اسما و صفات الهی

اندازه: px
شروع نمایش از صفحه:

Download "اسما و صفات الهی"

رونوشت

1 9 انديشه هاي اسلامي در پرتو كتاب وسنت تا ليف: دكتر عمر سليمان اشقر ترجمه: گروه فرهنگي انتشارات حرمين دكتر عمر سليمان اشقر

2 ا ني كتاب از سايت كتابخانه عقيده دانلود شده است. آدرس ايميل: سايتهاى مفيد

3 فهرست موضوعات پيشگفتار... 9 مقدمه... 5 مبحث اول مبحث دوم موضوع و هدف اين پژوهش... 5 راه شناخت اسماء و صفات خداوند...8 مبحث سوم اهميت شناخت اسماء و صفات خداوند مطلب اول: شناخت اسماء و صفات خداوند راه شناخت خداوند است... 2 مطلب دوم: تزكيه و تربيت نفس بنا بر منهج عبوديت براي خداي مطلب سوم: علم به اسماء و صفات خدا بهترين علوم مطلب چهارم: يگانه...24 است...29 علم به اسماء و صفات خدا اساسي است براي ساير علوم مطلب پنجم: افزايش ايمان... 3 مطلب ششم: پاداش والاي كسي كه نامهاي خدا را حفظ كند...32 مطلب هفتم: تعظيم و تقديس و فرا خواندن خداوند با نامها و صفات الهي مطلب هشتم: شناخت خداوند طبق برنامهي قرآني و نبوي...43 مبحث چهارم فوايد خيالي مطلب اول: گمان بر اين كه اسماء خداوند داراي خواص و اسراري نهفته است مطلب دوم: درخواست تشبيه به صفات خداوند متعال...47 فصل اول نامهاي مبارك خداوند مبحث اول تحقيق دربارهي تعداد نامهاي خداوند...49

4 4 مبحث دوم تعيين نامهاي سبب اختلاف در تعيين نامهاي مبحث سوم مبارك خداوند...54 مبارك خداوند...57 قواعد و قوانيني كه در پرتو آنها نامهاي خداوند تعيين مطلب اول: اكتفا كردن به نامهايي كه در قرآن و سنت وارد مطلب دوم: همهي اخبار نصوص جزو اسمهاي خداوند مطلب سوم: جايز نيست از صفات و افعال خداوند نامهايي براي او ميگردند...60 شدهاند...60 نيستند...6 بسازيم...62 مطلب چهارم: جايز نيست خداوند را با نامهاي ناپسند و يا مشعر به ذم نام نهاد مطلب پنجم: جايز نيست كه تعداد نامهاي خداوند را از نود و نه نام كمتر كرد...64 مطلب ششم: هر اسمي كه نتوانيم خداوند را بدان فرا خوانيم جزو اسمهاي خداوند متعال شمرده نميشود...64 مطلب هفتم: صفات افعال خداوند جزو نامهايش بحساب نميĤيد مطلب هشتم: اسمهايي كه داراي يك معنا و الفاظ متفاوتي هستند جزو اسمهاي خداوند بشمار ميروند...66 مطلب نهم: حذف اسمهاي مضافي كه در قرآن و سنت آمدهاند از دايرهي خداوند جايز اسمهاي نيست...67 مطلب دهم: صحت تعبيد نام انسان با نامهاي خداوند مطلب يازدهم: اسمهاي جامد جزو اسمهاي خداوند نيستند مطلب دوازدهم: نامهايي كه با «ذو» آغاز ميشوند جزو اسمهاي خداوند مطلب سيزدهم: آنچه كه بر صيغهي اسم تفضيل آمده نيستند...69 است...70 مطلب چهاردهم: تعيين اسمهاي خداوند در پرتو قواعد سابق... 7 مبحث پنجم اقسام نامها و صفات خداوند و دلالتهاي آنها مطلب اول: اقسام نامها و صفات...86 مطلب دوم: دلالت اسماء خداوند متعال بر ذات و صفاتش... 90

5 5 مطلب سوم: اسمهاي خداوند نامهايي مترادف و اوصافي متبايناند مطلب چهارم: اسمهاي خداوند متعال مراتب مختلفي دارند مطلب پنجم: حقيقت و مجاز در اسمهاي خداوند متعال...97 مطلب ششم: ارتباط صفات خداوند با ذات وي فصل دوم اعتقاد اهل سنت و جماعت در خصوص اسماء و صفات خداوند... 0 مبحث اول دوم مبحث معرفي اهل حق (اهل سنت و جماعت)... 0 صفات و اسماء به راجع جماعت و سنت اهل اعتقادات كه اصولي خداوند بر آنها مبتني است اصل اول: اثبات آنچه كه خدا و رسولش اثبات نمودهاند اصل دوم: تمام اسماء و صفات خداوند كامل و در نهايت اصل سوم: پاك دانستن خداوند از تشبيه تمثيل و همهي صفات كمالند...0 نقص...27 اصل چهارم: پذيرفتن صفات بر اساس ظاهر آنها... 3 اصل پنجم: اجمال در نفي صفات و تفصيل در اثبات آنها اصل ششم: توقيفي بودن أسماء و صفات خداوند اصل هفتم: خودداري از بحث و گفتگو مبحث پيرامون حقيقت ذات و صفات خداوند اصل هشتم: عدم الحاد در اسماء و صفات خداوند متعال...50 سلف اعتقاد كرديم ذكر گذشته مبحث در آنچه اينكه بر مبني دلايل سوم است...54 مبحث چهارم ويژگي هاي منهج سلف صالح نخست: مذهب سلف صالح همان مذهب اكمل و احسن و سالم است...58 دوم: اعتدال و ميانه روي سوم: تمسك به قرآن و سنت... 59

6 6 چهارم: آرامش روحي و روانياي كه اين منهج براي پيروانش ايجاد پنجم: توافق و انسجام و عدم تناقض و ميكند...60 اختلاف...62 ششم: منهجي كه در اسلوب و معانياش آسان است فصل سوم مبحث اول مبحث دوم مبحث سوم مخالفان مذهب سلف صالح در باب اسماء كساني كه خداوند را به صفات نقص متصف كساني كه خداوند را به مخلوقات تشبيه كساني كه صفات خداوند را ن يف مطلب اول: فيلسوفان افراطي و گروه و صفات خداوند ميكنند...67 ميكنند...69 ميكنند و گروهاي مختلف آنها باطنيه...72 مطلب دوم: گروه دوم جهميه مطلب سوم: گروه سوم: معتزله... 8 مبحث چهارم شبهاتي كه ن يف كنندگان صفات خداوند بر آنها تكيه ميكنند و پاسخ آنها...84 مطلب اول: شبهات نفي مطلب دوم: فصل چهارم رد شبهات كنندگان صفات خداوند...84 آنها...86 عوامل اختلاف در باب اسماء و صفات اول اعراض كردن از قرآن و سنت و حك م قرار دادن عقل در حوزهي شرع دوم ر د محكمات و پيروي از متشابهات سوم تا ثير فلسفه و عقايد گمراه كنندهي وارداتي بر آنها چهارم نابود كردن اعتقادات بطور برنامه ريزي شده پنجم احاديث ضعيف و موضوع (ساختگي)...224

7 7 فصل پنجم مذهب سلف صالح در ميدان مبارزه مبحث اول و رقابت مناهج باطل با منهج رسول االله ص مبحث دوم دلايل مبني بر اينكه اعتقادات سلف صالح علميتر سالمتر محكمترند مبحث سوم تناقض گويي متكلمين و سرگرداني آنها ايمان سلف صالح مانند ايمان پيرزنان نيست مبحث چهارم مبحث پنجم موضع گيري علماي سلف در برابر مخالفانشان بد جلوه دادن مذهب سلف صالح اول: ادعاي اينكه آنها پيروان بهترين منهجاند دوم: ادعاي برخي از مخالفان سلف صالح مبني بر اينكه آنها پيروان مذهب سلف صالح هستند سوم: متهم كردن اهل سنت به القاب زشت چهارم: متهم كردن اهل سنت به شرك و كفر پايان و نتيجهي كل مطالب منابع ومراجع

8 ~ } { z y xw v u ts r q p o n m m «ª ¼» º ¹ µ ³ ² ± ¾½ À l [حشر: ٢٤ ٢٢ ] È Ç Æ ÅÄ Ã Â Á (االله آن ذاتي است كه جز او معبود حقي وجود ندارد آگاه از جهان نهان و آشكار است. او داراي رحمت عامه در اين جهان در حق همگان و داراي رحمت خاصه در آن جهان نسبت به مو منان است. خدا ذاتي است كه جز او معبود حقي وجود ندارد. او فرمانروا منزه بيعيب و نقص امان دهنده و امنيت بخشنده محافظ و مراقب قدرتمند و چيره بزرگوار و شكوهمند والامقام و فرازمند است. خداوند پاك دور از چيزهايي است كه انباز او قرار ميدهند. او خداوندي است كه طراح هستي و آفريدگار آن از نيستي و صورتگر جهان است داراي نامهاي نيك و زيبا است چيزهايي كه در آسمانها و زمين هستند تسبيح و تقديس او را ميگويند و او چيره و باحكمت است.)

9 پيشگفتار سپاس و ستايش از آن خدايي است كه ما را به راه راست هدايت فرمود و دلهاي ما را با شناخت و ايمان به خودش حيات بخشيد و نهان ما را با نور هدايت قرآن منور گرداند و درود و رحمت بيپايان خداوند بر روح مبارك پيامبر اسلام حضرت ختمي مرتبت پيامبري كه خداوند توسط ايشان پردهي مبهمات را برداشت و امتي ويژه را بنيان نهاد و ايشان را به عنوان دليل و برهان براي بشريت قرار داد. بي شك هركس كه در مسير او حركت كند پيروز و رستگار خواهد شد و هر كس كه راهي غير از راه او انتخاب كند در نهايت دچار هلاكت و فلاكت خواهد شد. همچنين درود و رحمت بي- پايان خداوند بر روح ياران بزرگوار پيامبر باد كساني كه راه آنحضرت را پيمودند و با پيروي از راه و روش وي هدايت شدند آناني كه دل و درونشان آميخته با ايمان و شناخت و حكمت بود آناني كه خداوند از ايشان راضي بود و ايشان هم از خداوند راضي بودند. بدون شك بحث و پژوهش پيرامون اسماء و صفات خداوند يكس از مهمترين مباحث اختلافي است و گروههاي اسلامي راجع به اين موضوع راههاي گوناگوني رفته و ديدگاههاي مختلفي مطرح كردهاند تا جايي كه در اين خصوص اعتقادات و ديدگاههاي باطلي نيز پا به ميدان نهادهاند اما خداوند در اين ميدان پر هياهو و گير و دار اختلافاتي سلف صالح ما را به پيمودن راه حق هدايت نمود. همين امور باعث شد تا بنده تصميم بگيرم كه در اين موضوع كتابي به رشتهي تحرير درآورم و در آن ديدگاه اهل «سنت و جماعت» را شرح دهم و پايههاي اساسي مذهب

10 0 آنها و شاخصههاي ويژهاي را كه خط فاصل آنها از ديگران است بيان دارم و در عين حال راه و روش ويژهي قرآني و نبوي را در اين راستا مورد كنكاش قرار دهم راه و روشي را كه سلف صالح ما دنبال كردند و بر آن اعتماد نمودند. در حقيقت پيروي از اين راه و روش قايق نجاتي است كه مسافرانش را از هلاكت و فلاكت نجات ميدهد و هر كه از اين قايق فاصله گيرد حتما غرق خواهد شد. خداوند بهترين شهادت را براي اصحاب پيامبر داده و رضايت خويش را از آنان اعلان نموده است: H G F E D C B A m WV U T S R Q P O N M L K J I l [ Z Y X [توبه: ١٠٠ ] (پيشگامان نخستين مهاجران و انصار و كساني كه به نيكي روش آنان را در پيش گرفتند و راه ايشان را به خوبي پيمودند خداوند از آنان خوشنود است و ايشان هم از خدا خوشنودند و خداوند براي آنان بهشت را آماده ساخته است كه در زير درختان و كاخهاي آن رودخانهها جاري است و جاودانه در آنجا ميمانند اين است پيروزي بزرگ و رستگاري سترگ.) d cb a ` _ ~ } { z y x w v u m l h g f e [طور: ٢١ ] (كساني كه خودشان ايمان آوردهاند و فرزندانشان از ايشان در ايمان آوردن پيروي كردهاند در بهشت فرزندانشان را بديشان ملحق ميگردانيم بيآنكه ما اصلا از عمل آنان چيزي بكاهيم و از اندوختهي پدران و مادران چيزي برداريم و به فرزندانشان بدهيم يا بدين وسيله بر حسنات فرزندان بيفزاييم و يا گناهانشان را از اين راه بزداييم چرا كه هر كس در گرو كارهايي است كه انجام داده است.) همچنين در فرازي از دعاي ابراهيم آمده است كه: llk j i h m [إبراھيم: ٣٦ ] سپ( هركس از من پيروي كند او از من است.) و به همين سبب است كه خداوند ميفرمايد: m µ ³ ² l À ¾ ½¼» º ¹ [آل عمران: ٦٨ ]

11 (سزاوارترين مردم به ابراهيم كساني هستند كه از او پيروي نمودند و نيز اين پيغمبر محم د و كساني كه ايمان آوردهاند و خداوند سرپرست و ياور مو منان است.) پس مخالفت با صحابه و دنبال كردن راهي غير از راه آنها باعث ايجاد جدايي و فاصله با آنان خواهد شد: l k j i h g f e d c b a ` _ ^ m l r q po n m [نساء: ١١٥ ] (كسي كه با پيامبر دشمنانگي كند بعد از آن كه راه هدايت برايش روشن شده است و راهي جز راه مو منان در پيش گيرد او را به همان جهتي كه دوست داشته است رهنمود ميگردانيم و به دوزخش داخل مينماييم و با آن ميسوزانيم و دوزخ چه بد جايگاهي است!) قرآن كريم كساني را كه از راه و روش گروهي پيروي ميكنند جزو همان گروه مي شمارد: Q P O NM L K JI H G F E D C B m l Z Y X W V U TS R [مائده: ٥١ ] يا( مو منان! يهوديان و مسيحيان را به دوستي نگيريد و به طريق اولي آنان را به سرپرستي نپذيريد آنان دوست يكديگرند. هركس از شما با آنها دوستي ورزد و آنان را به سرپرستي بپذيرد بيگمان او از زمرهي آنان بشمار ميآيد. بي شك خداوند افراد ستمگر را هدايت نميكند.) پس هركس كه در دنيا از رهبران گمراه و تحريفگر پيروي كند در سراي آخرت با آنها حشر خواهد شد. لذا قوم فرعون يعني كساني كه در دنيا در گمراهي از وي تبعيت كردند پروردگار آنها را در آخرت نيز وارد آتش جهنم خواهد نمود. C B A Ô Ó Ò Ñ Ð ÏÎ Í Ì Ë Ê É m l J I H GF E D [ھود: ٩٧ [٩٨ (موسي را به سوي فرعون و اشراف و اعيان او فرستاديم پس اطرافيان فرعون از فرمان او پيروي كردند در حالي كه فرمان فرعون مترق يانه و مايهي هدايت نبود. فرعون در روز قيامت پيشاپيش قوم خود بوده و آنها را به آتش دوزخ مياندازد چه بد جايگاهي

12 2 كه بدان وارد ميشوند!) در حديث آمده است كه خداوند متعال در روز قيامت معبودان هر ملتي از قبيل سنگ و درخت و انسان و ماه و چيزهاي ديگر را به تصوير ميكشد. آنها در آخرت نيز از همان معبود خود پيروي ميكنند تا اينكه ايشان را به آتش دوزخ مياندازد. همچنين هر كسي كه در دنيا در سنت بدعت امور خير و شر از كسي پيروي كند در آخرت نيز با او حشر خواهد شد. كسي كه ميخواهد در آخرت با سلف صالح باشد و در ميدان محشر و در بهشت آنها را همراهي كند بايد در اين دنيا راه و روش آنها را در پيش گيرد. گفتني است كه آنچه باعث تقويت انگيزهي من در تدوين اين نوشتار گرديد اين بود كه كتابي تحقيقي و مفيد در اين خصوص نديدم كه بتواند به عنوان مرجع براي پژوهشگران اين مبحث باشد. اميدوارم كه اين كتاب بتواند اين هدف را محقق نمايد. اين پژوهش شامل يك مقدمه و پنج فصل و يك خاتمه ميباشد. و مقدمهي آن در چهار بحث اراي ه شده است: بحث اول موضوع و هدفهاي پژوهش را تعريف ميكند. بحث دوم راه شناخت اسماء و صفات خداوند متعال را بيان مينمايد. بحث سوم توضيحي بر اهميت اسماء و صفات خداوند ميباشد. بحث چهارم به فوايد شناخت اسماء و صفات خداوند ميپردازد. و فصل اول به بحث در مورد اسماء حسني اختصاص يافته است كه مطالب آن شامل پنج مبحث ميباشد. در بحث اول راجع به تعداد اسماي حسني تحقيق نمودهام. و بحث دوم را به تعيين اين اسماء اختصاص دادهام. در بحث سوم به بيان قواعد و قوانيني پرداختهام كه من در تعيين و متمايز ساختن اسماء خداوند به آن قواعد تكيه نمودهام. گفتني است كه تعداد اين قواعد به چهارده قاعده و قانون رسيد به همين سبب چهارده مطلب را به بيان و توضيه اين مطالب اختصاص دادم. و بحث چهارم را به تعيين اسماي حسني در پرتو قواعد بيان شده در بحث سوم اختصاص دادم.

