<4D F736F F D20DEC7E1EDC8C7DD2D2081E6D1E3E6D3E6ED342E646F63>

اندازه: px
شروع نمایش از صفحه:

Download "<4D F736F F D20DEC7E1EDC8C7DD2D2081E6D1E3E6D3E6ED342E646F63>"

رونوشت

1 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان 1387 صص محمدباقر قاليباف - استاديار گروه جغرافيا دانشكده جغرافيا دانشگاه تهران سيد موسي پورموسوي- استاديار گروه جغرافيا دانشگاه امامحسين(ع) پذيرش مقاله: 1386/8/6 تاييد نهايي: 1387/4/12 چكيده تا ثير ژي وپوليتيك در جهتگيري سياست خارجي كشورها و نظام بينالملل همواره يكي از دغدغههاي ذهني پژوهشگران حوزه روابط بينالملل بوده كه طي سالهاي گذشته مخصوصا تحتتا ثير حادثه 11 سپتامبر دوچندان شده است. منطقه خاورميانه از جمله مناطقي است كه همواره با برخورداري از موقعيت ژي وپوليتيك و ژي واستراتژيك خود بيشترين تغييرات را در اين زمينه داشته و نگاههاي بسياري را به سمت خود جلب كرده است. بنابراين شناخت ژي وپوليتيك جديد خاورميانه و ارزيابي تحولات نظام بينالملل كنوني در بستر تحليل ژي وپوليتيك نوين ميتواند نقش مو ثري در اتخاذ سياست خارجي مناسب از سوي كشورهاي منطقه ايفا كند. اين پژوهش مبتني بر روش توصيفي انجام شده است و گردآوري اطلاعات نيز به روش كتابخانهاي- اسنادي ميباشد. دوره بررسي در اين پژوهش مربوط به تحولات پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 ميلادي بوده و دورههاي گوناگون روابط خارجي ايران بررسي و از نظر ژي وپوليتيك نوين مورد آزمون قرار گرفته است. با توجه به نقش تا ثيرگذار ايران به عنوان يكي از مهمترين بازيگران منطقهاي بر روند تحولات سياسي- اجتماعي خاورميانه پژوهش حاضر ضمن بررسي الگوهاي مختلف رفتاري در سياست خارجي كشور جايگاه ژي وپوليتيك نوين در تعيين سياست خارجي ايران را در خاورميانه بررسي كرده و الگوي رقابت و تعامل را براي سياست خارجي ايران معرفي و پيشنهاد ميك د.ن واژههاي كليدي: ژي وپوليتيك سياست خارجي روابط بينالملل خاورميانه امنيت ايران مقدمه رابطه جغرافيا با سياست و تا ثيرگذاري اين دو بر هم ديگر از جمله موضوعاتي است كه از قديمالايام ذهن بسياري از فيلسوفان انديشمندان گيتيشناسان و سياستمداران را به خود مشغول داشته است. اين تلاشها از ارسطو در دوران قديم 1 شروع و تا مونتسكيو راتزل و اتوتايل ادامه داشته است. برخي بدون آن كه براي آن نامي برگزينند آن را با همان مفاهيم 2 جغرافيا و سياست توصيف كردند و برخي نظير متا خرين با تا سي از رودولف كيلن دانشمند سوي دي از آن تحت عنوان 3 ژي وپوليتيك ياد كردند Otuathail 2. Rudolf Kjellen 3. Geopolitic نويسنده مسي ول:

2 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان تلاشهاي بسياري در جهت تشريح مفهوم ژي وپوليتيك از سوي نظريهپردازان مختلف از قرن نوزدهم به اين طرف صورت گرفته است. در طول اين سالها گاه از ژي وپوليتيك تحت عنوان تا ثير جغرافيا بر امور نظامي استراتژيك ياد شده و گاه تا ثير يك جانبه جبري جغرافيا بر سياست به ويژه روابط بينالملل. برخي آن را تا ثير دوجانبه جغرافيا و سياست دانستهاند و برخي تحليل فضاي ي مناسبات و ساختار قدرت و رقابت جهاني. حافظنيا استاد جغرافياي سياسي در كتاب «اصول و مفاهيم ژي وپوليتيك» خود به گردآوري و نقد 32 تعريف از اين مفهوم اهتمام ورزيده و در پايان تعريف مورد نظرخود را اراي ه كرده است. آن چه كه نگارندگان از مفهوم ژي وپوليتيك در اين پژوهش مدنظر دارند تعريف اراي ه شده از سوي اين نويسنده ميباشد. بر اين اساس ژي وپوليتيك عبارت است از «علم مطالعه روابط متقابل جغرافيا قدرت و سياست و كنشهاي ناشي از تركيب آنها با يكديگر»(حافظنيا 37) در اين تعريف ميان قدرت سياست و جغرافيا رابطهاي متقابل برقرار بوده كه ماحصل آن ژي وپوليتيك را شكل خواهد داد. اما بايد اذعان داشت كه در هيچ برههاي از تاريخ اهميت ژي وپوليتيك به اندازه جايگاهي كه اكنون در مطالعات استراتژيك كسب كرده نبودهاست. ظهور تحولات جديد همچون جهانيشدن مباحث مربوط به تروريسم محيطزيست مهاجرت و گرم شدن كره زمين در اين خصوص نقش بهسزايي داشتهاند. در حال حاضر اين سو ال كه جايگاه ژي وپوليتيك در جهتگيري سياست خارجي كجاست ذهن بسياري از پژوهشگران را به خود مشغول كرده است. مجموعه تحولات سياسي در خاورميانه پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 ايالات متحده آمريكا بيانگر تغييرات بسيار جدي در عرصههاي امنيتي است. كشورهاي اشغال شده عراق و افغانستان مبادي عملياتي براي آغاز شكلگيري نظمي جديد در منطقه است. ايران كشوري تا ثيرگذار قدرتمندو بازيگر توانمندي در خاورميانه است. از اين رو كشور ما نميتواند بيتفاوت از مجموعه دگرگونيهاي امنيتي و سياسي در خاورميانه روابط سياسي خود را ساماندهي كند. مجموعه عوامل پيچيدهاي لزوم توجه دولتمردان ايراني را به پيگيري امور در خاورميانه فرا ميخواند. در اين پژوهش مسا له اصلي تحقيق رهيافت نظري و عملي در سياست خارجي ايران مبتني بر تحولات جاري است كه در چارچوب ژي وپوليتيك نوين قابل ارزيابي است. هدف اين تحقيق اراي ه الگويي كارآمد فراروي دولتمردان ايراني در بخش سياست خارجي است. پژوهش حاضر با روش توصيفي انجام و گردآوري اطلاعات آن با تكيه بر اسناد كتابخانهاي بوده و تجزيه و تحليل آن با روش استنباطي- تبييني صورت گرفته است. اين پژوهش قصد دارد تا با پرداختن به مسا له تا ثير ژي وپوليتيك بر تحولات اخير نظام بينالملل و جايگاه ژي وپوليتيك نوين در تعيين سياست خارجي ايران و خاورميانه دريچهاي براي پژوهشهاي ژرفتر در اين زمينه بگشايد. مباني نظري پژوهش تا ثير عميق ژي وپوليتيك بر تحولات نظام جهاني باعث گرديده تا برخي از انديشمندان قرن بيستم را قرن ژي وپوليتيك نام نهند(اتوتايل و ديگران ). كمتر حادثه يا رويدادي را ميتوان در اين قرن سراغ گرفت كه به نحوي متا ثر از ژي وپوليتيك نبوده باشد. در رأس همه مساي ل جنگ سرد و سياستهاي استعماري قدرتهاي بزرگ براي سلطه بر كشورها و نقاط استراتژيك جهان قرار داشت(خالدي ) حتي پايان جنگ سرد و فروپاشي شوروي نيز نتوانست از اهميت مساي ل ژي وپوليتيكي بكاهد و بسياري از انديشمندان براي توصيف وضع جهان پس از جنگ سرد باز به نظريههاي مرتبط با ژي وپوليتيك متوسل شدند. اين تلاشها و مطالعات كه در پيوند نزديك با قدرت بودند با طرح تي وري

3 55 پايان تاريخ از سوي فوكوياما( 89 : (Fokuyama, 1989 ساموي ل هانتينگتون يعني برخورد تمدنها( 119 : (Huntington, 1993 ادامه يافتند. آغاز و با نظمنوين جهاني جرج بوش و تي وري جنجال برانگيز گرچه طرح ايده گفتگوي تمدنها از سوي آقاي خاتمي تلاش كرد تا در اين ميان آتش رو به گسترش مسا له برخورد تمدنها و نزاعهاي قوي و مذهبي را فرو نشاند اما مقارن شدن سال 2001 (يعني سال اعلام شده از سوي سازمان ملل متحد به عنوان سال گفتگوي تمدنها) با حادثه 11 سپتامبر باعث شد تا يكبار ديگر تي وريهاي جنگطلبانه ژي وپوليتيكي همچون «محور شرارت» و دولتهاي ياغي( 76 : (Blum, 2005 سر بر آورند. اين مسا له كه ژي وپوليتيك چگونه محيط بينالملل را اينگونه تحت تا ثير قرار ميدهد همواره به عنوان سو الي براي ناظران بينالمللي و پژوهشگران مطرح بوده است. براي پاسخ به اين سو ال لازم است تا نقش قدرت به عنوان متغير ميانجي در رابطه بين ژي وپوليتيك و روابط بينالملل بررسي شود. ژي وپوليتيك.1 قدرت روابط بينالملل و سياست خارجي درك ژي وپوليتيك از سياست خارجي كشورها نيازمند تحليل واقعبينانه از فضاي جغرافيايي پيرامون يك واحد سياسي در مقياس عملكردي ميباشد. از اين جهت ژي وپوليتيك به عنوان يك عرصه مطالعاتي ميتواند راهبردهاي سياست خارجي كشورها را تعيين و واولويتهاي اساسي آن را مشخص سازد و اهرم ژي وپوليتيك در ايفاي چنين نقشي براي توسعه دولتها مو ثر است. در تلقي بينالمللي از قدرت به عنوان موتور محركه نظام بينالملل و هدف اصلي رفتار دولتها براي كسب منافع و رفع تهديدها ياد ميشود. مهمترين خصيصه قدرت پويايي است( (Goldestin, :1999 اين ويژگي باعث ميشود تا جايگاه كشورها در سلسله مراتب قدرت در نظام بينالملل پيوسته تغيير پيدا كند. درك ژي وپوليتيكي نسبت به نظام بينالملل به عنوان شاكلة برآمده از قدرت و در حال تحول داي مي جايگاه كشورها حاوي بصيرتي عميق براي سياست خارجي دولتها است. حقيقت آن است كه هدف نهايي ژي وپوليتيك از تشريح ساختار نظام روابط بازيگران و چارچوبهاي جغرافيايي قدرت اراي ه اين ديد به سياستگذاران است كه منابع قدرت حاصل برآيند چه عناصري هستند و چگونه بر شكلگيري سيستم ژي وپوليتيكي جهاني و روابط قدرت در سطح كروي و منطقهاي و نيز مناسبات بينالمللي تا ثير ميگذارند(عزتي 11-12) ژي وپوليتيك براي دستيابي به يك سياست خارجي اثربخش و كارآمد بر شناسايي محدوديتها و امكانات به وجود آمده از وضعيت و موقعيتهاي در حال تحول منطقهاي و جهاني تا كيد دارد. هر دولتي در فضاي جغرافيايي خاص داراي منافع خاصي است كه آنها را در عرصه بينالمللي پيگيري ميكند. به عبارت ديگر هيچ كشوري نميتواند محتوا جهتگيري و حتي اهداف سياست خارجي خود را مستقل از ماترس ژي وپوليتيك خود طراحي و هدايت كند. به عنوان مثال قرارگرفتن ايران در «چهار راه حوادث» جهان باعث شده تا امكان اتخاذ سياست بيطرفي از سوي آن در زمان رويدادهاي مهم منطقهاي غيرممكن شود. ايران در دو مقطع از تاريخ خود در زمان جنگ جهاني اول و دوم اين سياست را در پيش گرفت اما در هر دو بار از سوي قدرتهاي اصلي درگير جنگ ناديده گرفته شد(نقيبزاده ) بنابر دادههاي بالا ميتوان گفت نگاه روابط بينالمللي به ژي وپوليتيك در دو سطح شكل ميگيرد: نگرش نسبت به نظام بينالملل به مثابه موجوديتي حاصل از توزيع قدرت در ميان بازيگران.

