با اين حال ترديدهايي هست مبني بر اينكه آيا ترجمه دانش تنها تاكيدي بر راهبردهاي پيشين در حوزه پژوهش نيست دريافت: 1396/4/6 پذيرش: 1396/7/10 كليدواژهها: ترجمه دانش اثربخشي علوم پزشكي مرور نظام مند مرور دامنهاي ترجمان دانش مقدمه يوهان گوته شاعر فيلسوف و اديب آلماني در نيمه قرن هيجدهم معتقد بود كه: «دانستن كافي نيست بايد تلاش كنيم اراده كافي نيست بايد عمل كنيم» 1 (نقل در WHO, 2004). علم انباشتهاي از دانش بشر است كه در اثر كنجكاوي و ارتباط وي با دنيا در جهت شناسايي جهان پيرامون وي به دست آمده است. دانش به عنوان پل ارتباطي جهان ذهن با جهان واقع در عصر ما هويتي علممدار و تكنولوژيك پيدا كرده است. دانش از يك سو به عنوان كليد گشايش عمدة مشكلات جامعه مطرح شده است و از سويي ديگر همين دانش در قفسه ها خاك مي خورد!. تاگو ل (2007 al., Tugwell )-يكي et از پژوهشگران مطرح در زمينه ترجمة دانش- ميگويد: «براي دانشي كه در قفسه نشسته شانسي وجود ندارد كه جلوي هرز رفتن هزينههاي سلامت و منابع مالي را گرفته و از همه مهمتر باعث نجات جان انسانها شود». اين نقل قول اهميت و ضرورت پرداختن به ترجمه دانش را نشان ميدهد. با اين كه ترجمه دانش حوزه اي به نسبت جديد است و در زمينه ترجمه دانش در حوزة علوم پزشكي در ايران و ديگر كشورها مطالعات متعددي انجام شده است اما در نام گذاري اين مطالعات شكاف عجيبي ديده ميشود. براي مثال تا پيش از وضع اصطلاح «ترجمه دانش» كه بر ساختة «موسسات پژوهش در سلامت كانادا» 2 در سال 2010 است در ادبيات پژوهش حدود يكصد عنوان مختلف براي اين حوزه ثبت شده 2 متشكل از 13 موسسه (CIHR) Canadian Institutes of Health Research در حوزه هاي تخصصي مرتبط با سلامت 1 Knowing is not enough, we must apply/ Willing is not enough we must act

2 ترجمه دانش و بررسي اثربخشي آن در علوم پزشكي است (2011.(Shea, نامهايي نظير «به كارگيري دانش» 1 «اجراي دانش» 2 «استفاده از دانش» 3 «پركتيس 4 دانش» 5 و غيره. تلاشهاي موازي با ترجمه دانش معضل جديدي نيست. در يكي دو دهه اخير وجود پژوهشهايي با چند ده عنوان متفاوت اما با اهدافي كاملا مشابه با ترجمه دانش سبب شده عملا دستيابي به پژوهشهاي مرتبط با «ترجمه دانش» با چالش مواجه شود و تصور ميرود اين آشفتگي در عملكرد اين حوزه هم تا ثيرگذار است (2006 al.,.(graham et ابهام در ماهيت و وجود عناوين متعدد بازيابي پيشينهها را مختل كرده و اين خود مشكلات ثانويهاي كه تا ثيرات جديتري هم دارند- را موجب شده كه از مهمترين آنها ميتوان به ابهام در سازماندهي دانش مربوط به «ترجمه دانش» ابهام در اثربخشي اين حوزه و نيز احتمال عدم دسترسي به ابزارهاي موجود اشاره كرد. در حال حاضر در ايران «ترجمان دانش» «ترجمان و تبادل دانش» 6 و «ترجمان تبادل و تجاري سازي دانش» 7 و غيره...استفاده ميشود. عبارت «ترجمان دانش» به عنوان برابرنهاد Knowledge Translation به كار گرفته شده است. برابر با توضيح فرهنگ معين 8 همچنين دانشنامه دهخدا 9 و فرهنگ فارسي عميد 1 0 «ترجمان» اسم فاعلي و به معني «ترجمه كننده» است. اما چرا اين معادل اشتباه در ايران ساخته و رايج شده است بنابر توضيحات سيدرضا مجدزاده سرپرست وقت «مديريت ارتباطات و كاربرد نتايج تحقيقات» دانشگاه علوم پزشكي تهران اين برابر نهاد حاصل تفكر جمعي اين مديريت حدود سال 1388 بوده است. در مصاحبهاي كه يكي از مولفان پژوهش حاضر با ايشان داشت علت اين انتخاب چنين توضيح داده شد:...«اوايل مطرح شدن 2 1 Knowledge application 2 Knowledge implementation 3 Knowledge use 4.(Practice) در زبان فارسي بيشترين معادل استفاده شده براي آن «عمل» و نيز واژة «كردار» است كه البته هر دو به هيچ وجه نميتوانند بار معنايي واژه اصلي را در ذهن خواننده القا كنند. هادي جليلي در بخش «مقدمة مترجم» كتاب «نظريه و روش در تحليل گفتمان» مينويسد: پركتيس عبارت است از «عملي مقبول فعاليتي ناخودآگاه و يا رفتاري از روي عادت كه به تكرار انجام ميشود. پركتيس در پزشكي به معني طبابت و نزد حقوقدانان به معني وكالت است... به هيچ وجه بار معنايي «تكرار» و «مقبوليت» [در واژه عمل يا كردار] نيست». براي انتقال بار معنايي لازم همچنان در متن اين پژوهش «پركتيس» استفاده شده است. 5 Knowledge practice ٦ عنوان دفتر ترجمه دانش در دانشگاه علوم پزشكي تهران ٧ عنوان دفتر ترجمه دانش در دانشگاه علوم پزشكي ايران 8 مدخل فرهنگ فارسي معين: (ت ج ) ] ع. [ (ص.) 1 - مترجم گزارنده. 2 - بازگو كننده بيان كننده. 9 مدخل فرهنگ دهخدا: ترجمان. ] ت ج / ت ج / ت ج / ت ج [ (ع ص ا ) شخصي را گويند كه لغتي را بزبان ديگر تقرير نمايد. 10 مدخل فرهنگ فارسي عميد: (صفت) [عربي جمع: ت راج مه و ت راج م] tarjo(a)mān كسي كه دو زبان بداند و مطلبي را از زباني به زبان ديگر بيان كند مترجم. اين مفهوم در ايران حين برگزاري يكي از كارگاهها ديدم كه برخي اين كارگاه را با كارگاه ترجمه و مقاله نويسي اشتباه 11 گرفتهاند...بنابراين پس از همفكري با ساير دوستان». از آنجايي كه اين گروه 12 «ترجمان دانش» را انتخاب كرديم براي اولين بار اين مفهوم را در ايران مطرح كردند طبيعي است كه عنوان «ترجمان دانش» همهگير شده است. عبارت «ترجمان دانش» كه خود بجاي «ترجمه دانش» كاربرد يافته به سرعت در حال انتشار در حوزة علوم انساني و اجتماعي است به اين 13 است. اما جالب اينكه اين كاربرد كاملا وارونه معني كه در حوزة پزشكي ترجمان دانش براي پرهيز از سوءتفاهم ترجمه زباني انتخاب شد در اين سو در علوم انساني و اجتماعي ترجمان دانش به معناي ترجمه زباني كاربرد يافته است! در ايران حوزة ترجمه دانش در حوزة مطالعات علوم پزشكي نسبتا شناخته شده است. اين پژوهش در راستاي معرفي اين حوزه براي ساير متخصصان منجمله متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسي تهيه شده است. اراي ة اين مطلب به جهت توصية كاربرد ترجمه دانش در حوزة دانش تخصصي علم اطلاعات و دانش شناسي و رشتههاي مشابه نيست چرا كه اين علوم ماهيتي متفاوت با علوم پزشكي دارند. براي نمونه علم اطلاعات و دانش شناسي شاهد-محور نيست در آن دانش مشابه علوم پزشكي سنتز نميشود در اين حوزه هرم شواهدي تا به حال ترسيم نشده ارزيابي شواهد به آن معني خاص انجام نميشود و از همه مهمتر در اين حوزه استفاده از آخرين شواهد هنوز كاربرد نيافته و عمر دانش همانند حورة پزشكي كوتاه نيست. بنابراين به نظر ميرسد استفاده از چارچوبهاي ترجمه دانش در علم اطلاعات و دانش شناسي-لااقل با مفروضهها و ابزارهاي فعلي- فعلا ميسر نباشد. اما چرا بايد اثربخشي ترجمه دانش را بررسي كرد در اين راستا گاردنر و ديگران (2010 al. (Gardner, et شش دليل عمده را بر مي شمارند. ١١ همكاران دكتر مجدزاده در طي سالهاي گذشته عمدتا كساني همچون دكتر سحرناز نجات ژاله غلامي دكتر اكبر فتوحي شراره احقري كتايون ملكي بهاره يز يد زاده و دكتر حسين ملك افضلي بوده اند. اين گروه بيشترين مطالعات مربوط به ترجمه دانش در ايران را انجام داده اند. ١٢ در سال 1387 كتابي از اين محقق با عنوان «ترجمه دانش و بهره برداري از نتايج پژوهش» منتشر شده است. اين كتاب اولين اثر پژوهشي اين محقق به زبان فارسي است كه با همكاري تني چند از همكارانش تهيه و توسط دانشگاه علوم پزشكي تهران منتشر شده است. 13 از اين دست كاربردهاي واژگونه را مي توان در حتي مجلات تخصصي ديد نظير مجله تخصصي «ترجمان پژوهش هاي ارتباطي» كه توسط دانشگاه تهران منتشر ميشود و عم لا فراخوان ترجمه مقاله مي دهد. (به آدرس ( وبسايت ترجمان علوم انساني (به آدرس (/ نيز همين هدف را دنبال مي كند. تعامل انسان و اطلاعات

3 علي عظيمي و همكاران 1. نشان دادن سودمندي حاصل از توسعه دانش 2. آگاه كردن جامعه از نياز به نوآوري 3. اطمينان از بازگشت مناسب سرمايه 4. تهيه معيارهايي براي مقايسة [پژوهشها] 5. براي ارتقاء سطح رقابت در بازار جهاني 6. حمايت از درخواستهاي آتي براي جذب منابع مالي. روش در اين پژوهش ابتدا با تكيه بر شواهد تاريخي و گزارشهاي مطالعات پيشين و استفاده از نظرات برخي پژوهشگران اين حوزه به صورت مختصر ابعاد مهم ترجمه دانش بررسي و تبيين شد. در ادامه با توجه به مبهم بودن اثربخشي حوزه ترجمه دانش-كه برخي مطالعات به آن پرداخته اند (براي نمونه( 2014 al. (Stevens, et -بررسي دامنهداري در اين خصوص انجام شد كه بالاخص با توجه به نوپا بودن اين حوزه حايز اهميت است. بنابراين اثربخشي ترجمه دانش در يك دورة 10 ساله ( ) در حوزة علوم پزشكي با استفاده از يك روش مرور نظاممند مرور دامنهاي 1 بررسي شد. در مورد اين روش و نحوه اجراي آن براي ارزيابي اثربخشي ترجمه دانش در ادامه توضيحات لازم اراي ه شده است. الف) معرفي ترجمه دانش بر خلاف مديريت دانش كه تلاش براي حفظ دانش سازمان و مزيت رقابتي آن است ترجمه دانش 2 نگاهي مردم سالارانه به دانش و عرصة پژوهش دارد باوري كه «دانش علمي» پتانسيل آن را دارد كه مشكلات درماني و مراقبتي كه گريبانگير سلامت جامعه است را برطرف كند و بنابراين بايد در اختيار همه قرار گيرد و در عرصة عمل به كار گرفته شود. ترجمه دانش مفهومي نسبتا تازه است كه در دهههاي اخير توجهات زيادي را در حوزههاي مختلف علوم پزشكي به خود جلب كرده است. ترجمه دانش در عمل عبارت است از مجموعه اقداماتي كه به كار گرفته ميشود تا دانش منبعث از پژوهشهاي علمي در زمان مناسب به شيوهاي اخلاقي و بهينه به دست مصرفكنندة دانش برسد ) al. Azimi, et.(2015; Bennett & Jessani, 2011 اگر بخواهيم مرزهاي ترجمه دانش را آشكار كنيم با نگاهي به مدل «ترجمه دانش در عمل» گراهام و همكاران (2006 al., (Graham et ميتوان آن را فرايندي غيرخطي و چندبعدي دانست كه از نيازسنجي ارزيابي وضعيت توليد دانش متناسب با نيازها و توليد ابزارها و محصولات دانشي شروع شده و در ادامه با ارزيابي دانش انتقال دانش به مخاطبان سهگانه (سياستگذاران متخصصان همتراز و عامه استفاده كنندگان) نظارت در عمل تهيه بازخورد و تاكيد بر استفادة مداوم دانش ترجمه شده ادامه پيدا ميكند. زمينه عنوان و اهداف ترجمه دانش در فراخوان سال 1975 «كميسيون ملي گزارشهاي ديابت» 3 در ايالات متحده امريكا عنوان شده كه بايد آخرين دستاوردهاي تحقيقات ديابت با حداقل تاخير ممكن براي بهبود مراقبت از بيماران ديابتي «ترجمه» شود( Davison,.(2009 آنگونه كه داويسون ميگويد به طور مشخص ميتوان ردپاهاي اولية تولد «ترجمه دانش» را در حوزة ارتباطات ديد. شواهد اوليه مطرح شدن واژه «ترجمه» در پژوهش كه بعدها در ترجمه دانش متجلي شد مربوط به زماني بود كه به دليل افزايش توجه به روشهاي ارزيابانه و توليد پژوهشهاي كاربردي و نيز توليد ابزارهاي استانداردسازي و استخراج دادههاي استاندارد شده پژوهشگران سعي كردند از ابزارهاي پژوهشي نظير پرسشنامههاي آماده در پژوهشهاي خود استفاده كنند. روايت موجود به اين صورت است كه ساخت اعتباريابي و نيز انتشار ابزارهاي پژوهشي زمانبر و هزينهبر بوده است در نتيجه پژوهشگران در بافتهاي زباني جغرافيايي و فرهنگي مختلف بجاي ساخت ابزار سعي كردند ابزارهايي كه در ساير بافتها تهيه شده را ترجمه و پس از استانداردسازي در جامعة خود استفاده كنند( Davison, 2009). اين رويداد احتمالا اولين بستر «ترجمة» دانش است. دانش در ترجمه دانش دانش پس از مدرنيسم جايگاهي متفاوت از دانش عصر كلاسيك و رنسانس دارد و ديگر تنها منبعث از سامانة «شناسايي شباهت»هاي عصر رنسانس و سامانة «نامگذاري» عصر كلاسيك نيست (دريفوس و رابينو 1382). در پارادايم علم از منظر اثباتگرايانه «دانش» دريافتها يا نتايج پژوهشهايي است كه در چارچوب روشهاي علمي بهدستآمده و بنابراين «روشمند» و «مبتني بر تجربه عيني» وقايع و «فرضيات آزمونپذير» است. اين دانش همگاني 3 National Commission on Diabetes Reports 1 Scoping review 2 Knowledge Translation تعامل انسان و اطلاعات 3