13 3 و در مبحث پنجم اين فصل به بيان اقسام اسما و صفات و مفاهيم آنها پرداختهام. همچنين در اين مبحث به برخي از مسايل مهم اشاره خواهم نمود از جمله به تحقيق در مورد مراتب برتري اسماء خداوند مباحثي مربوط به نصوص در ارتباط با اسم اعظم خداوند و همچنين رابطهي صفات خداوند با ذات وي و نهايتا به بحثي در خصوص حقيقت و مجاز در اسماء باري تعالي پرداختهام. و در مبحث اول و دوم فصل دوم اهل سنت و جماعت را معرفي نموده و سپس به بيان اعتقادات آنها دربارهي اسماء و صفات خداوند پرداختهام. همچنين به پايههاي اساسياي كه اعتقاد آنان بر آنها مبتني است اشاره كردهام كه شامل نه پايه است و پيرامون هر يك از اين پايهها مباحث بسياري وجود دارد كه با اين پايهها در ارتباطاند. بعد از آن در همين فصل به دو بحث ديگر اشاره ميكنم: نخست به ذكر دليل براي آنچه كه به عنوان مذهب سلف صالح ذكر كرديم ميپردازم. سپس ويژگيه يا روش سلف صالح را بيان مينمايم. و فصل سوم با مباحث چهارگانهاي كه دارد به معرفي گروههايي اختصاص يافته كه علي رغم اختلاف ديدگاههايشان در باب اسماء و صفات خداوند راه انحراف را پيمودهاند شبهاتي را كه باعث انحراف آنها شده ذكر نمودهام سپس دلايلي را كه باعث كشف انحراف مذهب آنها و شبههزدايي از استدلالشان ميشود اراي ه دادهام. و در فصل چهارم عواملي را كه منجر به ايجاد اختلاف در باب اسماء و صفات خداوند شده مورد بحث قرار دادهام. و در آخرين و پنجمين فصل به موضع مذهب سلف صالح در كشمكش با اين موضوع پرداختهام در مبحث اول ميزان تعارض روشهاي باطل را با آنچه كه پيامبر اكرم فرموده توضيح دادهام. و در مبحث دوم به اراي هي دلايلي همت گماشتهام كه دال بر اين است كه مذهب سلف صالح سالمتر و قويتر است. همچنين در اين مبحث به ذكر اقوال فراواني دربارهي تضاد و تناقض سخنان دانشمندان علم كلام و سردرگمي آنها پرداختهام. و در مبحث چهارم اين فصل به گوشهاي از شيوههايي اشاره نمودهام كه هدف آنها بدنام كردن مذهب سلف است. در پايان نيز مردم و علما را به حفظ مذهب سلف صالح و اهل سنت و جماعت دعوت نمودهام تا اينكه چراغ هدايت رهروان راه حقيقت همچنان فروزان بماند و راه و

14 4 روشي كه خداوند آن را اراي ه فرموده همچنان پرتو افشاني نمايد. اميدوارم كه توانسته باشم اين موضوع بسيار مهم را به روش پژوهشي منظم و مفصل اراي ه داده باشم و از خداوند متعال ميخواهم كه اجر و پاداش آنرا به من عنايت فرمايد همچنين از بارگاه ايشان مسي لت مينمايم كه در صورت نقص و كوتاهي مرا مورد مغفرت قرار دهد زيرا عيب و نقص جزو طبيعت بشر است و عذر من نزد خداوند متعال اين است كه من نهايت تلاش خود را بنا بر قواعد پژوهشي كه علماي ما بر آنها تكيه كردهاند مبذول داشتهام. «والحمدالله ربالعالمين» «دكتر عمر سليمان عبداالله اشقر» دانشگاه اردن. عمان

15 5 مقدمه مبحث اول موضوع و هدف اين پژوهش هدف از اين پژوهش تبيين اصل و لب اعتقاد اسلامي است كه آن هم معرفي خداوند متعال با اسماء و صفاتش بر اساس نصوص قرآن كريم و سنت نبوي ميباشد همچنين هدف از اين پژوهش كشف چهرهي ساختگياي است كه در بسياري از كتابهاي تدوين شدهي اعتقادي ظاهر مباحث اسماء و صفات خداوند را به خود گرفته است. علاوه بر آن هدف اين پژوهش بيان قواعدي در باب اسماء و صفات است كه انديشهها و دلها را از به انحراف كشيده شدن در يكي از مهمترين مباحث اعتقادي مصون دارد. اين پژوهش روش حقيقي و واقعياي را در اين باب معرفي مينمايد كه نسل اول اين امت و پيروان راستينشان بر آن گام نهادند. اين پژوهش به بيان انحرافاتي خواهد پرداخت كه پيروانش را از روش اهل سنت و جماعت منحرف ساخت و پرده از چهرهي گروههايي برميدارد كه مرتكب اينگونه انحرافات شدند. اصل و مبنايي كه اين پژوهش بر آن مبتني است همان وحي الهي است آن وحيي كه آمده است تا پروردگار بندگان را به آنان معرفي نمايد چنانكه خداوند ما را در آيهي زير به حركت در مسير چنين پژوهشايي فراخوانده است: i hg f e d c m l nm l k j [اعراف: ١٨٠ ] بخوانيد و و صدا بزنيد نامها بدان را او پس است نامها زيباترين داراي (خداوند

16 6 كساني را كه در نامهاي خدا به تحريف دست مييازند رها كنيد.) اين آيه سه نكتهي مهم را براي ما بيان مينمايد: يك: اثبات آنچه كه خداوند از اسماء مبارك خويش به اثبات رسانيده و صفاتي كه اسما بر آنها دلالت مينمايند. دو: نتيجهي اين شناخت فراخواندن خداوند با نامهاي نيك خودش ميباشد. سه: شناخت خط انحرافي كه در تحريف اسماء خداوند ايجاد شده و سپس دوري از آن و اهل آن. شيخالاسلام ابنتيميه در مورد به اين موضوع و ابعاد آن ميگويد: اصل در باب صفات اين است كه خداوند را با آنچه كه خودش را بدان توصيف نموده و يا با آنچه كه پيامبر اسلام به صورت نفي يا اثبات خداوند را بدان توصيف كرده توصيف كرد و آنچه را كه خداوند براي خودش ثابت كرده آنها را براي وي ثابت نموده و آنچه را كه از خود نفي نموده آنها را نفي نماييم. معلوم است كه روش و راه سلف و اي مهي ما همانا اثبات صفاتي بود كه خداوند خود آنها را ثابت فرموده آنهم بدون هيچ تمثيل و تشبيهي و بدون هيچ تحريف و تبديلي. همچنين آنها بدون هيچ تحريفي در اسماء و آيات الهي هر آنچه را كه خدا از خود نفي نموده بود نفي مينمودند زيرا خداوند كساني را كه در اسماء و آيات الهي تحريف ايجاد ميكنند مورد مذمت قرار داده چنانكه ميفرمايد: hg f e d c m l r q p o nm l k j i [اعراف: ١٨٠ ] (خداوند داراي زيباترين نامها است پس او را بدان نامها صدا بزنيد و بخوانيد و كساني را كه در نامهاي خدا به تحريف دست مييازند رها كنيد آنان بزودي كيفر كار خود را خواهند ديد). همچنين خداوند متعال مي فرمايد: l ba ` _ ^ ] \ [ Z m [فصلت: ٤٠ ] (كساني كه آيات ما را مورد طعن قرار ميدهند و به تحريف معاني آنها و حقايق

17 7 دست مييازند بر ما پوشيده نخواهند بود.) - مجموعه فتاواي ابن تيميه (3/3).

18 8 مبحث دوم راه شناخت اسماء و صفات خداوند انسان در طول تاريخ هيچگاه لحظهاي از تحقيق و بررسي دربارهي پروردگار خود غفلت نورزيده است زيرا علاقهي بسيار زيادي در نهان انسان نهفته است كه او را وادار به شناخت خدا مينمايد و در اين راستا بسياري از پژوهشگران از عقل خود به عنوان ابزاري براي شناخت اسماء و صفات خدا استفاده كردهاند و در كنار تفكر و تا مل در نظام هستي به برخي از شناختها دست يافتهاند. اين تفكر در نظام هستي كه بسيار شگفت انگيز گسترده و بزرگ است عقل بشر را به اين سمت رهنمون گرديد كه حتما طراح نظام هستي داراي شناخت و حكمتي گسترده و قدرتي فوقالعاده ميباشد اما عقل بشريت چطور ميتواند به جايگاهي برسد كه بتواند ميل شديد خود را نسبت به شناخت اسماء و صفات خداوند اشباع كند چرا كه اسماء و صفاتي كه براي شناخت خداوند به كار ميروند و انسان آنها را نشناخته است بسيار فراوانتر از آنهايي هستند كه بشر نسبت به آنها شناخت پيدا نموده است. تازه آنچه را كه بشر نسبت به آنها شناخت پيدا نموده از چندان ثباتي نزد او برخوردار نيستند زيرا چه بسا كه اين اسما و صفات نيز در مقاطع مختلف در معرض قبول يا رد قرار گرفتهاند. و پر واضح است كه اگر شناخت خداوند بر اساس يقين قطعي مبتني نباشد منتهي به نتيجهاي درست نخواهد شد. پژوهشگراني كه تنها به عقل تكيه دارند دربارهي احاطهي علم خداوند بر همه چيز دچار شك و گمان شدهاند و ميگويند: علم خداوند تنها به كليات است و از جزي يات شناختي ندارد. همچنين آنان خداوند را واجب الوجود و عقل فعال نام نهادهاند. همين جا اضافه كنم كه بشر نميتواند برخي از اسماء و صفات خداوند را صرفا با عقل خود درك كند بلكه تنها راه شناخت آنها همان دلايل نقلي است صفاتي مانند فرود آمدن خداوند در يك سوم آخر شب به آسمان دنيا بالاي عرش بودن اثبات چشم و گوش و دست و وجه و غيره براي خداوند از طريق عقل شناخته نميشوند. در حقيقت اعتماد صرف به عقل جهت شناخت اسماء و صفات خداوند راهي پر مخاطره است و چه بسا كه باعث لغزش انسان گردد. همچنين اطلاعاتي را كه بشر از اين طريق بدست ميآورد چه بسا كه خالص و پاك نباشد. از طرفي ديگر بخش بزرگي از

19 9 اين امور را عقل بشر نميتواند بدون وحي الهي درك نمايد. ابن بدران ميگويد: «صفات والاي خداوند را ميتوانيم از طريق عقل يا از طريق نقل صحيح دريافت نماييم. اگر ما راه شناخت آنها را عقل بدانيم در اين صورت موضع سردرگمي را اتخاذ كردهايم زيرا ميبينيم كه خردمندان در اثبات صفات خداوند دچار سردرگمي شديدي شدهاند بعضيها ادعاي ثنويت و بعضيها تثليث و برخي ديگر ادعاي حلول كردهاند در حالي كه همهي اينها جزو صفات بشريت است و هيچ يك از آنها نميتواند صفات خداوند باشد. همچنين چه بسا كه عقل منكر اتصاف خداوند به صفاتي مانند كلام و شنوايي و بينايي شود چنانكه «معطله» چنين اعتقادي دارند. و چه بسا كه اين صفات را همانند انسان براي خداوند نيز اثبات كند چنانكه گزوه «مجسمه» چنين اعتقادي دارند و چه بسا كه موضعي غير شفاف ميان اثبات و نفي بگيرد و در اين موضوع بلاتكليف و سردرگم باقي بماند.» خداوند بزرگ را نميتوان با چشمان سر ديد زيرا جزو حوزهي مغيبات است لذا به ما دستور داده تا بطور غيبي به او ايمان بياوريم و در همهي احوال ترس او را به دل داشته باشيم و تنها راه شناخت امور غيبي وحي الهي ميباشد. براي ما جايز نيست كه در حوزهي مغيبات بدون دليل و برهان صحبت نماييم: lñ Ð Ï Î Í Ì Ë Ê É ÈÇ Æ Å Ä Ã Â Á m [اسراء: ٣٦ ] زا( چيزي دنبالهروي مكن كه از آن آگاهي نداري. بيگمان چشم و گوش و دل همه مورد پرس و جوي قرار ميگيرد.) خداوند متعال قومي را كه گمان ميكردند فرشتگان مو نث هستند سرزنش و مذمت مينمايد و آن را سندي براي قيامت جهت بازجويي از آنها قرار ميدهد: «ª m l [زخرف: ١٩ ) - العقود الياقوتية صفحه (55).

20 20 (آنان فرشتگان را كه بندگان خداي مهربانند مو ن ث بشمار ميآورند و دختران خدا قلمداد مينمايند. آيا ايشان به هنگام آفرينش فرشتگان حضور داشتهاند و خ لقتشان را مشاهده نمودهاند! اظهارنظر و گواهي ايشان ثبت و ضبط ميشود و در روز قيامت بازخواست خواهند شد.) وقتي كه سخن بدون دليل وحجت در مورد فرشتگان بازخواست خواهد داشت در مورد خداوند چگونه خواهد بود ما بايد بدانيم كه صحبت كردن در مورد خداوند متعال بدون دليل و جحت در ترازوي الهي گناه بسيار بزرگي بشمار خواهد رفت: ` _ ~ } { z y x w v u t s r q p m l l k j i h g f e d c b a ا[ عراف: ٣٣ ] (بگو: خداوند كارهاي نابهنجار چون زنا را حرام كرده است خواه كه آشكارا انجام گيرد و ظاهر باشد يا اينكه پوشيده انجام گيرد و پنهان ماند. همچنين خداوند تجاوز به ناحق و اينكه شما بدون آنكه خداوند دليل و برهاني نازل كرده باشد به او شرك ورزيد و همچنين نسبت دادن سخناني به خداوند را كه اطلاعي در مورد آنها نداريد حرام گردانيده است.) ما بايد بدانيم كه تنها راه بدون مخاطره براي شناخت االله همان راه وحي است كه اين دانش را بسيار واضح براي ما بيان نموده است. همچنين ما بايد بفهميم كه اين راه راه امن و خوش فرجامي است زيرا مصدر و منبع آن خدا و پيامبرش ميباشند. و بايد بدانيم كه هيچ كس خداوند را بهتر از خود خدا نميشناسد همچنين در ميان مخلوقات كسي وجود ندارد كه خداوند را بهتر از پيامبرش بشناسد. به همين سبب ميدان بحث ما در اين موضوع همان نصوص قرآني و احاديث نبوي است و براي فهم اين نصوص از تفسير و توضيحات علما كمك ميگيريم. مبحث سوم اهميت شناخت اسماء و صفات خداوند قلم انسان ضعيف و ناتوان چگونه ميتواند فوايد و منافع والا و بزرگي را كه در پس