4 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان نگرش به كشورها به عنوان موجوديت شكل گرفته در فضاي جغرافيايي كه بر حسب قدرت خود در نظام سلسله مراتبي در جايگاه خاصي قرار دارند و سياست خارجي آنها بر حسب امكانات و محدوديتها به نحو خاصي تنظيم ميشود. ميتوان گفت به ميزاني كه قدرت كشورها تحت تا ثير عوامل ثابت يا متغير ژي وپوليتيك قرار گيرد توزيع قدرت در ميان كشورها نيز بر هم خورده و در نتيجه ساختار نظام بينالملل متحول خواهد شد( Griffith,1992:82 ). فضاي فكري ادبيات ژي وپوليتيك در قرن بيستم رويكردي اساسا ري اليستي و منازعهگرايانه به روابط بينالملل و سياست خارجي داشته است. به همين دليل رشد و شكلگيري ژي وپوليتيك در اوج منازعه قدرتهاي بزرگ استعماري در پايان قرن 19 و اوايل قرن 20 شكل گرفت. در حال حاضر نيز بهرغم تحولات اقتصادي و فن آوري درك ري اليستي ژي وپوليتيك همچنان به قوت خود باقي است و از اصول ثابت تا ثيرگذار بر سياست خارجي كشورها تلقي ميشود. پس از جنگ جهاني دوم و به طور خاص جنگ سرد تلاشهاي بسياري در حوزه ژي وپوليتيك صورت گرفت تا فضاي فكري جهان به سوي صلح و همكاري سوق داده شود. اساس اين تلاشها بر زير سوال بردن مباني تي وريهاي سنتي و آنچه از آن به عنوان «ژي وپوليتيك استعماري» نام برده ميشد استوار بود. اتوتايل استاد جغرافياي دانشگاه ايالتي ويرجينيا از جمله شخصيتهايي بود كه در اين راه با نقد نگرشهاي اوليه ژي وپوليتيكي امثال سرهالفورد مكيندر آلفرد تاير ماهان فردريش راتزل كارل هاوس هوفر نيكلاس اسپايكمن مكتب ژي وپوليتيك انتقادي را بنيان نهاد. 2 1 سيمون دالبي و پاول راتلج اساتيد دانشگاه كارلتون كانادا و كلاسگو انگليس شخصيتهاي علمي ديگري بودند كه وي را در اين انديشه ياري دادند( 82 (Otuathail, :1996 اساسا تي وريهايي كه از سوي مكيندر ماهان و ساير نظريهپردازان اوليه مطرح شده بودند اغلب تحتتا ثير الگوي استعماري در نظام بينالملل مستقر در قرن 19 و اوايل قرن 20 قرار داشتند و به بحث در باب سياست بينالمللي به عنوان يك بازي منازعه آميز ميان قدرتهاي بزرگ ميپرداختند. اين خصوصيت باعث شد تا در معرض انتقاداتي نظير «سادهانگاري» «يكپارچه انگاري جهان» و استعماري بودن قرار بگيرند. مطابق اين ديدگاهها جهان پديدهاي تماما ژي وپوليتيكي و از مناطقي تشكيل شده كه در هر يك از آنها بازيگران منطقهاي و فرامنطقهاي به رقابت براي كسب منافع مشغول هستند. يكي از نتايج اين رقابت سنگين ايجاد آشوب در مقياس منطقهاي بودهاست. 3 به اعتقاد داگلاس لمكي در مجموعه نظام بينالملل كه متشكل از نظامهاي منطقهاي است همواره اين تلاش از سوي بازيگران وجود دارد تا وضعيت خود را بهبود بخشند اما اين امر قطعا بدون مانع نخواهد بود و در آن سو قدرتهايي قرار دارند كه ميكوشند وضع موجود را حفظ كنند( 2000:79.(Lemke, حاصل اين كنشها آشوب در جهان خواهد بود. انتقاد طرفداران نظريه ژي وپوليتيك انتقادي عملا همين بعد دولت محورانه و منازعهگرايانه ژي وپوليتيك سنتي را هدف ميگيرد. به اعتقاد اين گروه از نظريهپردازان نقش دولتها در حال تضعيف شدن است و فرايندهايي همچون جهاني شدن آن را شتاب بخشيده است. ديگر نميتوان از صرف بازيگران دولتي و منافع متعارض آنها سخن گفت. امروزه بازيگران 1. Simon Dalby 2. Paul Routledge 3. lemke

5 57 1 جديدي مانند سازمانهاي غيردولتي جهاني شركتهاي فرامليتي سازمانهاي سياسي- تروريستي بدون مرز و سازمانهاي تبهكاري بينالمللي وارد عرصه شدهاند كه قدرتي فراوان دارند و كل جهان را عرصه فعاليت خود قرار دادهاند. آنها محوريت دولتها را به رقابت ميطلبند. بنابراين مساي لي چون قوميتها آلودگيهاي هستهاي و زيست محيطي تروريسم و افراطگري مهاجرت شكاف شمال و جنوب نميتواند مورد توجه ژي وپوليتيك نباشد( 1-6.(Dodds, :2000 اما از آنجا كه عناصر بسياري دولتهاي يك منطقه(يا جهان) را به يكديگر پيوند ميدهد ژي وپوليتيك نوين اين ايده ژي وپوليتيك انتقادي كه نقش دولتها در حال زايل شدن است را نميپذيرد. اين دسته از نظريهپردازان معتقدند كه دولتها بازيگران اصلي نظام بينالملل باقي ميمانند و همچنان به رقابت براي كسب قدرت ادامه خواهند داد. آنها در عين حال ضمن توجه به تحولات جديد امكانات و ضرورتهاي همكاري در فضاي جديد جهاني ميان دولتها را مورد توجه قرار ميدهند. در تحليلهاي ژي وپوليتيكي گاه يك منطقه از جهان به دلايل متعددي از ساير مناطق متمايز ميشود. اين دلايل ميتواند شامل قرار داشتن در كنار آبراهي مهم و بينالمللي برخوردار بودن از منابع غني زميني و زيرزميني موقعيت استراتژيك و قرار داشتن در گذرگاه ترانزيتي بينالمللي باشد. در اين ديدگاه منطقه يك فضاي جغرافيايي است كه عوامل پيونددهندهاي اجزاي آنها را به هم پيوند ميدهد و باعث ميشود كه تحركات هر يك بر ديگري تا ثير فراوان بگذارد. ريشههاي وابستگي اعضاي يك منطقه را ميتوان به عناصر داي مي و متحول دستهبندي كرد. عناصر داي مي ناهمواريها درياها يا فرهنگهاي مشابه را شامل ميشود و عناصر متحول عوامل مبتلابهي هستند كه احتمالا هميشه وجود ندارند. باري بوزان يكي از اين عناصر را «امنيت» ميداند كه موضوعي دقيقا سياسي است. وي عنوان ميكند : «منطقه شبه سيستم مشخص و مشهوري از روابط بين مجموعهاي از دولتهاست كه از لحاظ جغرافيايي نزديك يكديگر باشند»(بوزان.( در واقع از ديد بوزان منطقه گروهي از كشورها را در بر ميگيرد كه نگرانيهاي اوليه امنيتي آنها تا آن اندازه در ارتباط نزديك با هم است كه امنيت ملي هر يك از آنها جدا از امنيت ملي آن ديگري قابل تصور نيست. خاورميانه را بايد از جمله مناطقي برشمرد كه حاي ز ويژگيهاي فوق است و آن را تبديل به يكي از پوياترين مناطق دنيا نموده است(حاجييوسفي 325) در اينكه حد و مرز اين منطقه ژي وپوليتيكي در كجاست هيچ اجماع نظري وجود ندارد (كمپ 35-39) تاكنون تعاريف مختلفي بر اساس معيارهاي جغرافيايي فرهنگي اقتصادي وهمچنين سياسي براي آن اراي ه شده است. اما نكته قابل توجه اين است كه هر تعريف از خاورميانه داراي بار ارزشي است. به اين معنا كه واضع تعريف بر اساس تصورات خود از منافعش به ارايه تعريف پرداخته است. براي آمريكا اين معيار سياسي- امنيتي است زيرا اين منطقه در حال حاضر مهمترين منبع چالش براي امنيت آمريكا و همچنين هژمونيطلبي جهاني اين كشور ميشود(حاجييوسفي.( تلقي 1. Global Non- Government organization

6 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان لذا ميكوشد دامنه جغرافيايي كشورهاي تشكيل دهنده خاورميانه را تا جايي كه خطوط بنيادگرايي و يا تروريسم از ديد آمريكا ادامه مييابد گسترش بخشد. اما در تعريف خاورميانه آنچه به نظر بيشتر مورد قبول و اجماع ميباشد كشورهاي عربي شمال آفريقا كشورهاي حوزه خليجفارس شام آسياي صغير و حتي كشورهاي حاشيه درياي خزر افغانستان و پاكستان را در بر ميگيرد. بر اين اساس منطقه خاورميانه به عنوان پديدهاي ژي وپوليتيكي نماينده گونهاي ويژه از كنشها و واكنشها عدم تجانسهاي فرهنگي و مذهبي با مرزهاي جغرافيايي عموما مورد اختلاف و رژيمهاي سياسي متفاوت ميباشد. كه آنچه آن را قبله آمال قدرتهاي بزرگ قرار داده جايگاه استراتژيك و منافع سرشارش ميباشد(مجتهدزاده.( شايد به دليل اين ماهيت بود كه ديدگاههاي مهم ايالات متحده در مورد نظام آينده جهاني پس از سقوط شوروي مانند «تي وري نظم نوين جهاني» تي وريهاي «برخورد تمدنها» و «خاورميانه بزرگ» متوجه اين منطقه بوده است. ايالات متحده پس از فروپاشي شوروي كوشيد تا نظمي نوين براي جهان شكل دهد اما از آنجا كه اين نظم هنوز شكل نگرفته «امنيت» مهمترين مسا له كشورهاي درگير در منطقه باقي مانده است. در حقيقت قرار گرفتن خاورميانه در وضعيتي از «گذار» و «آشوب» به سوي نظم جديدو مستقر وضعيت امنيتي به منطقه بخشيده است. اين وضعيت امنيتي بهواسطه آن كه با منافع قدرت برتر پس از جنگ سرد گره خورده آن را در فضاي امنيتي و كانون معادلات جهاني قرار داده است(افتخاري 40-44) روش تحقيق اين پژوهش مبتني بر روش توصيفي انجام شده است و گردآوري اطلاعات نيز به روش كتابخانهاي- اسنادي ميباشد. در فرآيند جمعآوري اطلاعات به منابع تاريخي و همچنين آخرين دستاوردهاي انديشمندان مرتبط با موضوع مراجعه شده است. پژوهشگران زيادي درباره خاورميانه تحقيق كردهاند ليكن آنچه كه مربوط به اين حوزه تخصصي باشد سهم كمي را به خود اختصاص داده است. از اين جهت پژوهشگران با مرور ادبيات موضوع به رهيافتهاي موجود توجه و در تكميل يافتهها به آخرين بررسيها و مطالعات نيز نظر داشته دن ا. يافتههاي پژوهش سقوط اتحاد جماهير شوروي به عنوان يكي از دو ابرقدرت بزرگ جهان در فاصله سالهاي 1945 تا 1990 اثر مستقيم و قاطعي بر ژي وپوليتيك جهان نهاد. اين فروپاشي باعث گرديد تا با خروج رقيب اصلي ايالات متحده از صحنه رقابت جهاني تعادل ژي وپوليتيكي جهان به هم خورد و فرصتي براي ايالات متحده فراهم شود تا در نبود رقيب نظم نوين مورد علاقه خود در جهان را شكل دهد(حافظنيا 52) در نتيجه اين وضعيت بسياري از نظريهپردازن اين مرحله را ورود به عصر شكلگيري نظام تك قطبي در نظام بينالملل ناميدند(معينالديني 139) جوزف ناي از جمله شخصيتهايي بود كه در اين خصوص مقالات متعددي نگاشت. وي در كتابي در اين خصوص اظهار داشت آمريكا در گذشته رهبر نبوده است اما از حالا به بعد «ملزم به رهبري» دنيا ميباشد( 1999:112.(S.Nye,

7 59 جي جان ايكنبري استاد ژي وپوليتيك دانشگاه جورج تاون اين تفوق و سلطه قدرت آمريكا را در تاريخ مدرن بيسابقه دانست و مدعي شد «هيچ قدرت بزرگ ديگري چنين قابليتهاي شگرف نظامي اقتصادي فني فرهنگي و سياسي را نداشته است. آمريكا در جهاني داراي يك ابر قدرت به سر ميبرد كه در برابر آن هيچ رقيبي ديده نميشود». همچنين در كنار اراي ه نظريه پايان تاريخ از سوي فوكوياما نويسندگاني همچون فريد ذكريا به ترويج اين ايده پرداختند كه «فقط يك ايدي ولوژي بر جاي مانده و آن سرمايهداري ليبرال دموكراتيك است و همچنين تنها يك تشكيلات فراگير جهاني وجود دارد كه همان ايالات متحده است(ايكنبري 15-18) اين ديدگاهها و موارد مشابه آن فضاي مناسبي براي بوش پدر فراهم ساخت تا با استفاده از موقعيت پديد آمده در نتيجه حمله عراق به كويت نه تنها رهبري اي تلاف جهاني براي آزادسازي كويت را بر عهده بگيرد بلكه نظرية «نظم نوين جهاني» خود را به صورت گفتمان سياست جهاني مطرح سازد. منظور از نظم نوين جهاني عبارت از دنيايي بود كه درآن ايالات متحده آمريكا و همپيمانان آن صادر كننده دستور در جهان تلقي ميشدند و هرگونه تغيير ژي وپوليتيكي كه با منافع آنها انطباق نداشت غيرقانوني و غيرقابل تحمل توصيف ميشد و بر عكس هر تغييري كه با منافع آمريكا سازگاري داشت از جمله فروپاشي شوروي و يا حمله نظامي آمريكا به پاناما و مانند آن به صورت قانوني و قابل قبول مينمود(حافظنيا 53) مقامات كاخ سفيد در اين زمينه تا جايي پيش رفتند كه حتي دفاع از آزادي را مسي وليت انحصاري خود خواندند. بوش در سخنراني سال 1991 خود اعلام نمود كه «اميد بشريت به ما معطوف شده است. ما آمريكايي بوده و مسي وليت منحصر به فرد تا مين آزادي به عهده ماست»(اتوتايل 253) اين سخنان درست مشابه سخناني بودند كه ناپلي ون در 2 جولاي 1798 م. به هنگام فتح مصر خطاب به مصريان گفت «اي مصريان ممكن است به شما بگويند فقط با هدف از بين بردن دين شما به اينجا لشكركشي كردهام اما به اين تهمتزنان بگوييد من به سوي شما نيامدهام مگر با هدف بازستاندن حقوق شما از جباران (خالدي 16) اين رسالت ديني و تاريخي همان است كه برخي از آن تعبير به «امپرياليسم آزاديخواهانه» «امپرياليسم پست مدرن» «امپرياليسم سودمند» «امپرياليسم نوين»و مهمتر از همه«حق مداخله بشر دوستانه» ميكنند( 74.(Brittan, : سپتامبر فرصت مناسبي براي تحقق آنچه مقامات آمريكا از هژموني طلبي در سر داشتند فراهم كرد. در پي حملات 11 سپتامبر جورج بوش اعلام كرد كه سياست ما تسلط بر جهان از طريق برتري نظامي مطلق و به مبارزه برخاستن با هر دشمن بالقوه از طريق جنگ پيشگيرانه خواهد بود. وي در دستهبندي كه از كشورهاي جهان اراي ه داد آنها را به دو گروه دوستان و دشمنان آمريكا تقسيم كرد و در مقابل كنگره آمريكا اعلام داشت: «هر كشور در هر منطقهاي اكنون بايد تصميم بگيرد. يا با ماست يا با تروريستها»( gov..( اين دستهبندي بازسازي دوران جنگ سرد و تقسيم جهان به دو بلوك خير و شر بود. در اين مبارزه ايالات متحده رهبري دنياي خير در برابر شر را بر عهده داشت(مركز نيكسون 838) بوش و همراهان وي در كاخ سفيد بر اين اعتقاد هستند كه ايالات متحده به لحاظ داشتن ارزشها و هنجارهاي جهان شمول توانايي و اداره بالا تنها قدرتي است كه شايستگي رهبري جهان را دارد و ميبايست از عدالت و آزادي در جهان دفاع كند. اين ديدگاهها در مقدمه استراتژي امنيت ملي آمريكا در سال 2002 نيز منعكس شده است.