4 ترجمه دانش و بررسي اثربخشي آن در علوم پزشكي است و از مجموعهاي سازمانيافته (يا پردازششده) از اطلاعات (معنيدار) تشكيلشده است (2011.(Reading, بنابراين تظاهر دانش ميتواند به اشكال متفاوتي باشد شامل: 4 3 دانش چه كسي 2 دانش چرايي 1 دانش عملي دانش حقايق و غيره ) Lundvall, Jensen, Johnson, Lorenz, & 2007). در مورد اجزاء تشكيلدهنده دانش هم در دسترسترين الگو هرم : [خشه ] داده اطلاعات دانش و خرد است كه اگرچه ظاهري ساده و ملموس را نمايش ميدهد اما پيچيدگيها و چالشهاي خاص خود را دارد. با اين حال فلوريدي (2010 Floridi, ص 22) اعتقاد دارد كه اين هرم كم چالشترين دستهبندي ممكن تا به حال بوده است اما بايد توجه كرد كه بر خلاف ارتباط خطي اين هرم حركت داده تا دانش مسيري خطي و تك بعدي نيست. عليرغم اين تفسير تفكيك اين سه گانه داده اطلاعات و دانش پر ابهام است و حتي بر خلاف انتظار ابداع مفهوم داده بسيار جديدتر از دو مفهوم اطلاعات و دانش است. كوتاه آنكه در ادبيات حوزة ترجمه دانش خبري از كاهش دانش به اطلاعات و داده نيست و به عوض «دانش» محصول پژوهش در روش علمي است. به زبان ساده عبارت است از نتايج پژوهشهاي عمدتا تجربي با تاكيد بر سنتز و ارزيابي آنها. سنتز دانش به دليل حساسيتهايي كه در حوزة مطالعات پزشكي وجود دارد استفاده از نتايج پژوهشهاي جديد بايد همراه با ارزيابي آنها باشد. اين ارزيابي معمولا با مقايسة نتايج مطالعة منتشر شده با يك سري معيارهاي خاص و نتايج مطالعات پيشين صورت ميگيرد كه به آن ارزيابي شواهد 5 گفته ميشود. با توجه به سير صعودي توليد دانش علمي و انباشته شدن مطالعات در حوزههاي مختلف عملا مطالعة همه مقالات براي متخصصان غير ممكن شده و از همة مهمتر به دليل پراكندگي نظرات و نتايج تلخيص مقايسه و ارزيابي نتايج ضروري مينمايد. سنتز دانش در دو حوزة ترجمه دانش و پزشكي مبتني بر شواهد به معناي استفاده از روشهاي فراتحليل (اعم از كمي و كيفي و مروري) با استفاده از مرورهاي اغلب نظاممند براي به دست دادن اثربخشي ي ك مداخله يا نحوة تاثيرگذاري يك فرايند است. به عبارت ديگر 4 1 Know what 2 Know how 3 Know why 4 Know who 5 Evidence appraisal پژوهشگر ميكوشد با در نظر گرفتن مطالعات مختلف در ي ك حوزة موضوعي خاص برآوردي آم اري يا توص يفي از اثربخشي-براي نمونه- يك مداخله اراي ه كند. «سنتز» برگرفته از سه گانة تز (Thesis) آنتي تز (Antithesis) و سنتز (Synthesis) است كه ابداع مفهومي آن به گي ورگ هگل فيلسوف آلماني نسبت مي دهند. البته اين واژهها براي اولين بار از زبان يوهان فيشته فيلسوف آلماني بيان شده است (هگل واژه «aufheben» به معناي ارتقاء دادن يا رفع كردن را براي سنتز به كار برده است). از نظر وي مادام كه فرض اوليه اي وجود دارد بي درنگ فرضهاي متناقض نيز پديد ميآيد اما در ديالكتيك هگلي تقابل اين دو به هيچ يا رد يكي نميانجامد بلكه نتيجه برآيندي از هر دو به نام سنتز است (2016.(Maybee, ظاهرا اين برآيند بايد بدون استهلاك هر يك از طرفين باشد. بنابراين زماني كه فرضيهاي مطرح ميشود اين فرض ميتواند با فرضي بديل به چالش كشيده شود. در اين حالت سنتز راه حل مناقشه تز و آنتي تز با حضور هر دو طرف است. اما سنتز دانش- به معنايي كه در ادبيات ترجمه دانش به كار برده مي شود- برداشت دقيقي از سهگانه هگلي نيست و سنتز تقريبا معادل «جمع بندي و مقابله كردن روشمند» است. در ترجمه دانش سنتز به معناي آشتي دو طرف تز و آنتيتز نيست. يك پژوهش نه تز و نه آنتيتز بلكه تكهاي از پيكره دانش است كه اعتبار آن در مقابله با ساير تكهها نه با ابزار ديالكتيكي هگلي بلكه با ابزارهايي نظير مرور نظاممند و يا فراتحليل ارزيابي ميشود. به عبارت ديگر با جستجو جمعآوري پالايش و تحليل و مقايسة مطالعاتي كه به پرسشها يا مساي ل مشابهي پرداختهاند ميزان عينيت نتايج و سوگيري هاي احتمالي آنها مورد بررسي قرار ميگيرد. هرم دانش (شواهد) هرم دانش يا شواهد مبين دستهبندي سلسله مراتبي مطالعات حوزة پزشكي بر اساس ميزان اعتبار و سوگيري در گزارش شواهد باليني است با اين توضيح كه هرچه از كف به راس هرم بالاتر برويم اعتبار شواهد بيشتر و از سطح سوگيري كاسته مي شود استفاده از شواهد راس هرم (شامل مطالعات كارآزمايي باليني مطالعات سنتز شده يا فراتحليلي و گايدلاينها (راهنماها)ي تخصصي) در ترجمه دانش مورد تاكيد است. (شكل 1). مدل هاي ترجمه دانش براي تحقق اهداف ترجمه دانش مدلها و چارچوبهاي تعامل انسان و اطلاعات

5 علي عظيمي و همكاران نظري متنوعي تا به حال معرفيشده است كه معروفترين آنها مدل ترجمه دانش موسسات پژوهش در سلامت كانادا (CIHR) است كه در شكل 2 ترجمة آن درج شده است. اين مدل هفت مرحله دارد كه به ترتيب به قرار ذيل است: مرحله اول (KT1) شامل دفاع از سوال و روش پژوهش كه بايد اين دو به مشتركا به تاييد محققين و مصرفكنندگان دانش برسد. اين مرحله نشان ميدهد كه بايد از ابتدا ميان دو گروه توليدكننده علم (پژوهشگر) و مصرفكننده آن (سياستگذار همكاران همتراز و عامه استفاده كنندگان خدمات بهداشتي و درماني) همكاري و مشاركت وجود داشته باشد. در مرحله دوم (Kt2) سوالات و روشها با نظر مشاركتي هر دو طرف پژوهشگر و ذي نفع تعيين و پژوهش وارد فاز اجرايي تعامل انسان و اطلاعات 5 ميشود. در مرحلة سوم (Kt3) انتظار ميرود كه نتايج پژوهش مشخص شده و عملا پاسخ مساي ل و سوالات طرح شده در قالب دانش قابل استحصال است. اين دانش از طريق يكي از مجراهاي انتقال دانش بايد به دست مخاطب دانش برسد. دانش جهاني يا عمومي به اين معنا است كه اين دانش بايد آبجكتيو و در دسترس همه افراد باشد. مرحله چهارم (Kt4) سطح انتشار و دسترس پذير كردن دانش در بسترهاي اجتماعي و فرهنگي (كانالهاي غير رسمي) و نيز در نظر گرفتن استانداردهاي هنجاري و فرهنگي در اشاعه دانش است. به عبارت ديگر در اين مرحله انطباق يافتههاي تحقيق با ويژگيهاي فرهنگي و اجتماعي آن جامعه انجام ميشود. هرچند كه از ابتدا مصرفكنندگان دانش در توليد سو ال و اجراي تحقيق همكاري داشتهاند ليكن هنوز اين سو ال باقي است كه آيا نتايج حاصله از تحقيق در آن جامعه امكان اجراي ي شدن را دارد آيا عوامل فرهنگي و اجتماعي مغايرت با اجراء نتايج بدست آمده ندارند در اين مرحله مصرفكنندگان نتايج براي يافتن اين مغايرتها و انطباق با زمينههاي اجتماعي فرهنگي نقش بيشتري خواهند داشت. مرحله پنجم (Kt5) سطح سياستگذاري و استفاده از دانش به دست آمده در فرايندهاي تصميمگيري و تصميمسازي است. مرحله ششم (Kt6) مرحله نهايي ترجمه دانش است. علاوه بر تهيه بازخورد و رصد كردن آثار پژوهشي مرحله ارزيابي «اثر پژوهش» 1 انجام ميشود. اندازهگيري اثر پژوهش بر اساس ارزيابي اثربخشي كوتاه مدت/ بلند مدت نتايج يك پژوهش در عمل و معادلسازي مالي آن و درنهايت مقايسة آن با منابع مالي هزينه شده صورت ميگيرد. به بيان ديگر بررسي ميشود كه براي يك پژوهش چقدر هزينه شده و آن پژوهش چقدر بازده داشته است. اگر اين بازده را با معيارهاي خاص به ارزش مالي تبديل كنند مقايسه بين هزينههاي انجام شده و بازده پژوهش ممكن ميشود. اثر پژوهش مبحث مهمي در بحث شرط تامين منابع پژوهشهاي آتي و نيز تهيه منابع براي پژوهشهاي مشابه است. اهداف ترجمه دانش همانگونه كه ذكر شد هدف عمدة ترجمه دانش توليد و انتخاب دانش مو ثر پل زدن بين توليدكننده و مصرفكننده 1 Research Effect شكل 1 - هرم دانش بر اساس كيفيت آن (از منظر اثباتگرايي منطقي حوزه پزشكي). اين هرم در سال 1979 توسط كارگروه آزمونهاي ادواري سلامت كانادا 1 ترسيم شد( 2011 al., (Burns, et شكل 2- مدل ترجمه دانش CIHR (برگرفته از وبسايت CIHR به آدرس (

6 ترجمه دانش و بررسي اثربخشي آن در علوم پزشكي دانش و نيز از بين بردن فاصله زماني بين توليد و مصرف دانش است اهدافي كه درنهايت ما موريت استفاده بجا از دانش صحيح در زمان مناسب را محقق ميكند. با اين حال صرفه جويي اقتصادي در هزينههاي سلامت و در نهايت بهبود وضعيت سلامت انسان اهداف غايي در ترجمه دانش هستند. بهره برداري از دانش در ترجمه دانش بهرهبرداري از دانش تابع فرايند «انتقال دانش» است كه لويس و همكارانش (2003 al, (Lavis, et پنج وجه به شرح ذيل براي آن ذكر كردند: 1. چه چيزي [دانشي] بايد منتقل شود 2. اين انتقال براي چه كسي بايد صورت گيرد 3. چه كسي بايد اين انتقال را انجام دهد 4. چگونه اين انتقال بايد صورت گيرد 5. اين انتقال چه تا ثيري بايد داشته باشد در ترجمه دانش فرض بر اين است كه دانش مي تواند حداقل 1 استفاده به سه صورت مورد استفاده قرار گيرد: استفاده ابزاري 2 و نمادين ( (Sudsawad, استفاده ابزاري مفهومي استفاده مستقيم از دانش مستخرج از پژوهشها براي اتخاذ تصميم عملياتي و يا اجراي عملي خاص اصلاح يا تغيير رفتار و يا استفاده عملي از ابزاري خاص و در نهايت مشاركت در نوآوري و ابداع است. استفاده مفهومي زماني اتفاق ميافتد كه دانش باعث تغيير در تفكر و شيوه نگرش فرد شود اما الزاما تغيير در رفتار وي ايجاد نشود و يا حداقل اين تغيير مشهود نباشد. استفاده نمادين تاثير ثانويه دارد به اين معني كه در فرد دريافت كننده الزاما تغييري ايجاد نميكند اما ميتواند توسط وي براي مقاصد سياستگذاري استفاده شود براي نمونه استفاده از دانش در وضع مقررات يا در قانونگذاري 1999).(Estabrooks, روش بررسي اثربخشي ترجمه دانش با استفاده از سنتز موضوعي 4 مي توان اثربخشي مطالعات مختلف را ارزيابي كرد (2008 Harden,.(Thomas & در پژوهش حاضر در يك بازة زماني مشخص مقالاتي كه در حوزة پزشكي اثربخشي ترجمه دانش را بررسي كرده بودند جستجو شدند. پژوهش هاي منتخب بر اساس معيارهاي مشخص ورود و خروج از مطالعه وارد پژوهش شده و بررسي 5 در اين مطالعه معيارهاي زمينه نوع مطالعه (كمي يا شدند. كيفي) تعداد نمونه ها و نيز نوع مداخلة درماني به عنوان ملاك ورود به مطالعه در نظر گرفته نشد. بنا به ماهيت هدف اين پژوهش كه بررسي كلي اثربخشي ترجمه دانش بود از نوعي روش مرور نظام مند با عنوان «مرور دامنهاي» 6 استفاده شد. مرور دامنهاي از انواع روش هاي كيفي سنتز دانش است كه در مطالعات مختلف با عناوين مختلفي به كار گرفته شده 7 نگاشت شواهد 8 و مرور است ازجمله: گزارش دامنهاي سريع ( (Dijkers, در اين مرور هدف به دست دادن برآوردي از مطالعات انجام شده در موضوعي مشخص است. حوزة بررسي مرور دامنهاي بر خلاف مطالعات فراتحليل كه در آنها پرسشها بسيار ظريف و مشخص است گسترده بوده و بنابراين طيف گسترده تري از پژوهش ها- اعم از كمي و كيفي- را مي توان يكجا بررسي كرد. ) & Arksey.(O'Malley, 2005 انجام مرور دامنهاي در پيوهش حاضر بر Arksey & 10 اساس توصيه هاي شش گانة آركسي و اوملي ) (O'Malley, 2005 انجام گرفته است. راهبردهاي جستجو براي مرور نظام يافته براي يافتن پژوهشهاي مرتبط با اثربخشي ترجمه دانش پروتكلي به قرار ذيل تنظيم و اجرا شد. ابتدا با استفاده از كليدواژههاي Translation» Knowledge» «Knowledge «Knowledge application» «Transfer جستجوهايي انجام شد اما به دليل بازيابي تعداد خيلي زياد مطالعات و نيز از بين بردن سوءگيري احتمال تفاوت در حوزة موضوعي جستجو تنها با عبارت Knowledge» «Translation در عنوان و چكيدة مقاله در دستور كار قرار گرفت. بنابراين در بازه زماني 2008 تا 2017 در فاصله زماني 14 مارس تا 26 مارس 2017 جستجوهايي توسط نويسندة اول و يك متخصص موضوعي به صورت مستقل در چهار پايگاه اطلاعاتي برخط انجام و ركوردها ذخيره شد. موارد توافق جستجو در بين اين دو با ٥ در پژوهش حاضر اثربخشي مطالعات وارد شده در سطح مرور و جمع بندي (summarize) انجام شد و بنا به اهداف پژوهش عملا به سطح تحليل (analyze) نرسيد. بنابراين گزارش اراي ه شده ارزش باليني ندارد و تنها تصويري كلي از اثربخشي ترجمه دانش در حوزه هاي مختلف باليني را عرضه ميكند. 6 Scoping Review 7 Scoping Report 8 Mapping evidence 9 Rapid review 1 0 (اين مطالعه در حوزة مرور دامنه اي يك مطالعه كلاسيك محسوب شده و بيش O'Malley از 3000 مرتبه مورد ازجاع قرار گرفتن است ( تعامل انسان و اطلاعات 6 1 Instrumental use 2 Conceptual use 3 Symbolic 4 Thematic synthesis