21 2 اين تحقيقات عايد انسان ميشود ابراز دارد. خداشناسان و انديشمندان در مورد فوايد بزرگي كه از شناخت خداوند و اسماء و صفاتش عايد انسان ميشود بسيار سخن گفتهاند. و عليرغم اينكه با بياناتشان عقلها را خيره و دچار شگفتي نمودهاند اما آن دانشي كه بوسيلهي آن دلها منور شده و عقلها رهنمون گرديده همچنان يك قطره از دريا و جرعهاي ناچيز از يك نهر بزرگ بشمار ميرود. چرا كه وراي اين نصوص اسرار و انوار فراواني نهفته است كه انديشهها را به شگفتي واميدارد و دلها را نوراني ميگرداند. همين كافي است كه خداشناسترين انسان آن كسي كه بيشتر از همه از خدا ميترسيد و تقواي بيشتري داشت اعتراف مينمايد كه نميتواند آن حمد و ثنا و مدحي را كه پروردگار جهانيان شايستهي آن است بجا آورد اينجا است كه خطاب به ثن ا ء ع ل ي ك». (خدايا! نميتوانم آنگونه كه شايستهي توست پروردگارش فرمود: «لا أ حصي تو را مدح نمايم.) ما در اين پژوهش از نصوص ديني و اقوال علما براي بيان منافع و فوايد اين پژوهش استفاده مينماييم. و در اين مبحث هشت مطلب را براي بيان فوايدي كه در پس اين تحقيقات عايد انسان ميشود اختصاص دادهايم. مطلب اول: شناخت اسماء و صفات خداوند راه شناخت خداوند است اگر انسان بخواهد پروردگارش را بشناسد و يا شناختش را نسبت به او افزايش دهد هيچ راهي جز شناخت وي از كانال نصوصي كه اوصاف و اعمال و اسماء وي را صراحتا بيان ميدارند پيش رو ندارد زيرا خداوند را نميتوان با چشمان و يا در دنيا مشاهده كرد پس بايد با مراجعه به نصوص ديني وي را شناخت. خداوند اينگونه خود را معرفي مينمايد: { zy x w v u t s m µ ³ ²± «ª ~ } ÈÇ Æ Å Ä Ã Á À ¾ ½ ¼» º ¹ l Ï Î Í ÌË Ê É [بقرة: ٢٥٥ ] (هيچ معبود حقي بجز االله وجود ندارد و او زنده و پايدار و جهان هستي را نگهدار

22 22 است. او را نه چرتي و نه خوابي فرا نميگيرد. آنچه در آسمانها و آنچه در زمين وجود دارد از آن او است. كيست آن كه در پيشگاه او ميانجيگري كند مگر با اجازهي او ميداند آنچه را كه در پيش روي مردمان است و آنچه را كه در پشت سر آنان است و مردمان چيزي از علم او را فراچنگ نميآورند جز آن مقداري را كه وي بخواهد. كرسي او آسمانها و زمين را در بر گرفته است. و نگاهداري آن دو آسمان و زمين وي را درمانده نميسازد و او بلندمرتبه و سترگ است.) همچنين ميفرمايد: }m ~ ª l² ± «[حشر: ٢٣ ] (خداوند آن ذاتي است كه جز او معبود حقي وجود ندارد او فرمانروا منزه بيعيب و نقص اماندهنده و امنيت بخشنده محافظ و مراقب قدرتمند و چيره بزرگوار و شكوهمند و والامقام و فرازمند است.) و در مورد كارها و تصرفاتش در جهان هستي ميفرمايد: p o n ml k j i h g f e d c m ~ } { z y x w v u ts rq ± «ª ³ ² µ l ¾ ½ ¼» º ¹ [انبياء: ٣٣ ٣٠ ] (آيا كافران نميبينند كه آسمانها و زمين به هم مت صل بوده و ما آنها را از هم جدا ساختيم و هرچيز زندهاي را از آب آفريديم. پس آيا ايمان نميآورند ما در زمين كوههاي استوار و ريشهداري پديد آورديم تا زمين انسانها را مضطرب نسازد و توازن آنان را به هم نزند. و در لابلاي كوهها راههاي پهناوري به وجود آورديم تا اين كه انسانها راهياب گردند. و آسمان را سقف محفوظي نموديم ولي آنان از نشانههاي آن روي گردانند. خداوند است كه شب و روز و خورشيد و ماه را آفريده است و همه در مداري معين ميگردند.) نصوص وارده در اين رابطه بسيار زيادند بلكه قرآن كريم سراسر سخن از خداوند متعال است. و قرآن كريم خلاصه و درونمايهي تمام رسالتهاي آسماني را در يك آيه بيان ميدارد:

23 23 lo N M L K J I H G F E D C B A m [انبياء: ٢٥ ] (ما قبل از تو هيچ پيامبري را نفرستاديم مگر اين كه به او وحي كرديم كه: هيچ معبود حقي بجز من وجود ندارد پس تنها مرا پرستش كنيد.) همچنين خداوند متعال خلاصهاي از آنچه را كه بر پيامبر اسلام وحي نموده چنين بيان مينمايد: lq p o nm l k j i h g fm [انبياء: ١٠٨ ] (بگو: صرفا به من وحي ميشود كه معبود شما تنها يكي است. حال كه چنين است آيا شما تسليم خداوند يگانه ميشويد ) و ما بايد بدانيم كه انسان نميتواند حقيقت عبوديت را درك كند و ان را در قول و عمل تحقق بخشد بدون اينكه صفات خداوند را بشناسد. اينجا است كه ما ميتوانيم به جنايت كساني پي ببريم كه اسماء و صفات و افعال خداوند را نفي ميكنند زيرا آنان با اين كارشان دروازهي شناخت خداوند متعال را ميبندند. چرا كه اگر اسما صفات و افعال موجودي ناشناخته باقي بماند آن موجود به تصور محضي تبديل خواهد شد كه به صاحب تصور هيچ سودي نميرساند. كساني كه راه انحراف را در پيش گرفتهاند و صفات الهي را نفي ميكنند به ميزان اسما و صفاتي كه نفي ميكنند دروازهي معرفت الهي را ميبندند. چنانكه ابن تيميه ميگويد: «نميتوان ذات خداوند را بدون شناخت اسماء و صفات ثبوتي و سلبي او شناخت اگر كسي بنا را بر اين بگذارد كه خداوند ذاتي است مجرد از قيود سلبي و ايجابي اين شناخت خداوند بشمار نميرود زيرا كسي كه گمان ببرد خداوند مجرد از تمام امور سلبي و ايجابي است دچار اشتباه بزرگي شده است. به همين سبب اين ديدگاه (سلب كلي چيزي را كه شامل امر ثبوتي يا عدمي ميشود) را هيچ كس بجز گروه قرامطه كه يك گروه باطني هستند نپذيرفته است. يكي از سخنان باطل قرامطه اين است كه اطلاق وجود و عدم عالم و غير عالم و قادر و غير قادر را بر خداوند جايز نميدانند.

24 24 علم به صفات و اسماء خدا يكي از دو ركن توحيد است اهميت علم به اسماء و صفات خداوند در اين است كه شناخت آنها يكي از دو ركن توحيد به شمار ميآيد و توحيد بزرگترين مسي لهاي است كه انبيا عليهم السلام براي تثبيت آن آمدهاند. توحيدي كه پيامبران منادي آن بودهاند بر دو نوع است: يكي توحيد در علم و اعتقاد و ديگري در نيت و اراده نوع اولي آن «توحيد علمي» و دومي «توحيد ارادي» نام دارد چون كه نوع اول مربوط به اخبار و معرفت و دومي مربوط به اراده است. محور نوع اول از توحيد مبتني بر اثبات صفات كمال خدا و نفي تشبيه و مثال و عيوب و نقص از اوست. مطلب دوم: تزكيه و تربيت نفس بنا بر منهج عبوديت براي خداي يگانه هدف از نازل شدن شريعت الهي همانا اصلاح انسان است و راه اصلاح نيز وادار نمودن انسان به طي كردن راه عبوديت واقعي براي خداي يگانه است زيرا كليدي كه پيامبران بدان دل انسان را باز ميكردند همان آيات الهي بود كه دربارهي خداوند متعال صحبت مينمودند و آنها از اين طريق دل و وجود انسان را با خداي يگانه مرتبط ميساختند. در واقع محور اساسي قرآن كريم صحبت از خداوند و صفات و افعال وي در هستي و بيان عظمت وي و همچنين دعوت مردم به پاسخ مثبت به شريعت الهي و دوري از خشم خداوند و بيان برخورد خدا با اهل طاعت و اهل معصيت است. زيرا اين نوع گفتمان است كه ميتواند وجود انسان را به لرزه در آورد و دل مردم را به حركت به سوي خدا وادارد و نجاست و خباثتي كه انسان را از راه خير باز ميدارد برطرف نمايد به عنوان نمونه به اين فرمودهي خداوند متعال توجه نماييد كه دربارهي تا ثير نصوص قران كريم بر افراد نيكوكار اين امت سخن ميگويد: d c b a ` _ ^ ] \ [ Z Y X m التفسير القيم ابن قيم صفحه (24).

25 25 l lk j i h g f e [زمر: ٢٣ ] (خداوند بهترين سخن را فرو فرستاده است كتابي را كه همگون و مكر ر است. از آن كتاب لرزه بر اندام كساني ميافتد كه از پروردگار خود ميترسند و از آن پس پوستهايشان و دلهايشان نرم و آمادهي پذيرش قرآن خدا ميگردد.) در حقيقت علم به اسماء و صفات خدا انسان را از گناه لغزش و كوتاهي در كارها مصون مي دارد همچنين كليدي است كه دروازههاي اميد را به روي انسان ميگشايد و انسان را به صبر و پايداري دعوت مينمايد و از سستي و تنبلي نجات مي دهد. چه بسا نفس بشري به ارتكاب فحشا و گناه ميل پيدا ميكند اما انسان به ياد اين نكته ميافتد كه كه خداوند متعال او را زير نظر دارد و روز قيامت در برابر او پاسخگو خواهد بود در نتيجه از انجام گناه پرهيز مينمايد. همچنين چه بسا كه انسان مرتكب گناه و معصيت ميشود سپس وسعت رحمت خداوند را به ياد ميآورد در نتيجه در انجام گناه اصرار نميورزد و راه سقوط و هلاكت را ادامه نميدهد بلكه راه توبه را در پيش ميگيرد و به درگاه پروردگار توبه پذير و مهربان برميگردد. و چه بسا كه انسان در زندگياش به مصيبت و بلايي گرفتار ميشود اما هيچگاه بيصبري نميكند و آرامش خود را از دست نميدهد بلكه به محكمترين قلعه و مهمترين پايگاه يعني خداوندوند متعال پناه ميبرد و با دلي مالامال از رضايت و خوشنودي به مقابلهي با آن ميپردازد. و چه بسا كه افراد شرور در صدد آن برميآيند تا جلوي رزق انسان را بگيرند يا اينكه با به قتل رساندن وي حياتش را قطع و عمرش را كوتاه كنند اما او ميداند كه ميزان رزق و روزي و هنگام فرارسيدن مرگ در دست خداوند متعال است. ابنقيم در مورد آثار مثبت ايمان به اسماء و صفات خداوند مباحثي دارد او متذكر ميگردد كه به هر يك از صفات خداوند يك عبوديت و بندگي ويژه تعلق ميگيرد كه از مقتضيات و آثار آن صفت بشمار ميرود. به عنوان نمونه شناخت انسان نسبت به اين صفات كه نفع و ضرر در دست خداوند متعال است اوست كه به يكي عطا ميكند و از ديگري دريغ ميورزد آفرينش و رزق و

26 26 زندهگردانيدن و ميراندن در قبضهي قدرت اوست باعث غرس نهال عبوديت توكل در درون انسان ميگردد و لوازم و ثمرات آن در اعمال و رفتار انسان به چشم ميآيد. و مقتضاي شناخت ما نسبت به شنوايي بينايي و علم خداوند متعال اين است كه هيچ ذرهاي در زمين و آسمانها بر او پنهان نميماند و او رازهاي نهاني انسان و آنچه را كه در دلها ميگذرد و همچنين خيانت پنهاني چشمان را ميداند. چنين شناختي باعث ميشود تا انسان زبان و ساير اعضا و جوارحش و خطورات قلبي خويش را حفظ كند و كاري انجام ندهد كه ناخشنودي خداوند متعال را به همراه داشته باشد همچنين اعضايش را معلق به كارهايي مينمايد كه محبت و خوشنودي خداوند را به ارمغان ميآورد. در نتيجه انسان به نوعي حياي باطني آراسته ميگردد و اين حيا باعث ميشود تا از كارهاي حرام و ساير زشتيها پرهيز نمايد. و شناخت انسان نسبت به غنا جود كرم احسان و رحمت الهي باعث ايجاد اميدي گسترده در قلب بنده ميگردد در نتيجه اين اميد انسان باعث ايجاد انواع عبادتهاي ظاهري و باطني به ميزان شناختي كه انسان از خداوند دارد خواهد شد. و شناخت انسان نسبت به جلال عظمت و عزت خداوند متعال باعث ايجاد خضوع خشوع فرمانبرداري و محبت خواهد شد. و اين احوال دروني انسان است كه انواع عبادات ظاهري و باطني را شكل ميدهد. همچنين شناخت انسان نسبت به كمال جلال و صفات والاي خداوند متعال موجب ايجاد محبتي ويژه به خداوند ميگردد. در نتيجه ما ملاحظه مينماييم كه تمام عبوديتها به مقتضاي برميگردد. ابن قيم در جايي ديگر در مورد تا ثير شناخت اسماء و صفات و اوامر و افعال خداوند در نهان انسان ميگويد: «يكي از اسرار قرآن كريم اين است كه پروردگار جهانيان را با بيان صفاتش به بندگانش معرفي مينمايد گاهي خداوند متعال در آيات قرآن كريم در لباس هيبت و عظمت و جاه و جلال ظاهر ميشود كه باعث تواضع و فروتني انسان پايين آمدن صدا و ذوب شدن تكبر مانند ذوب شدن آب در نمك - مفتاح دارالسعادة (90/2).

27 27 ميگردد. گاهي هم با صفات جمال و كمال يعني كمال اسماء و جمال صفات و افعال ظاهر ميگردد و اين امر نيز باعث غرس محبت كامل در دل انسان ميگردد و بنا بر ميزان معرفت انسان از صفات جمال و كمال الهي دل انسان از محبت غير خدا تهي ميگردد. و اگر ديگران بخواهند اين محبت را به بسوي خود سوق دهند دل انسان از آنها فاصله ميگيرد و هرگز حاضر نيست به چنين محبتي تن دهد. و هرگاه كه خداوند با صفات رحمت بخشش لطف و احسانش تجلي پيدا كند نيروي اميد در انسان شكوفا ميگردد آرزوهايش افقي فراتر را در برميگيرد طمع وي به پروردگارش افزايش مييابد در راه پروردگارش گام برميدارد و در اين مسير اميد هم ركاب وي ميگردد. و هر اندازه كه طمعش بيشتر شود تلاش وي نيز بيشتر خواهد شد. همانگونه كه كشاورز هر اندازه كه اميد بيشتري به محصول داشته باشد بذر بيشتري در زمين ميكارد اما اگر اميد اندكي به محصول داشته باشد بذر كمتري در زمين ميپاشد. و هرگاه كه خداوند با صفات عدل و انتقام و عصبانيت و عقوبت متجلي گردد نفس اماره به گوشهاي ميخزد و نيروي شهواني و لهو و لعب انساني و پافشاري بر انجام محرمات فروكش كرده و يا ضعيف ميگردد و افسار بيپروايي آن از بين رفته و راه خوف وخشيت الهي و پرهيز از گناه را در پيش ميگيرد. و هر گاه كه با صفات امر و نهي و عهد و وصيت و فرستادن پيامبران نازل نمودن كتب و تشريع قوانين ظاهر شود آنگاه در انسان نيروي اجرا و تنفيذ اوامر خداوند تبليغ دين الهي توصيهي مردم به آن و ذكر و تصديق او برانگيخته ميگردد. و هرگاه با صفات سمع و بصر و علم تجلي پيدا كند نيروي حيا در انسان شكوفا ميگردد در نتيجه بنده شرم ميكند كه خداوند وي را در كاري ببيند كه مورد پسند او نيست يا اينكه خداوند از او چيزي بشنود كه از آن كراهيت دارد و يا در دلش چيزي را مخفي نگه دارد كه مورد پسند خداوند نباشد. اينجاست كه حركات و اقوال و افعال و خواطر وي آزاد و رها يا تابع هوا و هوس نيست بلكه در ميزان شرع قرار ميگيرد. و هرگاه خداوند با صفات كفايت محبت انجام مصالح بندگان روزي رسان دفع مصايب كمك از دوستان و حمايت از آنها تجلي پيدا كند نيروي توكل بر خداوند سپردن كارها به او راضي بودن به رضايت وي و به هر آنچه كه با بندگانش انجام