8 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان همراهان پيروان متحدان استراتژيك هژمون دشمنستيزي دشمنسازي معارضان مخالفان شكل 1. نظم نوين جهاني مبتني بر ايدههاي هژموني تحقق روياي هژموني آمريكا نيازمند تا مين شرايط آن بود كه بيش از هر منطقهاي از جهان در خاورميانه متمركز شده بودند. جايگاه ترانزيتي خاورميانه بازار اقتصادي و سرمايهاي منطقه قرار داشتن در مرز قدرتهاي بالقوه رقيب آمريكا در آينده(روسيه چين وهند) و در اختيار داشتن بيشترين ذخاير انرژي جهان از جمله ويژگيهايي بودند(و هستند) كه ايالات متحده را همانند ساير قدرتهاي بزرگ پيشين متوجه اين منطقه نمود. بر همين اساس پروژه هژموني طلبي آمريكا در منطقه خاورميانهو با حمله به افغانستان كليد زده شد. هنري كسينجر در خصوص اين نقش و روند تثبيت هژموني آمريكا چنين گفت: «ايالات متحده در قرن بيستم سه بار فرصت انجام چنين كاري را داشت و خواست تا قدرت هژمونيك خود را بر جهان عملي سازد. يكبار در 1918 م. كه با مخالفت داخلي روبرو شد بار دوم در 1945 م. كه با سد نفوذ شوروي ناكام ماند. ولي اكنون ايالات متحده در وضعيتي است كه ميتواند به اين خواسته خود در چارچوب مبارزه با تروريسم تحقق داده و آنها را جايگزين سياست مبارزه با كمونيسم كند تا نظم و ثبات هژمونيك خود را اعاده كند. حمله به افغانستان نه تنها منجر به بازگرداندن اعتماد عمومي به شهروندان آمريكا و ترميم حيثيت بينالمللي از دسته رفته ايالات متحده گرديد بلكه نفوذ امنيتي آمريكا در منطقه آسياي ميانه را نيز گسترش بخشيد(دهشيار 137) 1381 با اين حمله طرح نيمه تمام مارتين ايندايك كه براي «كنترل» و «تضعيف» ايران و عراق

9 61 با عنوان «استراتژي مهار دوگانه» تهيه و اجرا شده بود تكميل گرديد( 2002:139.(Saltei, ايالات متحده پيش از اين حمله و در دهه نود با تسري نظريه ثبات هژمونيك و تقسيم كشورهاي منطقه به متحدان و دشمنان ايران عراق و سوريه را در زمره دشمنان آمريكا قرار داده و طرحهايي براي تضعيف آنها اجرا كرده بود. حمله بوش پدر به عراق در جريان جنگ دوم خليجفارس در همين راستا انجام شد. اما بهرغم آنكه تحريمهاي وضعشده پس از جنگ بر عليه عراق تا حدي در تضعيف اين كشور مو ثر واقع شد در مورد ايران به دليل مخالفت متحدان اروپايي و رقباي بينالمللي(روسيه و چين) آمريكا اين طرح با شكست مواجه شد( 41.(Walsh, :1995 ام ا حمله به افغانستان كه تنگتر شدن حلقه محاصره بر عليه ايران و تشديد فشارها را به همراه داشت تا حدي اين ضعف را جبران كرد(سلطاني 66-67) قرار دادن نام ايران در كنار عراق و كره شمالي به عنوان «محور شرارت» و تلقي آنها به عنوان دشمنان آمريكا در 29 ژانويه 2002 (آستين 20) كه در نتيجه حمله آمريكا به عراق در مارس 2003 و تشديد فشارها بر ايران در جريان پرونده هستهاي را به.(10 همراه داشت ژي وپوليتيكجديديبرايجهانترسيمكرد ژي وپوليتيكيكهبرمبنايحذفرژيم بعثعراقو منزويكردنايرانبود. اما در حالي كه ظاهر قضايا تا سال 2004 حكايت از آن داشت كه ايالات متحده در رويكرد خود موفق شده است تحولات پس از اشغال عراق در خاورميانه نشان داد كه يكجانبهگراييو سلطهطلبي آمريكاو تلاش براي كنار گذاشتن ايران از نظم جديد منطقهاي به بنبست رسيده است. عدهاي معتقدند: عدم موفقيت آمريكا در ايجاد يك نظم باثبات بيش ازآنكه حاصل «كارشكني» ديگران باشد حاصل يكجانبهگرايي سلطهطلبي و يكهتاز بودن آمريكا است. بروز و ظهور اين درك را ميتوان در نتايج انتخابات كنگره آمريكا ملاحظه كرد. حقيقت آن است كه اين احساس هيچگاه در داخل آمريكا جز در دوران جنگ ويتنام به قدرت امروز نبوده است. منتقدان ديدگاههاي هژمونگرا با درك واقعيتهاي ژي وپوليتيكي منطقه به تواناييهاي قدرتهاي انكار شده در سياست خارجي آمريكا اشاره كرده و بيان ميكنند«بدون ايران هيچ نظم امنيتي منطقهاي كارآمد در خليجفارس وجود نخواهد داشت»(اسديان 1381 از ديد اين گروه از تحليلگران نتيجه سياستهاي آمريكا در منطقه بهرغم همراهي ايران با آمريكا در سرنگوني رژيم طالبان و بعث در افغانستان و عراق و اتخاذ موضع بيطرفي رضايتآميز از سوي آن چيزي جز تضعيف ديدگاههاي تعاملگرا در داخل ايران و تقويت نگاه بياعتمادي به سياستهاي ايالات متحده در منطقه خاورميانه و احساس خطر نبوده است. وضعيت جديد خاورميانه طي چهار سال گذشته باعث احياي نگاههاي نافذ هژمونيگري در سياست آمريكا گرديده كه اوج آن در گزارش 2 «بيكر- هميلتون» اراي ه شده است. طرح فوق گرچه متوجه عراق و وضعيت فعلي آن نيروهاي معارض و دورنماي آينده است. اما اساسا محدوديتهاي ژي وپوليتيكي آمريكا در خاورميانه و قدرتهاي تا ثيرگذار منطقه(با محوريت ايران و سوريه) را مدنظر قرار ميدهد. گروه در نتيجهگيري خود عنوان ميكند كه آمريكا برغم اينكه تاكنون بيش از 400 ميليارد دلار در عراق هزينه كرده بيش از 2900 كشته و زخمي به جاي گذاشته و هزينه ماهيانه حضور در عراق 8 ميليارد دلار است كه بيانگر ناتواني آمريكا در تا مين امنيت عراق خواهد بود و نتيجهگيري ميكند «سياستهاي جاري ما [آمريكا] در عراق ناكارآمد است و بايد تغيير كند». 1. Axis of Evil 2. Barker- Hamilton

10 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان گزارش با اشاره به پيچيدهتر شدن بحران عراق احتمال تسري بحران به ساير مناطق خاورميانه تشديد نگرانيهاي امنيتي همسايگان رويگرداني مردم عراق از آمريكا و افزايش هزينههاي آمريكا را ميدهد و با نفي ايده افزايش اعزام نيرو به عراق عنوان ميكند كه اگر تمام سربازان جهان را به عراق بياوريم قادر به تا مين امنيت نخواهند بود( Hamilton,.(2001:28 دررهنمود شماره پنجگزارش آمدهاست«استراتژيجديد(تشكيلگروه بينالمللي حاميعراق) بايددربرگيرنده ايرانو سوريه به عنوان دو قدرت منطقهاي اعضاي برجسته منطقه خاورميانه چون تركيه مصر و عربستان اتحاديه اروپا چهار عضو اتمي شوراي امنيت كشورهاي با نفوذ بينالمللي چون آلمان ژاپن و كره جنوبي باشد كه با تشريك مساعي مشكلات سياسي امنيتي و اقتصادي عراق را حل كنند. اگرچه واكنش سرد بوش نسبت به گزارش بيكر- هميلتون حاكي از تمايل وي به تداوم رويكرد يكجانبهگرايانه و منازعه طلب آمريكا ودر پيش گرفتن«راهبرد جديد» اراي ه شده براي عراق بود اما تداوموضعيتاسفبار عراقاو را مجبور به گفتگوبا ايرانوسوريهوتن دادنبهبرخيازپيشنهادهاي گزارشكرد. بوشدرراهبردجديدخوددرموردعراقضمنتا كيدبر افزايشنيروها و اعزام 20 هزار نيروي نظامي جديد به عراق به مهار جمهوري اسلامي ايران و سوريه اشاره كردهاست(اميرعبدا...يان 47) گفتگو با ايران را بايد ناشي از محدوديتهاي ژي وپوليتيكي آمريكا در منطقه دانست كه در نهايت خود را بر دولت آمريكا تحميل نمود. البته اين نخستين بار نيست كه واقعيتهاي منطقه خود را اينگونه بر آمريكا تحميل ميكند. پيش از اين هم گام ديگري از سوي ايالات متحده و در چارچوب استراتژي يكجانبهگرايانه بوش در خاورميانه برداشته شده بود كه نتيجهاي جز ناكامي در ميانه راه به بار نياورد. 1 اينطرح چيزينبودجزطرح خاورميانهبزرگ. اگرچه كالين پاول وزير خارجهاسبق آمريكا در سخنراني 12 دسامبر 2002 خوددر 2 بنيادهريتيج مدعي شدكه اوضاع سياسي خاورميانه بهتوجه زيادي نياز داردو آمريكا ميخواهددركنار ملل خاورميانه بايستدتا آنان به سوي صلح و ساخت زندگي بهتر براي فرزندان خود حركت كنند و بر اين مبنا طرح خاورميانه بزرگ آمريكا را در سه بخش سياسي اقتصاديو اجتماعي با عنوان «طرح مشاركت خاورميانهاي آمريكا» مطرح نمود(آيتي 40) اما خيلي زود آشكار گشت كه اين طرح هدفي جز تضمين امنيت اسراي يل و آمريكا تضمين تداوم جريان انرژي مقابله با رشد جريانهاي اسلامگرايي و تلاش براي روي كار آوردن رژيمهاي سكولار در منطقه ندارد(واعظي 25) از اينرو همراهي كشورهاي عربي منطقه با ايالات متحده آمريكا در همايش «جهان عرب در سال 2020» نيز نتوانست كمك مو ثري به موفقيت آن و تحقق اهداف مدنظر بكند(باقري.( نتيجه آنچه كه در طرح خاورميانه بزرگ از آن تحت عنوان «ترغيب به دموكراسي در كشورهاي منطقه ساخت جامعه فرهيخته توسعه فرصتهاي اقتصادي» نام برده شده بود( gov (WWW. Us info. State. چيزي جز بازتر شدن فضا براي گروههايي كه تا آن زمان از صحنه تحولات سياسي كشورشان كنار گذاشته شده بودند نشد. در افغانستان مجاهدين افغان به قدرت رسيدند و تشكيل مجلس قانونگذاري اسلامي دادند. در عراق اي تلاف يكپارچه به قدرت رسيد و شيعيان با تشكيل دولت اسلامي قدرت را در دست گرفتند. در لبنان پيروزي حزبا... در انتخابات پارلمان مشاركت اين گروه در دولت را به همراه داشت و نيز در نبرد 33 روزه شكست سختي را بر رژيم اسراي يل تحميل كردند. در فلسطين موفقيتهايي در انتخابات از سوي حماس و جهاد اسلامي پديد آمد و در نهايت اينكه باز شدن فضا باعث ورود اسلامگرايان شيعه به 1. Great Middle East Plan 2. Heritage Foundation

11 63 پستهاي شهرداري در استانهاي شرقي عربستان و موفقيتهايي براي اخوانالمسلمين در مصر شد( Farsnews. تحليل يافتههاي پژوهش به لحاظ موقعيت ايران در جايگاهي فوقالعاده استراتژيك در خاورميانه قرار گرفته است. وسعت آن در خاورميانه بعد از عربستان بيهمتا است. داراي مرزهاي طولاني با مناطق محوري است. بر يكي از مهمترين تنگههاي جهان تسلط كامل دارد و جهتگيري ارتفاعات آن موقعيت دفاعي مناسبي را پديد آورده است. سطح تحصيلات و فرهنگي بالا همراه با تاريخي غني و هويت ملي نيز به آن قدرتمندي ويژهاي بخشيده است. اين ويژگي كه مرهون تعامل سازنده با ساير ملتها ميباشد در كنار داشتن نظامي دموكراتيك برخاسته از اراده ملت و برخورداري از 13 درصد منابع انرژي جهان باعث شده تا در تي وريهاي اوليه ژي وپوليتيكي جايگاهي محوري يابد(اطاعت 62) اين ژي وپوليتيك برجسته كه گراهام فولر از آن تحت عنوان «قبله يا مركز عالم»(فولر و) برخي «دو راهي حساس» ياد ميكنند در روند گسترشطلبي قدرتهاي بزرگ در قرن 19 و 20 م. و درگير كردن ايران در «بازي بزرگي» كه بازيگران آن قدرتهاي جهاني بودند نقش مو ثري ايفا كردهاست. در نتيجه سياست خارجي ايران شاهد الگوهاي متفاوتي در طول اين سالها بوده است. اين الگوهاي رفتاري را ميتوان به صورت زير دستهبندي كرد: -الگوي بيطرفي از مشروطه تا پهلوي -الگوي انطباق رضايتآميز دوران پهلوي -الگوي اعتراضي در دوره تثبيت انقلاب و نظام -الگوي مدارا با جهان در دوره تحول و گذار -الگوي تنشزدايي. الگوي سياست خارجي ايران در دوران پس از مشروطه الگوي «بيطرفي» قرار گرفت. منظور از اين الگو بيطرفي در رقابت قدرتهاي بزرگ و استفاده از رقابت آنها براي تا مين امنيت و تماميت ارضي ايران بود. اين الگو تا سال 1332 ه.ش تداوم يافت(نقيبزاده 23-26) بعد از كودتا و تثبيت موقعيت شاه به عنوان تنها سكاندار سياست خارجي ايران الگوي بيطرفي جاي خود را به الگوي انطباق رضايتآميز داد. در اين دوره كه مقارن با شدت يافتن جنگ سرد ميان دو ابرقدرت بود سياست خارجي ايران ذيل اتحاد و اي تلاف با غرب شكل گرفت(هوشنگ مهدوي 29) اين رويكرد با انقلاب اسلامي در سال 1357 به پايان رسيد و جمهوري اسلامي الگوي انطباق رضايتآميز را كه از ديد آن تسليمطلبانهو به از دست رفتن استقلال ملي منجر ميشد كنار گذاشتو الگوي نه شرقيو نه غربي را كه به معناي نفي سلطه ابرقدرتها است جايگزين آن ساخت. ازآنجا كه رويكرد ارزشي و ايدي ولوژيك انقلاب كه نمود خود را در آرمانهايي همچون تشكيل امالقراي اسلامي حمايت از مستضعفين و مظلومين مبارزه با قدرتهاي ظالم استكبار ستيزي صدور انقلاب اسلامي و تلاش براي بيداري ملل اسلامي در عرصه سياست خارجي نشان داد با مقدورات ملي و محيط بينالمللي سازگاري نداشت موضعگيري ساير كشورهاي منطقه و هر دو ابرقدرت جهاني را به همراه آورد. مخالفت اين كشورها با انقلاب اسلامي