7 علي عظيمي و همكاران استفاده از آماره كاپا محاسبه گرديد كه برابر با %76 بود. براي جستجو در چهار پايگاه مورد نظر الگوريتمهاي زير به كار گرفته شد: تعامل انسان و اطلاعات 7 ScienceDirect #1: Knowledge translation" #2: effect* OR effictiveness #3: Combine #1, #2 PubMed ("Knowledge translation" [tiab] AND (effect* [tiab] OR effictiveness [tiab]) AND 01/01/2008[DP]: 01/01/2017 [DP]) Proquest #1: (TS= (knowledge translation) #2: (TS= ( effect* ) OR TS= ( effictiveness )) #3: Combine #1, #2 معيارهاي ورود مقاله به مطالعه Wiley Interscience #1: Knowledge translation" #2: effect* OR effictiveness #3: Combine #1, #2 اختصاصا به بررسي اثربخشي فرايند ترجمه دانش پرداخته باشند در عنوان يا چكيده يا كليدواژهها» knowledge «translation وجود داشته باشد در عنوان يا چكيده يا كليدواژهها «effect*» وجود داشته باشد بازة زماني مطالعه 2008 تا 2017 به زبان انگليسي باشد معيارهاي خروج از مطالعه o نداشتن متن كامل/عدم دسترسي به متن كامل (study protocol) مطالعه ناتمام o نمودار فرايند بازيابي مطالعات مرتبط اعمال معيارهاي ورود و خروج از مطالعه و نيز فرايند ريزش مقالات تا حصول مطالعات نهايي براي بررسي و در ادامه جدول مطالعات وارد شده به مطالعه با شرح جزي يات آنها آمده است (جدول 1). اين نمودار بر اساس فلوچارت پريزما ) 1 2 (PRISMA طراحي شده است (نمودار 1). نمودار 1- الگوريتم جستجو بر اساس فلوچارت PRISMA بازيابي و اعمال معيارهاي ورود و خروج از مطالعه و تعداد مقالاتي كه در هر مرحله باقي ماندند. يافتههاي مرور دامنهاي پس از گردآوري دادهها و آماده سازي جدول مطالعاتي كه در نهايت وارد مطالعه شدند (جدول 1). براي تحليل دادهها از الگوي C+M=O 3 كه در مطالعه سالتر و كوثري ( Kothari, (Salter & مورد استفاده قرار گرفته استفاده شد و تحليل نهايي در سه چارچوب بافت (C) سازوكار (M) و در نهايت پيامد (O) انجام شد. سالتر و كوثري (2014 Kothari, (Salter & اين سه چارچوب را چنين توصيف مي كنند: بافت تنها شامل محل و صحنة اجراي پژوهش نيست بلكه به موارد ذكر شده بايد نقش افراد و روابط موجود فناوري ها شرايط اقتصادي دموگرافي و نظاير آن را نيز اضافه كرد. با اين حال در پژوهشها استفاده از عناصر بافتي با توجه به هدف پژوهش انجام ميشود. 3 Context+Mechanism=Outcome 4 Kothari 1 Available online at: 2 Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta- Analyses (PRISMA)

8 ترجمه دانش و بررسي اثربخشي آن در علوم پزشكي پژوهشگران 2015 Lisa M Puchalski Ritchie, et al (Ritchie, 2015) 2016 Lisa M Puchalski Ritchie, et al. (Ritchie, 2016) جدول 1- ليست مطالعات نهايي با شرح جزي يات مربوط به هر يك از اين مطالعات ابزار نوع مداخله نوع مطالعه موضوع سال انتشار تاثير ترجمه دانش در بهبود مراقبت و درمان سل تاثير ترجمه دانش در افزايش كيفي مهارتهاي شغلي و دانش فرد مشغول در حوزه سلامت بررسي اثر ترجمه دانش 2009 Dob- Maureen bins, (Dobbins, 2009) 2010 Edward R. Melnick, (Melnick, 2010) 2017 Luke T. Lavallée, (Lavallée, 2017) 2016 Danielle Levac, (Levac, 2016) 2011 Katie N Dainty, (Dainty, 2011) 2011 C Nadine Wathen, (Wathen, Sibbald, Jack, & MacMillan, 2011) 2014 Anita Kothari, (Kothari & Wathen, 2013) 2014 Bonnie Stevens, (Stevens, Yamada, Estabrooks, et al., 2014) كارازمايي باليني كارازمايي باليني بررسي تاثير استفاده از ترجمه مداخله اي دانش در سياستهاي پزشكي باليني در كالج هاي آمريكا در مقايسه با حمايتهاي تصميم گيري باليني در مورد سنكوپ تدوين و انجام برنامههاي آموزش پزشكي در كانادا: ترجمه دانش (KT4RCC) بررسي تاثير برنامههاي ترجمه دانش بر كاربردهاي باليني در بيماريهاي قلبي بررسي اثر ترجمه دانش در استفاده از درمان هيپوترميك در بيماران پس از ايست قلبي كارازمايي باليني قبل و بعد كانادا پرسشنامه آموزش به مدت دو هفته براي كاركنان بخش مراقبت و درمان كانادا مصاحبه مداخله به دو صورت انجام شد: قسمت آموزش در طي 6 جلسه و قسمت ياداوري بود مداخله شامل دو بخش: بخش اول يك جلسه آموزش حضوري بخش دوم فرستادن ايميل آموزش آنلاين كارازمايي كارگاه عملي باليني كارازمايي باليني مصاحبه و كانادا پرسشنامه ارزيابي عملي از طريق ارتقاي سواد اطلاعاتي از طريق جستجوي كليدواژهها محل خلاصه نتايج انجام آمريكا كانادا پرسشنامه آموزش مداوم پزشكي CME از طريق ايميل مداخله در فاز اول شامل شناسايي افراد و اراي ه پروتكل مطالعه به آنها فاز دوم شامل سخنراني و دريافت بازخورد 3 ماه بعد از سخنراني آموزش با آمريكا استفاده از ابزار اختصاصي ADOPT- VR مصاحيه نيمه كانادا ساختار يافته كانادا مصاحبه كارگاه طولي بررسي تاثير ترجمه دانش برروي تحقيقات انجام شده در حيطه خشونت عليه زنان بررسي تاثير تركيبي از ترجمه دانش و مدل تغيير يافته در جهت پيشگيري از خشونتهاي خانوادگي ميزان بهبودي در درد پس از يك مداخله چند بخشي ترجمه دانش تركيبي كارگاه (مداخلهاي مقطعي) همگروهي آموزش (PDSA) آينده نگر پرسشنامه و بريتانيا مصاحبه نيمه ساختار يافته پرسشنامه كانادا ارتباط معنيداري بين ترجمه دانش با درمان و مراقبت از بيماري سل يافت نشد. مداخله مورد نظر اثر معنيداري بر شاغلين در حوزه سلامت در مورد بيماريهاي مختلف از جمله ايدز و سل داشت كه نشان از اهميت بالاي انجام اين طرح در كشورهاي با درامد پايين و متوسط دارد در اين مطالعه تاثير معني داري از ترجمه دانش بر پيامد هاي اوليه مشاهده نشد. تدوين يك برنامه مبتني بر شواهد براساس راهنماهاي (گايدلاين) باليني مربوط به سنكوپ ميتواند باعث تغيير سواد اطلاعاتي و در نهايت تغيير در رفتار پزشك در اورژانس شود. اين توصيههاي باليني ميتواند در گردش كاري پزشك قرار گيرد كه در نهايت باعث افزايش و ارتقا كيفيت خدمات شود. دانش و مهارت افراد در مراقبتهاي سرطان به ميزان 10 درصد افزايش داشت. همچنين ترجمه دانش در افزايش مهارت در مراقبت از بيماران سرطاني اثربخش بود كه اين نتيجه باعث مي شود به فرهنگ سازي و ايجاد زمينههاي لازم براي اجراي برنامه بيشتر توجه شود. استفاده از برنامههاي ترجمه دانش در افزايش و بهبود رفتارهاي باليني در زمينه بيماريهاي قلبي اثر بخش بوده است. نتايج نشان داد كه ترجمه دانش به صورت مشخصي باعث افزايش بقاي كلي و كاهش عوارض عصبي در بيماران ميشود. اجراي استراتژي ترجمه دانش در بيمارستان باعث افزايش دسترسي بيماران به مداخلاتي مي شود كه در افزايش طول عمر آن موثر است. تبادل دانش در موضوع خشونت عليه زنان مي تواند در ارتقا تحقيقات در اين زمينه اثربخش باشد. مشاركت شبكه اي ايجاد ترجمه دانش و فرهنگ سازي در مورد برنامه هاي آن اثربخش است كه اين اقدام خود منجر به پيشگيري ار خشونتها و ارتقا فعاليت هاي بهداشتي ميشود. ميزان درد در گروه دريافت كننده ترجمه دانش به طور معني داري نسبت به گروه دريافت كننده درمان استاندارد پايين تر است و در نهايت اثربخشي مداخله مورد نظر تاييد شد. به عبارت ديگر سازوكار نشان ميدهد كه چگونه مداخلات به تعامل انسان و اطلاعات 8

9 علي عظيمي و همكاران (ادامه) جدول 1- ليست مطالعات نهايي با شرح جزي يات مربوط به هر يك از اين مطالعات بررسي تاثير انجام ترجمه دانش بر ميزان درد در كودكان بستري شده در بيمارستان كارازمايي باليني كارگاه عملي پركتيس مبتني بر شواهد براي افزايش كيفيت (EPIQ) كيفي بررسي تاثير ترجمه دانش بر روي ارزشيابي عمل هاي جراحي صرع اخله اي حمايت از تغيير رفتار عملكرد و فعاليتهاي باليني و تاثير آن بر روي درمانهاي عصبي: مطالعه موردي از ترجمه دانش بررسي تاثير ترجمه دانش بر سياستهاي بهداشتي در مورد بيماريهاي ذهني و رواني بررسي تاثير مداخلات ترجمه دانش بر روي اختلالات دو قطبي بررسي تاثير استفاده از ترجمه دانش در افزايش و بهبود تلاش بيماران اسكلتي عضلاني در انجام فيزيوتراپي بررسي موفقيت برنامه ترجمه دانش در مراقبت هاي طولاني مدت: نتايج نهايي از مطالعه ويتامين و استي وپروزD مقياس هاي كانادا تخصصي FLACC, FPS-R, (NRS) پرسشنامه و كانادا مصاحبه مد كارگاه پرسشنامه آمريكا مطالعه كارگاه موردي مطالعه همگروهي آينده نگر آموزش حضوري به مدت 6 هفته در جلسات 4 ساعتي مصاحبه نيمه لبنان ساختار يافته پرسشنامه خود كانادا ارزيابي كانادا پرسشنامه آموزش كوتاه مدت كارازمايي باليني كارازمايي باليني مداخله آموزشي كه به صورت جلسات هر سه ماه يكبار صورت ميگرفت مقياس كانادا تخصصي اندازهگيري ويتامين D آمريكا پرسشنامه توصيفي بررسي موانع ترجمه دانش در مورد استفاده از پروبيوتيكها به عنوان يك استراتژي كاهش خطردر بيماران مبتلا به انتروكوليت بررسي اثر ترجمه دانش بر روي كنفرانس هاي آموزش مداوم توصيفي تصميم گيري در مورد مديريت نمايه توده بدن در زنان ميان سال: ارزيابي تاثير ترجمه دانش استفاده و گسترش برنامههاي ترجمه دانش: پايگاه دادههاي توانبخشي آيا مي توان از ترجمه دانش به عنوان يك استراتژي در جهت بهبود پيامدها در جراحي عمومي استفاده كرد آمريكا پرسشنامه برگزاري كنفرانس كارازمايي قبل و بعد مداخلهاي پرسشنامه كانادا خودارزيابي آمريكا مصاحبه آموزش از طريق وبسايت كانادا مصاحبه كارگاه كارازمايي قبل و بعد تاثير مشخصي از اثربخشي ترحمه دانش آشكار نشد. نتايج نشان داد كه به تحقيقات بيشتري در زمينه ارزيابي برنامه ترجمه دانش در جهت انجام و پياده سازي و اثر گذاري آن در زمينه بيماري هاي كودكان نياز است. ابزارهاي ترجمه دانش ميتواند عملكردهاي باليني را تسهيل كند كه به افزايش كيفيت خدمات در بيماران صرعي منجر ميشود. استفاده از ترجمه دانش در ابعاد مختلف به مانند بحث هاي مداوم آموزشهاي فعال و مشاورههاي باليني در تسهيل تغييرات عملكردهاي باليني تاثيرگذار ميباشد كه اين به نوبه خود باعث تاثير بهتر درمان ميشود. استفاده از برنامه هاي ترجمه دانش در لبنان مي تواند به توليد شواهد آگاهانه و واقعي كمك كند. در نهايت در مشاركت ذينفعان به خصوص سياست گذاران و پيوند دادن آنها با محققين استفاده از ترجمه دانش مفيد است. اراي ه مداخلات ترجمه دانش نگرش را در اراي ه كننده گان خدمات به طور چشمگيري بهبود داد ولي اين تغيير در طول زمان حفظ نشد. در بيماران نگرش تغيير اندكي داشت. استفاده از مداخلات ترجمه دانش مي تواند در محيط آموزشي تاثير گذار باشد. در اين مطالعه جلسات آموزشي كوتاه مدت با فيزيوتراپيست ها باعث افزايش دانش آنها در انجام تقويت كارهاي دقيق شد. مداخلات چندگانه به درك بهتر و پذيرش بهتر برنامه ترجمه دانش كمك فراواني كرد. با مداخلات چند گانه كه هدف آنها انتقال دانش به تمرين كننده گان بود اراي ه و آموزش به طور چشمگيري ارتقا داشت. مطالعات مختلفي در مورد اثر محافظت كنندگي پروبيوتيك ها در برابر بيماريها انجام شده است كه نتايج آنها متفاوت و تناقض داشته است به همين دليل استفاده از ترجمه دانش مي تواند در اين زمينه كمك كننده باشد كاربرد ترجمه دانش باعث تغيير در سطح آموزشي و فراواني استفاده از ابزارهاي آموزشي شد. در كنار اثربخش بودن اين برنامه كم هزينه بودن آن نيز در اين مطالعه مورد توجه است. در هنگام مديريت و كاهش وزن در زنان ميان سال اين قشر از جامعه نياز به اطلاعات بيشتر و حمايت دارند. در اين مطالعه استفاده از ترجمه دانش در اين زنان مفيد و اثربخش بود استفاده از ترجمه دانش در توانبخشي پزشكان موثر است. نيز باعث پيشرفت در پايش بيماران و ارزيابي پيامدهاي توان بخشي شد. در نهايت نتايج اثبات كننده اثربخش بودن ترجمه دانش بود. استفاده از ترجمه دانش در تغيير رفتار جراحان در جهت اراي ه خدومات درماني و مراقبتي اثر بخش ميباشد Bonnie J Stevens, 2016 Khara M. Sauro, (Sauro, 2016) 2014 Susan B. Perry, et al. (Perry, Zeleznik, & Breisinger, 2014) 2015 Farah Yehia, (Yehia & El Jardali, 2015) 2014 Erin E Michalak, (Michalak, 2014) 2017 Folarin Omoniyi Babatunde, (Babatunde, MacDermid, & MacIntyre, 2017) 2012 Courtney C Kennedy, (Kennedy, 2012) 2016 Sharon Anderson, (Anderson, 2016) 2012 Joseph Schreiber, (Schreiber & Dole, 2012) 2015 Dawn Stacey, et al. (Stacey, 2015) 2014 Jennifer L. Moore, (Moore, et al, 2014) 2011 Cagla Eskicioglu, (Eskicioglu, et al, 2011) تعامل انسان و اطلاعات 9