28 28 ميدهد در درون انسان نهادينه ميشود. قابل يادآوري است كه توكل مفهومي است كه از شناخت انسان نسبت به اينكه خدا براي وي كافي است و خداوند هر آنچه را كه شايسته است براي بندگانش انتخاب ميكند و اطمينان داشتن به خداوند و راضي بودن به آنچه كه او براي ما انتخاب مينمايد شكل ميگيرد. و هر گاه با صفات عزت و كبرياء ظاهر شود انسان در برابر عظمت و قدرت و بزرگي وي سر تعظيم فرود ميآورد و دل و درون و همهي اعضاي انسان بيشتر و بيشتر خاشع ميگردد و ديگر توان و قدرت انسان در برابر قدرت و توان خداوند ناچيز خواهد بود. خلاصهي كلام اينكه: خداوند گاهي با صفات الوهيت و گاهي با صفات ربوبيت خود را به انسان معرفي مينمايد صفات الوهيت باعث ايجاد محبت ويژه نسبت به خدا و شور و شوق جهت ملاقات وي آرامش روحي و رواني و خوشحال شدن به خاطر خدمت به وي مسابقه دادن براي قرب و نزديكي و سخن گفتن با وي از طريق ذكر و فرار از مردم براي نزديك شدن به وي ميشود تا آنجا كه تنها خداوند هم و غم او خواهد شد. اما صفات ربوبيت باعث ايجاد توكل برخداوند نيازمند شدن به او طلب كمك از وي و تسليم در برابرش و فرمانبرداري از وي ميشود. و زماني انسان در اين باب به كمال ميرسد كه ربوبيت خداوند را در الوهيتش الوهيتش را در ربوبيتش حمد و ثنا را در ملكش قدرت وي را در عفوش حكمت او را در قضا و قدرش نعمت او را در بلا و مصيبتش بخشش وي را در عنايت نكردن لطف و احسان و رحمت وي را قيوميتاش عدالتش را در انتقامش و كرم و بخشش وي را در مغفرت و ستر رازهاي انسان مشاهده نمايد. همچنين حكمت و نعمتش را در امر و نهياش عزت وي را در رضايت و خشمش حلم و بردباري او را در مهلت دادنش كرم او را در اقبال وي و غناي وي را در اعراض و روي برگرداندنش ببيند. اگر شما در قرآن كريم بدون تحريف و دخيل نمودن آراي متكلمين و انديشههاي تشريفاتي تا مل نماييد به شما پادشاهي معرفي مينمايد كه فوق آسمانها بر

29 29 عرشاش قرار دارد امور انسانها و هستي را مديريت مينمايد امر و نهي ميكند پيامبران را به سوي بشريت روانه مينمايد كتابهاي خويش را نازل ميكند برخي از بندگانش را مورد رضايت و برخي ديگر را مورد خشم بعضي را مشمول ثواب و بعضيها را مشمول عقاب قرار ميدهد. همچنين به بعضيها عطا مينمايد و از بعضي دريغ ميورزد عدهاي را عزت ميدهد و تعدادي را به ذلت ميكشد برخي را پايين ميآورد و برخي ديگر را بالا ميبرد از بالاي هفت آسمان ميبيند و ميشنود امور پنهان و آشكار را ميداند هر چه بخواهد انجام ميدهد از همهي كمالات برخوردار است از هر عيب و نقصي پاك است هيچ ذرهاي بدون اذن وي حركت نميكند هيچ برگ درختي بدون علم او پايين نميافتد هيچ كسي نزد او بدون اجازهاش شفاعت نميكند و او تنها دوست و شفيع بندگانش ميباشد.» مطلب سوم: علم به اسماء و صفات خدا بهترين علوم است انسانها در طول تاريخ شيفهي علم و معرفت بودهاند لذا شما ميبينيد كه چگونه در ويرانهها و حفرهها به تحقيق و بررسي ميپردازند تا از اخبار انسانهاي گذشته باخبر شوند و چگونه راجع به افرادي كه از مساي ل غيبي سخن به ميان آوردهاند مطالعه مينمايند تا از وقايع آتي اطلاع پيدا كنند و چگونه تلسكوپها را براي ستارهشناسي اختراع ميكنند و حتي سفينههاي فضايي را با افراد و دستگاههاي متنوعي به فضا ميفرستند تا امور پوشيده و پنهان هستي را كشف نمايند. همچنين انسان به زمينشناسي روي آورد كوهها بيابانها لايهها و طبقات مختلف زمين را مورد بررسي قرار داد و به اعماق درياها فرو رفت تا اسرار و موجودات آن را كشف نمايد. و در مورد انسان گياهان و حيوانات به جستجو پرداخت و در اين راستا تا ليفات فراواني از خود بجا گذاشت و علم تاريخ جغرافيا ستارهشناسي شيمي فيزيك پزشكي گياه شناسي و ساير رشتهها را تدوين نمود. و از آنجايي كه ارزش هر علمي بستگي به ارزش آن چيزي دارد كه در مورد آن بحث مينمايد بايد دانست كه علومي كه پروردگارمان را به ما معرفي مينمايند بهترين علوم هستند و دانشمندان علم خداشناسي بهتر و بالاتر از كرم شناسان ماهي شناسان زمين - الفواي د صفحهي (80).

30 30 شناسان حيوان شناسان ستاره شناسان و انسان شناسان هستند. ابن العربي ميگويد: «جايگاه علم وابسته به جايگاه معلوم است و از آنجايي كه خداوند بزرگترين معلومات است پس علم به اسماء و صفات بزرگترين علوم ميباشد.» اسلام پيروانش را به شناخت و تفكر در هستي و تحقيق راجع به اسرار نهفتهي آن تشويق مينمايد و آناني را كه علمشان را در محدودهي حيات خلاصه ميكنند و به خالق حيات و هدفي كه خداوند به خاطر آن زندگي و زندگان را آفريده است نپردازند مورد مذمت قرار ميدهد: l W V U T S R Q P O N m [روم: ٧ ] (آنها تنها شكل ظاهري زندگي دنيا را ميدانند و ايشان از آخرت كاملا بيخبرند.) همچنين از آنجايي كه علوم ديني بهترين و با ارزشترين علوم هستند پس علمي كه خدا را به ما بشناساند از ساير علوم ديني ارزش بيشتري دارد به همين سبب هم نصوصي كه خدا و اسماء و صفاتش را معرفي مينمايند بهترين نصوص قرآنياند چنانكه در حديث صحيح وارد شده است كه آيةالكرسى بهترين آيه در قرآن كريم و سورهي اخلاص معادل يك سوم قرآن كريم ميباشد. بسيار واضح است كه عظمت و ارزش اين آيات تنها به خاطر آن است كه از ذات يكتا و بي همتاي خداوند صحبت مينمايند. مطلب چهارم: علم به اسماء و صفات خدا اساسي است براي ساير علوم علم به اسماء و صفات والاي خداوند اساس ساير علوم و معلومات بشمار ميرود چرا كه بجز خداوند ساير معلومات به دو دسته تقسيم ميشوند: اول: مخلوقاتي كه خداوند آنها را آفريده و سروسامان داده است. دوم: اوامر و دستورات خداوند كه آنها نيز بر دو نوعاند: اوامر تكويني كه خداوند بوسيلهي آنها مخلوقات را آفريد و اوامر و دستورات تشريعي و ديني. - احكامالقرآن (2 /993) ابن العربي.

31 3 و اين تنها خداوند است كه صاحب خلق و امر ميباشد: lâ öδf{$#uρ ß,ù=sƒø:$# ã&s! Ÿωr&m [اعراف: 54 ] و منبع خلق و امر همان اسماء والاي خداوند است خلق و امر با اسماء والاي الهي ارتباط نزديكي همانند ارتباط مقتضي با اقتضايش دارند. همهي اوامر الهي از اسماء خداوند متعال سرچشمه ميگيرد پس همهي دستورات الهي خوب و مفيدند و از دايرهي مصلحت انسان و محبت و مهرورزي و احسان به انسانها خارج نميشوند. لذا فعل خداوند هرگز از دايرهي عدالت و حكمت و مصلحت و رحمت خارج نميشود زيرا مصدر و منبع آن اسماء والاي الهي است. همچنين هيچگونه اختلاف و بيهودگياي در آفرينش وي وجود ندارد و هرگز خداوند آفرينش را به باطل و بيهودگي نيافريده است. و از آنجايي كه بجز خداوند ساير موجودات با دستور خداوند پا به عرصهي وجود نهادهاند پس وجود آنها وابسته به وجود خداوند است. لذا شناخت خداوند اصل و پايه - ي ساير شناختها است. پس كسي كه اسماء و صفات خداوند را آنگونه كه هستند به مردم معرفي كند ميتواند ساير علوم را نيز درست معرفي نمايد چرا كه علم به اسماء خداوند پايه و اساس ساير شناختها بشمار ميرود چونكه ساير معلومات از مقتضيات اسماء خدواند و مرتبط با آنها هستند. پس تا مل نماييد كه امر و خلق چگونه از منبع علم و حكمت خداوند سرچشمه ميگيرند به همين سبب است كه هيچ خللي در آن مشاهده نميكنيد. اگر خللي وجود دارد در حقيقت خلل ناشي از امر و كردار انسان است آنهم يا به دليل جهل برآن و يا عدم حكمت وي است اما خداوند بزرگ عالم و حكيم مطلق است و هيچ خلل و تناقصي در افعال وي راه نخواهد داشت. مطلب پنجم: افزايش ايمان ايمان با علم و عمل افزايش مييابد هر اندازه كه علم انسان نسبت به خدا و آياتش بيشتر شود به همان اندازه ايمان وي نيز زياد خواهد شد. همچنين هرگاه انسان به اوامر خداوند لبيك گويد ايمانش سير صعودي طي مينمايد. و اگر علم و عمل انسان اندك - به بدايع الفواي د (63/) مراجعه نماييد.

32 4 32 ôms9ì Ρé&!$tΒ باشد ايمان نيز سير نزولي طي خواهد نمود خداوند متعال ميفرمايد: #sœî)uρm (#θãζtβ#u š Ï%!$# $ Βr'sù $YΖ yϑƒî) ÿ ÍνÉ yδ çμø?yš#y öνà6 ƒr& ãαθà)tƒ Β Οßγ ΨÏϑsù οu θß öνåκøeyš#t sù Ð t Β ΟÎγÎ/θè=è% Îû š Ï%!$# $ Βr&uρ tβρã ϱö;tGó o óοèδuρ $YΖ yϑƒî) öνßγø?yš#t sù $² ô_í l šχρã Ï Ÿ2 öνèδuρ (#θè?$tβuρ óοîγå ô_í 4 n<î) [توبة: ١٢٥ ١٢٤ ] (هنگامي كه سورهاي نازل ميشود كساني از آنان منافقان ميگويند : اين سوره بر ايمان كدام يك از شما افزود و ام ا اين آيات ايمان مو منان را افزايش ميدهد و شادمان ميگردند. ولي كساني كه در دلهايشان بيماري نفاق است خباثتي بر خباثتشان ميافزايد و در حال كفر ميميرند.) بلي مو منان آيات نازل شده و علوم و قوانيني را كه در بر دارند با عزم به عمل كردن به آنها تصديق مينمايند. و اين باعث افزايش ايمان آنها ميگردد. اما منافقان به خاطر تكذيب آيات الهي و عدم استجابت كفرشان افزيش مييابد. بدون شك مهمترين و بزرگترين آيات الهي همان آياتي است كه راجع به اسماء و صفات خداوند صحبت ميكنند لذا هركس به آنها ايمان آورد و معنايشان را درك كند و به مقتضاي آنها عمل نمايد ايمانش چند برابر ميگردد. علم به اسماء و صفات خداوند درك معناي آنها عمل به محتوايشان و خواستن از خداوند بوسيلهي آنها در دل بندگان خدا تعظيم تقديس محبت اميد ترس توكل و انابت ايجاد ميكند طوري كه خداوند در دل آنها به مثل اعلي در خواهد آمد كه هيچ شريكي در ذات و صفاتش ندارد. همچنين هيچ كس نميتواند چنين جايگاهي در قلب انسان داشته باشد. اينجا است كه توحيد قلبي متحقق ميگردد عبوديت خداوند تجلي پيدا ميكند دلها در برابر عظمت و جلال خداوند خاشع و فروتن ميگردند و تمام وجود انسان در برابر قدرت باري تعالي سر تعظيم فرود ميآورد. مطلب ششم: پاداش والاي كسي كه نامهاي خدا را حفظ كند هركس كه نامهاي خداوند متعال را حفظ كند معناي آنها را بفهمد و به مقتضايشان عمل نمايد مستوجب پاداش بسيار بزرگي خواهد شد امام بخاري در صحيح خود از ابوهريره روايت ميكند كه رسول االله ص فرمود:

33 33 و ين ا س ما ة وت سع» إ ن الله ت س ع, ما ي ة إ لا واح دا, م ن أ ح صا ها د خ ل ال جن ة». (خداوند نود و نه اسم دارد يعني يكي كمتر از صد هر كس كه آنها را حفظ نمايد وارد بهشت خواهد شد.) تحقيقي در بارهي معناي واژهي «احصاء» در حديث مذكور علما در مورد معناي واژهي «احصاء» اختلاف نظر دارند بعضيها گفتهاند: به معني احاطهي كامل بر معاني آنها است. برخي ميگويند: به اين معني است كه شخص معناي آنها را بداند و به مقتضاي آنها عمل نمايد. اما صحيح اين است كه واژهي «احصاء» به معني برشمردن و حفظ نمودن است زيرا كلمهي «احصاء» در لغت به همين معناست ابن منظور ميگويد: «احصاء به معني شمردن و حفظ نمودن است و بدان چيز احاطه پيدا نمود. در قرآن كريم نيز آمده است كه: ä. l#ošy tã > ó x«[جن: 28 ] 4 Âômr&uρm "أحصي الشيء" يعني ازهري ميگويد: يعني علم خداوند براي شمارش عدد هر چيزي به كمال رسيده است "أحصيت در مورد فراء شمردم. را آن چيز يعني الشيء" اين فرمودهي خداوند: l ö/ä3ø n=tæ z>$tgsù çνθýáøtéb 9 βr& ΟÎ=tæ m [مزمل: 20 ] ميگويد: يعني خداوند ميدانست كه 2 آنها اوقات شب را نميتوانستند حفظ نمايند.» فيروزآبادي ميگويد: «احصاء از لفظ "الحصي" به معني بدست آوردن عدد و شمارش است. ميگويند: "احصيت كذا" يعني آن را شمردم. و كلمهي "حصي" كه به معناي سنگريزه است از آن جهت براي شمارش استعمال ميشود كه مردم آن زمان براي شمارش از سنگريزه استفاده ميكردند همانگونه كه ما از انگشتانمان استفاده مينماييم. ابن اثير مي گويد: "اسماءاالله المحصي" يعني اسمهاي خدايي كه علم محيط دارد و همه چيز را بنا به علمش شمارش مينمايد طوري كه هيچ چيز كوچك و بزرگي را از ياد نميبرد. و احصاء به معناي شمردن و حفظ نمودن است. - صحيح بخاري (2736). 2- لسان العرب (658/).