12 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان و تلاشهايي كه براي براندازي آن صورت گرفت تصميمگيرندگان جمهوري اسلامي را به اين نتيجه رساند كه همه آنها بر ضد ايران هستند و لذا مقاومت و مخالفت با آنها و نظام سلطه يك ضرورت ملي و ديني است. نتيجه اين نوع نگاه به جهتگيري اعتراضي براي سياست خارجي ايران گرديد(حاجييوسفي ) دهه اول پس از پيروزي انقلاب اسلامي كشور ايران دو مسا له مهم را پيش روي خود داشت: دوران تثبيت كه بيشك حساسيت ويژهاي براي كشور داشت و نيز جنگ تحميلي با ابعادي گستردهتر از نزاع سرزميني بين دو كشور عراقو ايران رخ داد. الزامات اين دوره تسلط ادبيات الگوي اعتراضي در سياست خارجي كشورمان بوده كه در بيانات رهبر انقلاب و مسي ولان بلندپايه كشور مطرح ميشد. در ادامه با گذر از شرايط انقلابي و تثبيت نظام به تدريج الگوي اعتراضي جاي خود را به مدارا با جهان و تنشزدايي در روابط با ساير كشورها داد. اين الگو توانست با طي كردن گفتگوهاي انتقادي و سازنده مذاكره و مفاهمه زمينه سوءتفاهمات ميان ايران و ساير كشورها را رفع كرده و ايران را به بازيگري فعال در عرصه بينالمللي تبديل كند. الگوي مدارا با جهان و تنشزدايي مربوط به دوران رياست جمهوري آقايان هاشمي رفسنجاني و سيد محمد خاتمي بود. در اين دوره گرچه مواضع اصولي ايران حفظ شد ليكن تاحدودي در جهت رفع سوء تفاهمات و همگرايي منطقهاي حركت شد. اما آن چه كه اكنون در عرصه سياست خارجي ضروري مينمايد ديپلماسي و جهتگيري بر طبق الگوي «تعامل و رقابت» است. بايد سياست خارجي فعال پويا اثربخش و تعاملي در چارچوب ديپلماسي ديناميك و متناسب با تحولات و وضعيت جديد اتخاذ شود چرا كه نظام بينالمللي نظامي پويا و در حال تحول است و يك سياست خارجي موفق بايد با شناخت اين تحولات خود را با آن منطبق سازد. توصيه پژوهش حاضر بسط روش كارآمدي در تمام حوزههاي عملكردي براي جايگزين كردن رقابت به جاي چالش است. چينش قدرت در منطقه خاورميانه به گونهاي است كه سهم هر يك از كشورها در بهرهگيري از فرصتهاي آن مورد غفلت قرار گرفته است. ايران با بهرهگيري از توان ژي وپوليتيكي خود قادر به ايفاي نقش تعاملي سازنده با قدرتهاي درگير در منطقه است. نگاه انتقادي اين پژوهش به عدم بهرهوري شايسته از ظرفيت مورد اشاره در تا مين منافع ملي است كه با رويكرد كارآمد محوري نيازمند تا مل و بازنگري است. سياست خارجي جمهوري اسلامي در مقاطعي در حالتي واكنشي نسبت به استراتژيهاي سلطهطلبانه حالتي غيرواقعگرايانه و شعاري يافته و لذا قادر نبوده به نحوي واقعگرايانه امكانات و محدوديتهاي ژي وپوليتيكي خود را در منطقه بشناسد. اين عدم درك باعث شده كه سياست خارجي ايران بدون توجه به واقعيتها و امكانات ديگران به تلاشهايي خارج از توان خود براي شكلدادن به نظم مطلوب در خاورميانه دست زند كه نه تنها منتهي به هدف نيست بلكه هراس كشورهاي همسايه و تحميل هزينههايي را به كشور نيز باعث ميشود. به نظر ميرسد كه سياست خارجي ايران در وهله اول نيازمند دركي واقعگرايانه از امكانات و محدوديتهايي است كه موقعيت ژي وپوليتيكي كشور در اختيار قرار ميدهد. از سوي ديگر سياست خارجي ايران بايد نسبت به حضور قدرتها و بازيگران ديگر در منطقه و وجود محدوديتهايي در زمينه اقدامات خود كه به هيچوجه در كوتاهمدت قابل اغماض نيستند ادراك كافي داشتهباشد. همچنين بايد اهداف را متناسب با مقدورات و محدوديتهاي كشور تنظيم و تدوين نمود. مسي ولان سياست خارجي ايران بايد با درك وضعيت دگرگون شده منطقه ظهور بازيگران فرامنطقهاي بازيگران فراملي مساي ل تكثير

13 65 سلاحهاي هستهاي آلودگي زيستمحيطي بحران پايان ذخاير انرژي خطر افراطگرايي و تروريسم اهداف خود را دنبال كند. زيرا تحقق «امنيت» جز در حالتي از همكاري ممكن نخواهد بود و همكاري نيز مستلزم توجه به منافع و خواستهاي ديگران (در تناسب با قدرتشان) ميباشد. تمامي توصيههاي بالا بر اساس منطق واقعگرايانه ژي وپوليتيك نوين خاورميانه اراي ه شدهاند و قابل تسري به كليه كشورهاي دخيل در منطقه ميباشند. البته اين توصيهها به معناي آن نيست كه ايران سياست خود را ذيل سياستها و اهداف ديگران تعريف كند. چنين درخواستي اساس ا هم با واقعيات ايران به عنوان يك قدرت در منطقه سازگاري ندارد و هم به هيچوجه نميتواند مورد پذيرش ملت ايران قرار گيرد. منظور آن است كه ايران با دركي واقعگرايانه از قدرت و محدوديتهاي خود(و نيز قدرت و محدوديتهاي ديگران) خواهان مشاركت در شكلگيري نظم جديد خاورميانه است و در اين ميان به طيفي از استراتژيهاي همكاريگرايانه و رقابتگرايانه دست زند. بايد توجه داشت كه سياست خارجي «رقابتگرايانه» با سياست خارجي «منازعه گرايانه» تفاوتي عميق ولي باريك دارد. واقعيت بازي در نظام بينالمللي رقابت قدرتها براي كسب قدرت بيشتر است كه لزوما حالت بازي با حاصل جمع صفر را ندارد ولي سياست منازعه طلبانه نفي كامل اهداف ديگري و تلاش قاطع در جهت بر هم زدن اقدامات ديگران است. پس براي سياست خارجي ايران مشاركت فعالانه در شكلگيري نظم جديد در خاورميانه ضمن حفظ استقلال خود و رقابت (در عين همكاري) با ديگران براي كسب منافع بيشتر است. اين رويكرد متمايز از سه الگوي متخذه از سوي سياست خارجي ايران در دوران پس از مشروطه است. الگوي بيطرفي گمان ميكرد با بيطرفي در رقابتها منافع خود را افزايش خواهد داد الگوي انطباق رضايتآميز معتقد بود كه با قرار دادن سياست خود ذيل سياست قدرتهاي بزرگ منافع خود را به حداكثر خواهد رساند و در نهايت الگوي اعتراضي وضعيت مطلوب را مقابله حتمي با قدرتهاي حاكم جهاني براي تكوين يك نظم ايراني در منطقه(يا حتي جهان) ميدانست. درك واقعگرايانه برآمده از ژي وپوليتيك به ما ميآموزد كه به واسطه جايگاه ايران سياست خارجي ما نميتواند در حالتي از بيطرفي قرار بگيرد. از طرف ديگر توانايي و اراده ملت ايران به هيچ وجه قرار گرفتن در ذيل سياست قدرتهاي بزرگ را مطلوب نميداند و در نهايت محدوديتهاي كشور اجازه نميدهد كه در پي تغيير عامل وضع موجود باشيم. وضعيت مطلوب آن است كه با شناخت واقعي از موقعيت تواناييها و محدوديتهاي خود به صورتي فعال و غيرمعارضهآميز به «تعامل و رقابت» براي تا مين منافع خود پرداخته و جايگاه كشور را ارتقاء دهيم. حقيقت آن است كه ارادههاي قدرتمندي در نظام جمهوري اسلامي براي در پيشگرفتن رويكرد تعاملگرايانه وجود دارد ولي رويكرد تهاجمطلبانه قدرتهاي بزرگ دخيل در منطقه اجازه بروز و ظهور به آنها را نداده است. در سند «چشمانداز 20 ساله نظام جمهوري اسلامي» فصلي جديد به سياست خارجي مطلوب اختصاص يافته كه برآمده از نگاهي عاقلانه و با مدنظر قرار دادن واقعيات بوده است. سند چشمانداز توسعه كشور براي دستيابي ايران به جايگاه اول منطقه سياست خارجي «تعامل سازنده» را توصيه ميكند. دكترين تعامل سازنده مبتني بر اتخاذ سياستي فعال پويا و اثربخش است كه «كارآمد محوري» را در سياست خارجي ايران برجسته مينمايد.

14 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان به اين ترتيب نقطه ثقل و مركزي پارادايم كارآمد محوري را سياست خارجي مبتني بر «تعامل و رقابت» شكل خواهد داد. در اين چارچوب و فضاي گفتماني است كه ايده «تعامل سازنده» در سياست خارجي معنا مييابد. در اينجا منظور آن است كه سياست خارجي و نحوه سياستگذاري در آن بايد در خدمت كارآمد ساختن نظام براي تحقق اهداف خود باشد و در اين راستا با تحليلي معقولانه از امكانات و محدوديتهاي خود(ضمن در نظر داشتن اهداف بلندمدت) و توجه به رقابت با ديگران از منازعه پرهيز كند. جمهوري اسلامي ايران نيازي به نزاع با ديگران ندارد زيرا تا كيد بر اين جمله ضروري است كه «قدرت» تحمل ميآورد. احترام به حقوق همه ملتها و تعامل سازنده با دولتهاي جهان كه از قابليتهاي ساختاري جمهوري اسلامي است ميتواند به عنوان رهيافت روابط مسالمت آميز توليدكننده فرصتهاي جديدي براي نقشآفريني ايران در صحنه بينالمللي باشد. ليكن از نكات مهم اثرگذار بر آينده ايران اين است كه مجموعه جريانهاي سياسي و نخبگان ملي در كشور درباره تعريفي بلندمدت از جمهوري اسلامي ايران به اجماع برسند. نتيجهگيري و پيشنهاد وضعيت خاورميانه حاوي گذار و تحول در سلسله مراتب قدرتها و تلاش هر يك از قدرتها براي شكلدهي به نظم جديد ميباشد. از سوي ديگر درك نوين ژي وپوليتيك علاوه بر اراي ه تحليل فوق معتقد است خاورميانه در وضعيت جديد دچار مساي ل و مشكلاتي است كه محور اصلي آن امنيت ميباشد. برخلاف رويكرد سنتي ژي وپوليتيك مدرن اراي ه دهنده اين بصيرت است كه در كنار رقابت طبيعي بازيگران براي احراز جايگاهي بالاتر در نظم سلسله مراتبي جديد مساي ل بيشماري آنها را به يكديگر پيوند ميدهد كه بازي آنها را از حالت منازعه خارج و به حالت همكاري و مشاركت در شكلدهي به يك نظم باثبات در عين رقابت در ميآورد. مطابق با اين درك توصيه ژي وپوليتيك نوين به سياست خارجي كشورهاي دخيل آن است كه ضمن درك محدوديتها و امكانات در پيگيري منافع خود آگاه باشند كه منافع و امنيت آنها جز در حالتي از همكاري تا مين نخواهد شد زيرا امنيت در دوران جديد خاورميانه صورتي پيچيدهتر يافته است. مجموعه تحولات پس از دهه 1990 بيانكننده وضعيتي است كه سياست خارجي كشورهاي درگير در منطقه در جهتي حركت كرده كه گويا آنها داراي قدرت فوقالعادهاي براي پيگيري اهداف خود در تكوين نظم جديد پس از جنگ اول خليجفارس هستند. لذا درك غير واقعگرايانه اساس سياست خارجي منازعهگرايانه از سوي بازيگران اصلي در خاورميانه شده است. در رأس اين نوع درك و سياست خارجي برايگيري سياسي آمريكا قرار دارد كه بر اساس منطق منازعه خود را در مقابل ايران تعريف ميكند. ايالاتمتحده با تصور اينكه داراي توانايي برتر براي سازماندهي به يك نظم جديد آمريكايي در منطقه است به استراتژيهاي يكجانبهگرايانه روي آورده است كه عليه جمهوري اسلامي جهتگيري مستقيم دارد در حالي كه تحولات پس از حمله به عراق در خاورميانه اين تصور غيرواقعگرايانه را باطل كرده است. از سوي ديگر سياست خارجي ايران در معناي پس از پيروزي انقلاب اسلامي ناشي از تجربه دوران سلطه قدرتها الگوي اعتراضي يافته است. اين حالت اعتراضي وقتي با انواع توطي هها و استراتژيهاي منازعهگرايانه ايالات متحده روبرو شد در برخي موارد از واقعگرايي در تحليل تواناييها و محدوديتهاي خود باز مانده است. در اين درك سعي شده در واكنش به استراتژيهاي منازعهطلبانه آمريكا (كه نظم جديد را بدون ايران تعريف ميكند) با هر نوع نظم آمريكايي مخالفت و نظمي ايراني براي منطقه تعريف شود.