10 ترجمه دانش و بررسي اثربخشي آن در علوم پزشكي سازوكار فرايندي است كه چگونگي اثربخشي مداخلات انجام شده را نشان ميدهد. پيامد مشتمل است بر مجموعه اي از رويدادهاي خواسته و ناخواسته اي كه پس از اجراي يك مداخله رخ داده است. به زبان ساده بايد نتايج پژوهش در مقايسه با شاخصهاي استاندارد ارزيابي مداخلات تحليل شده و سطح تغييرات رخ داده پيش و پس از مطالعه با هم مقايسه شوند. تحليل يافتههاي مرور دامنهاي تحليل بافت (C) از 22 مطالعه بررسي شده تعداد 14 مقاله در كشور كانادا انجام شده و پس از آن به ترتيب 6 مورد در آمريكا يك مورد در بريتانيا و يك مورد در لبنان انجام شده است. اگر از دو كشور بريتانيا و لبنان كه سهم هر يكي تنها 1 مطالعه است چشم پوشي كنيم باقي مطالعات بررسي شده مربوط به قاره امريكا است. علت تمركز بيشترين تعداد مطالعه در كانادا احتمالا توجه خاص اين كشور به اين مقوله است. فراموش نكنيم كه موسسات پژوهش در سلامت كانادا (CIHR) را به نوعي بنيانگذار و به نوعي مركز اصلي ترجمه دانش در دنيا ميدانند. به نظر ميرسد همجواري دو كشور و سلاي ق مشترك باعث شده كه پس از كانادا بيشترين توجه به اثربخشي ترجمه دانش در كشور همسايه يعني ايالات متحده امريكا باشد. تحليل سازوكار (M) ابزارهاي مورد استفاده براي بررسي اثربخشي ترجمه دانش در مطالعات بررسي شده در جدول 2 آمده است. بر اساس اين جدول روش هاي ارزيابي اثربخشي ترجمه دانش شامل پرسشنامه مصاحبه مصاحبه بعلاوه پرسشنامه استفاده از ابزارهاي تخصصي و در نهايت ارزيابي عملي سواد اطلاعاتي بوده است. رويه 1 انتشار به ترتيب تكرار در هر سال عبارت است از: 7 مورد در سال 2014 در سال 2016 چهار مورد در سال 2011 سه مورد و در سالهاي و 2015 هر كدام 2 مورد و در سالهاي 2009 و 2010 نيز هر كدام يك مورد. به نظر نميرسد از اين پراكندگي بتوان جمعبندي خاصي كرد الا اينكه نوع گزينش مطالعات در اين پژوهش احتمال كاربرد عناوين موازي با «ترجمه دانش» در سالهاي ديگر در اين روية ساليانه دخيل باشند. در مورد سازوكارهاي مورد توجه براي ترجمه دانش كه نوعا بايد با ذكر نوع مداخلات انجام شده همراه باشد طبق جدول 3 بيشترين نوع مداخله بطور كلي مربوط به «آموزش» با 16 مورد بوده و بنابراين اصليترين شيوة مداخلة مورد استفاده در ترجمه دانش بوده است. تحليل پيامدها (O) اثربخشي ميزان مو ثر بودن اقدامات براي دستيابي به هدف يا اهداف از پيش تعيينشده است (هومن 1387 ص 38). در اين پژوهش اثربخشي مطالعات تنها از جنبة مثبت يا منفي بودن و بدون در نظر گرفتن ميزان اثربخشي در مطالعات بررسي شده است. از بين موارد بررسي شده يافتههاي 3 مطالعه نشان دهندة عدم اثربخشي ترجمه دانش بود. پژوهش دابينز و همكاران (2009 al., (Dobbins et بررسي تاثير ترجمه دانش با استفاده از مداخله به دو صورت آموزش حضوري يك جلسه اي و سپس ارسال محتواي آموزشي آن جلسه از طريق ايميل بود كه در آن رابطة معني داري بين آموزش ترجمه دانش و بهبود پيامدهاي اوليه مشاهده نشد. ابزار رديف جدول 2- ابزارهاي مورد استفاده براي بررسي اثربخشي ترجمه دانش تعداد پژوهش ها (Stevens,, 2014) (Perry, 2014) (Michalak, 2014) (Babatunde, 2017) (Anderson, 2016) (Schreiber & Dole, 2012) (Stacey, 2015) (Ritchie, 2015) (Lavallée, 2017) 9 1 پرسشنامه (Ritchie, 2016) (Dainty, 2011) (Wathen, 2011) (Yehia & El Jardali, 2015) (Moore, 2014) (Eskicioglu, 2011) 6 2 مصاحبه (Dobbins, 2009) (Kothari & Wathen, 2013) (Sauro, 2016) 3 3 مصاحبه + پرسشنامه (Stevens,, 2014) (Kennedy, 2012) (Levac, 2016) 3 4 مقياس تخصصي (Melnick, 2010) 1 Trend ارزيابي عملي ارتقاي سواد اطلاعاتي 1 از طريق جستجوي كليدواژه اي 5 تعامل انسان و اطلاعات 10

11 علي عظيمي و همكاران نيز در مطالعة استيونز و همكاران (2014 al., (Stevens, et در يك جلسه كارگاه عملي پركتيس مبتني بر شواهد تاثير آموزش ترجمه دانش براي افزايش كيفيت استفاده از بهترين شواهد در بين متخصصان و تاثير آن بر ميزان بهبود درد در كودكان بستري شده در يك بيمارستان بررسي شد كه در نهايت تاثير مشخصي از اثربخشي ترجمه دانش آشكار نشد. به نظر پژوهشگران اين مطالعه به تحقيقات بيشتري در زمينه ارزيابي برنامه ترجمه دانش در جهت انجام و پياده سازي و اثر گذاري آن در زمينه بيماريهاي كودكان نياز است. همچنين ريچي و همكاران (2015 al., (Ritchie et تاثير آموزش ترجمه دانش ميان مدت دو هفته اي بر بهبود فرايندهاي مراقبت از بيماري سل را بررسي كردند كه در آن ارتباط معنيداري بين آموزش ترجمه دانش با بهبود درمان و مراقبت از بيماري سل يافت نشد. در ساير مطالعات بررسي شده (19=n) اثربخشي ترجمه دانش تاييد شده است. طبق يافتههاي اين پژوهش استفاده از ترجمه دانش در موارد ذيل اثربخش بوده است: آگاهي از مخاطرات بيماري هايي نظير سل و ايدز (Ritchie (2016 al., et ارتقا و افزايش كيفيت خدمات پزشكان در حوزه بيماريهاي داخلي (2010 al., (Melnick et افزايش مهارت در مراقبت از بيماران سرطاني al., (Lavallée et 2017 بهبود رفتارهاي باليني در زمينه بيماريهاي قلبي رديف نحوة مداخله (2016 al., (Levac et افزايش دسترسي بيماران به مداخلاتي كه در افزايش طول عمر موثر است (Dainty et (2011 al., در ارتقاء تحقيقات در موضوع خشونت عليه زنان (2011 al., (Wathen et پيشگيري ار خشونتها و ارتقا فعاليتهاي بهداشتي 2013) Wathen, (Kothari & اثربخشي مداخلات مرتبط با كاهش درد al., (Stevens, et (2014 تسهيل عملكردهاي باليني و افزايش كيفيت خدمات در بيماران صرعي (2016 al., (Sauro et تسهيل تغييرات عملكردهاي باليني (2014 al., (Perry et توليد شواهد آگاهانه و واقعي 2015) Jardali, (Yehia & El بهبود چشمگير نگرش اراي ه كننده گان خدمات هرچند اين تغيير در طول زمان حفظ نشد (2014 al., (Michalak et افزايش دانش فيزيوتراپيست ها در انجام كارهاي دقيق (Babatunde (Kennedy, افزايش كيفيت آموزش, 2017) (2012 رفع تناقض گزارشات در مطالعات پيشين (2016 (Anderson, تغيير در سطح آموزشي و فراواني استفاده از ابزارهاي آموزشي (2012 Dole, (Schreiber & مديريت و كاهش وزن در زنان ميان سال al., (Stacey et 2015) در توانبخشي پزشكان 2014) al., (Moore et و تغيير رفتار جراحان در جهت اراي ه خدمات درماني و مراقبتي اثر بخش al., 2011.((Eskicioglu, et 1 2 آموزش جدول 3- مداخله هاي مورد استفاده براي بررسي اثربخشي ترجمه دانش آموزش رسمي حضوري تعداد 6 پژوهش (Ritchie, 2015) (Ritchie, 2016) (Stevens,, 2014) (Michalak, 2014) (Kennedy, 2012) (Babatunde, 2017) (Wathen, 2011) (Kothari & Wathen, 2013)(Perry et al., 2014) (Yehia & El Jardali, 2015) (Eskicioglu, et al, 2011) 6 كارگاه آموزشي (Melnick, 2010) (Moore, 2014) 2 آموزش آنلاين (Lavallée, 2017) آموزش مداوم پزشكي ايميلي 1 (Stevens,, 2014) آموزش عملي مبتني بر شواهد 1 (Dobbins, 2009) آموزش حضوري كوتاه مدت+ 1 ارسال محتوا از طريق ايميل (Dainty, 2011) (Schreiber & Dole, 2012) (Stacey, 2015) (Anderson, 2016) (Sauro, 2016) سخنراني حضوري حضور در كنفرانس بدون مداخله (توصيفي) تعامل انسان و اطلاعات 11

12 ترجمه دانش و بررسي اثربخشي آن در علوم پزشكي بحث و نتيجهگيري به نظر لوماس( 2007 (Lomas, هدف غايي افراد از پژوهش بازتاب يافتن آن در عمل است و سو ال اين است كه ابزار ترجمه دانش تا چه ميزان در انجام ما موريت خود موفق بوده و از سويي ديگر چقدر عملگران براي چنين خواستهاي پذيرا و سازمانيافته هستند به بيان ديگر بررسي اثربخشي ترجمه دانش به اين معنا است كه اين گفتمان تا چه حد در استفاده از پژوهشهاي موجود در عمل و نيز تغيير چارچوبهاي پژوهشهاي مرسوم براي قرارگيري بهتر در چرخة ترجمه دانش موثر واقع شود. ارزيابي ترجمه دانش به دليل ماهيت اهداف و مخاطبان مختلف پژوهشها پيچيدگيهاي خاص خود را دارد. چهار روش ممكن براي ارزيابي فرايند ترجمه دانش عبارت است از: 1- ارزيابي تا ثير ترجمه دانش در عمل (براي مثال تغيير در رفتار متخصصان باليني و سياستگزاران) 2- ارزشيابي ميزان جذب دانش و افزايش آگاهي استفادهكنندگان و 3- بررسي شواهد تغيير ناشي از بهكارگيري دانش در عمل (2011 al.,.(curran, et مورد سوم به معناي بررسي شواهد مستند موجود است تا دريابيم كه آيا اصولا ترجمه دانش اثربخش بوده و اگر بوده اين اثربخشي به چه ميزان بوده است. اين روش در مطالعات به عنوان روش سنتز دانش مشهور شده است. براي اين منظور ابتدا با لحاظ معيارهايي خاص براي محدود كردن دامنة بررسي جستجوهايي نظاميافته انجام شد و پس از بازيابي مطالعات مورد نظر مشخصات و نتايج حاصل از هر مطالعه در جدول 1 خلاصه شد و در نهايت جمع بندي بر اساس نتايج اين مطالعات صورت گرفت. در مطالعة حاضر مشخص شد كه عمدة اين مطالعات عمدتا بدون بيان ميزاني مشخص ترجمه دانش را اثربخش توصيف كرده و اين اثربخشي در اثر «آموزش» پررنگ تر بوده است. در مورد ميزان اثربخشي ترجمه دانش ل ويس ) Lavis, 2016). معتقد است كه در دو سطح متخصصان باليني و عامة مردم ترجمه دانش اثربخش بوده است. وي ميزان اثربخشي ترجمه دانش در سطح متخصصان باليني در كانادا را حدود 16% برآورد كردهاند كه البته از نظر ايشان رقم بزرگي است. با در نظر گرفتن اينكه عمده مداخلات انجام شده استفاده از انواع مختلف آموزش بوده است اثربخشيهاي گزارش شده براي ترجمه دانش دور از انتظار نبوده است. با اين حال لازم به ذكر است كه عمدة تاكيداتي كه در ترجمه دانش براي بهبود روند پژوهش و استفاده از دانش در عمل صورت ميگيرد پيشتر نيز بدون عنوان ترجمه دانش در محيطهاي 2016).(Shah, حتي 12 علمي به كارگرفته مي شده است برخي عقيده دارند كه مفهوم ترجمه دانش مفهوم جديدي نيست و در طول تاريخ بشريت همواره به كار گرفته ميشده است (2016.(Mohan, توجه به مساي ل امروزي نظير لزوم توجه به مساي ل موجود در جامعه انجام پژوهش در راستاي اولويتهاي پژوهشي تاكيد بر انتخاب روش هاي مناسب و بكارگيري متناسب آنها در جهت ارتقاي كيفيت پژوهشها ارزيابي پيش از انتشار پژوهشها ارزيابي خوانندگان از شواهد منتشر شده استفاده از شواهد منتشر شده در پژوهشهاي آينده مقابله با بداخلاقيهاي پژوهشي و غيره پيش از تولد حوزه اي با عنوان ترجمه دانش در عرصه علم-حداقل در چند دهة گذشته-موجود و مورد تاكيد بوده است ) Alcroft,.(2016 در سطح بينالمللي برخي معتقدند كه ترجمه دانش نتوانسته انتظاراتي كه از آن ميرود را برآورده كند ) al., Dobbins et al., 2012.(2010; McLean et برخي ديگر نيز نظير لويس بدون اشاره به ميزان معيني آن را در دو گروه مخاطبان همتراز و عامه مردم تاثير گذار و تاثير آن را در مخاطب سياستگذار مبهم ذكر كردند (2016.(Lavis, اين ارزيابيها ميتواند نشاندهنده چند موضوع باشد: اول اينكه پژوهشگران اين حوزه هنوز سرگرم مفهومسازي نظريهپردازي و مدلسازي براي ترجمه دانش هستند و بنابراين اين استدلال وجود دارد كه هنوز ترجمه دانش به پختگي لازم براي كاربرد عمومي در عمل نرسيده و يا هنوز به صورت مكفي در جامعه معرفي نشده است. براي نمونه گلاژيو (2016) معتقد است كه «كه اگرچه در اين حوزه به اندازه كافي سرمايه گذاري نشده است با اين حال ترجمه دانش تاثير گذار هم بوده است (2016.(Glasziou, مجدزاده (1395) نيز معتقد است: «با وجود تمام تلاشهايي كه انجام شده متاسفانه ما تنها توانستهايم [در ايران] جامعه را آگاه كنيم كه ترجمه دانش هم هست و اساسا ترجمه دانش چيست و با اين كار يك مقداري آگاهي ايجاد كردهايم ترجمه دانش در نظام ما نهادينه نشده است تغيير رفتار كار سختي است و به اين زوديها هم اتفاق نميافتد. من فكر نميكنم در مقايسه با ديگر كشورها ما وزن بالايي داشته باشيم (مجدزاده, 1395)». دوم اينكه شايد متخصصان نيازي به انجام آن نميبينند و بهبيانديگر شايد هنوز ترجمه دانش اعتماد عملگران و پژوهشگران را جلب نكرده است. براي نمونه سليمانزاده (1395) با اراي ة شواهدي معتقدند «حتي با پيشرفت هاي انجام شده در عرصه هاي علمي نمي توان به دانش علمي گاه به دليل كاركردهاي متناقض آن اعتماد كامل داشت چرا كه گاه تعامل انسان و اطلاعات