34 الله أ 34 ثن ا ء ع ل ي ك «يعني: خدايا! نميتوانم نعمتهاي تو در حديث آمده است كه: «لا أ حصي را بشمارم و تو را در برابر آنها سپاس گويم و نميتوانم در اين باره اداي واجب نمايم. در حديثي ديگر آمده» كه: است نمودهاي ك ل ا ل ق رآ ن أ ح ص ي ت»? يعني آيا كل قرآن را حفظ همچنين امام بخاري رحمه االله «احصاء» را به حفظ تفسير كرده و بعد از روايت 2 فوق ميگويد: «احصيناه» يعني ما آن را حفظ كرديم. بر صحت اين سخن روايت ابو هريره نيز در صحيح بخاري دلالت مينمايد كه ن ا س ما خ ل ة وت س عو دا, لا يح ف ظ ها أ ح د إ لا د رسول االله ص فرمود:» ت س ع, ما ي ة إ لا واح 3 ا ل و ت ر». ال جن ة, و ه و و ت ر يح ب (خداوند نود و نه اسم دارد يعني يكي كمتر از صد هر كس كه آنها را حفظ نمايد وارد بهشت خواهد شد و خداوند فرد است و عدد فرد را دوست دارد.) ابن حجر عسقلاني ميگويد: «امام نووي ميگويد: بخاري و ديگر محققان ميگويند: "احصاها" يعني آن را حفظ كرد و اين قول بهتر است چون كه در متن حديث وارد شده است». امام نووي در الا ذكار ميگويد: اين قول اكثر علماست. ابن جوزي ميگويد: چون در برخي از طرق حديث «من حفظها» به جاي» نم احصاها» وارد شده است ما اين ديدگاه را برگزيدهايم كه احصا به معناي شمارش است 4 يعني كسي كه آنها را بشمارد و خوب حفظ نمايد. پس نظريهي درست ان شاء االله همين است چرا كه حفظ اين نامهاي مبارك باعث بركت نفس و تزكيهي آن ميگردد. البته بايد دانست كه اين مطلب با اين سخن علما تضادي ندارد كه حافظ اين نامها بايد معاني آن را نيز درك نمايد و خداوند را با آن نامها فرا خواند ابن حجر از ابن عطيه نقل مينمايد كه: «احصاها يعني اينكه آن نامها را - تفسير اسماءاالله الحسني صفحهي (22) تا ليف زجاج. 2- صحيح بخاري با فتحالباري (24/). -3 فتحالباري.(226/) -4 فتحالباري.(226/)

35 35 شمارش و بعدا حفظ نمايد و اين امر حاوي آن است كه به آنها ايمان داشته باشد تعظيمشان كند نسبت به آنها علاقه و محبت داشته باشد و به معاني آنها توجه كند.» و رتبهي كسي كه آنها را حفظ نمايد و معاني آنها را بداند بالاتر از رتبهي كسي است كه تنها آنها را حفظ نمايد و رتبهي كسي كه آنها را حفظ نمايد معاني آنها را بداند و خداوند را با آنها بخواند و صدا كند بالاتر از دو نفر قبلي است. ابن قيم رحمه االله ميگويد: احصاي اسماء الهي سه رتبه دارد: اول: اينكه آنها را بشمارد و حفظ نمايد. دوم: اينكه مفاهيم و معاني آنها را بفهمد. خداوند اينكه سوم: را با آنها بخواند مي فرمايد: l hg f e d c m [اعراف: ١٨٠ ] و دعا نمايد چنانكه خداوند متعال (خدا داراي زيباترين نامها است كه بر بهترين معاني و كاملترين صفات دلالت 2 مينمايند پس او را با آن نامها بخوانيد.) بعضي از علما هم مي گويند: احصا در حديث فوق به معناي ايمان آوردن به آنها و شناخت مفهوم آنها است يا احصا به معني حفظ قرآني است كه اين اسمها در آن وارد شدهاند و يا اينكه به معناي عمل به مقتضاي آنها است. ابن حجرعسقلاني ميگويد: «در بارهي "من احصاها" چهار قول وجود دارد: يك: آنها را حفظ كند. دو: معاني آنها را بشناسد و به آنها ايمان بياورد. سه: آنها را كاملا در نظر داشته باشد و تا جايي كه برايش ممكن است اخلاقش را با آنها وفق دهد و به آنها عمل نمايد. چهار: قرآن را ختم نمايد چون كه با تلاوت مكرر قران كريم به محتواي نامها پي ميبرد ابو عبداالله زبيري اين ديدگاه را پذيرفته است. امام نووي ميگويد: ديدگاه اول مورد اعتماد است. - منبع سابق. -2 بدايعالفوايد.(64/)

36 36 اما من معتقدم كه احتمال دارد ديدگاه زبيري مورد نظر باشد. مطلب هفتم: تعظيم و تقديس و فرا خواندن خداوند با نامها و صفات الهي اسماء و صفات خداوند دال بر عظمت او هستند اينجاست كه اسماء و صفات خداوند فراوانند و بعضيها گفتهاند: «شخص بزرگ كسي است كه داراي صفات كمال فراوان باشد.» از آنجا كه اسماء و صفات خداوند بر عظمت كمال و برتري او دلالت دارند لذا اين بزرگترين راهي است كه انسان ميتواند آن را براي حركت به سوي تعظيم و تمجيد و فراخواندن خداوند در پيش گيرد. خداوند به ما دستور داده كه او را با نامهاي زيبايش صدا بزنيم: 4 o_ó çtø:$# â!$oÿôœf{$#!uρm l$pκí5 çνθã Š$sù [اعراف: 80 ] يعني از خداوند با نامهاي زيبايش 2 طلب و درخواست نماييد. فرا خواندن خداوند با نامهاي زيبايش آنگونه كه ابن قيم ميگويد: دو مرتبه 3 دارد: اول: فرا خواندن خداوند جهت سپاس و يا عبادت وي چرا كه خداوند متعال به ما دستور داده كه كه پاكي او را بيان كنيم و به ثنا و ستايش او بپردازيم: lö Õ ÔÓÒ Ñ Ð Ï Î Í Ì m [احزاب: ٤١ [٤٢ يا( مو منان! بسيار خداي را ياد نماييد و صبح و شام پاكي او را بيان كنيد.) در صحيح بخاري از عبداالله بن مسعود روايت است كه رسول االله ص فرمود:» ما 4 من أحد أ ح ب إ ل ي ه ال م د ح م ن االله ع ز و ج ل» (هيچ كس بيشتر از خداوند عز و جل مدح و ستايش را دوست ندارد.) همچنين خداوند به كساني كه او را ياد مي كنند وعده داده است كه آنها را ياد نمايد: l À ¾ ½ ¼» m [بقره: ١٥٢ ] - تلخيص الجبير (74/4). 2- احكام القران ابن العربي (805/2). -3 بداي عالفوايد.(64/) 4- فتح الباري (383/3).

37 37 سپ( مرا ياد كنيد تا من نيز شما را ياد نمايم و از من سپاسگزاري كنيد و ناسپاسي مرا مكنيد.) امام بخاري از ابوهريره روايت نموده است كه رسول االله ص فرمود:» ي قو ل االله ت عا لى: أ نا عن د ظ ن عب دي بي, و أ نا م ع ه إ ذا ذ ك ر ني, فا ن ذ ك ر ني في ن ف س ه ذ ك ر ت ه في ن فسي, وإ ن ذ ك ر ني في م لا ذ ك ر ت ه في م لا خ ير من ه م.» (خداوند متعال ميفرمايد: من با بندهام بر اساس گماني كه به من دارد رفتار مينمايم. و هنگامي كه مرا ياد ميكند من با او هستم. پس اگر در تنهايي مرا ياد كند من هم او را در تنهايي ياد خواهم كرد. و اگر مرا در ميان جمع ياد كند من او را در ميان جمع بهتري ياد خواهم كرد.) همچنين خداوند متعال اعلان نموده است كه يادش باعث آرامش دلها ميگردد: l å ä ã â á m [رعد: ٢٨ ] (هان! دلها با ياد خدا آرام ميگيرند). دوم: خواندن خداوند براي برآورده ساختن نياز و حاجتي خداوند متعال به ما دستور داده كه او را بخوانيم و نيازهاي خود را با او در ميان بگذاريم و او هم وعدهي اجابت داده است: l Q P O N M m [غافر: ٦٠ ] (پروردگار شما ميگويد: مرا به فرياد خوانيد تا بپذيرم.) قابل يادآوري است كه صدا زدن خداوند و درخواست نيازها از او صرفا بوسيلهي اسماء و صفات والاي الهي جايز است به اين معنا كه نميتوان گفت: اي موجود! اي چيز! مرا مورد مغفرت و رحمت خود قرار ده. دانشمندان ديني به ما گوشزد كردهاند كه لازم است كسي كه دعا ميكند براي هر دعايي نام مناسب دعاي مورد نظر را انتخاب كند و خدا را با آن فرا خواند. ابن قيم ميگويد: «خدا را با نامي كه مناسب محتواي دعا است بخوانيد. و اگر كسي به دعاهاي 2 رسول اكرم ص توجه نمايد خواهد ديد كه دعاها مطابق با نامهاي خداوند است.» - صحيح بخاري با فتح الباري (384/2). 2- بداي ع الفوايد (64/).

38 38 همچنين در جايي ديگر ميگويد: «فرد دعا كننده خداوند را با نامي كه مناسب محتواي دعا است بخواند مانند اينكه: خدايا مرا مورد مغفرت و رحمت خود قرار ده زيرا تو غفور و رحيم هستي. و پسنديده نيست كه بگويد: چون كه تو سميع و بصيري. ابن العربي ميگويد: «با هر اسمي از خداوند چيزي را بخواهيد كه شايستهي آن نام است به عنوان نمونه بگوييد: اي خداي رحيم! به ما رحم كن. اي خداي حكيم! كارهاي مرا منظم و استوار گردان. اي خداي رازق! مرا رزق و روزي ده. اي خداي هادي! مرا 2 هدايت فرما.» همچنين ا نب العربي يادآوري مينمايد كه برخي از اسماء خداوند مانند االله و پروردگار عام هستند لذا ميتوان در هر جا و براي هر كاري خداوند را با اين نامها صدا زد و خواند. نمونههايي از تقديس خداوند و فراخواندن وي با اسماء و صفاتش در قرآن و سنت نصوص فراواني وارد شده كه در آنها خداوند بوسيلهي صفاتش مورد حمد و ثنا و تعظيم قرار گرفته است همچنين در آنها دعا و درخواست نيز آمده است. ما در اينجا به بيان گوشهاي از نصوصي ميپردازيم كه خداوند متعال را تعريف و تمجيد مينمايند: li H G F E D C B A m [انعام: ١ ] (ستايش خداوندي را سزا است كه آسمانها و زمين را آفريده و تاريكيها و روشنايي را ايجاد نموده است.) } { z y x w v u t s r q p o m ~ l [فاطر: ١ ] (ستايش خداوندي را سزا است كه آفرينندهي آسمانها و زمين است او فرشتگان را ما مور و داراي دو بال سه بال و چهار بال قرار داد. وي هر چه كه بخواهد بر آفرينش - بداي ع الفوايد (60/). 2- احكام القرآن ابن العربي (805/2).

39 39 فرشتگان و مردمان و ساير موجودات جهان ميافزايد.) l Ú Ù Ø Ö ÕÔ Ó Ò Ñ Ð ÏÎ Í Ì Ë Ê É m [قصص: ٧٠ ] (پروردگار تو االله است و هيچ معبود حقي بجز او وجود ندارد هر گونه سپاس و ستايشي چه در اين جهان و چه در آن جهان بدو تعل ق دارد فرماندهي و داوري از آن او است و بازگشت همهي شما به سوي او خواهد بود.) l R Q P O N M m [روم: ١٧ ] سپ( سحرگاهان و شامگاهان به تنزيه خدا از هر عيب و نقص و چيزهايي كه لايق جلال و كمال او نيست بپردازيد.) l L K J I H G F E D C B A m [جمعه: ١ ] (آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است به تسبيح و تقديس خدا مشغولند آن خدايي كه مالك و حاكم كل جهان است از هر نقص و عيبي مبرا و منزه ميباشد و غالب و با حكمت است.) P O N M L K J I H G F E D C B A m c b a ` _ ^ ]\ [ Z Y X W V U T SR Q l l k j i h g f ed [ملك: ٣ ١ ] (بزرگوار و داراي بركات بسيار است آن ذاتي كه فرمانروايي از آن او است و او بر هر چيزي كاملا قادر و توانا است. همان كسي كه مرگ و زندگي را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدام يك از شما كار بهتر و نيكوتر انجام ميدهد. او چيره و توانا و آمرزگار است. آن كه هفت آسمان را بالاي يكديگر و همĤهنگ آفريده است. اصلا در آفرينش و آفريدههاي خداوند مهربان خلل و تضاد و عدم تناسبي نميبيني. پس ديگر باره بنگر و با دق ت جهان را وارسي كن آيا هيچ گونه خلل و رخنهاي ميبيني ) و گوشههايي از دعاهاي عبادت كه در احاديث وارد شده است عبارت است از اينكه رسول االله ص مي فرمود: «ال ل ه م أ ن ت ال س لا م, و من ك ال س لا م, ت با ر ك ت و ت عا ل ي ت يا ذا ال ج لا ل وا لا ك را م.»

سنّت در گذرگاه هاي تاريخ

سنّت در گذرگاه هاي تاريخ س نت در گذرگاه هاي تاريخ ( ) . book@aqeedeh.com www.aqeedeh.com : www.aqeedeh.com www.islamtxt.com www.ahlesonnat.com www.isl.org.uk www.islamtape.com www.blestfamily.com www.islamworldnews.com www.islamage.com

توضیحات بیشتر

احکام برپایی جشن ها و عیدها

احکام برپایی جشن ها و عیدها احکام برپایی جشن ها عيدها و أحكام الا حتفالات و الا عياد باللغة الفارسية فتوای اجنمن دايم پژوهشهاي عليم و افتا اللجنة ا اي مة للا فتاء احكام برپايي جشن ها و عيدها س: حكم جشن هاي شادي آور كه مسلمانان در

توضیحات بیشتر

اول جلسهی او درس او ل دانش آموزان عزیز! ورود شما را به كالس دوم دبستان تبریک می گوییم. امیدواریم در سال جدید تحصیلی برای یادگیری سوره ها و آیات زیبای

اول جلسهی او درس او ل دانش آموزان عزیز! ورود شما را به كالس دوم دبستان تبریک می گوییم. امیدواریم در سال جدید تحصیلی برای یادگیری سوره ها و آیات زیبای اول جلسهی او درس او ل دانش آموزان عزیز! ورود شما را به كالس دوم دبستان تبریک می گوییم. امیدواریم در سال جدید تحصیلی برای یادگیری سوره ها و آیات زیبای قرآن كریم آماده باشید. - آیا میدانید امسال میخواهیم

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Forex-Persian-tradingstrategies doc

Microsoft Word - Forex-Persian-tradingstrategies doc استراتژيهاي معامله به نام خدا براي انجام معاملات در فاركس بدلخواه از استراتژيهاي گوناگوني ميتوان استفاده كرد. هدف از اين مقاله و طبقهبندي اراي ه شده معرفي و تا كيد بر تفاوتهاي ميان اين استراتژيها ميباشد.

توضیحات بیشتر

والدین رحمت شده در روایات وظایف والدین نسبت به فرزند مطابق با شرع باعث جلب رحمت حضرت حق و نیز رضایت ائمه علیهم السالم است. در این مقاله سعی شده است از

والدین رحمت شده در روایات وظایف والدین نسبت به فرزند مطابق با شرع باعث جلب رحمت حضرت حق و نیز رضایت ائمه علیهم السالم است. در این مقاله سعی شده است از والدین رحمت شده در روایات وظایف والدین نسبت به فرزند مطابق با شرع باعث جلب رحمت حضرت حق و نیز رضایت ائمه علیهم السالم است. در این مقاله سعی شده است از منظر روایات به آن تکالیف نگاهی گذارا بیندازیم. از

توضیحات بیشتر

9 ترفند انتخاب نام کسب و کار اینترنتی fekreabi.net

9 ترفند انتخاب نام کسب و کار اینترنتی fekreabi.net 9 ترفند انتخاب نام کسب و کار اینترنتی محسن مبصرفر مدیر وب سایت فکر آبی مشاور کسب و کارهای اینترنتی و بازاریابی اینترنتی مدرس و سخنران کسب و کار اینترنتی و بازاریابی اینترنتی نویسنده ویژه نامه فکر آبی مقدمه

توضیحات بیشتر

فهرست کلمات ترجمه شده در کتاب های آموزش قرآن پایه های دوم تا ششم ابتدایی کلمه درس / پایه معنا ا ا ا ا ا الف بپردازید ٥/١ ءاتوا آخرت 3/2 ءاخ ر ة ایمان

فهرست کلمات ترجمه شده در کتاب های آموزش قرآن پایه های دوم تا ششم ابتدایی کلمه درس / پایه معنا ا ا ا ا ا الف بپردازید ٥/١ ءاتوا آخرت 3/2 ءاخ ر ة ایمان فهرست کلمات ترجمه شده در کتاب های آموزش قرآن پایه های دوم تا ششم ابتدایی ا ا ا ا ا الف بپردازید ٥/١ ءاتوا آخرت 3/2 ءاخ ر ة ایمان آورد ٥/٥ ءام ن ایمان آوردیم 4/10 ءام ن ا آیات نشانهها ٥/٦ ءایات آیه نشانه

توضیحات بیشتر

Mediumt Jungle Persian.indd

Mediumt Jungle Persian.indd نام متوسط کتاب دانش آموز درس 1 عیس مسیح من را قدرمتند می کند من بسیار قوی و قدرمتند هستم حتی زمانی که احساس ضعف می کنم خ ق ط د ت س ط ق ع م ا ن د ک ت و ا ن ا ی ی د ض ر ا ز س م و ت س ن ا ع ل د ل ح س د ک