15 67 استنباط اين پژوهش آن است كه اين درك و استراتژي از سوي سياست خارجي ايران مطابق با تحليل واقعگرايانه از امكانات و محدوديتها در موقعيت ژي وپوليتيك جديد به دور از واقعيت بوده و قابليت تحقق ندارد. رويكرد پيشنهادي اين مقاله بازي برد- برد در چارچوب تعامل و رقابت براي ايجاد ثبات در منطقه و كسب منافع اقتصادي است كه مستلزم مشاركت فعالانه در شكلگيري نظم جديد خاورميانه ميباشد. همچنين در سير بررسي الگوهاي سياست خارجي ايران( يب طرفي انطباق رضايتآميز الگوي اعتراضي الگوي مدارا با جهان و تنشزدايي) الگوي بيطرفي به دليل عدم انطباق با ژي وپوليتيك ايران الگوي انطباق رضايتآميز به دليل ناديده گرفتن اصل استقلال ملي الگوي اعتراضي به خاطر مربوط بودن به دوره تثبيت انقلاب مورد انتقاد قرار دارند و آنچه كه به عنوان جايگزين و مكمل الگوي مدارا با جهان و تنشزدايي پيشنهاد ميشود الگوي تعامل و رقابت ميباشد كه مبتني بر ديپلماسي ديناميك و متناسب با تحولات نظام بينالمللي است. تعامل و رقابت از پارادايم فرصتمحوري نشا ت ميگيرد. اين رويكرد در مقياس منطقهاي و جهاني به ظرفيتسازي شايسته در سياست خارجي ايران منجر خواهد شد. تعارض در سياست خارجي ايران مربوط به دوران تثبيت است كه سالهاي زيادي از آن ميگذرد و به هيچ وجه توصيه نميشود. بنابراين آنچه كه پيشنهاد ميشود رقابت در مقياس منطقهاي است كه نتيجه سياست خارجي كارآمد بوده و از ظرفيت مناسبي در كشور برخوردار است. اين الگو ضمن درك واقعي و غيرشعاري امكانات و محدوديتهاي ژي وپوليتيكي ايران و توجه به حضور قدرتها و بازيگران ديگر در منطقه روابط خود با ساير كشورها را تنظيم ميكد.ن توجه به ديپلماسي ديناميك وضعيت دگرگون شده منطقه مساي ل تكثير سلاحهاي هستهاي آلودگي زيستمحيطي بحران پايان ذخاير انرژي خطر تروريسم افراطگرايي قومي و مذهبي افكار عمومي فرصتها و تهديدها بخشي از ويژگيهاي اين الگو ميباشد. اين سياست كه منطبق با تعامل سازنده ذكر شده در سند چشم انداز 20 ساله نظام جمهوري اسلامي ميباشد متا سفانه تاكنون مورد غفلت واقع شده و راهي است كه جمهوري اسلامي براي برون رفت از بحرانهاي احتمالي نيازمند در پيش گرفتن آن است. منابع - آستين كنت و شاتن ويليام 1383 «رهنامه(دكترين) بوش: تعهد ويژه در خاور نزديك» ترجمه لادن مختاري فصلنامه خاورميانه سال يازدهم شماره 1 صص آيتي عليرضا 1385 «خاورميانه جديد به جاي خاورميانه بزرگ تغيير يا تداوم رويكرد» همشهري ديپلماتيك سال اول شماره 6 صص. - اتوتايل ژي ارويد و ديگران 1380 انديشه هاي ژي وپوليتيك در قرن بيستم ترجمه محمدرضا حافظنيا و هاشم نصيري تهران دفتر مطالعات سياسي و بينالمللي. اسديان امير 1381 سياست امنيتي آمريكا در خليج فارس تهران پژوهشكده مطالعات راهبردي. - اطاعت جواد 1376 ژي وپوليتيك و سياست خارجي ايران تهران نشر سفير. - افتخاري اصغر 1384 «خاورميانه منطقهاي امنيتي شده فصلنامه خاورميانه» سال دوازدهم شماره 3 صص

16 پژوهشهاي جغرافياي انساني شماره 66 زمستان اميرعبدا...يان حسين 1386 «ناكامي بوش ارزيابي طرحهاي امنيتي و راهبرد آمريكا در عراق» همشهري ديپلماتيك سال دوم شماره 13 صص ايكنبري جيجان 1383 تنها ابرقدرت چاپ دوم ترجمه عظيم فضليپور تهران ابرار معاصر تهران. - باقري دولتآبادي علي 1384 «تا ثير استراتژي جديد امنيت ملي آمريكا بر امنيت كشورهاي حوزه خليجفارس» مجموعه - مقالات پانزدهمين همايش بينالمللي خليجفارس جلد اول تهران دفتر مطالعات سياسيو بينالمللي. بوزان باري 1378 مردم دولت هراس ترجمه پژوهشكده مطالعات راهبردي تهران انتشارات پژوهشكده مطالعات راهبردي. - حاجي يوسفي اميرمحمد 1383 ايران و خاورميانه: گفتارهايي در سياست خارجي ايران تهران مركز بررسيهاي استراتژيك - جمهوري اسلامي. حافظنيا محمدرضا 1385 اصول و مفاهيم ژي وپوليتيك تهران انتشارات آستان قدس رضوي. - خالدي رشيد 1385 تجديد حيات امپراتوري: ردپاي غرب و مسير مخاطرهآميز آمريكا در خاورميانه تهران ابرار معاصر. - دهشيار حسين 1381 «11 سپتامبر ساختار نظام بينالمللل و هژمون آمريكا» مطالعات راهبردي سال پنجم شماره 3 و 4 - صص سلطاني عليرضا 1380 «عمليات نظامي آمريكا در افغانستان و پيامدهاي آن» مجله دفاعي- امنيتي سال هشتم شماره 28 صص عزتي عزت ا ژي واستراتژي تهران سمت. - فولر گراهام 1373 قبله عالم ژي وپوليتيك ايران ترجمه عباس مخبر تهران مركز. - كمپ جفري 1383 جغرافياي استراتژيك خاورميانه ترجمه سيد مهدي حسيني متين تهران پژوهشكده مطالعات راهبردي. - مجتهد زاده پيروز 1381 جغرافياي سياسي و سياست جغرافيايي تهران سمت. - مركز نيكسون و فصلنامه منافع ملي 1381 «پس از 11 سپتامبر» ترجمه سيد مجتبي عزيزي غلامرضا رفعتنژاد فصلنامه - مطالعات راهبردي سال پنجم شماره 3 و 4 صص معينالديني جواد 1385 «دگرگوني ژي وپوليتيك خاورميانه و امنيت خليج فارس» فصلنامه اطلاعات سياسي اقتصادي سال بيستم شماره 9 و 10 صص نقيبزاده احمد 1384 جامعهشناسي بيطرفي و روانشناسي انزواگراي ي در تاريخ ديپلماسي ايران تهران مركز اسناد انقلاب اسلامي. - واعظي محمود 1385 «جمهوري اسلامي ايران و طرح خاورميانه بزرگ» مجله راهبرد شماره 39 صص هوشنگ مهدوي عبدالرضا 1375 سياست خارجي ايران تهران البرز. - Barker, James A. & Lee h. Hamilton; The Iraq study group report, ( /pubs/iraqstudygroup_findings.pdf). - Blum, William, 2005, Rogue, State: A guide to the worlds only super power, 3rd Edition, common courage press. - Brittan. Samuel, 2002, Liberal imperialism is a dangerous temptation, Financial times, April 11, available at: ( Brittan. Co. UK. - Dodds. Klaus, 2000, Geopolitics in changing world, London, Princton Hall. - Fokuyama, francis, 1989, The End of history? The National Interest». N. 16. Available at: ( Com/e oh.htm). - Griffith. Martin, 1992, Idealism and International Politics(New York and London, Routledge, also available at.(http//books.google.com.books?

17 69 - Goldstin. Joshua, 1999, International Relations, (NewYork: London). - Huntington, Samuel, 1993, «the clash of civilizations? Foreign Affairs», 12, available at:(www. Foreignaffairs.org/ face say, Samuel-p- Huntington the- clash- of- civilization.htm). - Lemke. Douglas, 2000, Region of war and peace, Cambridge: Cambridge university press. - Nye. Joseph, 1999, Bounty to lead, the changing nature at American foreign policy, (New York, Basic books). - Otuathail. Gearoid, 1996, critical Geopolitics, London, Rutledge. - Saltiel. David.H, & Janson S. Purcell, 2002, «Moving Past Dual containment: Iran, Iraq and the future of us policy in the Gulf», Bulletin, Washington, Atlantic council of s, January, available at( stanleyfoundation.org/reports/efciran01pdf). - Walsh.David, 1995, Dual containment: Successes, failures and prospects for changes in policy. ( http//www. whitehouse.gov. - «The Greater Middle East and North Africa», ( info.state.gov/index/topics- listing- middle east- issues. Htm1 (23/5/2001). - «The National security strategy of the united states of America» September, 2002, Fars News. Com/news text. Php? Nn=

Fars News Agency : سردار غیب‌پرور؛ از مسئولیت‌های آموزشی در سپاه تا نگاه فراجغرافیایی به بسیج

Fars News Agency : سردار غیب‌پرور؛ از مسئولیت‌های آموزشی در سپاه تا نگاه فراجغرافیایی به بسیج گروه : سیاسی حوزه : امنیتی و دفاعی شماره : ۱۳۹۵۰۹۱۷۰۰۱۷۶۸ تاریخ : ۹۵/۰۹/۱۷-۲۱:۰۳ آشنایی با سوابق ري یس جدید سازمان بسیج غیب پرور از سردار های آموزشی در مسي ولیت تا نگاه فراجغرافیایی سپاه بسیج به سردار

توضیحات بیشتر

برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی

برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی برنامه استراتژیک گروه گفتاردرمانی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی اراک 1397-1401 اعضای کمیته تدوین برنامه: خانم دکتر سوسن صالحی مدیرگروه گفتاردرمانی دانشکده توانبخشی آقای هادی ترابی معاون آموزشی دانشکده

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Forex-Persian-tradingstrategies doc

Microsoft Word - Forex-Persian-tradingstrategies doc استراتژيهاي معامله به نام خدا براي انجام معاملات در فاركس بدلخواه از استراتژيهاي گوناگوني ميتوان استفاده كرد. هدف از اين مقاله و طبقهبندي اراي ه شده معرفي و تا كيد بر تفاوتهاي ميان اين استراتژيها ميباشد.

توضیحات بیشتر

فروش و بازاريابي مديريت هدف دوره: تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفت

فروش و بازاريابي مديريت هدف دوره: تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفت فروش و بازاريابي مديريت تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفتار مصرف كنندگان آشنايي باIMBC ابزارهاي مديريت نوين (با رويكرد

توضیحات بیشتر

No Slide Title

No Slide Title فصل اول 1 ویرایش یازدهم دومینیک سالواتوره مقدمه اهداف آموزشی: و معنی آموختن اهمیت جهانی شدن. استانداردهای و الملل بین تجارت بین رابطه آموختن کشوری. زندگی الملل. بین اقتصاد پولی و تجارت مفاهیم توضیح و توصیف

توضیحات بیشتر

فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی

فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی (کلان) and Macro (خرد ( Micro اقتصاد خرد شامل مطالعه مبانی تصمیم و رفتار عاملان اقتصادي مانند خانوارها و بنگاه ها و مصرف کننده نظریه بنگاه تحلیل (نظریه تصمیمات آنها در بازارها

توضیحات بیشتر

جزوه آموزشی تجزیه و تحلیل سیستمها فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره

جزوه آموزشی تجزیه و تحلیل سیستمها فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره دو / زمستان 1394 www.tavallaei.sub.ir نگرش فلسفی به طراحی سیستم: یکی از نگرش هاي فلسفی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - مقایسه وضعیت تعرفه ای کشورهای منتخ1

Microsoft Word - مقایسه وضعیت تعرفه ای کشورهای منتخ1 معاونت معاونت بررسی بررسی هاي هاي اقتصادي مقایسه وضعیت اي کشورهاي منتخب 2 1 عوارض گمرکی مرتبط با واردات کالا است که براي کالاهاي تولیدي داخل کشور نسبت به کالاهاي وارداتی مزیت قیمتی ایجاد می نماید 3 و درآمد

توضیحات بیشتر

شبکه بهداشت و درمان ملارد در فرآیند رسیدگی به شکایات شبکه بهداشت و درمان شهرستان ملارد درحوزه هاي تابعه ) مرکزبهداشت معاونت غذا و دارو و معاونت درمان

شبکه بهداشت و درمان ملارد در فرآیند رسیدگی به شکایات شبکه بهداشت و درمان شهرستان ملارد درحوزه هاي تابعه ) مرکزبهداشت معاونت غذا و دارو و معاونت درمان شبکه بهداشت و درمان ملارد در فرآیند رسیدگی به شکایات شبکه بهداشت و درمان شهرستان ملارد درحوزه هاي تابعه ) مرکزبهداشت معاونت غذا و دارو و معاونت درمان )با رسالت تا مین و ارتقاء سلامت شهروندان شریف شهرستان

توضیحات بیشتر

وزارت ت عدن جارت سازمان و ه جارت ا ان عاو ن ت و ه صا ات کالا و دمات نا نا وشاک د ر و ه صا ات ولات ی و عد ی ز سا ی وشاک ش و نا د ی د ر ز : را یانتاش کا

وزارت ت عدن جارت سازمان و ه جارت ا ان عاو ن ت و ه صا ات کالا و دمات نا نا وشاک د ر و ه صا ات ولات ی و عد ی ز سا ی وشاک ش و نا د ی د ر ز : را یانتاش کا وزارت ت عدن جارت سازمان و ه جارت ا ان عاو ن ت و ه صا ات کالا و دمات نا نا وشاک د ر و ه صا ات ولات ی و عد ی ز سا ی وشاک ش و نا د ی د ر ز : را یانتاش کار ناس: ه ا صاری ھار 98 ت ه وان تعریف کالا... وضعیت