13 علي عظيمي و همكاران Curran, J. A., Grimshaw, J. M., Hayden, J. A., & Campbell, B. (2011). Knowledge translation research: the science of moving research into policy and practice. Journal of Continuing Education in the Health Professions, 31(3), Dainty, K. N., Scales, D. C., Brooks, S. C., Needham, D. M., Dorian, P., Ferguson, N.,... Thorpe, K. (2011). A knowledge translation collaborative to improve the use of therapeutic hypothermia in postcardiac arrest patients: protocol for a stepped wedge randomized trial. Implementation Science, 6(1), 4. Davison, C. M. (2009). Knowledge translation: Implications for evaluation. New directions for evaluation, 2009(124), Dijkers, M. (2015). What is a scoping review. KT Update, 4(1), 1-4. Dobbins, M., DeCorby, K., Robeson, P., Husson, H., Tirilis, D., & Greco, L. (2010). A knowledge management tool for public health: health-evidence. ca. BMC Public Health, 10(1), 496. Dobbins, M., Hanna, S. E., Ciliska, D., Manske, S., Cameron, R., Mercer, S. L.,... Robeson, P. (2009). A randomized controlled trial evaluating the impact of knowledge translation and exchange strategies. Implementation Science, 4(1), 61. Dryfus, H., Rabinow P. (2005) An introduction to Foucault: Beyond Constructivism and Hermeunetics. Translated by Hamid Boshroye. Tehran: Ney Publication. p.17. Eskicioglu, C., Gagliardi, A., Fenech, D. S., Victor, C. J., & McLeod, R. S. (2011). Can a tailored knowledge translation strategy improve short term outcomes? A pilot study to increase compliance with bowel preparation recommendations in general surgery. Surgery, 150(1), Estabrooks, C. A. (1999). The conceptual structure of research utilization. Research in nursing & health, 22(3), Floridi, L. (2010). Information: A very short introduction. New York: OUP Oxford. Gardner, P. L., Fong, A. Y., & Huang, R. L. (2010). Measuring the impact of knowledge transfer from public research organisations: a comparison of metrics used around the world. International Journal of Learning and Intellectual Capital, 7(3-4), Glasziou, P. (2016, 20 Dec 2016) Research waste and knowledge translation/interviewer: A. Azimi. Correspondence. Unpublished. Graham, I., Logan, J., Harrison, M., Straus, S., Tetro, J., & Caswell, W. (2006). Lost in knowledge translation: Time for a map? J Contin Educ Health Prof, 26. doi: /chp.47 Graham, I. D., Logan, J., Harrison, M. B., Straus, S. E., Tetroe, J., Caswell, W., & Robinson, N. (2006). Lost in knowledge translation: Time for a map? Journal of Continuing Education in the Health Professions, 26(1), doi: /chp.47 Homan, HA., (2008) A Practical guide in metaanalysis in scientific research. Tehran: SAMT. p. 38. بهترين شواهد هم در عمل درمان موثري اراي ه نميكنند و گاه نتايج بهترين استانداردها و آزمايشهاي پزشكي هم متناقض است»(سليمانزاده 1395). تقدير و تشكر اين پژوهش برگرفته از رسالة دكتري نويسنده اول است. به اين وسيله از جان لويس از دانشگاه مك مستر كانادا سيدرضا مجدزاده از دانشگاه علوم پزشكي تهران آدرين آلكرافت دبير ژورنال پزشكي بريتانيا Open) (BMJ پل گلاژيو از دانشگاه بوند استراليا ويشوالي موهان از دانشگاه اوسمانياي هند فرزين سليمانزاده از دانشگاه علوم پزشكي تبريز و پراكش شاه از دانشگاه تورنتو كانادا به خاطر شركت در اين پژوهش به عنوان مصاحبهشونده صميمانه سپاسگذاري ميكنيم. افراد ديگري نيز در مصاحبههاي رساله دكتري شركت كرده بودند اما چون از نظرات آنها در اين مقاله استفاده نشد اسامي آنها هم ذكر نشده است. با اين حال از تمام كساني كه به هر نحوي در اين پژوهش مشاركت كردند صميمانه سپاسگزاري ميكنيم. References Alcroft, A. (2016, 20 Nov 2016) Knowledge Translation and research waste/interviewer: A. Azimi. Knowledge Translation, Unpublished. Anderson, S. (2016). Barriers to Knowledge Translation Regarding the Use of Probiotics as a Risk- Reduction Strategy for Necrotizing Enterocolitis. Advances in Neonatal Care, 16(4), E3-E14. Arksey, H., & O'Malley, L. (2005). Scoping studies: towards a methodological framework. International Journal of Social Research Methodology, 8(1), Azimi, A., Fattahi, R., & Asadi-Lari, M. (2015). Knowledge translation status and barriers. Journal of the Medical Library Association: JMLA, 103(2), 96. Babatunde, F. O., MacDermid, J. C., & MacIntyre, N. (2017). A therapist-focused knowledge translation intervention for improving patient adherence in musculoskeletal physiotherapy practice. Archives of Physiotherapy, 7(1), 1. Bennett, G., & Jessani, N. (2011). The knowledge translation toolkit: Bridging the know-do gap: A resource for researchers: IDRC. CIHR. (2012). Guide to Knowledge Translation Planning at CIHR: Integrated and End-of-Grant Approaches. In C. I. o. H. Research (Ed.). Ontario, Canada: Canadian Institutes of Health Research. تعامل انسان و اطلاعات 13

14 knowledge translation study in bipolar disorder. International journal of bipolar disorders, 2(1), 1. Mohan, V. V. (2016, 23 November 2016) The necessity of Knowledge Translation /Interviewer: A. Azimi. Knowledge Translation, Unpublished. Moore, J. L., Raad, J., Ehrlich-Jones, L., & Heinemann, A. W. (2014). Development and use of a knowledge translation tool: the rehabilitation measures database. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 95(1), Perry, S. B., Zeleznik, H., & Breisinger, T. (2014). Supporting clinical practice behavior change among neurologic physical therapists: a case study in knowledge translation. Journal of Neurologic Physical Therapy, 38(2), Reading, A. (2011). Meaningful information: The Bridge Between Biology, Brain, and Behavior: Springer. Ritchie, L. M. P., Schull, M. J., Martiniuk, A. L., Barnsley, J., Arenovich, T., van Lettow, (2015). A knowledge translation intervention to improve tuberculosis care and outcomes in Malawi: a pragmatic cluster randomized controlled trial. Implementation Science, 10(1), 38. Ritchie, L. M. P., van Lettow, M., Barnsley, J., Chan, A. K., Schull,M. J., Martiniuk, A. L.,... Zwarenstein, M. (2016). Lay health workers experience of a tailored knowledge translation intervention to improve job skills and knowledge: a qualitative study in Zomba district Malawi. BMC medical education, 16(1), 54. Salter, K. L., & Kothari, A. (2014). Using realist evaluation to open the black box of knowledge translation: a state-of-the-art review. Implementation Science, 9(1), 115. Sauro, K. M., Holroyd-Leduc, J., Wiebe, S., Quan, H., Cooke, L., Cross, J. H...,.Jetté, N. (2016). Knowledge translation of an online tool to determine candidacy for epilepsy surgery evaluation. Neurology: Clinical Practice, 6(4), Schreiber, J., & Dole, R. L. (2012). The effect of knowledge translation procedures on application of information from a continuing education conference. Pediatric Physical Therapy, 24(3), Shah, P. S. (2016, 23 April 2016) Knowledge Translation during the course of time/interviewer: A. Azimi. Knowledge Translation, Unpublished. Shea, B.J. (2011). A decade of knowledge translation research--what has changed? Journal of clinical epidemiology, 64(1), 3. Soleymanzadeh, F., (2016, 28 Nov.) Evidence for knowledge translation. Interviewer: A. Azimi. Interview for doctoral thesis. Unpublished. Stacey, D., Jull, J., Beach, S., Dumas, A., Strychar, I., Adamo, K.,... Prud homme, D. (2015). Middleaged women s decisions about body weight management: needs assessment and testing of a knowledge translation tool. Menopause (New York, NY), 22(4), 414. Stevens, B. J., Yamada, J., Estabrooks, C. A., Stinson, ترجمه دانش و بررسي اثربخشي آن در علوم پزشكي Jensen, M. B., Johnson, B., Lorenz, E., & Lundvall, B. Å. (2007). Forms of knowledge and modes of innovation. Research policy, 36(5), Kennedy, C. C., Ioannidis, G., Giangregorio, L. M., Adachi,J. D., Thabane, L., Morin, S. N.,... Lohfeld, L. (2012). An interdisciplinary knowledge translation intervention in long-term care: Study protocol for the vitamin D and osteoporosis study (ViD OS) pilot cluster randomized controlled trial. Implementation Science, 7(1), 48. Kothari, A., & Wathen, C. N. (2013). A critical second look at integrated knowledge translation. Health Policy, 109(2), Lavallée, L. T., Fitzpatrick, R., Wood, L. A., Basiuk, J., Knee, C., Cnossen, S.,... Tanguay, S.(2017). Development and Implementation of a Continuing Medical Education Program in Canada: Knowledge Translation for Renal Cell Carcinoma (KT4RCC). Journal of Cancer Education, 1-5. Lavis, J. (2016, December 8, 2016) Background of KT and intersection between KT and EBM/Interviewer: A. Azimi. Unpblished. Lavis, J. N., Robertson, D., Woodside, J. M., McLeod, C. B., & Abelson, J. (2003). How can research organizations more effectively transfer research knowledge to decision makers? Milbank Quarterly, 81(2), Levac, D., Glegg, S. M., Sveistrup, H., Colquhoun, H., Miller, P. A., Finestone, H.,... Velikonja, D. (2016). A knowledge translation intervention to enhance clinical application of a virtual reality system in stroke rehabilitation. BMC health services research, 16(1), 557. Lomas, J. (2007). The in-between world of knowledge brokering. BMJ, 334(7585), doi: /bmj ae Majdzadeh, SR., (2016., 29 Nov.) Evidence for knowledge translation. Interviewer: A. Azimi. Interview for doctoral thesis. Unpublished. Maybee, J. E. (2016). Hegel's Dialectics The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2016 ed.): Metaphysics Research Lab, Stanford University. McLean, R. K. D., Graham, I. D. G., Bosompra, K., Choudhry, Y., Coen, S. E., MacLeod, M.,... Tucker, J. (2012). Understanding the performance and impact of public knowledge translation funding interventions: Protocol for an evaluation of Canadian Institutes of Health Research knowledge translation funding programs. Implementation Science, 7(1), doi: / Melnick, E. R., Genes, N. G., Chawla, N. K., Akerman, M., Baumlin, K. M., & Jagoda, A. (2010) Knowledge translation of the American College of Emergency Physicians clinical policy on syncope using computerized clinical decision support. International journal of emergency medicine, 3(2), Michalak, E. E., Livingston, J. D., Maxwell, V,.Hole, R., Hawke, L. D., & Parikh, S. V. (2014). Using theatre to address mental illness stigma: a تعامل انسان و اطلاعات 14

15 علي عظيمي و همكاران J., Campbell, F., Scott, S. D., & Cummings, G. (2014). Pain in hospitalized children: effect of a multidimensional knowledge translation strategy on pain process and clinical outcomes. PAIN, 155(1), Stevens, B. J., Yamada, J., Promislow, S., Stinson, J., Harrison, D., & Victor, J. C. (2014). Implementation of multidimensional knowledge translation strategies to improve procedural pain in hospitalized children. Implementation Science, 9(1), 120. Sudsawad, P. (2007). Knowledge translation: Introduction to models, strategies, and measures. Austin, TX: Southwest Educational Development Laboratory, National Center for the Dissemination of Disability Research. Thomas, J., & Harden, A. (2008). Methods for the thematic synthesis of qualitative research in systematic reviews. BMC Medical Research Methodology, 8(1), 45. Tugwell,P. S., Santesso, N. A., O'Connor, A. M., & Wilson, A. J. (2007). Knowledge Translation for Effective Consumers. Physical Therapy, 87(12), doi: /ptj Wathen, C. N., Sibbald, S. L., Jack, S. M., & MacMillan, H. L. (2011). Talk, trust and time: a longitudinal study evaluating knowledge translation and exchange processes for research on violence against women. Implementation Science, 6(1), 102. Yehia, F., & El Jardali, F. (2015). Applying knowledge translation tools to inform policy :the case of mental health in Lebanon. Health Research Policy and Systems, 13(1), 29. تعامل انسان و اطلاعات 15

16 Human Information Interaction. Vol. 4, No. 2 Original Article Knowledge Translation and an Assessment of its effectiveness in Medical Fields Ali Azimi: PhD Student, Ferdowsi University of Mashhad, Iran, Iran Azam Sanatjoo: Assistant professor of Knowledge and Information Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran. (Corresponding author) Mohammad Hosein Dayani: Full professor of Knowledge and Information Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran Rahmatollah Fattahi: Full professor of Knowledge and Information Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran Abstract Background and Aim: Knowledge translation (KT) is one of the newest concepts introduced in the realm of production and use of scientific knowledge. In medicine and healthcare research fields, KT reads as needs assessment procedures, producing effective knowledge, taking into account all types of audiences, knowledge synthesis and appraisal, and monitoring sustained knowledge use. This research aimed to give a description of KT and assess its effectiveness in medical fields research. Methods: Description of KT was provided using available literature and ideas from some KT researchers. KT effectiveness was examined through interviewing with some specialists in the KT field and conducting a type of synthesis namely scoping review. Using keyword inquires relevant research were retrieved from several online databases and of 316 collected English articles published between , 22 articles were included. Selection of articles was based on PRISMA recommendations and flowchart. Findings were analyzed through C+M=O model. Results: Initially, various dimensions of KT such as its backgrounds, parallel names, knowledge synthesis, knowledge hierarchy, and some other disputed issues were described. Synthesis of reviewed research confirmed KT s general effectiveness so that of 22 analyzed articles only 3 did not support effectiveness of KT. Education was the major intervention used. Conclusion: KT has received attentions mainly from Western countries like Canada and the US, though, there are raised uncertainties as if it is just a reinforcement of previous strategies adopted for the research area. Keywords: Knowledge translation, Effectiveness, Medical field, Systematic review, Scoping Review 16

فرم تدوین طرح درس روزانه استاد نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )79-79( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری

فرم تدوین طرح درس روزانه استاد نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )79-79( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )7979( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری 3 واحد مدرس: دکتر لیال دشمنگیر رشته و مقطع تحصیلی : دکتری سیاست گذاری سالمت ترم: دوم

توضیحات بیشتر

بسته های تحول و نوآوری درآموزش علوم پزشکی بسته توسعه آموزش مجازی در علوم پزشکی ناظر به: 9 سیاست 9 1: نهادينه سازي رويكرد آموزش پاسخگو در نظام سالمت 9

بسته های تحول و نوآوری درآموزش علوم پزشکی بسته توسعه آموزش مجازی در علوم پزشکی ناظر به: 9 سیاست 9 1: نهادينه سازي رويكرد آموزش پاسخگو در نظام سالمت 9 بسته توسعه آموزش مجازی در علوم پزشکی ناظر به: 9 سیاست 9 1: نهادينه سازي رويكرد آموزش پاسخگو در نظام سالمت 9 سیاست 9 2: گسترش عدالت در آموزش عالي سالمت 9 سیاست 9 4: حضور در عرصه هاي آموزشي منطقه اي و جهاني

توضیحات بیشتر

فروش و بازاريابي مديريت هدف دوره: تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفت

فروش و بازاريابي مديريت هدف دوره: تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفت فروش و بازاريابي مديريت تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفتار مصرف كنندگان آشنايي باIMBC ابزارهاي مديريت نوين (با رويكرد