توضیحات بیشتر

Difficult Jungle Persian.indd

Difficult Jungle Persian.indd نام سخت کتاب دانش آموز درس 1 عیس مسیح من را قدرمتند می کند من بسیار قوی و قدرمتند هستم حتی زمانی که احساس ضعف می کنم خ ق ط د ت س ط ق ع م ا ن د ک ت و ا ن ا ی ی د ض ر ا ز س م و ت س ن ا ع ل د ل ح س د ک ی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - مهارت مطالعه موثر براي امتحانات.docx

Microsoft Word - مهارت مطالعه موثر براي امتحانات.docx مهارت مطالعه موثر روش مطالعه صحیح اصولی و روش هاي مرور مطالب خوانده شده تهیه و تنظیم: علی امیري.روانشناس اداره مشاوره دانشگاه مقدمه آیا تاکنون به این موضوع فکر کردهاید که هنگام مطالعه از چه روشی استفاده

توضیحات بیشتر

بسمه تعالی قابل توجه طلاب و روحانیون اهل سنت با سلام احتراما در راستاي بهرهمندي بیشتر طلاب و روحانیون اهل سنت از فرصت تحصیل در دانشگاه مذاهب اسلامی و

بسمه تعالی قابل توجه طلاب و روحانیون اهل سنت با سلام احتراما در راستاي بهرهمندي بیشتر طلاب و روحانیون اهل سنت از فرصت تحصیل در دانشگاه مذاهب اسلامی و بسمه تعالی قابل توجه طلاب و روحانیون اهل سنت با سلام احتراما در راستاي بهرهمندي بیشتر طلاب و روحانیون اهل سنت از فرصت تحصیل در دانشگاه مذاهب اسلامی و همکاري ارزشمند دبیرخانه شوراي برنامهریزي مدارس علوم

توضیحات بیشتر

أ مرکز مدیریت حوزه ي علمیه خراسان مدرسه ي علمیه حضرت نرجس(س) شهرستان بیرجند تحقیق پایانی سطح دو (کارشناسی) موضوع نقش نماز در پیشگیري از بیماري هاي روا

أ مرکز مدیریت حوزه ي علمیه خراسان مدرسه ي علمیه حضرت نرجس(س) شهرستان بیرجند تحقیق پایانی سطح دو (کارشناسی) موضوع نقش نماز در پیشگیري از بیماري هاي روا أ مرکز مدیریت حوزه ي علمیه خراسان مدرسه ي علمیه حضرت نرجس(س) شهرستان بیرجند تحقیق پایانی سطح دو (کارشناسی) موضوع نقش نماز در پیشگیري از بیماري هاي روانی استاد راهنما حجه الاسلام والمسلمین جناب آقاي سالاري

توضیحات بیشتر

فروش و بازاريابي مديريت هدف دوره: تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفت

فروش و بازاريابي مديريت هدف دوره: تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفت فروش و بازاريابي مديريت تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفتار مصرف كنندگان آشنايي باIMBC ابزارهاي مديريت نوين (با رويكرد

توضیحات بیشتر

آنچه که از ورود ثالث باید بدانید

آنچه که از ورود ثالث باید بدانید در دعوای حقوقی که توسط خواهان علیه خوانده اقامه می شود به طور معمول یا با محکومیت خوانده و یا رد دادخواست خواهان منجر به صدور رای دادگاه خواهد شد اما در بعضی مواقع شخص سومی نیز منافعی در بین این دو خواهد

توضیحات بیشتر

دوره اساتید حوزه علمیه )سراج( مقدمه نماز رابطه انسان با خدا است و مایه صفای روح و پاکی دل و پیدایش روح تقوا و تربیت انسان و پرهیز از گناهان است. نماز

دوره اساتید حوزه علمیه )سراج( مقدمه نماز رابطه انسان با خدا است و مایه صفای روح و پاکی دل و پیدایش روح تقوا و تربیت انسان و پرهیز از گناهان است. نماز دوره اساتید حوزه علمیه )سراج( مقدمه نماز رابطه انسان با خدا است و مایه صفای روح و پاکی دل و پیدایش روح تقوا و تربیت انسان و پرهیز از گناهان است. نماز از مهمترین عبادات است که طبق روایات اگر مقبول درگاه

توضیحات بیشتر

د افغانستان دموکراتیک جمهوریت د عدلیی وزارت رسمی جریده شماره پنجم )۵۱( جوزا ۵۶۳۱ نمبر مسلسل )۳۰۶(

د افغانستان دموکراتیک جمهوریت د عدلیی وزارت رسمی جریده شماره پنجم )۵۱( جوزا ۵۶۳۱ نمبر مسلسل )۳۰۶( د افغانستان دموکراتیک جمهوریت د عدلیی وزارت رسمی جریده شماره پنجم )۵۱( جوزا ۵۶۳۱ نمبر مسلسل )۳۰۶( مقرره نمونوی اداره یا شعبه کمیته اجرائیه جرگه ( شورای ) نماینده گان مردم شهر کابل و والیت مصوبه شورای وزیران

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120CAE5EDE520E620C7D1C7C6E52090D2C7D1D420C8C7D2D1D320DEC7E4E6E4ED20C8D2D190CAD1E52E646F63>

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120CAE5EDE520E620C7D1C7C6E52090D2C7D1D420C8C7D2D1D320DEC7E4E6E4ED20C8D2D190CAD1E52E646F63> دستورالعمل تهيه و اراي ه گزارش بازرس قانوني در مورد رسيدگي به گزارش توجيهي هيي ت مديره در خصوص افزايش سرمايه مقدمه 1- هدف اين دستورالعمل ايجاد هماهنگي در نحوه تهيه و اراي ه گزارش بازرس قانوني در مورد رسيدگي

توضیحات بیشتر

به نام او جمله ی خبری : تعدادی کلمه که با ترتیب خاص کنار هم قرار گرفته و دارای معنا باشند را جمله ی خبری می گوییم.در پایان جمله خبری نقطه می گذاریم. ت

به نام او جمله ی خبری : تعدادی کلمه که با ترتیب خاص کنار هم قرار گرفته و دارای معنا باشند را جمله ی خبری می گوییم.در پایان جمله خبری نقطه می گذاریم. ت به نام او جمله ی خبری : تعدادی کلمه که با ترتیب خاص کنار هم قرار گرفته و دارای معنا باشند را جمله ی خبری می گوییم.در پایان جمله خبری نقطه می گذاریم. ترتیب قرار گرفتن کلمات در جمله خبری : در زبان فارسی

توضیحات بیشتر

7

7 Moving Averages Trading System مجموعه جلسات برگزار شده در گروه دانش سراي تحلیلگران بورس ایران مدرس:خاطره نیکویی سیستم معاملاتی سیستمی ست که هر تریدر با توجه به خصوصیات فردي خود آنرا بنا میکند رکن اصلی

توضیحات بیشتر

فرم داوری مسابقه مداحی جشنواره قرآن و عترت دانشجویان دانشگاه فرهنگیان نام و نام خانوادگی :... رشته... پردیس / مرکز... موضوع مداحی مالکهای ارزشیابی حدا

فرم داوری مسابقه مداحی جشنواره قرآن و عترت دانشجویان دانشگاه فرهنگیان نام و نام خانوادگی :... رشته... پردیس / مرکز... موضوع مداحی مالکهای ارزشیابی حدا فرم داوری مسابقه مداحی جشنواره قرآن و عترت دانشجویان دانشگاه فرهنگیان نام و نام خانوادگی :......... موضوع مداحی مالکهای ارزشیابی حداکثر امتیاز امتیاز کسب شده زیبایی صدا 0 استفاده درست از تحریر 0 اصوات

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - پرسش و پاسخ .امور توسعه منابع انساني

Microsoft Word - پرسش و پاسخ .امور توسعه منابع انساني بسمه تعالي سو الات پركاربرد دستگاه هاي اجرايي كشور مرتبط با حوزه ا موزشي كاركنان دولت (امور توسعه منابع انساني) ١- منظور از دوره هاي ا موزشي مصوب چيست به ا ن دسته از دوره هاي ا موزشي كوتاه مدت كه با اخذ

توضیحات بیشتر

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه ب

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه ب دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه بقالها مهر ماه 1394 Baghalha.m@gmail.com مقدمه Primal

توضیحات بیشتر

Slide 1

Slide 1 1 و کفار گفتند: چرا قرآن یکباره بر وی )پیامبر صلی اهلل علیه و آله و سلم( نازل نشد چنین کردیم تا بدینوسیله قلب تو را تثبیت نماییم و لذا قرآن را منظم و پی در پی و با تان ی فرستادیم. 2 3 4 مخارج حروف - مقدمه

توضیحات بیشتر

FaraDabir.ir با فرادبیر دیگه نگران کنکور نباشید

FaraDabir.ir با فرادبیر دیگه نگران کنکور نباشید FaraDabir.ir با فرادبیر دیگه نگران کنکور نباشید الف ) صحیح یا غلط بودن جمالت زیر را با عالمت ( ) مشخص کنید. - وقتی می گوییم «س بحان اهلل» می خواهیم بگوییم «خداوند از هر نقص و عیبی منزه است.» صحیح 2- اگر

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - chklist taze tasis.doc

Microsoft Word - chklist taze tasis.doc عطف موضوع: چك ليست رعايت اصلاحيه قانون تجارت مصوب سال 1347 در مورد واحد مورد رسيدگي:... سال/دوره مالي:... هدف: تعيين اين كه آيا شركت مورد رسيدگي هنگام تاسيس اصلاحيه قانون تجارت را رعايت كرده است 1- اين

توضیحات بیشتر

برنامە جدید براي دهمیها بودجه بندي آزمونهاي آزمایشی سنجش اول (ویژة دانشآموزان پایە دهم) سال تحصیلی

برنامە جدید براي دهمیها بودجه بندي آزمونهاي آزمایشی سنجش اول (ویژة دانشآموزان پایە دهم) سال تحصیلی برنامە جدید براي یها بودجه بندي هاي آزمایشی سنجش اول (ویژة دانشآموزان پایە ) سال تحصیلی -96 www.sanjeshserv.ir هاي آزمایشی سنجش اول ویژه دانشآموزان پایه (سال اول دورة دوم متوسطه) با تغییر نظام آموزشی از

توضیحات بیشتر

خبرگزاری سفیر افلاک سفیر افلاک بررسی میکند: کلاه گشاد دولت بر سر متقاضیان مسکن مهر شناسه خبر : ۵۸۶۷ یکشنبه ۲۱ ا ذر - ۱۳۹۵ ۰۷:۳۳ مسک

خبرگزاری سفیر افلاک   سفیر افلاک بررسی میکند: کلاه گشاد دولت بر سر متقاضیان مسکن مهر شناسه خبر : ۵۸۶۷ یکشنبه ۲۱ ا ذر - ۱۳۹۵ ۰۷:۳۳ مسک سفیر افلاک بررسی میکند: کلاه گشاد دولت بر سر متقاضیان مسکن مهر شناسه خبر : ۵۸۶۷ یکشنبه ۲۱ ا ذر - ۱۳۹۵ ۰۷:۳۳ مسکن مهر که روزگاری قرار بود مشکل اصلی بسیاری از خانوارهای خرما بادی را برطرف کند امروز با حواشی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - bakhsh 700.doc

Microsoft Word - bakhsh 700.doc فهرست كليات دامنه كاربرد تاريخ اجرا اهداف تعاريف الزامات اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالي شكل اظهارنظر گزارش حسابرس ساير اطلاعات همراه صورتهاي مالي توضيحات كاربردي جنبههاي كيفي رويههاي حسابداري واحد تجاري

توضیحات بیشتر

برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی

برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی اراک 1397-1401 اعضای کمیته تدوین برنامه: خانم دکتر سوسن صالحی مدیرگروه گفتاردرمانی دانشکده توانبخشی آقای هادی ترابی معاون آموزشی دانشکده

توضیحات بیشتر

راهنمای "سمنتاک" مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب

راهنمای سمنتاک مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب راهنمای "سمنتاک" مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب کاربری... X مشخصات کاربری... XI خروج از سامانه... XII

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20CFE4C8C7E1E520E5C7ED20DACFCFED20E620E5E4CFD3ED2E646F63>

<4D F736F F D20CFE4C8C7E1E520E5C7ED20DACFCFED20E620E5E4CFD3ED2E646F63> و- و- و- دنباله هاي عددي : - دنباله هاي عددي و هندسي 5 t.كدام جمله از اين رشته مساوي است جمله ام رشته اي عبارت است از 5 5. t كدام جمله از اين رشته مساوي صفر است جمله ام رشته اي عبارت است از 0. t آيا جمله

توضیحات بیشتر

با استفاده از امکانات ویندوز فضای از دست رفته درایو USB را بازیابی کنید

با استفاده از امکانات ویندوز فضای از دست رفته درایو USB را بازیابی کنید روشی بسیار ساده که تمام فضای دیسک USB را بهشما برمیگرداند با استفاده از امکانات ویندوز فضای از دست رفته درایو USB را بازیابی کنید یکی از موضوعاتی که تقریبا همه کاربران با آن برخورد میکنند از دست رفتن مقداری

توضیحات بیشتر

فصل دوم - فرایند

فصل دوم - فرایند فصل پنجم درک نیازمندیها 2 مهندسی نیازمندیها تکنیک ها و وظایف گسترده ای که منجر به درک نیازمندیها می شود مهندسی نیازمندیها نامیده می شود. از منظر فرایند نرم افزار:... مکانیزمی را مهیا می کند که نیازهای

توضیحات بیشتر

د رس سیزدهم اسوه ن ی ک و پ ی ا م ب ر گرا م ی اسالم مح م د ب ن ع ب داهلل)ص( رد آ دا ب و ر ف ت ار و ا ق خ ال اسوه عا ل م ی ان اس ت. آ ن چ ن ان ک ه خ داو

د رس سیزدهم اسوه ن ی ک و پ ی ا م ب ر گرا م ی اسالم مح م د ب ن ع ب داهلل)ص( رد آ دا ب و ر ف ت ار و ا ق خ ال اسوه عا ل م ی ان اس ت. آ ن چ ن ان ک ه خ داو د رس سیزدهم اسوه ن ی ک و پ ی ا م ب ر گرا م ی اسالم مح م د ب ن ع ب داهلل)ص( رد آ دا ب و ر ف ت ار و ا ق خ ال اسوه عا ل م ی ان اس آ ن چ ن ان ک ه خ داو ند مهر ب ان رد ق آ ر ن ی کر م م ی فرما ید: «ب هرد س تی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - shimi 0.doc

Microsoft Word - shimi 0.doc آزمایشگاه شیمی تجزیه مو لفان فرشته قناعت مهدي زحمتکشان سرشناسه عنوان و نام پدیدآور مشخصات نشر مشخصات ظاهري شابک وضعیت فهرست نویسی یادداشت موضوع شناسه افزوده شناسه افزوده شناسه افزوده رده بندي کنگره رده

توضیحات بیشتر

8 گام موثر در انتخاب یک نام تجاری مناسب یکی از اساسیترین گامها در بازاریابی یک محصول جدید انتخاب یک نام مناسب است. در بازاریابی کیفیت محصول بهاندازه ک

8 گام موثر در انتخاب یک نام تجاری مناسب یکی از اساسیترین گامها در بازاریابی یک محصول جدید انتخاب یک نام مناسب است. در بازاریابی کیفیت محصول بهاندازه ک 8 گام موثر در انتخاب یک نام تجاری مناسب یکی از اساسیترین گامها در بازاریابی یک محصول جدید انتخاب یک نام مناسب است. در بازاریابی کیفیت محصول بهاندازه کیفیت نامی که برای آن انتخاب میشود حائز اهمیت نیست!