توضیحات بیشتر

كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماند

كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماند كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماندهای شهری و روستایی استان اصفهان اداره كل حفاظت محيطزيست

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - FinancialTechnology.docx

Microsoft Word - FinancialTechnology.docx مقدمه پيشرفت هاي اخير در تكنولوژي و قانونگذاري مفهوم و روح اصلي صنعت مالي را دگرگون كرده است. تكنولوژي مالي يا همان Financial Technology به استفاده از تكنولوژي هاي پيشرفته و ايجاد رابطه ي مستمر كه معادل

توضیحات بیشتر

باسمه تعالی مرکز مطالعات اقتصادی بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت اهداف، فعالیت ها و رویکردها

باسمه تعالی  مرکز مطالعات اقتصادی  بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت  اهداف، فعالیت ها و رویکردها باسمه تعالی مرکز مطالعات اقتصادی بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت اهداف فعالیت ها و رویکردها اردیبهشت 95 تاسیس و هدف مرکز مطالعات اقتصادی در سال 90 ذیل بسیج دانشجویی تاسیس شد با سه هدف: طرح مسائل اقتصادی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - بررسی وضعیت صنعت فولاد

Microsoft Word - بررسی وضعیت صنعت فولاد بررسی وضعیت صنعت فولاد مقدمه صنعت فولاد یکی از موتورهاي محرك توسعه اقتصادي کشورها در سراسر جهان به شمار می رود. این صنعت علاوه بر نقش کلیدي در توسعه کشورهایی مانند ایالات متحده امریکا عاملی موثر در رشد

توضیحات بیشتر

گزارش سفر دانشجویان رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس خلیج فارس و جزایر جنوب ایران تاریخ سفر: 7 تا 31 آذر ماه 3131 اساتید: دکتر محمدرضا حافظ نیا

گزارش سفر دانشجویان رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس خلیج فارس و جزایر جنوب ایران تاریخ سفر: 7 تا 31 آذر ماه 3131 اساتید: دکتر محمدرضا حافظ نیا گزارش سفر دانشجویان رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس خلیج فارس و جزایر جنوب ایران تاریخ سفر: 7 تا 31 آذر ماه 3131 اساتید: دکتر محمدرضا حافظ نیا دکتر ابراهیم رومینا و دکتر سیروس احمدی میزبان اساتید

توضیحات بیشتر

جایگاه فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه شهری

جایگاه فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه شهری همایش تهران هوشمند 1396 Smart Tehran Congress فنآوری اطالعات به مثابه مسیر توسعه حجتاهلل میرزایی نقش فنآوری اطالعات و ارتباطات فنآوری اطالعات به عنوان ابزاری برای ارتقا نظام مدیریت شهری فنآوری اطالعات

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - ??? ???

Microsoft Word - ??? ??? نام درس: سيستم هاي اطلاعات مديريت و تضمين كيفيت در خدمات دارويي اهداف پايان درس: آشنايي با نظام هاي اطلاعاتي مديريتي و روشهاي كنترل كيفيت در دارو اهداف شناختي: كسب مهارت علمي در مباني اطلاع رساني و كنترل

توضیحات بیشتر

فرماندار تهران: ایجاد اشتغال به عنوان یکی از سیاست های عمومی دولت باید مطرح شود

فرماندار تهران: ایجاد اشتغال به عنوان یکی از سیاست های عمومی دولت باید مطرح شود دوشنبه 04 تیر - 1397 09:16 فرماندار تهران: ایجاد اشتغال به عنوان یکی از سیاست های عمومی دولت باید مطرح شود تحریریه خبر- معاون استاندار و فرماندار تهران در دومین جلسه شورای اداری شهرستان تهران به ایفای

توضیحات بیشتر

عوامل توفیق بانکداری شرکتی نویسنده Jungkiu Choi ترجمه و تلخیص : احسان باقری کارشناس ارشد بازاریابی خدمات بانکی بازار بانکداری شرکتهای بزرگ درآسیا بزرگ

عوامل توفیق بانکداری شرکتی نویسنده Jungkiu Choi ترجمه و تلخیص : احسان باقری کارشناس ارشد بازاریابی خدمات بانکی بازار بانکداری شرکتهای بزرگ درآسیا بزرگ عوامل توفیق بانکداری شرکتی نویسنده Jungkiu Choi ترجمه و تلخیص : احسان باقری کارشناس ارشد بازاریابی خدمات بانکی بازار بانکداری شرکتهای بزرگ درآسیا بزرگ در حال رشد سریع و سودآور است. این امر باعث می شود

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120CAE5EDE520E620C7D1C7C6E52090D2C7D1D420C8C7D2D1D320DEC7E4E6E4ED20C8D2D190CAD1E52E646F63>

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120CAE5EDE520E620C7D1C7C6E52090D2C7D1D420C8C7D2D1D320DEC7E4E6E4ED20C8D2D190CAD1E52E646F63> دستورالعمل تهيه و اراي ه گزارش بازرس قانوني در مورد رسيدگي به گزارش توجيهي هيي ت مديره در خصوص افزايش سرمايه مقدمه 1- هدف اين دستورالعمل ايجاد هماهنگي در نحوه تهيه و اراي ه گزارش بازرس قانوني در مورد رسيدگي

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - دولت کارگری و حق رای عمومی.docx

Microsoft Word - دولت کارگری و حق رای عمومی.docx دولت کارگري و ح ق ر ا ي ع م و م ی! ن گ ا ه ی به صورت م س ي ل ه ر و ب ن م ا ک ا ر ی ا ن 2 ا ی ن م ق ا ل ه ب ر د ا ش ت ی ا ز ا ن د ی ش ه ه ا ي م ا ر ک س ر ا د ر ب ا ر ه ي ن ق ش و اهمیت راي م ر د م د ر ش

توضیحات بیشتر

برنامه استراتژیک SP) ( گروههاي آموزش ماماي ی و بهداشت باروري براي سالهاي تاریخ تصویب نهاي ی 92/11/30 اهداف کلی گروه ماماي ی: 1. تربیت نیروي انسا

برنامه استراتژیک SP) ( گروههاي آموزش ماماي ی و بهداشت باروري براي سالهاي تاریخ تصویب نهاي ی 92/11/30 اهداف کلی گروه ماماي ی: 1. تربیت نیروي انسا برنامه استراتژیک SP) ( گروههاي آموزش ماماي ی و بهداشت باروري براي سالهاي 93-98 تاریخ تصویب نهاي ی 92/11/30 اهداف کلی گروه ماماي ی: 1. تربیت نیروي انسانی کارآمد (ماما) در راستاي تا مین نیاز و تقاضاي نظام

توضیحات بیشتر

Text 32.xps

Text 32.xps ن و ی س ن د ه) ف ص ل ن ا م ه ع ل م ی- پ ژ و ه ش ی ج غ ر ا ف ی ا ( ب ر ن ا م ه ر ی ز ی م ن ط ق ه ا ی ) س ا ل ه ش ت م ش م ا ر ه 4 پاییز 1397 ص ص : 289-310 ت ب ی ی ن و ش ن ا خ ت م و ل ف ه ه ا ی ژ ئ و پ ل

توضیحات بیشتر

DETMA Institute Of Specialized Learning Presents WORKSHOPS CATALOGUE 3 rd Phase of Specialized Courses of Project Management and Implementation کارگاه

DETMA Institute Of Specialized Learning Presents WORKSHOPS CATALOGUE 3 rd Phase of Specialized Courses of Project Management and Implementation کارگاه DETMA Institute Of Specialized Learning Presents WORKSHOPS CATALOGUE 3 rd Phase of Specialized Courses of Project Management and Implementation کارگاه آموزشی مدیریت ریسک قراردادي با موردکاوي قراردادهاي

توضیحات بیشتر

باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1

باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1 باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1 مقدمه حاكميت قوانين و مقررات زيربناي اصلي نظام حسابرسي و رسيدگي بخش عمومي

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20E4E5C7EDED20C7E4CAD4C7D120DAE3E6E3ED20DDD1E6D1CFEDE E646F63>

<4D F736F F D20E4E5C7EDED20C7E4CAD4C7D120DAE3E6E3ED20DDD1E6D1CFEDE E646F63> گزارش تحولات بازار مسکن شهر تهران در فروردينماه سال ١٣٩٥ به گزارش روابط عمومي بانک مرکزي گزارش «تحولات بازار مسکن شهر تهران فروردينماه در سال ١٣٩٥» که برگرفته از ا مارهاي خام سامانه ثبت معاملات املاک و

توضیحات بیشتر

فرآیند پاسخگویی به آزمون تحلیلی تشریحی برنامه ریزی شهری کارشناسی ارشد شهرسازی کیمیا فکر بزرگ

فرآیند پاسخگویی به آزمون تحلیلی تشریحی برنامه ریزی شهری کارشناسی ارشد شهرسازی کیمیا فکر بزرگ فرآيند پاسخگويي به آزمون: پاسخگويي به سوالات مطرح شده در اين آزمون ها مبتني بر فرآيند تهيه ي طرح هاي توسعه ي شهري و به صورت زير است: شناخت وضع موجود تجزيه و تحليل اطلاعات تدوين اهداف راهبرد ها و سياست

توضیحات بیشتر

Text 32.xps

Text 32.xps ن و ی س ن د ه) ف ص ل ن ا م ه ع ل م ی- پ ژ و ه ش ی ج غ ر ا ف ی ا ( ب ر ن ا م ه ر ی ز ی م ن ط ق ه ا ی ) س ا ل ه ش ت م ش م ا ر ه 4 پاییز 1397 ص ص : 121-143 ت ح ل ی ل و ب ر ر س ی ن ق ش ب ح ر ا ن ه ا ی ژ ئ

توضیحات بیشتر

فرم تدوین طرح درس روزانه استاد نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )79-79( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری

فرم تدوین طرح درس روزانه استاد نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )79-79( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )7979( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری 3 واحد مدرس: دکتر لیال دشمنگیر رشته و مقطع تحصیلی : دکتری سیاست گذاری سالمت ترم: دوم

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation مهندسین مشاور سبزاندیش پایش)ساپ( این شرکت در سال 1380 با هدف ارائه خدمات مشاورهای طراحی نظارت اجرا و مدیریت طرح درپروژههای عمرانی توسعهای آمایشی تحقیقاتی و پژوهشی تأسیس گردیده و تخصصهای آن در زمینههای

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - پرسش و پاسخ .امور توسعه منابع انساني

Microsoft Word - پرسش و پاسخ .امور توسعه منابع انساني بسمه تعالي سو الات پركاربرد دستگاه هاي اجرايي كشور مرتبط با حوزه ا موزشي كاركنان دولت (امور توسعه منابع انساني) ١- منظور از دوره هاي ا موزشي مصوب چيست به ا ن دسته از دوره هاي ا موزشي كوتاه مدت كه با اخذ

توضیحات بیشتر

انواع سیستم های اجرای پروژه (Project Delivery Systems) کدام اند؟

انواع سیستم های اجرای پروژه (Project Delivery Systems) کدام اند؟ ا یا می دانید تجربیات و پژوهش های صورت گرفته نشان می دهند که با انتخاب مناسب روش اجرای پروژه می توان مدت زمان اجرای پروژه را 30 درصد و هزینه های پروژه را تا 12 درصد کاهش داد ا یا می دانید انتخاب یک سیستم

توضیحات بیشتر

وزارت صنع ت معدن ت جارت سازمان توسعه ت جارت اريان معاو ن ت توسعه صاردات کاال و خدمات شناسناهم پ وشاک د فت ر توسعه صاردات مح ص والت صنع ت ي و معد ن ي م

وزارت صنع ت معدن ت جارت سازمان توسعه ت جارت اريان معاو ن ت توسعه صاردات کاال و خدمات شناسناهم پ وشاک د فت ر توسعه صاردات مح ص والت صنع ت ي و معد ن ي م وزارت صنع ت معدن ت جارت سازمان توسعه ت جارت اريان معاو ن ت توسعه صاردات کاال و خدمات شناسناهم پ وشاک د فت ر توسعه صاردات مح ص والت صنع ت ي و معد ن ي می ز نسا ج ي پوشاک فرش و صناعی د ست ي د بی ر می ز :

توضیحات بیشتر

خبرگزاری سفیر افلاک سفیر افلاک بررسی میکند: کلاه گشاد دولت بر سر متقاضیان مسکن مهر شناسه خبر : ۵۸۶۷ یکشنبه ۲۱ ا ذر - ۱۳۹۵ ۰۷:۳۳ مسک

خبرگزاری سفیر افلاک   سفیر افلاک بررسی میکند: کلاه گشاد دولت بر سر متقاضیان مسکن مهر شناسه خبر : ۵۸۶۷ یکشنبه ۲۱ ا ذر - ۱۳۹۵ ۰۷:۳۳ مسک سفیر افلاک بررسی میکند: کلاه گشاد دولت بر سر متقاضیان مسکن مهر شناسه خبر : ۵۸۶۷ یکشنبه ۲۱ ا ذر - ۱۳۹۵ ۰۷:۳۳ مسکن مهر که روزگاری قرار بود مشکل اصلی بسیاری از خانوارهای خرما بادی را برطرف کند امروز با حواشی

توضیحات بیشتر

مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بس

مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بس مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بسته بندی های متمایز که باعث ایجاد مزیت رقابتی برای محصول

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Document1

Microsoft Word - Document1 شرکت سهامی مدیریت تولید انتقال و توزیع نیروی برق ایران دفتر فناوری اطلاعات استانداردهای توسعە نرمافزار با متدولوژی RUP (Software Architecture Document) کارگزار : سید مصطفی حسینی تاریخ : آبان 84 برگه شناساي

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - what-is-ACCLERATOR-IRPUBLICPOLICY.docx

Microsoft Word - what-is-ACCLERATOR-IRPUBLICPOLICY.docx اين روزها با رشد روزافزون شكلگيري استارتاپ در كشورمان كلمهي شتابدهنده نيز زياد به گوش ميخورد و بسياري از افراد با اين مفهوم آشنايي ندارند.اما به واقع مفهوم شتابدهنده به چه معنا است و آيا اين مفهوم در كشورمان