توضیحات بیشتر

برنامه استراتژیک SP) ( گروههاي آموزش ماماي ی و بهداشت باروري براي سالهاي تاریخ تصویب نهاي ی 92/11/30 اهداف کلی گروه ماماي ی: 1. تربیت نیروي انسا

برنامه استراتژیک SP) ( گروههاي آموزش ماماي ی و بهداشت باروري براي سالهاي تاریخ تصویب نهاي ی 92/11/30 اهداف کلی گروه ماماي ی: 1. تربیت نیروي انسا برنامه استراتژیک SP) ( گروههاي آموزش ماماي ی و بهداشت باروري براي سالهاي 93-98 تاریخ تصویب نهاي ی 92/11/30 اهداف کلی گروه ماماي ی: 1. تربیت نیروي انسانی کارآمد (ماما) در راستاي تا مین نیاز و تقاضاي نظام

توضیحات بیشتر

جزوه آموزشی تجزیه و تحلیل سیستمها فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره

جزوه آموزشی تجزیه و تحلیل سیستمها فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره دو / زمستان 1394 www.tavallaei.sub.ir نگرش فلسفی به طراحی سیستم: یکی از نگرش هاي فلسفی

توضیحات بیشتر

Course Plan طرح دوره درس نظریه ها الگوهای پرستاری سالمت جامعه و کاربرد آنها نیمسال اول بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دانشکده پرستاری و مام

Course Plan طرح دوره درس نظریه ها الگوهای پرستاری سالمت جامعه و کاربرد آنها نیمسال اول بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دانشکده پرستاری و مام بسمه تعالی حضرت زینب)س( ) کارشناسی ارشد طرح دوره ( الف-مشخصات کلی درس نام درس : نظریه ها الگوهای پرستاری و کاربرد آنها تعداد و نوع واحد: نظري) 1 واحد( / کارآموزی )1 واحد( نيمسال تحصيلی: اول 34-5 دروس پيش

توضیحات بیشتر

فصل دوم - فرایند

فصل دوم - فرایند فصل پنجم درک نیازمندیها 2 مهندسی نیازمندیها تکنیک ها و وظایف گسترده ای که منجر به درک نیازمندیها می شود مهندسی نیازمندیها نامیده می شود. از منظر فرایند نرم افزار:... مکانیزمی را مهیا می کند که نیازهای

توضیحات بیشتر

فرم گزارش كار هفتگي

فرم گزارش كار هفتگي قابل توجه دانشجويان متقاضی ( درس کار آموزي ) مراحل و شرح کامل وظايف دانشجويان کارآموزي 1 اخذ واحد كارآموزي در زمان ثبت نام 2 جستجو براي يافتن محلي مناسب جهت كارآموزي و كسب موافقت مديريت واحد مورد نظر.

توضیحات بیشتر

هب انم خدا وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30

هب انم خدا وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30 وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30 شهریور 1392 بازبینی در تاریخ 20 بهمن 1395 کلیات برنامه هدف ژورنال

توضیحات بیشتر

فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی

فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی (کلان) and Macro (خرد ( Micro اقتصاد خرد شامل مطالعه مبانی تصمیم و رفتار عاملان اقتصادي مانند خانوارها و بنگاه ها و مصرف کننده نظریه بنگاه تحلیل (نظریه تصمیمات آنها در بازارها

توضیحات بیشتر

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي معاونت درمان دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني بازديدهاي مديريتي ايمني بيمار (Patient Safety Executive Walk

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي معاونت درمان دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني بازديدهاي مديريتي ايمني بيمار (Patient Safety Executive Walk وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي معاونت درمان دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني بازديدهاي مديريتي ايمني بيمار (Patient Safety Executive Walk-Rounds) ترجمه : فرناز مستوفيان كارشناس مسئول ايمني

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120CAE5EDE520E620C7D1C7C6E52090D2C7D1D420C8C7D2D1D320DEC7E4E6E4ED20C8D2D190CAD1E52E646F63>

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120CAE5EDE520E620C7D1C7C6E52090D2C7D1D420C8C7D2D1D320DEC7E4E6E4ED20C8D2D190CAD1E52E646F63> دستورالعمل تهيه و اراي ه گزارش بازرس قانوني در مورد رسيدگي به گزارش توجيهي هيي ت مديره در خصوص افزايش سرمايه مقدمه 1- هدف اين دستورالعمل ايجاد هماهنگي در نحوه تهيه و اراي ه گزارش بازرس قانوني در مورد رسيدگي

توضیحات بیشتر

شبکه بهداشت و درمان ملارد در فرآیند رسیدگی به شکایات شبکه بهداشت و درمان شهرستان ملارد درحوزه هاي تابعه ) مرکزبهداشت معاونت غذا و دارو و معاونت درمان

شبکه بهداشت و درمان ملارد در فرآیند رسیدگی به شکایات شبکه بهداشت و درمان شهرستان ملارد درحوزه هاي تابعه ) مرکزبهداشت معاونت غذا و دارو و معاونت درمان شبکه بهداشت و درمان ملارد در فرآیند رسیدگی به شکایات شبکه بهداشت و درمان شهرستان ملارد درحوزه هاي تابعه ) مرکزبهداشت معاونت غذا و دارو و معاونت درمان )با رسالت تا مین و ارتقاء سلامت شهروندان شریف شهرستان

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Forex-Persian-tradingstrategies doc

Microsoft Word - Forex-Persian-tradingstrategies doc استراتژيهاي معامله به نام خدا براي انجام معاملات در فاركس بدلخواه از استراتژيهاي گوناگوني ميتوان استفاده كرد. هدف از اين مقاله و طبقهبندي اراي ه شده معرفي و تا كيد بر تفاوتهاي ميان اين استراتژيها ميباشد.

توضیحات بیشتر

عنوان درس : تعداد و نوع واحد : درس پیش نیاز : تغذيه بالینی 2 واحد )1 واحد تغذيه پیشرفته 1 و 2 نظری و 1 واحد عملی( بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی کرمانش

عنوان درس : تعداد و نوع واحد : درس پیش نیاز : تغذيه بالینی 2 واحد )1 واحد تغذيه پیشرفته 1 و 2 نظری و 1 واحد عملی( بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی کرمانش عنوان درس : تعداد و نوع واحد : درس پیش نیاز : تغذيه بالینی 2 واحد ) واحد تغذيه پیشرفته و 2 نظری و واحد عملی( بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دانشکده بهداشت قالب نگارش طرح درس مدرس : دکتر نچواک)

توضیحات بیشتر

Report

Report گزارش ارزيابی شونده دوره ارزيابی: سال 9 تاريخ تهيه گزارش: 96// جدول راهنمای علايم وضعيت علامت وضعيت شرح وضعيت محدوده %9. - % %7. - %89.99 %6. - %7.99 %- %9.99 عالي خوب متوسط ضعيف اداره کل استاندارد استان

توضیحات بیشتر

عنوان درس:

عنوان درس: معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی فرم اولیه طرح درس اطالعات مربوط به استاد: - نام استاد: حاجی حسینی آخرین مدرک تحصیلی : دکتری رشته تحصیلی: پرستاری سابقه آموزشی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - APA.doc

Microsoft Word - APA.doc مارشال ك. و راسمن گ. ب. (1995). روش تحقیق کیفی. ترجمه: علی پارساي یان و سید محمد اعرابی (1377). تهران: انتشارات دفتر پژوهش هاي فرهنگی. کتاب: با سه نویسنده: سرمد زهره بازرگان عباس و حجازي الهه (1376). روش

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - FinancialTechnology.docx

Microsoft Word - FinancialTechnology.docx مقدمه پيشرفت هاي اخير در تكنولوژي و قانونگذاري مفهوم و روح اصلي صنعت مالي را دگرگون كرده است. تكنولوژي مالي يا همان Financial Technology به استفاده از تكنولوژي هاي پيشرفته و ايجاد رابطه ي مستمر كه معادل

توضیحات بیشتر

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه ب

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه ب دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه بقالها مهر ماه 1394 Baghalha.m@gmail.com مقدمه Primal

توضیحات بیشتر

برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی

برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی اراک 1397-1401 اعضای کمیته تدوین برنامه: خانم دکتر سوسن صالحی مدیرگروه گفتاردرمانی دانشکده توانبخشی آقای هادی ترابی معاون آموزشی دانشکده

توضیحات بیشتر

كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماند

كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماند كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماندهای شهری و روستایی استان اصفهان اداره كل حفاظت محيطزيست

توضیحات بیشتر

Database Course Introduction

Database Course Introduction م آن ه جان را ت آ و ت معرفی درس: طراحی پایگاه دادهها (40384 ( مرتضی امینی نیمسال دوم 95-94 مقدمه 2 نیازمند توسعه سیستمهاي اطلاعاتی یا برنامههاي کاربردي براي استفاده از اطلاعات وجود حجم زیادي از دادهها

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - پرسش و پاسخ .امور توسعه منابع انساني

Microsoft Word - پرسش و پاسخ .امور توسعه منابع انساني بسمه تعالي سو الات پركاربرد دستگاه هاي اجرايي كشور مرتبط با حوزه ا موزشي كاركنان دولت (امور توسعه منابع انساني) ١- منظور از دوره هاي ا موزشي مصوب چيست به ا ن دسته از دوره هاي ا موزشي كوتاه مدت كه با اخذ

توضیحات بیشتر

Microsoft PowerPoint افشار [Compatibility Mode]

Microsoft PowerPoint افشار [Compatibility Mode] بررسی نگرش مشتریان به بانکداري اینترنتی بر اساس تي وري توسعه یافته رفتار برنامه ریزي شده (مطالعه موردي: بانک اقتصاد نوین) غلامعباس افشار مدیر مرکز بازاریابی خدمات مالی ري یس انجمن متخصصان روابط عمومی Manager@FSMcenter.com

توضیحات بیشتر

فصل سوم: شيوه ايجاد پروفايل پژوهشگران در گوگل اسكالر Scholar) (Google

فصل سوم: شيوه ايجاد پروفايل پژوهشگران در گوگل اسكالر Scholar) (Google فصل سوم: شيوه ايجاد پروفايل پژوهشگران در گوگل اسكالر Scholar) (Google پايگاه گوگل اسكالر و پروفايل پژوهشگران سرويس Google Scholar Citations در گوگل داراي مزايايي است كه تنها با ايجاد پروفايل از سوي پژوهشگر

توضیحات بیشتر

تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمو

تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمو تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمودار فعالیت diagram( )Activity نمودار activity بدست

توضیحات بیشتر

قسمت اول- اطلاعات مربوط به مجریان و همکاران اصلی طرح

قسمت اول- اطلاعات مربوط به مجریان و همکاران اصلی طرح بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي - درماني قزوين معاونت پژوهشي فرم پیش پايان نامه تحقیقاتی عنوان فارسی طرح: نام و نام خانوادگی مجری/ مجريان به فارسی و انگلیسی: دانشکده/مرکز تحقیقاتی: نوع مطالعه:

توضیحات بیشتر

جستجوي مقاله يا مجله در سايت THOMSON REUTERS يا ISI پيشنهاد مي گردد پيش از ارسال مقاله براي چاپ ابتدا از وضعيت امتياز و IF مجله مورد نظر مطلع گرديد به

جستجوي مقاله يا مجله در سايت THOMSON REUTERS يا ISI پيشنهاد مي گردد پيش از ارسال مقاله براي چاپ ابتدا از وضعيت امتياز و IF مجله مورد نظر مطلع گرديد به جستجوي مقاله يا مجله در سايت THOMSON REUTERS يا ISI پيشنهاد مي گردد پيش از ارسال مقاله براي چاپ ابتدا از وضعيت امتياز و IF مجله مورد نظر مطلع گرديد به اين منظور با استفاده از نام كاربري ورمز عبور INLM

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - payan name

Microsoft Word - payan name دانشکده مهندسی گروه برق پایاننامه کارشناسی گرایش کنترل عنوان: طراحی و ساخت دستگاهی براي تشخیص زخم پاي بیماران دیابتی مبتنی بر پردازش تصویر استاد راهنما : دکتر مصطفی چرمی نگارش : سونیا قره باغی 92450117

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - part1.doc

Microsoft Word - part1.doc دانشگاه ا زاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات پاياننامه آارشناسي ارشد رشته زبانشناسی همگانی( M.A ) موضوع بررسی و طبقه بندی افعال مرکب فارسی بر اساس ساختار موضوعی(تماتيکی) استاد راهنما: دکتر زهرا ابوالحسنی چيمه

توضیحات بیشتر

طرح درس دانشکده پرستاری و مامایی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه عنوان درس : نظریه ها الگوهای پرستاری و کاربرد آنها فراگیران: ترم اول کارشناسی ار

طرح درس دانشکده پرستاری و مامایی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه عنوان درس : نظریه ها الگوهای پرستاری و کاربرد آنها فراگیران: ترم اول کارشناسی ار طرح درس دانشکده پرستاری و مامایی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه عنوان درس : نظریه ها الگوهای پرستاری و کاربرد آنها فراگیران: ترم اول کارشناسی ارشد پرستاری سالمندان تعداد واحد: 0/ نظری ساعت پاسخگویی

توضیحات بیشتر

جایگاه فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه شهری

جایگاه فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه شهری همایش تهران هوشمند 1396 Smart Tehran Congress فنآوری اطالعات به مثابه مسیر توسعه حجتاهلل میرزایی نقش فنآوری اطالعات و ارتباطات فنآوری اطالعات به عنوان ابزاری برای ارتقا نظام مدیریت شهری فنآوری اطالعات

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - مقایسه وضعیت تعرفه ای کشورهای منتخ1

Microsoft Word - مقایسه وضعیت تعرفه ای کشورهای منتخ1 معاونت معاونت بررسی بررسی هاي هاي اقتصادي مقایسه وضعیت اي کشورهاي منتخب 2 1 عوارض گمرکی مرتبط با واردات کالا است که براي کالاهاي تولیدي داخل کشور نسبت به کالاهاي وارداتی مزیت قیمتی ایجاد می نماید 3 و درآمد

توضیحات بیشتر

Slide 1

Slide 1 فصل اول مهندسی چیست سید احسان تهامی استادیار گروه مهندسی دانشگاه آزاد tahami@mshdiau.ac.ir http://tahami.mshdiau.ac.ir 1 بارم بندی درس بیوالکتریک: 4 نمره میان ترم 2 نمره تمرین 8 نمره پایانترم + 6 نمره

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - ICDL2_3.doc

Microsoft Word - ICDL2_3.doc عنوان حرفه: رايانه كار ICDL درجه 2 دفتر ارزشيابي مهارت 1 فرم 1 فهرست محتوي ارزشيابي عملي رديف فهرست محتوي دارد ندارد ١ توضيح مختصر در مورد ارزشيابي عملي ) كليات ( ٢ دستورات براي آزمونگر ) آماده سازي تجهيزات

توضیحات بیشتر

گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار

گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار WWW.BusinessEmg.COM Crmborhannovin@gmail.com روند ضایعات گردش اسناد ضایعات روند ضایعات سه حالت زیر را دارد: افدامات مرتبط با ضایعات شامل دو بخش

توضیحات بیشتر

انواع سیستم های اجرای پروژه (Project Delivery Systems) کدام اند؟

انواع سیستم های اجرای پروژه (Project Delivery Systems) کدام اند؟ ا یا می دانید تجربیات و پژوهش های صورت گرفته نشان می دهند که با انتخاب مناسب روش اجرای پروژه می توان مدت زمان اجرای پروژه را 30 درصد و هزینه های پروژه را تا 12 درصد کاهش داد ا یا می دانید انتخاب یک سیستم

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - ??? ???