توضیحات بیشتر

0104.doc

0104.doc مفهوم ضربه هدف ما از مطالعه برخورد در اين فصل اين است كه ببينيم در صورت معلوم بودن حركتهاي اوليه ذرات برخورد كننده با استفاده از اصول پايستگي تكانه و انرژي و با فرض اينكه چيزي در مورد نيروهاي مو ثر در

توضیحات بیشتر

لیست ارائه دروس رشته:زبان ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور سال تحصیلی مقطع کارشناسی کد رشته: مخصوص ورودیهای 92 و بعد آن ترم ورود و ترم اعمال

لیست ارائه دروس رشته:زبان ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور سال تحصیلی مقطع کارشناسی کد رشته: مخصوص ورودیهای 92 و بعد آن ترم ورود و ترم اعمال ترم اول عربی قسمت اول: )قواعد و متون( 0 متون نظم )( پیشگامان نظم فارسی آیین نگارش و ویرایش دستور زبان فارسی) ( متون نثر )( متون ادبی- تاریخی با تاکید بر تاریخ بیهقی 0 بالغت )معانی( زبان خارجه جمع ها ترم

توضیحات بیشتر

Book-4

Book-4 آزمایش هاي کرت خرد شده درر تجزیه و تحلیل نرم افزار پژوهش هاي کشاورزي ببا SAS (Ver 9.2) مو لفین: مهندس سید علیرضا سیدمحمدي مهندس محمد خیاط دکتر شهرام لک دکتر مجتبی علوي فاضل مهندس نسرین سادات سیدمحمدي 1391

توضیحات بیشتر

به نام یگانه خالق هستی آشنایی با چگونگی ایجاد کتابخانه هاي کلاس library) (class در #C ترجمه و آماده سازي از بابک فخریلو ویژه دانشجویان درس برنامه سازي

به نام یگانه خالق هستی آشنایی با چگونگی ایجاد کتابخانه هاي کلاس library) (class در #C ترجمه و آماده سازي از بابک فخریلو ویژه دانشجویان درس برنامه سازي به نام یگانه خالق هستی آشنایی با چگونگی ایجاد کتابخانه هاي کلاس library) (class در #C ترجمه و آماده سازي از بابک فخریلو ویژه دانشجویان درس برنامه سازي پیشرفته مقدمه در برنامه هایی که تا کنون دیدیم ما از

توضیحات بیشتر

راهنماي ثبت نام دانشجويان مهمان.docx

راهنماي ثبت نام دانشجويان مهمان.docx راهنماي ثبت دانشجویان نام مهمان (ترم تابستان) دانشجویان سایر دانشگاه ها (غیر از دانشگاه اصفهان) که تمایل دارند یک یا چند واحد درسی را بعنوان مهمان ترم تابستان در دانشگاه اصفهان اخذ نمایند برابر مقررات

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20C8D190E59DE5C720DDD5E120CFE6E32E646F63>

<4D F736F F D20C8D190E59DE5C720DDD5E120CFE6E32E646F63> فنون شناخت درماني- فصل دوم 1 برگه 2-1. تعريف اصطلاحات اصطلاحاتي را كه در افكار خود آيندتان زياد استفاده ميكنيد در ستون سمت راست يادداشت كنيد. در ستون مياني هر اصطلاح را تعريف كنيد. در ستون سمت چپ از خودتان

توضیحات بیشتر

Microsoft Word Motaleat- No.2--BLACK.docx

Microsoft Word Motaleat- No.2--BLACK.docx 1392 ی ی ی ی. ی ی ی ی ی 600 ی ی. 30 15 ی ی ) ی ی ی. ی ((PPS) ی ی.. ی ی ی ی ی.. ی ی ی ی 7 n.karamollahi@yahoo.com 1392/08/06 : 1392/06/17 : ک( 163.(٣٢٩ :١٣٨٣ (دورکيم ە ی.. ی اظمی و فرجی ١٣٨٢). ی ی ی (کرماللهی

توضیحات بیشتر

روتر بی‌سیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس

روتر بی‌سیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس Starry Station روتر بیسیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس روترهای بیسیم از حدود ۱۷ سال پیش پا به عرصه این دنیا گذاشتند و در این مدت اتفاقات زیادی را تجربه کردند. اما فکر نکنید که چون این فناوری

توضیحات بیشتر

نام سند: فرم ثبت مشخصات

نام سند: فرم ثبت مشخصات فرم خوداظهاری: ثبت مشخصات متقاضی انتشار کتاب مشخصات شناسنامهاي متقاضی: نام و نامخانوادگي: نام پدر: تاريخ تولد: صادره : کدملي: سوابق تحصيلی: مدرك رشته- گرايش سال اخذ نام دانشگاه ليسانس فوق ليسانس دکترا

توضیحات بیشتر

د موالنا سعید افغاني : آزاده ټولنیزه علمي فرهنګي او نشراتي ارګان ته ښه راغالست! ۱۳ سپتمبر ۲۰۱۴ تاریخ نشر مجدد : میالدی قضا و قدر عبارت از آن عملیه و ف

د موالنا سعید افغاني : آزاده ټولنیزه علمي فرهنګي او نشراتي ارګان ته ښه راغالست! ۱۳ سپتمبر ۲۰۱۴ تاریخ نشر مجدد : میالدی قضا و قدر عبارت از آن عملیه و ف د موالنا سعید افغاني : آزاده ټولنیزه علمي فرهنګي او نشراتي ارګان ته ښه راغالست! ۱۳ سپتمبر ۲۰۱۴ تاریخ نشر مجدد : میالدی قضا و قدر عبارت از آن عملیه و فیصله تخلیقی و تکوینی خداوند و تخلیقآ و تکوینآ راجع

توضیحات بیشتر

فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی

فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی (کلان) and Macro (خرد ( Micro اقتصاد خرد شامل مطالعه مبانی تصمیم و رفتار عاملان اقتصادي مانند خانوارها و بنگاه ها و مصرف کننده نظریه بنگاه تحلیل (نظریه تصمیمات آنها در بازارها

توضیحات بیشتر

جزوه آموزشی تجزیه و تحلیل سیستمها فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره

جزوه آموزشی تجزیه و تحلیل سیستمها فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره دو / زمستان 1394 www.tavallaei.sub.ir نگرش فلسفی به طراحی سیستم: یکی از نگرش هاي فلسفی

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120E4CDE6E520E3CDC7D3C8E52081EDD4D1DDCA20DDEDD2EDDFED20D8D1CD9DE5C7ED20C7CCD1C7EDED2E646F6378>

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120E4CDE6E520E3CDC7D3C8E52081EDD4D1DDCA20DDEDD2EDDFED20D8D1CD9DE5C7ED20C7CCD1C7EDED2E646F6378> دستورالعمل نحوه محاسبه پيشرفت فيزيكي طرحهاي اجرايي طرحهاي اجرايي ممكن است از يك يا چند پيمان (خاتمه يافته جاري و يا پيمانهايي كه در آينده بايستي منعقد شوند) تشكيل شده باشد لذا به منظور محاسبه پيشرفت فيزيكي

توضیحات بیشتر

نمای شهر متعلق به کیست؟

نمای شهر متعلق به کیست؟ اگر در مسیر رفت و ا مد خود به محل کار تصمیم بگیریم فقط به نمای ساختمان های موجود و یا در حال ساخت توجه داشته باشیم اولین سوالی که به ذهن مان می ا ید این است که نمای ساختمان ها متعلق به کیست نماها چهره

توضیحات بیشتر

آشنایی با ارز دیجیتالی الکترونیوم و چگونگی استخراج آن با گوشی های موبایل الکترونیوم چیست بازار ارزهای دیجیتال بازاری بسیار داغ می باشد. شما کدام ارز ر

آشنایی با ارز دیجیتالی الکترونیوم و چگونگی استخراج آن با گوشی های موبایل الکترونیوم چیست بازار ارزهای دیجیتال بازاری بسیار داغ می باشد. شما کدام ارز ر آشنایی با ارز دیجیتالی الکترونیوم و چگونگی استخراج آن با گوشی های موبایل الکترونیوم چیست بازار ارزهای دیجیتال بازاری بسیار داغ می باشد. شما کدام ارز را انتخاب می کنید شاید بگید برایتان فرقی نمی کند و برایتان

توضیحات بیشتر

شرح کتاب»بازگشت به اسالم«36 شرح شیخ صالح سبزواری درس چهارم بداهت معیار شناخت عقل صفحه 20 تا 22

شرح کتاب»بازگشت به اسالم«36 شرح شیخ صالح سبزواری درس چهارم بداهت معیار شناخت عقل صفحه 20 تا 22 شرح کتاب»بازگشت به اسالم«36 شرح شیخ صالح سبزواری درس چهارم بداهت معیار شناخت عقل صفحه 20 تا 22 شرح کتاب»بازگشت به اسالم«37 )أعوذ باهلل من الش یطان الر جیم بسم اهلل الر حمن الر حیم الحمد هلل رب العالمین

توضیحات بیشتر

باسمه تعالی نمونه سواالت تستی پیام آسمانی هشتم گردآوری کننده : فاطمه باستان دبیردینی وقرآن دبیرستان دوره اول جاویدان *********************************

باسمه تعالی نمونه سواالت تستی پیام آسمانی هشتم گردآوری کننده : فاطمه باستان دبیردینی وقرآن دبیرستان دوره اول جاویدان ********************************* باسمه تعالی نمونه سواالت تستی پیام آسمانی هشتم گردآوری کننده : فاطمه باستان دبیردینی وقرآن دبیرستان دوره اول جاویدان ********************************** - 1 حضرت علی(علیه الس الم ( در پاسخ به سوال»هدف از

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation موضوع تحقيق : بررسی web1.2.3 استاد راهنما : جناب آقاي دكتر كيانی دانشجو: سهيل عباسی كالنی پاييز 1395 Internet در سال 1983 شركت انگليسي ( آريانت ) اينترنت كه يک شبکه جهاني است كه شامل ميليون ها كامپيوتر

توضیحات بیشتر

مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی این فایل فقط برای مشاهده می باشد. برای خرید فایل ورد و قابل ویرایش این طرح درس با قیمت فقط دوهزار توما

مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی این فایل فقط برای مشاهده می باشد. برای خرید فایل ورد و قابل ویرایش این طرح درس با قیمت فقط دوهزار توما مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی طرح درس روزانه درس ریاضی هفتم شماره طرح درس موضوع درس : جذر و ریشه تاریخ اجرا : مدت اجرا : 1 جلسه 09 دقیقه : تعداد فراگیران : 62 مجری : بخشی کالس هفتم مکان

توضیحات بیشتر

نسخه - 1 تاریخ: 10 شهریور 94 مراحل ثبت نام متقاضی و ثبت پروژه در سامانه تسهیلات بهسازي و نوسازي بافت هاي متقاضی شخص حقیقی در یکی از حالت زیر است: فرسو

نسخه - 1 تاریخ: 10 شهریور 94 مراحل ثبت نام متقاضی و ثبت پروژه در سامانه تسهیلات بهسازي و نوسازي بافت هاي متقاضی شخص حقیقی در یکی از حالت زیر است: فرسو نسخه 1 تاریخ: 10 شهریور 94 مراحل ثبت نام متقاضی و ثبت پروژه در سامانه تسهیلات بهسازي و نوسازي بافت هاي متقاضی شخص حقیقی در یکی از حالت زیر است: فرسوده و ناکارامد شهري به شرح زیر می باشد مالک یک ملک با

توضیحات بیشتر

دانشگاه آزاد اسالمی گلپایگان دانشکده فنی و مهندسی گروه عمران گزارش کار آزمایشگاه تکنولوژی بتن استاد را وا : ج اب آقای ه دس سعید خ ض یساى آزهایص : تعیی

دانشگاه آزاد اسالمی گلپایگان دانشکده فنی و مهندسی گروه عمران گزارش کار آزمایشگاه تکنولوژی بتن استاد را وا : ج اب آقای ه دس سعید خ ض یساى آزهایص : تعیی دانشگاه آزاد اسالمی گلپایگان دانشکده فنی و مهندسی گروه عمران گزارش کار آزمایشگاه تکنولوژی بتن استاد را وا : ج اب آقای ه دس سعید خ ض یساى آزهایص : تعییي غلظت رهال سیواى یدر لیکی دا طج : ه ردادهعصوی ضوار

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - ICDL2_3.doc

Microsoft Word - ICDL2_3.doc عنوان حرفه: رايانه كار ICDL درجه 2 دفتر ارزشيابي مهارت 1 فرم 1 فهرست محتوي ارزشيابي عملي رديف فهرست محتوي دارد ندارد ١ توضيح مختصر در مورد ارزشيابي عملي ) كليات ( ٢ دستورات براي آزمونگر ) آماده سازي تجهيزات

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Document1

Microsoft Word - Document1 شرکت سهامی مدیریت تولید انتقال و توزیع نیروی برق ایران دفتر فناوری اطلاعات استانداردهای توسعە نرمافزار با متدولوژی RUP (Software Architecture Document) کارگزار : سید مصطفی حسینی تاریخ : آبان 84 برگه شناساي

توضیحات بیشتر

اسلاید - پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات

اسلاید - پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات ارزیابی امنیتی برنامه کاربردی تحلیل پویا ارائهدهنده: امینچهاردولی) amin.chahardoli@aut.ac.ir ( پژوهشکده:امنیتفناوریارتباطاتواطالعات تاریخ: تیرماه 1395 سرفصل مطالب ۱ تعامل با دستگاه از طریق درگاه USB ۲

توضیحات بیشتر

آموزش گیتار جلسه ۴ _ این جلسه دارای ۴ ویدیو آموزشی با حجم ۷۱ مگابایت می باشد _ با احترام لینک دانلود ۴ ویدیو آموزشی این جلسه پس از پرداخت مبلغ 3000 تو

آموزش گیتار جلسه ۴ _ این جلسه دارای ۴ ویدیو آموزشی با حجم ۷۱ مگابایت می باشد _ با احترام لینک دانلود ۴ ویدیو آموزشی این جلسه پس از پرداخت مبلغ 3000 تو آموزش گیتار جلسه ۴ _ این جلسه دارای ۴ ویدیو آموزشی با حجم ۷۱ مگابایت می باشد _ با احترام لینک دانلود ۴ ویدیو آموزشی این جلسه پس از پرداخت مبلغ 3000 تومان برای شما نمایش داده می شود و همچنین بصورت اتوماتیک

توضیحات بیشتر

PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد

PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد در سوئد همه نوجوانانی که دوره ۹ ساله ابتدایی را تمام کرده اند حق تحصیل در یک دوره سه ساله دبیرستانی را دارند.تحصیالت دبیرستانی پایه خوبی را برای فعالیتهای

توضیحات بیشتر

این موارد را در شبکههای اجتماعی به اشتراک نگذارید شبکههای اجتماعی چند وقتی است که مهمان حریمهای خصوصی کاربران اینترنتی شده است. بیشتر مردم از این شبکه

این موارد را در شبکههای اجتماعی به اشتراک نگذارید شبکههای اجتماعی چند وقتی است که مهمان حریمهای خصوصی کاربران اینترنتی شده است. بیشتر مردم از این شبکه این موارد را در شبکههای اجتماعی به اشتراک نگذارید شبکههای اجتماعی چند وقتی است که مهمان حریمهای خصوصی کاربران اینترنتی شده است. بیشتر مردم از این شبکههای اجتماعی به عنوان بازاریابی اینترنتی و یا تبلیغات

توضیحات بیشتر

مقدمه

مقدمه ` عوامل موثر بر پیشرفت و افت تحصیلی زمانی که فرزندان به مدرسه و کالس درس وارد میشوند و فراگیری علم و دانش آغاز میشود یکسری مسائل جدید برای والدین ایجاد میگردد. همه آن هایی که به مدرسه میروند به یک اندازه

توضیحات بیشتر

10 نکته اساسی برای انتخاب )Keywords( کلمه کلیدی 1

10 نکته اساسی برای انتخاب )Keywords( کلمه کلیدی   1 1 انتخاب کلمه ی کلیدی مناسب مهم ترین کار برای شروع فعالیت در حوزه وب است. کلمات کلیدی می توانند ورودی سایت را هدفمند کنند و باعث سود در کسب و کار اینترنتی شوند. در ادامه به 10 نکته مهم و کاربردی برای انتخاب

توضیحات بیشتر

بسمه تعالی فرم طرح درس نام و کد درس: روشهای ارزیابی سلولی مولکولی ) ( رشته و مقطع تحصیلی: مهندسی بافت دکترا تعداد و نوع واحد )نظری / عملی(: )1

بسمه تعالی فرم طرح درس نام و کد درس: روشهای ارزیابی سلولی مولکولی ) ( رشته و مقطع تحصیلی: مهندسی بافت دکترا تعداد و نوع واحد )نظری / عملی(: )1 بسمه تعالی فرم طرح درس جلسه اول )نظری( - مدرس: دکتر حجت اله نوزاد انتظار می رود درپایان جلسه بتواند : سیاست مسئول دوره در مورد برخورد با غیبت و تاخیر در کالس: گزارش به اداره آموزش نحوه ارزشیابی و بارم

توضیحات بیشتر

دانشکده قالب نگارش طرح درس ترمی مخاطبان: دانشجویان ترم 2 بهداشت عمومی عنوان درس :بهداشت دهان و دندان تعدادواحد:)یا سهم استاد از واحد(: 17 جلسه از یک و