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - final ostandarii

Microsoft Word - final ostandarii شرح وظايف كارگروه تخصصي تامين مسكن با مسي وليت بنياد مسكن انقلاب اسلامي فهرست مطالب: فصل اول: كليات فصل دوم: شرح وظايف فصل سوم: اعضاء كارگروه فصل اول: كليات قانون تشكيل سازمان مديريت بحران كشور و شرح وظايف

توضیحات بیشتر

Report

Report گزارش ارزيابی شونده دوره ارزيابی: سال 9 تاريخ تهيه گزارش: 96// جدول راهنمای علايم وضعيت علامت وضعيت شرح وضعيت محدوده %9. - % %7. - %89.99 %6. - %7.99 %- %9.99 عالي خوب متوسط ضعيف اداره کل استاندارد استان

توضیحات بیشتر

روابط عمومی و تصویر سازمانی

روابط عمومی  و  تصویر سازمانی روابط عمومی و تصویر سازمانی مسعود کوثری تصویر سازمانی برای آن که سازمانی بتواند درست به وظایف خود عمل کند به یک تصویر سازمانی مثبت نیاز دارد. این تصویر سازمانی یا برند سازمانی دارائی نامشهود یک سازمان

توضیحات بیشتر

فصل دوم - فرایند

فصل دوم - فرایند فصل پنجم درک نیازمندیها 2 مهندسی نیازمندیها تکنیک ها و وظایف گسترده ای که منجر به درک نیازمندیها می شود مهندسی نیازمندیها نامیده می شود. از منظر فرایند نرم افزار:... مکانیزمی را مهیا می کند که نیازهای

توضیحات بیشتر

text 43.xps

text 43.xps ه) د ن س ی و ن ی ش ه و ژ پ ی- م ل ع ه م ا ن ل ص ف ی ن ا س ن ا ی ا ی ف ا ر غ ج ر د و ن ی ا ه ش ر گ ن 9 3 1 8 ن ا ت س ب ا ت م و س ه ر ا م ش م ه د ز ا ی ل ا س ک ی ت ی ل پ و ئ ژ ر د ی ها ق ط ن م ا ر ف ن ا

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - APA.doc

Microsoft Word - APA.doc مارشال ك. و راسمن گ. ب. (1995). روش تحقیق کیفی. ترجمه: علی پارساي یان و سید محمد اعرابی (1377). تهران: انتشارات دفتر پژوهش هاي فرهنگی. کتاب: با سه نویسنده: سرمد زهره بازرگان عباس و حجازي الهه (1376). روش

توضیحات بیشتر

چالشهای فراروی صنعت بیمه در ورود به سازمان تجارت جهانی

چالشهای فراروی صنعت بیمه در ورود به سازمان تجارت جهانی 33 تازه هاي جهان بيمه شماره 110 مرداد 1386 نگاهي به بازار بيمه قطر مترجم 1 : سارا عبدالمحمدي از گذشته صنعت بيمة اتكايي ضعيفترين رابطه را با شركتهاي در حال رشد اراي ه دهنده خدمات مالي در سراسر منطقه خليج

توضیحات بیشتر

گزارشی از نخستین همایش بینالمللی روشنایی و نورپردازي ایران گزارشی از نخستین همایش بینالمللی روشنایی و نورپردازي ایران از 25 آذر شیراز به مدت 3 روز میز

گزارشی از نخستین همایش بینالمللی روشنایی و نورپردازي ایران گزارشی از نخستین همایش بینالمللی روشنایی و نورپردازي ایران از 25 آذر شیراز به مدت 3 روز میز از 25 آذر شیراز به مدت 3 روز میزبان نخستین همایش روشنایی و نورپردازي ایران بود. در این همایش بین المللی که در مجموعه سرزمین سبز برگزار شد میزبان اساتید و بزرگان روشنایی و نورپردازي جهان بود در این همایش

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Attachment 6

Microsoft Word - Attachment 6 كاهش براي دومين سال متوالي 1 كشور در سال 1394 براي دومين سال متوالي كاهش يافت و با رشد منفي 43.2 درصدي نسبت به سال قبل به حدود 9 ميليارد دلار رسيد. (نمودار 1 ). همانگونه كه در جدول 1 مشاهده ميشود در سال

توضیحات بیشتر

دانشکده ی علوم ریاضی ساختمان داده ۲۶ شهر یور ۹۲ جلسه ی ۲: مرتب سازی درجی مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: حسن بندبنی و مصطفی کر یمی ۱ مسا له مرتب ساز

دانشکده ی علوم ریاضی ساختمان داده ۲۶ شهر یور ۹۲ جلسه ی ۲: مرتب سازی درجی مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: حسن بندبنی و مصطفی کر یمی ۱ مسا له مرتب ساز دانشکده ی علوم ریاضی ساختمان داده ۶ شهر یور ۹ جلسه ی : مرتب سازی درجی مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: حسن بندبنی و مصطفی کر یمی ۱ مسا له مرتب سازی همان طور که در جلسه قبل مطرح شد مسا له ی مرتب سازی ا

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - chklist taze tasis.doc

Microsoft Word - chklist taze tasis.doc عطف موضوع: چك ليست رعايت اصلاحيه قانون تجارت مصوب سال 1347 در مورد واحد مورد رسيدگي:... سال/دوره مالي:... هدف: تعيين اين كه آيا شركت مورد رسيدگي هنگام تاسيس اصلاحيه قانون تجارت را رعايت كرده است 1- اين

توضیحات بیشتر

گزارش اجرای پروژه های اقتصاد مقاومتی در حوزه تجارت خارجی

گزارش اجرای پروژه های  اقتصاد مقاومتی در حوزه تجارت خارجی وه ولات نا تبد ی ی عملکرد صادرات محصولات عمده صنایع تبدیلی : میلیون دلار : هزار تن ردیف گروه کالایی سه ماهه 197 سه ماهه 196 درصد تغییرات مهمترین کشورهاي هدف صادراتی طی سه ماهه 197 کشور 41 12 25 4 18 45

توضیحات بیشتر

Microsoft PowerPoint افشار [Compatibility Mode]

Microsoft PowerPoint افشار [Compatibility Mode] بررسی نگرش مشتریان به بانکداري اینترنتی بر اساس تي وري توسعه یافته رفتار برنامه ریزي شده (مطالعه موردي: بانک اقتصاد نوین) غلامعباس افشار مدیر مرکز بازاریابی خدمات مالی ري یس انجمن متخصصان روابط عمومی Manager@FSMcenter.com

توضیحات بیشتر

هب انم خدا وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30

هب انم خدا وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30 وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30 شهریور 1392 بازبینی در تاریخ 20 بهمن 1395 کلیات برنامه هدف ژورنال

توضیحات بیشتر

Slide 1

Slide 1 Delivering your strategy. شرکت گلف اجنس ی ایران شرکت گلف اجنس ی ایران )عضو گروه گلف بین امللل( با بیش از نیم قرن سابقه حرفهای از سال 1337 شمس ی در زمینه های مختلف حمل و نقل به خصوص در حوزه کشتیرانی و خدمات

توضیحات بیشتر

2/25/2015 معادله جبري هر معادله ریاضی به شکل y=f(x) را جبري گویند اگر بتوان آن را به شکل زیر نشان داد: ریشه Advanced Numerical Methods 37 روش نصف کردن

2/25/2015 معادله جبري هر معادله ریاضی به شکل y=f(x) را جبري گویند اگر بتوان آن را به شکل زیر نشان داد: ریشه Advanced Numerical Methods 37 روش نصف کردن معادله جبري هر معادله ریاضی به شکل y=f() را جبري گویند اگر بتوان آن را به شکل زیر نشان داد: ریشه Advanced Numercal Methods 37 روش نصف کردن (Bsecton) دو نقطه (کران) در دو سوي ریشه در نظر گرفته میشود به

توضیحات بیشتر

قابلیت اطمینان سیستم های قدرت

قابلیت اطمینان سیستم های قدرت قابلیت اطمینان سیستم های قدرت مراجع: [1] R. Billintn & R. Allen, Reliability Evaluatin f Engineering Systems: Cncepts and Techniques, 2 nd Editin. [2] R. Billintn & R. Allen, Reliability Evaluatin f Pwer

توضیحات بیشتر

بيانه دورنما ( Vision ) معاونت پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي اهواز

بيانه دورنما ( Vision ) معاونت پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي اهواز نقشه جامع علمی و برنامه استراتژیک مرکز تحقیقات تغذیه و بیماریهای متابولیک دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز بیانیه دورنما ) Vision ( ما بر آنیم كه عالوه بر توسعه كمي و كیفي امر پژوهش در زمینه تغذیه و

توضیحات بیشتر

نمای شهر متعلق به کیست؟

نمای شهر متعلق به کیست؟ اگر در مسیر رفت و ا مد خود به محل کار تصمیم بگیریم فقط به نمای ساختمان های موجود و یا در حال ساخت توجه داشته باشیم اولین سوالی که به ذهن مان می ا ید این است که نمای ساختمان ها متعلق به کیست نماها چهره

توضیحات بیشتر

د افغانستان دموکراتیک جمهوریت د عدلیی وزارت رسمی جریده شماره پنجم )۵۱( جوزا ۵۶۳۱ نمبر مسلسل )۳۰۶(

د افغانستان دموکراتیک جمهوریت د عدلیی وزارت رسمی جریده شماره پنجم )۵۱( جوزا ۵۶۳۱ نمبر مسلسل )۳۰۶( د افغانستان دموکراتیک جمهوریت د عدلیی وزارت رسمی جریده شماره پنجم )۵۱( جوزا ۵۶۳۱ نمبر مسلسل )۳۰۶( مقرره نمونوی اداره یا شعبه کمیته اجرائیه جرگه ( شورای ) نماینده گان مردم شهر کابل و والیت مصوبه شورای وزیران

توضیحات بیشتر

بسمه تعالی قابل توجه طلاب و روحانیون اهل سنت با سلام احتراما در راستاي بهرهمندي بیشتر طلاب و روحانیون اهل سنت از فرصت تحصیل در دانشگاه مذاهب اسلامی و

بسمه تعالی قابل توجه طلاب و روحانیون اهل سنت با سلام احتراما در راستاي بهرهمندي بیشتر طلاب و روحانیون اهل سنت از فرصت تحصیل در دانشگاه مذاهب اسلامی و بسمه تعالی قابل توجه طلاب و روحانیون اهل سنت با سلام احتراما در راستاي بهرهمندي بیشتر طلاب و روحانیون اهل سنت از فرصت تحصیل در دانشگاه مذاهب اسلامی و همکاري ارزشمند دبیرخانه شوراي برنامهریزي مدارس علوم

توضیحات بیشتر

سمینار عنوان پروتکلهای مسیریابی پایدار در شبکههای موردی سیار نگارنده 1

سمینار عنوان پروتکلهای مسیریابی پایدار در شبکههای موردی سیار نگارنده 1 0 سمینار عنوان پروتکلهای مسیریابی پایدار در شبکههای موردی سیار نگارنده 1 عنوان فهرست مطالب صفحه چکیده...... 1 فصل اول: مقدمه -1-1 مقدمه 3... فصل دوم: بستر تحقیق -1-2 مقدمه 5... 2-2- شبکههای موردی بیسیم...

توضیحات بیشتر

تلفن: و ن ی Bonyadmaskan.com گروه اطلاع رساني اداره كل روابط عمومي سه شنبه 96 04/27/ رديف عنوان منبع خبري

تلفن: و ن ی Bonyadmaskan.com گروه اطلاع رساني اداره كل روابط عمومي سه شنبه 96 04/27/ رديف عنوان منبع خبري www.bonyadmaskan.com تلفن: - 88955918 021 و ن ی Public @ Bonyadmaskan.com گروه اطلاع رساني اداره كل روابط عمومي سه شنبه 96 04/27/ رديف عنوان منبع خبري صفحه مقاوم سازي 56 درصد مسكن روستايي استان زنجان نيازمند

توضیحات بیشتر

صفوي.ppt [Compatibility Mode]

صفوي.ppt [Compatibility Mode] به نام خدا عنوان موضوع: بررسی گروه تیم و کار تیمی Work) (Team گردآورنده: فاطمه صفوي آبان 89 1 -تعریف گروه 2- تعریف تیم 3- داستان پرواز غازها 4- انواع تیم 5- تفاوت گروه و تیم 6- مزیت هاي کارتیمی 7- نقاط

توضیحات بیشتر

آشنایی با صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور

آشنایی با صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور 1- تاریخچه: صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور از سال تهیه و تنظیم: عیسی زاده روشن منبع: سایت صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران http://insf.org با 1382 تصویب شوراي عالی انقلاب فرهنگی فعالیت خود را

توضیحات بیشتر

فراخوان ملی جشنواره زن و علم دوره دوم

فراخوان ملی جشنواره زن و علم دوره دوم فراخوان ملی جشنواره زن و علم دوره دوم فراخوان جشنواره ملی زن و علم مقدمه دومین جشنواره ملی زن و علم رویدادی با هدف تجلیل از زنان نخبه و فعال )نکوداشت دکتر مریم میرزاخانی( میباشد. امروزه علم به عنوان یکی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - الزامات و ضوابط انتخاب پروژه ها 95

Microsoft Word - الزامات و ضوابط انتخاب پروژه ها 95 {الزامات و ضوابط انتخاب پروژه ها} 1- در توزیع اعتبارات و انتخاب پروژه ها رعایت مفاد و قوانین و مقررات ذیل ضروري می باشد : مواد قانون برنامه پنجم توسعه کشور و اسناد راهبردي و برنامه عملیاتی شهرستانها در

توضیحات بیشتر

گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار

گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار WWW.BusinessEmg.COM Crmborhannovin@gmail.com روند ضایعات گردش اسناد ضایعات روند ضایعات سه حالت زیر را دارد: افدامات مرتبط با ضایعات شامل دو بخش

توضیحات بیشتر

Database Course Introduction

Database Course Introduction م آن ه جان را ت آ و ت معرفی درس: طراحی پایگاه دادهها (40384 ( مرتضی امینی نیمسال دوم 95-94 مقدمه 2 نیازمند توسعه سیستمهاي اطلاعاتی یا برنامههاي کاربردي براي استفاده از اطلاعات وجود حجم زیادي از دادهها