Microsoft Word - ??? ??? نام درس: سيستم هاي اطلاعات مديريت و تضمين كيفيت در خدمات دارويي اهداف پايان درس: آشنايي با نظام هاي اطلاعاتي مديريتي و روشهاي كنترل كيفيت در دارو اهداف شناختي: كسب مهارت علمي در مباني اطلاع رساني و كنترل

توضیحات بیشتر

کفایت و کمیت بروندادهای رساله دکتری

کفایت و کمیت بروندادهای رساله دکتری کارگاه آموزشی تعالی کیفیت پژوهش دانشگاهی حوزه معاونت پژوهشی دانشگاه اصفهان چرا بايد تحقیق/پژوهش انجام دهیم عوامل داخلی: عالقه شخصی )حس رضايتمندي و کنجکاوي( حس بلند همتی/جاه طلبی قوي عوامل خارجی: مدرک تحصیلی

توضیحات بیشتر

روابط عمومی و تصویر سازمانی

روابط عمومی  و  تصویر سازمانی روابط عمومی و تصویر سازمانی مسعود کوثری تصویر سازمانی برای آن که سازمانی بتواند درست به وظایف خود عمل کند به یک تصویر سازمانی مثبت نیاز دارد. این تصویر سازمانی یا برند سازمانی دارائی نامشهود یک سازمان

توضیحات بیشتر

کنسرسیوم چیست و با چه اهدافی تشکیل می شود؟

کنسرسیوم چیست و با چه اهدافی تشکیل می شود؟ ممکن است برای انجام یک پروژه به نوعی از دانش و تخصص و یا سرمایه نیاز باشد که یک مجموعه به تنهایی نتواند تا مین کند. برای اینکه پروژه با حداکثر توان علمی و مهارتی با صرف کمترین هزینه و زمان انجام شود نیاز

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation فصل دوم: جستجوی منابع علمی درس روش تحقیق دانشگاه علوم و تحقیقات فارس مدرس: امین کشاورزی 1/19 چند نکته شما سعی در تالش برای پیدا کردن چه چیزی هستید سعی کنید دقیقا مشخص کنید در پی دانستن چه مطلبی هستید چه

توضیحات بیشتر

نمای شهر متعلق به کیست؟

نمای شهر متعلق به کیست؟ اگر در مسیر رفت و ا مد خود به محل کار تصمیم بگیریم فقط به نمای ساختمان های موجود و یا در حال ساخت توجه داشته باشیم اولین سوالی که به ذهن مان می ا ید این است که نمای ساختمان ها متعلق به کیست نماها چهره

توضیحات بیشتر

گزارشی از نخستین همایش بینالمللی روشنایی و نورپردازي ایران گزارشی از نخستین همایش بینالمللی روشنایی و نورپردازي ایران از 25 آذر شیراز به مدت 3 روز میز

گزارشی از نخستین همایش بینالمللی روشنایی و نورپردازي ایران گزارشی از نخستین همایش بینالمللی روشنایی و نورپردازي ایران از 25 آذر شیراز به مدت 3 روز میز از 25 آذر شیراز به مدت 3 روز میزبان نخستین همایش روشنایی و نورپردازي ایران بود. در این همایش بین المللی که در مجموعه سرزمین سبز برگزار شد میزبان اساتید و بزرگان روشنایی و نورپردازي جهان بود در این همایش

توضیحات بیشتر

نام سند: فرم ثبت مشخصات

نام سند: فرم ثبت مشخصات فرم خوداظهاری: ثبت مشخصات متقاضی انتشار کتاب مشخصات شناسنامهاي متقاضی: نام و نامخانوادگي: نام پدر: تاريخ تولد: صادره : کدملي: سوابق تحصيلی: مدرك رشته- گرايش سال اخذ نام دانشگاه ليسانس فوق ليسانس دکترا

توضیحات بیشتر

No Slide Title

No Slide Title فصل اول 1 ویرایش یازدهم دومینیک سالواتوره مقدمه اهداف آموزشی: و معنی آموختن اهمیت جهانی شدن. استانداردهای و الملل بین تجارت بین رابطه آموختن کشوری. زندگی الملل. بین اقتصاد پولی و تجارت مفاهیم توضیح و توصیف

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation به نام خداوند جان و خرد بهداشت ازدواج و قبل از بارداری 1 بهداشت مادر و کودک: شاخه ای از بهداشت عمومی هدف: تامین نگهداری و ارتقای سطح سالمت جسمی روانی و اجتماعی مادر و کودک از طریق خدمات بهداشتی پزشکی تغذیه

توضیحات بیشتر

آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب

آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب ویژگی های IELTS Writing Task 2 چیست چگونه باید به سواالت رایتینگ Task 2 پاسخ داد مالک های نمره دهی چیست و نوشته شما بر اساس چه پارامترهایی

توضیحات بیشتر

راهنمای "سمنتاک" مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب

راهنمای سمنتاک مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب راهنمای "سمنتاک" مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب کاربری... X مشخصات کاربری... XI خروج از سامانه... XII

توضیحات بیشتر

سازمان مرکزي دانشگاه آزاد اسلامی دفتر توانمندسازي و آموزش هاي کاربردي برنامه درسی: طیف سنجی مادون قرمز FT-IR شناسه: آذر ماه 1394

سازمان مرکزي دانشگاه آزاد اسلامی دفتر توانمندسازي و آموزش هاي کاربردي برنامه درسی: طیف سنجی مادون قرمز FT-IR شناسه: آذر ماه 1394 سازمان مرکزي دانشگاه آزاد اسلامی دفتر توانمندسازي و آموزش هاي کاربردي برنامه درسی: طیف سنجی مادون قرمز FTIR شناسه: 99930 آذر ماه 1394 مشاوران برنامه درسی: دکتر فرحناز کارگر بهبهانی (دکتراي شیمی آلی) شماره

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation صنعت توزیع برق رکن اساسی در مدیریت انرژی صنعت برق محمودرضا حقی فام مزایای بهبود بهره وری انرژی در صنعت برق -1 تأمین مشترکین بیشتر با ظرفیت موجود 2- کاهش رشد تقاضای برق و در نتیجه کاهش نیاز به سرمایه گذاری

توضیحات بیشتر

بسمه تعالی دستورالعمل اجرایی نهمین دوره توانمندسازی سال 96 با توجه به جایگاه رفیع و نقش محوری اعضاء هیأت علمی در توسعه جایگاه علمی کشور و تحقق دانشگاه

بسمه تعالی دستورالعمل اجرایی نهمین دوره توانمندسازی سال 96 با توجه به جایگاه رفیع و نقش محوری اعضاء هیأت علمی در توسعه جایگاه علمی کشور و تحقق دانشگاه بسمه تعالی دستورالعمل اجرایی نهمین دوره توانمندسازی سال 96 با توجه به جایگاه رفیع و نقش محوری اعضاء هیأت علمی در توسعه جایگاه علمی کشور و تحقق دانشگاه تمدنساز اسالمی و تقویت زمینه و ظرفیتهای علمی و تربیتی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - bakhsh 700.doc

Microsoft Word - bakhsh 700.doc فهرست كليات دامنه كاربرد تاريخ اجرا اهداف تعاريف الزامات اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالي شكل اظهارنظر گزارش حسابرس ساير اطلاعات همراه صورتهاي مالي توضيحات كاربردي جنبههاي كيفي رويههاي حسابداري واحد تجاري

توضیحات بیشتر

ادغام برنامه سلامت گوش وپیشگیری از کم شنوایی و ناشنوایی در نظام سلامت کشور

ادغام برنامه سلامت گوش وپیشگیری از کم شنوایی و ناشنوایی در نظام سلامت کشور به نام خالق هستی دستورالعمل برنامه غربالگری تشخیص و مداخله بموقع شنوایی نوزادان و کودکان ویژه کارشناس و مسئولین مراکز ارائه خدمات در چارچوب تفاهم نامه وزارت بهداشت و درمان و شرح وظایف بهورز/مراقب سالمت

توضیحات بیشتر

web of science

web of science web of science مقدمه: مو سسه اطلاعات علمی یا Information) ISI (Institute for Scientific مو سسه اي با تمرکز بر علم سنجی و انتشارات علمی است که در سال 1960 توسط یوجین گارفیلد تا سیس گردید.این مو سسه در سال

توضیحات بیشتر

گروه مشاوره و آموزش بازاریابی اینترنتی پرسیما موضوع بازاریابی اینترنتی درون گرا Inbound Internet Marketing تهیه و تنظیم محمد مهدي هاتفی فروردین 1391 و

گروه مشاوره و آموزش بازاریابی اینترنتی پرسیما موضوع بازاریابی اینترنتی درون گرا Inbound Internet Marketing تهیه و تنظیم محمد مهدي هاتفی فروردین 1391 و موضوع بازاریابی اینترنتی درون گرا Inbound Internet Marketing تهیه و تنظیم محمد مهدي هاتفی فروردین 1391 ویرایش 1 ١ بازاریابی درون گرا Marketing) (Inbound چیست - به هر تاکتیکی در بازاریابی که متکی بر جلب

توضیحات بیشتر

Student.doc

Student.doc راهنمای استفاده از رايا مدرسه (ويژه دانش ا موزان و اوليای دانش ا موزان) ي م.۱.۲ ۱ ورود دانش ا موزان در سمت كاربر برای هر دانش ا موزی دو حالت برای استفاده از سايت وجود دارد: بخش عمومی سايت که هر دانش ا

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Document1

Microsoft Word - Document1 شرکت سهامی مدیریت تولید انتقال و توزیع نیروی برق ایران دفتر فناوری اطلاعات استانداردهای توسعە نرمافزار با متدولوژی RUP (Software Architecture Document) کارگزار : سید مصطفی حسینی تاریخ : آبان 84 برگه شناساي

توضیحات بیشتر

10 نکته اساسی برای انتخاب )Keywords( کلمه کلیدی 1

10 نکته اساسی برای انتخاب )Keywords( کلمه کلیدی   1 1 انتخاب کلمه ی کلیدی مناسب مهم ترین کار برای شروع فعالیت در حوزه وب است. کلمات کلیدی می توانند ورودی سایت را هدفمند کنند و باعث سود در کسب و کار اینترنتی شوند. در ادامه به 10 نکته مهم و کاربردی برای انتخاب

توضیحات بیشتر

باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1

باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1 باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1 مقدمه حاكميت قوانين و مقررات زيربناي اصلي نظام حسابرسي و رسيدگي بخش عمومي

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation 1 به نام خداوند بخشنده و مهربان جایگاه EN 1090 در کمیته متناظر سازه هاي فولادي ISO/INSO TC 167 اروپا مهندس رضا ایمانیان نجف آبادي دبیر کمیته متناظر سازه هاي فولادي در سازمان ملی استاندارد ایران ISO/INSO

توضیحات بیشتر

بررسی شرکتی عنوان: تاثیر عملکرد و سایر سازوکارهای حاکمیت براحتمال تغییر مدیر عامل در شرکت ها استاد راهنما : دکتر فرزین رضایی مشاور: استاد دکتر محمدرضا

بررسی شرکتی عنوان: تاثیر عملکرد و سایر سازوکارهای حاکمیت براحتمال تغییر مدیر عامل در شرکت ها استاد راهنما : دکتر فرزین رضایی مشاور: استاد دکتر محمدرضا بررسی شرکتی عنوان: تاثیر عملکرد و سایر سازوکارهای حاکمیت براحتمال تغییر مدیر عامل در شرکت ها استاد راهنما : دکتر فرزین رضایی مشاور: استاد دکتر محمدرضا نیکبخت نگارش: رسول زمانی محمدی 1 چكیده: باتوجه به

توضیحات بیشتر

دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه

دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه طرح جهت بهره برداري و تولید محصول و یا عرضه خدمات پیش

توضیحات بیشتر

5- جزییات خدمت نوع مخاطبین 4- مشخصات خدمت 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت دستگاه اجرایی بسمه تعالی ضمیمه 1 1- عنوان خدمت: استعالم واحدها و عناصر

5- جزییات خدمت نوع مخاطبین 4- مشخصات خدمت 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت دستگاه اجرایی بسمه تعالی ضمیمه 1 1- عنوان خدمت: استعالم واحدها و عناصر 5- جزییات خدمت نوع مخاطبین 4- مشخصات خدمت 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت دستگاه اجرایی بسمه تعالی ضمیمه 1 1- عنوان خدمت: استعالم واحدها و عناصر تقسیمات کشوری نام دستگاه اجرایی: دفتر تقسیمات کشوری

توضیحات بیشتر

ÇÕæá ÑÓã äãæÏÇÑ ŸäÊÑá ŸíÝí ÏÇÎáí ÈÑÇí ÊÓÊ åÇí Ÿãí.doc

ÇÕæá ÑÓã äãæÏÇÑ ŸäÊÑá ŸíÝí ÏÇÎáí ÈÑÇí ÊÓÊ åÇí Ÿãí.doc کليات نمودار کنترلي رايجترين روش براي مقايسه نتايج ا زمايش نمونه هاي کنترل با مقدار مورد انتظار استفاده از نمودار کنترلي است. درنمودار کنترلي غلظت حاصله از ا زمايش سرم کنترل روي نموداري بامحدوده مشخص علامتگذاري

توضیحات بیشتر

فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل

فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل مالی را به پوند بنویسید. بدیهی است که در صورت ناقص

توضیحات بیشتر

ارائه PowerPoint

ارائه PowerPoint Iran Nanotechnology Laboratory Network Info@nanolab.ir ایجاد شبکه ایجاد شبکه موجود بودن بيش از 80 درصد دستگاهها در كشور مسأله اول نداشتن دستگاه نيست تهيه فهرست دستگاه های استفاده شده در پژوهش ها مسأله

توضیحات بیشتر

فرآیند پاسخگویی به آزمون تحلیلی تشریحی برنامه ریزی شهری کارشناسی ارشد شهرسازی کیمیا فکر بزرگ

فرآیند پاسخگویی به آزمون تحلیلی تشریحی برنامه ریزی شهری کارشناسی ارشد شهرسازی کیمیا فکر بزرگ فرآيند پاسخگويي به آزمون: پاسخگويي به سوالات مطرح شده در اين آزمون ها مبتني بر فرآيند تهيه ي طرح هاي توسعه ي شهري و به صورت زير است: شناخت وضع موجود تجزيه و تحليل اطلاعات تدوين اهداف راهبرد ها و سياست

توضیحات بیشتر

9 ترفند انتخاب نام کسب و کار اینترنتی fekreabi.net

9 ترفند انتخاب نام کسب و کار اینترنتی fekreabi.net 9 ترفند انتخاب نام کسب و کار اینترنتی محسن مبصرفر مدیر وب سایت فکر آبی مشاور کسب و کارهای اینترنتی و بازاریابی اینترنتی مدرس و سخنران کسب و کار اینترنتی و بازاریابی اینترنتی نویسنده ویژه نامه فکر آبی مقدمه

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20E4E5C7EDED20C7E4CAD4C7D120DAE3E6E3ED20DDD1E6D1CFEDE E646F63>

<4D F736F F D20E4E5C7EDED20C7E4CAD4C7D120DAE3E6E3ED20DDD1E6D1CFEDE E646F63> گزارش تحولات بازار مسکن شهر تهران در فروردينماه سال ١٣٩٥ به گزارش روابط عمومي بانک مرکزي گزارش «تحولات بازار مسکن شهر تهران فروردينماه در سال ١٣٩٥» که برگرفته از ا مارهاي خام سامانه ثبت معاملات املاک و