دانشکده قالب نگارش طرح درس ترمی مخاطبان: دانشجویان ترم 2 بهداشت عمومی عنوان درس :بهداشت دهان و دندان تعدادواحد:)یا سهم استاد از واحد(: 17 جلسه از یک و دانشکده قالب نگارش طرح درس ترمی مخاطبان: دانشجویان ترم 2 بهداشت عمومی عنوان درس :بهداشت دهان و دندان تعدادواحد:)یا سهم استاد از واحد(: 17 جلسه از یک واحد 17 جلسه ای ساعت پاسخگویی به سواالت فراگیر:دو شنبه

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - buy-nima.docx

Microsoft Word - buy-nima.docx بسمه تعالی راهنمای جامع خرید ارز نيمایی از صفر تا صد صرافی عليزاده آذر ٩٧ مقدمه : سامانه نيما از سال ٩۶ به صورت آزمایشی و در جهت شفاف سازی خرید و فروش ارز در صرافی های مجاز راه اندازی شد. این سامانه از

توضیحات بیشتر

راهنمای سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسری مهر ماه سال 1398 سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسري مهر ماه

راهنمای سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسری مهر ماه سال 1398 سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسري مهر ماه راهنمای سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسری مهر ماه سال 1398 سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسري مهر ماه سال 1398 يک سامانهي مبتني بر حساب کاربري است. بدين

توضیحات بیشتر

تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمو

تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمو تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمودار فعالیت diagram( )Activity نمودار activity بدست

توضیحات بیشتر

- عنوان درس: کد درس: 3.00 مقطع آموزشی: استاد مدرس دانشگاه MIT W.C.Carter : معاونت فناوری اطلاعات وارتباطات پروژه مشترک دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه MI

- عنوان درس: کد درس: 3.00 مقطع آموزشی: استاد مدرس دانشگاه MIT W.C.Carter : معاونت فناوری اطلاعات وارتباطات پروژه مشترک دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه MI استاد مترجم شهید جلسه بیست و ششم جلسه قبل تقارن و ترمودنیامیک قوانین فاز گیبس و کاربردهاي آن Cf متغیر ( 1 )C f معادله براي پیوستگی پتانسیل شیمیایی f رابطه گیبسدوهم (براي هر فاز یک رابطه) D C درجه آزادي

توضیحات بیشتر

untitled

untitled يونس پيامبر فراری مجموعه داستان های کتابمقدس برای کودکان «یونس پیامبر فراری» نویسنده: مژده فاتحی گرافیک: احمد لرد صفحهپردازی: نادر فرد کلیۀ حقوق برای سازمان ایالم محفوظ میباشد انتشارات ایالم ۲۰۰۸ Mojdeh

توضیحات بیشتر

دانشکده ی علوم ریاضی ساختمان داده ۲۶ شهر یور ۹۲ جلسه ی ۲: مرتب سازی درجی مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: حسن بندبنی و مصطفی کر یمی ۱ مسا له مرتب ساز

دانشکده ی علوم ریاضی ساختمان داده ۲۶ شهر یور ۹۲ جلسه ی ۲: مرتب سازی درجی مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: حسن بندبنی و مصطفی کر یمی ۱ مسا له مرتب ساز دانشکده ی علوم ریاضی ساختمان داده ۶ شهر یور ۹ جلسه ی : مرتب سازی درجی مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: حسن بندبنی و مصطفی کر یمی ۱ مسا له مرتب سازی همان طور که در جلسه قبل مطرح شد مسا له ی مرتب سازی ا

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - help.doc

Microsoft Word - help.doc راهنماي استفاده از سامانه پيام كوتاه براي وارد شدن به محيط مديريت شماره پيامك خود ابتدا بايد به اينترنت متصل باشيد و به آدرس سايت www.smsline.ir مراجعه نماييد. در صفحه اصلي سايت قسمت (( ورود به پنل ))

توضیحات بیشتر

در 15 مرحله یک ربات ساده بسازید آموزش ساخت یک ربات ساده بدون نیاز به برنامه نویسی بصورت تصویری با تشکر از تهیه ی این کتاب الکترونیکی شما حق تغییر محتو

در 15 مرحله یک ربات ساده بسازید آموزش ساخت یک ربات ساده بدون نیاز به برنامه نویسی بصورت تصویری با تشکر از تهیه ی این کتاب الکترونیکی شما حق تغییر محتو آموزش ساخت یک ربات ساده بدون نیاز به برنامه نویسی بصورت تصویری با تشکر از تهیه ی این کتاب الکترونیکی شما حق تغییر محتویات این کتاب الکترونیکی رایگان را ندارید ولی.. شما می توانید انرا برای دانلود در سایت

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Summaries.docx

Microsoft Word - Summaries.docx ا س الم ج ه ا ن د ر پیشرفت و ت و س ع ه ح س ی ن ع س ک ر ی ح س ی ن م ح م د خ ا ن ل ی ز ا میدین ف ص ل ی ک م - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - م ق د م ه عصر طالیی ا س ال

توضیحات بیشتر

بزرگترین نعمت بهشت رویت خداوند جل جلاله

بزرگترین نعمت بهشت رویت خداوند جل جلاله بزرگترین نعمت بهشت (رؤیت خداوند) مو لف: امام بن قیم جوزیه / 751-691 ه. ق عنوان کتاب: نویسنده: مترجم: موضوع: نوبت انتشار: تاریخ انتشار: امام بن قیم جوزیه ابوعمر تهرانی معاد (حیات بعد از مرگ و قیامت) اول

توضیحات بیشتر

1 آیا خدای مسیحیان آنقدر ضعیف است که انسان ها توانستند او را مصلوب کنند نویسنده مقاله: مهران پورپشنگ یکی از سوءتفاهم های مخالفان مسیحیت آن است که خدای

1 آیا خدای مسیحیان آنقدر ضعیف است که انسان ها توانستند او را مصلوب کنند نویسنده مقاله: مهران پورپشنگ یکی از سوءتفاهم های مخالفان مسیحیت آن است که خدای 1 آیا خدای مسیحیان آنقدر ضعیف است که انسان ها توانستند او را مصلوب کنند نویسنده مقاله: مهران پورپشنگ یکی از سوءتفاهم های مخالفان مسیحیت آن است که خدایی که مسیحیان معرفی می کنند آنقدر ضعیف و ناتوان است

توضیحات بیشتر

Microsoft PowerPoint افشار [Compatibility Mode]

Microsoft PowerPoint افشار [Compatibility Mode] بررسی نگرش مشتریان به بانکداري اینترنتی بر اساس تي وري توسعه یافته رفتار برنامه ریزي شده (مطالعه موردي: بانک اقتصاد نوین) غلامعباس افشار مدیر مرکز بازاریابی خدمات مالی ري یس انجمن متخصصان روابط عمومی Manager@FSMcenter.com

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - APA.doc

Microsoft Word - APA.doc مارشال ك. و راسمن گ. ب. (1995). روش تحقیق کیفی. ترجمه: علی پارساي یان و سید محمد اعرابی (1377). تهران: انتشارات دفتر پژوهش هاي فرهنگی. کتاب: با سه نویسنده: سرمد زهره بازرگان عباس و حجازي الهه (1376). روش

توضیحات بیشتر

چگونه آرشیو تمام اطلاعات‌مان روی گوگل را دانلود کنیم

چگونه آرشیو تمام اطلاعات‌مان روی گوگل را دانلود کنیم Google Takeout چگونه آرشیو تمام اطلاعاتمان روی گوگل را دانلود کنیم روزی که گوگل اعلام كرد شما می توانید یک آرشیو از تمام اطلاعات جستجوی خود را دانلود كنيد این خبر بازخورد مثبت و خوشحال کننده ای را در بین

توضیحات بیشتر

فقه ذکر و دعا

فقه ذکر و دعا فقه ذکر و دعا ترجمه فارسی فقه الا دعیة والا ذکار جلد دوم مو لف: عبدالرزاق بن عبدالمحسن البدر گروه مترجم: علمی فرهنگی موحدین عنوان کتاب: عنوان اصلی: نویسنده: مترجم: موضوع: نوبت انتشار: تاریخ انتشار: فقه

توضیحات بیشتر

دستورالعمل خواندن انجيل إنجيل چيست إنجيل در واقع يك مجموعه جمع آوري شده در طي صدها و يا هزاران سال است كه توسط راويان مختلف نوشته شده است. اين نوشته ه

دستورالعمل خواندن انجيل إنجيل چيست إنجيل در واقع يك مجموعه جمع آوري شده در طي صدها و يا هزاران سال است كه توسط راويان مختلف نوشته شده است. اين نوشته ه دستورالعمل خواندن انجيل إنجيل چيست إنجيل در واقع يك مجموعه جمع آوري شده در طي صدها و يا هزاران سال است كه توسط راويان مختلف نوشته شده است. اين نوشته ها بيانگر اين هستند كه چطور خداوند با قوم اسرائيل و

توضیحات بیشتر

C indd

C indd آشنایی با نظریۀ اعداد نظریه اعداد و به خصوص مبحث هم نهشتی ها کاربردهای بسیاری در علوم مربوط به رایانه رمزنگاری و رمزگشایی حساب با اعداد صحیح بزرگ طراحی الگوریتم های سودمند برای حساب کامپیوتری و ایجاد اعداد

توضیحات بیشتر

بسمه تعالي تیبا راهنما ي تعمیرات و سرويس مجموعه رينگ و لاستيك TBARM1D/1/1

بسمه تعالي تیبا راهنما ي تعمیرات و سرويس مجموعه رينگ و لاستيك TBARM1D/1/1 بسمه تعالي تیبا راهنما ي تعمیرات و سرويس مجموعه رينگ و لاستيك TBARM1D/1/1 فهرست پیشگفتار 3 فصل دوم- رينگ والستیک الستیک 6 سائیدگي الستیک 7 بازدید ( رینگ و الستیک ) 8 تعویض محل الستیک ها 9 3 پیش گفتار

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - ok

Microsoft Word - ok جلسه پنجم خواص جزء صحيح معادلات و نامعادلات براكتي رسم نمودار روابط براكتي بزرگترين عدد صحيحي كه از x بزرگتر نباشد را جزء صحيح ) براكت ( x ميگوي يم و با نماد نمايش ميدهيم در واقع : به طور كلي هر عددي روي

توضیحات بیشتر

Kan jou baby goed horen- in Farsi taal

Kan jou baby goed horen- in Farsi taal آیا شنوایی نوزاد شما خوب است تست ]آزمایش[ شنوایی نوزاد میریآم و دنیس میریآم و دنیس یک نوزاد دارند. میریآم و دنیس یک نوزاد دارند. میریآم و دنیس بسیار شاد هستند. آنها یک نوزاد دارند. نوزاد چند روز پیش بدنیا

توضیحات بیشتر

دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه

دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه طرح جهت بهره برداري و تولید محصول و یا عرضه خدمات پیش

توضیحات بیشتر

معرفی جدیدترین بازی‌های پی‌سی و کنسول

معرفی جدیدترین بازی‌های پی‌سی و کنسول یک نگاه چند بازی در این بخش که به طور ثابت در هر شماره نشریه شبکه چاپ میشود سعی میکنیم چهار بازی جذاب جدید منتشر شده برای پیسی یا کنسولهای معروف بازیهای ویدیویی را معرفی و یک مرور کوتاه داشته باشیم. با

توضیحات بیشتر

م.شهنازی کپی کننده پیشفرض فایل های ویندوز هفت خوب است. اما فقط خوب است. کپی کننده پیشفرض ویندوز هفت هنگام کپی کردن فایل های بزرگ سریع نیست و در صورتی

م.شهنازی کپی کننده پیشفرض فایل های ویندوز هفت خوب است. اما فقط خوب است. کپی کننده پیشفرض ویندوز هفت هنگام کپی کردن فایل های بزرگ سریع نیست و در صورتی م.شهنازی کپی کننده پیشفرض فایل های ویندوز هفت خوب است. اما فقط خوب است. کپی کننده پیشفرض ویندوز هفت هنگام کپی کردن فایل های بزرگ سریع نیست و در صورتی که در حین انجام کار خطایی رخ دهد به صورت کامل متوقف

توضیحات بیشتر

شيمي (1) (كد:) 82 ث) خواص اكسيدهاي فلزي و نافلزي (صفحههاي 65 تا 68 كتاب درسي) 1- اكسيدهاي بازي و اسيدي خواص اكسيدهاي فلزي: بهطور كلي اكسيدهاي فلزي را

شيمي (1) (كد:) 82 ث) خواص اكسيدهاي فلزي و نافلزي (صفحههاي 65 تا 68 كتاب درسي) 1- اكسيدهاي بازي و اسيدي خواص اكسيدهاي فلزي: بهطور كلي اكسيدهاي فلزي را شيمي (1) (كد:) 82 ث) خواص اكسيدهاي فلزي و نافلزي (صفحههاي 65 تا 68 كتاب درسي) 1- اكسيدهاي بازي و اسيدي خواص اكسيدهاي فلزي: بهطور كلي اكسيدهاي فلزي را اكسيد بازي مينامند چون از واكنش اين اكسيدها با آب محلول

توضیحات بیشتر

باسمهتعالی شماره 87/ تاریخ 89/12/23 بخشنامه به کلیه واحدهايدانشگاهآزاد اسلامی موضوع: متمم آییننامه شماره 87/ به تاریخ 89/7/6 با توجه به اج

باسمهتعالی شماره 87/ تاریخ 89/12/23 بخشنامه به کلیه واحدهايدانشگاهآزاد اسلامی موضوع: متمم آییننامه شماره 87/ به تاریخ 89/7/6 با توجه به اج باسمهتعالی شماره 87/507492 تاریخ 89/12/23 بخشنامه به کلیه واحدهايدانشگاهآزاد اسلامی موضوع: متمم آییننامه شماره 87/273345 به تاریخ 89/7/6 با توجه به اجراي آییننامه شماره 87/273345 به تاریخ 89/7/6 (که از

توضیحات بیشتر

باسمهتعالی!! شماره 87/ تاریخ 89/12/23 بخشنامه به کلیه واحدهايدانشگاهآزاد اسلامی موضوع: متمم آییننامه شماره 87/ به تاریخ 89/7/6 با توجه به

باسمهتعالی!! شماره 87/ تاریخ 89/12/23 بخشنامه به کلیه واحدهايدانشگاهآزاد اسلامی موضوع: متمم آییننامه شماره 87/ به تاریخ 89/7/6 با توجه به باسمهتعالی!! شماره 87/507492 تاریخ 89/12/23 بخشنامه به کلیه واحدهايدانشگاهآزاد اسلامی موضوع: متمم آییننامه شماره 87/273345 به تاریخ 89/7/6 با توجه به اجراي آییننامه شماره 87/273345 به تاریخ 89/7/6 (که

توضیحات بیشتر

عنوان : راهنمای خرید میز تلویزیون در این مقاله از مجله وب سایت دکوراسیون داخلی معماریان قصد داریم شما را با راهنمای خرید میز تلویزیون آشنا کنیم. وجود

عنوان : راهنمای خرید میز تلویزیون در این مقاله از مجله وب سایت دکوراسیون داخلی معماریان قصد داریم شما را با راهنمای خرید میز تلویزیون آشنا کنیم. وجود عنوان : راهنمای خرید میز تلویزیون در این مقاله از مجله وب سایت دکوراسیون داخلی معماریان قصد داریم شما را با راهنمای خرید میز تلویزیون آشنا کنیم. وجود تنوع باالی میز تلویزیون مدرن و میز تلویزیون ام دی اف

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Farsi translation.docx

Microsoft Word - Farsi translation.docx ا س الم ج ه ا ن د ر پیشرفت و ت و س ع ه ح س ی ن ع س ک ر ی ح س ی ن م ح م د خ ا ن ل ی ز ا میدین ف ص ل ی ک م - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - م ق د م ه عصر طالیی ا س ال

توضیحات بیشتر

گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار

گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار WWW.BusinessEmg.COM Crmborhannovin@gmail.com روند ضایعات گردش اسناد ضایعات روند ضایعات سه حالت زیر را دارد: افدامات مرتبط با ضایعات شامل دو بخش

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - 25storage bacteria

Microsoft Word - 25storage bacteria صفحه 1 از 5 : ١ هدف نگهداري و استفاده از كشت هاي ذخيره به روش در بخش میكروب همگون مدت به شیوه اي طولاني مدت و كوتاه شناسي آزمایشگاه نگهداري كشت هاي ذخيره كه براي اهداف كنترل كیفي استفاده مي شوند باید به

توضیحات بیشتر