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - ?????? ???????? ?? ????? ? ????? ???? ??? ??????? ???????? ?????? ????? ??????-?????? ??? 97-96

Microsoft Word - ?????? ???????? ?? ????? ? ????? ???? ??? ??????? ???????? ?????? ????? ??????-?????? ??? 97-96 بسمه تعالي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني استان بوشهر مركز توسعه آموزش پزشكي دفتر نظارت و ارزشيابي فرم طرح درس نام و نام خانوادگي مدرس: رتبه دانشگاهي: دانشيار رحيم طهماسبي آخرين مدرك تحصيلي:

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - مهارت مطالعه موثر براي امتحانات.docx

Microsoft Word - مهارت مطالعه موثر براي امتحانات.docx مهارت مطالعه موثر روش مطالعه صحیح اصولی و روش هاي مرور مطالب خوانده شده تهیه و تنظیم: علی امیري.روانشناس اداره مشاوره دانشگاه مقدمه آیا تاکنون به این موضوع فکر کردهاید که هنگام مطالعه از چه روشی استفاده

توضیحات بیشتر

2 خدمات مشاوره بانکداری شرکتی

2 خدمات مشاوره بانکداری شرکتی 2 خدمات مشاوره بانکداری شرکتی گروه خدمات مشاوره بانکداری شرکتی بانک اقتصادنوین به عنوان اولین بانک ارایه دهنده خدمات بانکداری شرکتی و به منظور پاسخگویی شایستهتر به نیاز مشتریان و پیریزی مشارکتی پایدار

توضیحات بیشتر

ابزارها و روش های اندازه گیری و ارزیابی دانش و مدیریت دانش

ابزارها و روش های اندازه گیری و ارزیابی دانش و مدیریت دانش به نام آنکه جان را فکرت آموخت مدیریت دانش در سازمان ها ارائه در: دانشگاه فردوسی مشهد برای دانشجویان کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطالعات و دانش گرایش مدیریت دانش مدرس: مصطفی جهانگیر )PhD( mjahangir@varastegan.ac.ir

توضیحات بیشتر

مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بس

مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بس مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بسته بندی های متمایز که باعث ایجاد مزیت رقابتی برای محصول

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation طراحی سازماندهی و اجرای ایده ها به سبک کسب و کارهای نوظهور (Launching Startups) Provided By: Ali Jahedi May 2015 Provided By: Ali Jahedi May 2015 نام و نام خانوادگی: علی جاهدی سوابق دانشجوی دکترای علم

توضیحات بیشتر

مفاهیم پایگاه داده پنجم: درس مدل سازی معنایی داده ها سید کاوه احمدی

مفاهیم پایگاه داده پنجم: درس مدل سازی معنایی داده ها سید کاوه احمدی مفاهیم پایگاه داده پنجم: درس مدل سازی معنایی داده ها سید کاوه احمدی پیاده سازی مدل سازی معنایی شناخت سیستم 2 مدل سازی معنایی داده قبل از پیادهسازی بانک اطالعاتی باید عمل طراحی بانک اطالعاتی معنایی( انجام

توضیحات بیشتر

course plan 2 واحد )1/5 نظری 0/5 عملی( 16 جلسه 2 ساعته : فوریت های پزشکی دانشجویان مقطع کارشناسی هوشبری نیاز آناتومی 2 فیزیولوژی 2 خانم حیدری با تعریف

course plan 2 واحد )1/5 نظری 0/5 عملی( 16 جلسه 2 ساعته : فوریت های پزشکی دانشجویان مقطع کارشناسی هوشبری نیاز آناتومی 2 فیزیولوژی 2 خانم حیدری با تعریف course plan واحد )1/5 نظری 0/5 عملی( 16 جلسه ساعته : فوریت های پزشکی دانشجویان مقطع کارشناسی هوشبری نیاز آناتومی فیزیولوژی با تعریف کمک های اولیه وضعیت بحرانی و مشخصات فرد امدادگر 1. تعریف تریاژ پیش بیمارستانی

توضیحات بیشتر

مرکز ارزیابی و پایش عملکرد دانشگاه الزهرا )س( هوالحق نحوه استفاده ازCitation Google Scholar گوگل اسکوالر عمومیترین موتور کاوش گوگل است بهطوریکه روش سا

مرکز ارزیابی و پایش عملکرد دانشگاه الزهرا )س( هوالحق نحوه استفاده ازCitation Google Scholar گوگل اسکوالر عمومیترین موتور کاوش گوگل است بهطوریکه روش سا هوالحق نحوه استفاده ازCitation Google Scholar گوگل اسکوالر عمومیترین موتور کاوش گوگل است بهطوریکه روش سادهای برای جستجو در متون علمی فراهم میکند. با استفاده از این ابزار میتوانید رشتهها و منابع بسیاری

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D205F315FC7D1D2EDC7C8ED20E3E5C7D1CA20E5C7ED20E3CFEDD1EDCAED2098C7D1D4E4C7D3C7E420E3D3C6E6E120E3D1C798D220C8E5CFC7D4CA2

<4D F736F F D205F315FC7D1D2EDC7C8ED20E3E5C7D1CA20E5C7ED20E3CFEDD1EDCAED2098C7D1D4E4C7D3C7E420E3D3C6E6E120E3D1C798D220C8E5CFC7D4CA2 5 مجله علمي ارزيابي مهارت هاي مديريتي كارشناسان مسي ول مراكز بهداشت شهرستان هاي استان قزوين غلامحسن شعباني قاضي كلايه جواد قدوسي نژاد دكتر سعيد آصف زاده چكيده هدف: با توجه به اينكه كارشناسان مسي ول مراكز

توضیحات بیشتر

اداره كل آموزش و پرورش استان خراسان رضوي

اداره كل آموزش و پرورش استان خراسان رضوي وزارت آموزش و پرورش معاونت آموزش متوسطه دفتر آموزش های فنی و حرفه ای- دفتر آموزش های کاردانش دبیرخانه راهبری کشوری برق و الکترونیک شیوه نامه کد شیونامه SH401 در نوشتن این شیوه نامه از محتوی " جشنواره های

توضیحات بیشتر

هوا لح ق با سلام احتراما رزومه اینجانب به شرح زیر تقدیم میگردد: الف- مشخصات فردی نام: هدی نام خانوادگی: هماوندی تاریخ تولد: 6611/2/82 محل تولد: کرمان

هوا لح ق با سلام احتراما رزومه اینجانب به شرح زیر تقدیم میگردد: الف- مشخصات فردی نام: هدی نام خانوادگی: هماوندی تاریخ تولد: 6611/2/82 محل تولد: کرمان هوا لح ق با سلام احتراما رزومه اینجانب به شرح زیر تقدیم میگردد: الف مشخصات فردی نام: هدی نام خانوادگی: هماوندی تاریخ تولد: 6611/2/82 محل تولد: کرمان نشانی الکترونیکی: h.homavandi@ut.ac.ir ب سوابق تحصیلی

توضیحات بیشتر

روش اجرايي کنترل سوابق.doc

روش اجرايي کنترل سوابق.doc شرکت کارگزاري تدبیرگر سرمایه روش اجرایی کنترل سوابق کیفیت تاریخ تهیه: 87/02/25 موضوع مسي ولیت تهیه کننده تا یید کننده تصویب کننده نام شماره : RC01 صفحه: 1 از: 6 شماره بازنگري: صفر امضا و تاریخ روش اجرایی

توضیحات بیشتر

دینامیک سازه ها، پاسخ سازه در برابر زلزله

دینامیک سازه ها، پاسخ سازه در برابر زلزله در این مقاله روش های تعیین پاسخ سازه تک درجه ا زادی که در معرض نیروی زلزله ناشی از جنبش زمین قرار گرفته باشد برررسی می شود. پاسخ به جنبش زمین ناشی از زلزله در مقالات قبل پاسخ سازه در اثر نیروهای ذاتی موجود

توضیحات بیشتر

باسمه تعالی مرکز مطالعات اقتصادی بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت اهداف، فعالیت ها و رویکردها

باسمه تعالی  مرکز مطالعات اقتصادی  بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت  اهداف، فعالیت ها و رویکردها باسمه تعالی مرکز مطالعات اقتصادی بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت اهداف فعالیت ها و رویکردها اردیبهشت 95 تاسیس و هدف مرکز مطالعات اقتصادی در سال 90 ذیل بسیج دانشجویی تاسیس شد با سه هدف: طرح مسائل اقتصادی

توضیحات بیشتر

بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان بوشهر مرکز توسعه آموزش پزشکی دفتر نظارت و ارزشیابی فرم طرح درس نام و نام خانوادگی مدرس: رتب

بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان بوشهر مرکز توسعه آموزش پزشکی دفتر نظارت و ارزشیابی فرم طرح درس نام و نام خانوادگی مدرس: رتب بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان بوشهر مرکز توسعه آموزش پزشکی دفتر نظارت و ارزشیابی فرم طرح درس نام و نام خانوادگی مدرس: رتبه دانشگاهی: دانشيار رحيم طهماسبی آخرین مدرک تحصيلی:

توضیحات بیشتر

مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی این فایل فقط برای مشاهده می باشد. برای خرید فایل ورد و قابل ویرایش این طرح درس با قیمت فقط دوهزار توما

مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی این فایل فقط برای مشاهده می باشد. برای خرید فایل ورد و قابل ویرایش این طرح درس با قیمت فقط دوهزار توما مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی طرح درس روزانه درس ریاضی هفتم شماره طرح درس موضوع درس : جذر و ریشه تاریخ اجرا : مدت اجرا : 1 جلسه 09 دقیقه : تعداد فراگیران : 62 مجری : بخشی کالس هفتم مکان

توضیحات بیشتر

مستند کاربریاینترنت بانک شرکتی بهار 9315

مستند کاربریاینترنت بانک شرکتی بهار 9315 مستند کاربریاینترنت بانک شرکتی بهار 9315 در سامانه نحوه فعال سازی حساب بررسی کارکرد سامانه حسابها 1. تسهیالت 2. تعیین گذر واژه وب 3. غیر فعال کردن امضاء 4. فعال سازی گذر وازه گوشی 5. بررسی نسخه تحت وب

توضیحات بیشتر

DETMA Institute Of Specialized Learning Presents WORKSHOPS CATALOGUE 3 rd Phase of Specialized Courses of Project Management and Implementation کارگاه

DETMA Institute Of Specialized Learning Presents WORKSHOPS CATALOGUE 3 rd Phase of Specialized Courses of Project Management and Implementation کارگاه DETMA Institute Of Specialized Learning Presents WORKSHOPS CATALOGUE 3 rd Phase of Specialized Courses of Project Management and Implementation کارگاه آموزشی مدیریت ریسک قراردادي با موردکاوي قراردادهاي

توضیحات بیشتر

PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد

PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد در سوئد همه نوجوانانی که دوره ۹ ساله ابتدایی را تمام کرده اند حق تحصیل در یک دوره سه ساله دبیرستانی را دارند.تحصیالت دبیرستانی پایه خوبی را برای فعالیتهای

توضیحات بیشتر

روتر بی‌سیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس

روتر بی‌سیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس Starry Station روتر بیسیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس روترهای بیسیم از حدود ۱۷ سال پیش پا به عرصه این دنیا گذاشتند و در این مدت اتفاقات زیادی را تجربه کردند. اما فکر نکنید که چون این فناوری

توضیحات بیشتر

دانشکده قالب نگارش طرح درس ترمی عنوان درس : پریودانتیکس نظری 2 تعداد واحد:)یا سهم استاد از واحد( ۰/14 واحد برابر با مخاطبان: دانشجویان 7 جلسه از 47 جل

دانشکده قالب نگارش طرح درس ترمی عنوان درس : پریودانتیکس نظری 2 تعداد واحد:)یا سهم استاد از واحد( ۰/14 واحد برابر با مخاطبان: دانشجویان 7 جلسه از 47 جل دانشکده قالب نگارش طرح درس ترمی عنوان درس : پریودانتیکس نظری 2 تعداد واحد:)یا سهم استاد از واحد( ۰/14 واحد برابر با مخاطبان: دانشجویان 7 جلسه از 47 جلسه یکساعته دندانپزشکی ورودی 92 ساعت پاسخگویی به سواالت

توضیحات بیشتر

8 گام موثر در انتخاب یک نام تجاری مناسب یکی از اساسیترین گامها در بازاریابی یک محصول جدید انتخاب یک نام مناسب است. در بازاریابی کیفیت محصول بهاندازه ک

8 گام موثر در انتخاب یک نام تجاری مناسب یکی از اساسیترین گامها در بازاریابی یک محصول جدید انتخاب یک نام مناسب است. در بازاریابی کیفیت محصول بهاندازه ک 8 گام موثر در انتخاب یک نام تجاری مناسب یکی از اساسیترین گامها در بازاریابی یک محصول جدید انتخاب یک نام مناسب است. در بازاریابی کیفیت محصول بهاندازه کیفیت نامی که برای آن انتخاب میشود حائز اهمیت نیست!

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - بررسی وضعیت صنعت فولاد

Microsoft Word - بررسی وضعیت صنعت فولاد بررسی وضعیت صنعت فولاد مقدمه صنعت فولاد یکی از موتورهاي محرك توسعه اقتصادي کشورها در سراسر جهان به شمار می رود. این صنعت علاوه بر نقش کلیدي در توسعه کشورهایی مانند ایالات متحده امریکا عاملی موثر در رشد

توضیحات بیشتر

اهداف کالن و اهداف اختصاصی نیز پس از جدول ارائه شده است G2. ارتقاء سطح دارائیهای فکری و توانمندیهای پژوهشی هدف اختصاصی: افزایش تعداد مقاالت چاپ شده دا

اهداف کالن و اهداف اختصاصی نیز پس از جدول ارائه شده است G2. ارتقاء سطح دارائیهای فکری و توانمندیهای پژوهشی هدف اختصاصی: افزایش تعداد مقاالت چاپ شده دا اهداف کالن و اهداف اختصاصی نیز پس از جدول ارائه شده است هدف اختصاصی: افزایش تعداد مقاالت چاپ شده در مجالت علمی- پژوهشی معتبر بمیزان 22 درصد تا پایان سال 49-1 استراتژی: افزایش تعداد طرحهای پژوهشی تصویب

توضیحات بیشتر

شهاب رضاي یان رزومه شهاب رضاي یان مشخصات فردي: شهاب رضاي یان پست الکترونیکی: تحصیلات آکادمیک: ردیف نوع مدرك

شهاب رضاي یان رزومه شهاب رضاي یان مشخصات فردي: شهاب رضاي یان پست الکترونیکی:  تحصیلات آکادمیک: ردیف نوع مدرك رزومه مشخصات فردي: پست الکترونیکی: srezaian@outlook.com rshahab5@live.utm.my تحصیلات آکادمیک: ردیف نوع مدرك نام مدرك محل اخذ آغاز پایان کاردانی نرم افزار کامپیوتر دانشگاه صنعت آب و برق شهید بهمن تیر 82

توضیحات بیشتر

چگونه آرشیو تمام اطلاعات‌مان روی گوگل را دانلود کنیم

چگونه آرشیو تمام اطلاعات‌مان روی گوگل را دانلود کنیم Google Takeout چگونه آرشیو تمام اطلاعاتمان روی گوگل را دانلود کنیم روزی که گوگل اعلام كرد شما می توانید یک آرشیو از تمام اطلاعات جستجوی خود را دانلود كنيد این خبر بازخورد مثبت و خوشحال کننده ای را در بین

توضیحات بیشتر