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Summaries.docx

Microsoft Word - Summaries.docx ا س الم ج ه ا ن د ر پیشرفت و ت و س ع ه ح س ی ن ع س ک ر ی ح س ی ن م ح م د خ ا ن ل ی ز ا میدین ف ص ل ی ک م - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - م ق د م ه عصر طالیی ا س ال

توضیحات بیشتر

اولویتهای کاالیی و کشورهای هدف صادراتی برق و مکانیک معاونت توسعه صادرات

اولویتهای کاالیی و کشورهای هدف صادراتی برق و مکانیک معاونت توسعه صادرات اولویتهای و کشورهای صادراتی برق و مکانیک معاونت توسعه صادرات خودرو سواری کشور 1 کشور 3 کشور 4 کشور 5 خودرو سواری 310 تغییر مقررات و قوانین مالیاتی و گمرکی در کشور عراق کشور عراق مهمترین بازار صادرات خودرو

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - l-bazar arz.doc

Microsoft Word - l-bazar arz.doc در بازار بينالمللي اسعار عمده همانند بازارهاي جهاني نفت و فلزات گرانبها شاهد تحولات گستردهاي بود. روند تغيير رابطه برابري ارزهاي عمده در اين عمدتا متاثر از شکاف نرخ بهره درحوزههاي پولي دورنماي رشد اقتصادي

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - bakhsh 700.doc

Microsoft Word - bakhsh 700.doc فهرست كليات دامنه كاربرد تاريخ اجرا اهداف تعاريف الزامات اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالي شكل اظهارنظر گزارش حسابرس ساير اطلاعات همراه صورتهاي مالي توضيحات كاربردي جنبههاي كيفي رويههاي حسابداري واحد تجاري

توضیحات بیشتر

اهداف درس این جلسه (1 (2 (3 (4 (5 (6 (1 (2 آشنایی با رویکرد عقبگرد براي حل مساي ل بیان مساي لی که این رویکرد براي حل آنها مناسب میباشد. بیان مساله n و

اهداف درس این جلسه (1 (2 (3 (4 (5 (6 (1 (2 آشنایی با رویکرد عقبگرد براي حل مساي ل بیان مساي لی که این رویکرد براي حل آنها مناسب میباشد. بیان مساله n و اهداف درس این جلسه (1 (2 (3 (4 (5 (6 (1 (2 آشنایی با رویکرد عقبگرد براي حل مساي ل بیان مساي لی که این رویکرد براي حل آنها مناسب میباشد. بیان مساله n وزیر درخت فضاي حالت تفاوت با پیمایش pre-order درخت فضاي

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - معرفي ديوان محاسبات استوني.doc

Microsoft Word - معرفي ديوان محاسبات استوني.doc آشنایی با دیوان محاسبات كشور استوني به کوشش: مسعود موفق اداره کل روابط عمومی و امور بین الملل دیوان محاسبات کشور 1394 کپی رایت: استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است. » معرفی دیوان محاسبات استونی

توضیحات بیشتر

بسمه تعالي

بسمه تعالي بسمه تعالي 1 بررسي آثار انتشار گزارش برآورد اطلاعات ملي آمريكا درخصوص برنامه هسته اي ايران الف) نگاهي اجمالي به گزارش اطلاعاتي شوراي اطلاعات ملي ا مريكا درچارچوب برا وردهاي اطلاعات ملي گزارشي را تحت عنوان

توضیحات بیشتر

الگوي اسلامي ايراني پيشرفت بايسته هاي ايراني لزوم تعريف سازوکار مديريتي با توجه به ويژگيهاي فرهنگي و اجتماعي جامعه ايراني.pptx

الگوي اسلامي ايراني پيشرفت بايسته هاي ايراني  لزوم تعريف سازوکار مديريتي با توجه به ويژگيهاي فرهنگي و اجتماعي جامعه ايراني.pptx مرکز الگوي اسلامی ایرانی پیشرفت الگوي اسلامی ایرانی پیشرفت بایسته هاي ایرانی دکتر محمدجواد ایروانی 1395/1/25 مقدمه الگوي اسلامی ایرانی پیشرفت با رویکرد حرکت نظام مند و تعالی جویانه انقلاب اسلامی در مسیر

توضیحات بیشتر

E-Visa the first step in E-Government in Iran

E-Visa the first step in E-Government in Iran رواديد الكترونيكي گام اول در پياده سازي دولت الكترونيكي علي پرويني مدير پروژه نرم افزار رواديد الكترونيكي و كنسولي وزارت امور خارجه parvini@acm.org عناوين دولت الكترونيكي و خدمات آن مشكلات پروژههاي نرم

توضیحات بیشتر

آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب

آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب ویژگی های IELTS Writing Task 2 چیست چگونه باید به سواالت رایتینگ Task 2 پاسخ داد مالک های نمره دهی چیست و نوشته شما بر اساس چه پارامترهایی

توضیحات بیشتر

بسمه تعالی وضعیت سالمندان کشور صدرالدین بالدی موسوی کارشناس ارشد جمعیت شناسی مشاور ریاست مرکز آمار ایران در طول ۳۰ سال آینده سالمندان حدود ۲ ۰ درصد از

بسمه تعالی وضعیت سالمندان کشور صدرالدین بالدی موسوی کارشناس ارشد جمعیت شناسی مشاور ریاست مرکز آمار ایران در طول ۳۰ سال آینده سالمندان حدود ۲ ۰ درصد از بسمه تعالی وضعیت سالمندان کشور صدرالدین بالدی موسوی کارشناس ارشد جمعیت شناسی مشاور ریاست مرکز آمار ایران در طول ۳۰ سال آینده سالمندان حدود ۲ ۰ درصد از جمعیت جهان را تشكیل می دهند. سازمان بهداشت جهانی تخمین

توضیحات بیشتر

Slide 1

Slide 1 سه فرم آزمون های ریون SPM آزمون ماتریس پیش رونده استاندارد ریون Standard Progressive Matrices Test APM آزمون ماتریس پیش رونده پیشرفته ریون Advanced Progressive Matrices Test CPM آزمون ماتریس پیش رونده

توضیحات بیشتر

فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل

فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل مالی را به پوند بنویسید. بدیهی است که در صورت ناقص

توضیحات بیشتر

روتر بی‌سیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس

روتر بی‌سیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس Starry Station روتر بیسیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس روترهای بیسیم از حدود ۱۷ سال پیش پا به عرصه این دنیا گذاشتند و در این مدت اتفاقات زیادی را تجربه کردند. اما فکر نکنید که چون این فناوری

توضیحات بیشتر

Student.doc

Student.doc راهنمای استفاده از رايا مدرسه (ويژه دانش ا موزان و اوليای دانش ا موزان) ي م.۱.۲ ۱ ورود دانش ا موزان در سمت كاربر برای هر دانش ا موزی دو حالت برای استفاده از سايت وجود دارد: بخش عمومی سايت که هر دانش ا

توضیحات بیشتر

Course Plan طرح دوره درس نظریه ها الگوهای پرستاری سالمت جامعه و کاربرد آنها نیمسال اول بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دانشکده پرستاری و مام

Course Plan طرح دوره درس نظریه ها الگوهای پرستاری سالمت جامعه و کاربرد آنها نیمسال اول بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دانشکده پرستاری و مام بسمه تعالی حضرت زینب)س( ) کارشناسی ارشد طرح دوره ( الف-مشخصات کلی درس نام درس : نظریه ها الگوهای پرستاری و کاربرد آنها تعداد و نوع واحد: نظري) 1 واحد( / کارآموزی )1 واحد( نيمسال تحصيلی: اول 34-5 دروس پيش

توضیحات بیشتر

فرآیند صدور و تمدید موافقت اصولی بازدید از محل احداث طرح مراجعه به شرکت خدمات ثبت تقاضا در سامانه شرکت خدمات مشاوره مشاوره و ارایه مدارك الزم و متقاضی

فرآیند صدور و تمدید موافقت اصولی بازدید از محل احداث طرح مراجعه به شرکت خدمات ثبت تقاضا در سامانه شرکت خدمات مشاوره مشاوره و ارایه مدارك الزم و متقاضی فرآیند صدور و تمدید موافقت اصولی بازدید از محل احداث طرح مراجعه به شرکت خدمات ثبت تقاضا در سامانه مشاوره و ارایه مدارك الزم و الکترونیکی و تکمیل پرونده تکمیل فرم درخواست صدور موافقت اصولی و تحویل به کشاورزی

توضیحات بیشتر

10 نکته اساسی برای انتخاب )Keywords( کلمه کلیدی 1

10 نکته اساسی برای انتخاب )Keywords( کلمه کلیدی   1 1 انتخاب کلمه ی کلیدی مناسب مهم ترین کار برای شروع فعالیت در حوزه وب است. کلمات کلیدی می توانند ورودی سایت را هدفمند کنند و باعث سود در کسب و کار اینترنتی شوند. در ادامه به 10 نکته مهم و کاربردی برای انتخاب

توضیحات بیشتر

فرم گزارش كار هفتگي

فرم گزارش كار هفتگي قابل توجه دانشجويان متقاضی ( درس کار آموزي ) مراحل و شرح کامل وظايف دانشجويان کارآموزي 1 اخذ واحد كارآموزي در زمان ثبت نام 2 جستجو براي يافتن محلي مناسب جهت كارآموزي و كسب موافقت مديريت واحد مورد نظر.

توضیحات بیشتر

دینامیک سازه ها، پاسخ سازه در برابر زلزله

دینامیک سازه ها، پاسخ سازه در برابر زلزله در این مقاله روش های تعیین پاسخ سازه تک درجه ا زادی که در معرض نیروی زلزله ناشی از جنبش زمین قرار گرفته باشد برررسی می شود. پاسخ به جنبش زمین ناشی از زلزله در مقالات قبل پاسخ سازه در اثر نیروهای ذاتی موجود

توضیحات بیشتر

جایگاه و نقش ایرانداک در بهبود و گسترش فعالیت کتابخانه‌های موسسه‌های زیر پوشش وزارت عتف

جایگاه و نقش ایرانداک در بهبود و گسترش فعالیت کتابخانه‌های موسسه‌های زیر پوشش وزارت عتف به نام خدا سخنرانی علمی جایگاه و نقش ایرانداك در بهبود و گسترش فعالیت کتابخانه هاي مو سسه هاي زیر پوشش وزارت عتف سخنران: دکتر رضا رجبعلی بگلو استادیار پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات ایران (ایرانداك) پنلیست:

توضیحات بیشتر

بسمه تعالي دانشگاه علوم پزشكي لرستان معاونت آموزشي مركز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشكي (فرم خالصه رزومه اساتید مجتمع آموزش عالي سالمت واحد دورود سال

بسمه تعالي دانشگاه علوم پزشكي لرستان معاونت آموزشي مركز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشكي (فرم خالصه رزومه اساتید مجتمع آموزش عالي سالمت واحد دورود سال بسمه تعالي دانشگاه علوم پزشكي لرستان معاونت آموزشي مركز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشكي (فرم خالصه رزومه اساتید مجتمع آموزش عالي سالمت واحد سال 9-9 نام و نام خانوادگي: شماره شناسنامه: 5975 عنوان آخرين

توضیحات بیشتر

اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره املاک

اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره املاک اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره املا ک (موضوع مواد ٧ و ٨٠ ق.م.م.) F20-30-001 ویرایش از تاریخ : تا تاریخ: صفحه 1 از 5 این قسمت توسط اداره امورمالیاتی کشور تکمیل میشود: محل بار شماره اظهارنامه: نسخه اظهارنامه:

توضیحات بیشتر

برنامه دروس دوره کارشناسی

برنامه دروس دوره کارشناسی ربانهم ردوس دوره کارشناسی )مهندسی عمران ) )ورودیهای و بعد از آن( های درسی: تعداد کل های درسی این مجموعه به شرح زیر می باشد: مطابق مصوبه شواری عالی انقالب فرهنگی دروس عمومی دروس پایه 68 دروس اصلی و تخصصی

توضیحات بیشتر

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي معاونت درمان دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني بازديدهاي مديريتي ايمني بيمار (Patient Safety Executive Walk

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي معاونت درمان دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني بازديدهاي مديريتي ايمني بيمار (Patient Safety Executive Walk وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي معاونت درمان دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني بازديدهاي مديريتي ايمني بيمار (Patient Safety Executive Walk-Rounds) ترجمه : فرناز مستوفيان كارشناس مسئول ايمني

توضیحات بیشتر

کفایت و کمیت بروندادهای رساله دکتری

کفایت و کمیت بروندادهای رساله دکتری کارگاه آموزشی تعالی کیفیت پژوهش دانشگاهی حوزه معاونت پژوهشی دانشگاه اصفهان چرا بايد تحقیق/پژوهش انجام دهیم عوامل داخلی: عالقه شخصی )حس رضايتمندي و کنجکاوي( حس بلند همتی/جاه طلبی قوي عوامل خارجی: مدرک تحصیلی

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation صنعت توزیع برق رکن اساسی در مدیریت انرژی صنعت برق محمودرضا حقی فام مزایای بهبود بهره وری انرژی در صنعت برق -1 تأمین مشترکین بیشتر با ظرفیت موجود 2- کاهش رشد تقاضای برق و در نتیجه کاهش نیاز به سرمایه گذاری

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation مدیریت عملیات جلسه اول مقدمه ای بر مدیریت عملیات و زنجیره تأمین استاد دکتر سید امیر رضا ابطحی عضو هیأت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی اهداف آموزشی مدیران عملیات و زنجیره تأمین چه می کنند حوزه های

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Farsi translation.docx

Microsoft Word - Farsi translation.docx ا س الم ج ه ا ن د ر پیشرفت و ت و س ع ه ح س ی ن ع س ک ر ی ح س ی ن م ح م د خ ا ن ل ی ز ا میدین ف ص ل ی ک م - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - م ق د م ه عصر طالیی ا س ال

توضیحات بیشتر

راهنماي ثبت نام دانشجويان مهمان.docx

راهنماي ثبت نام دانشجويان مهمان.docx راهنماي ثبت دانشجویان نام مهمان (ترم تابستان) دانشجویان سایر دانشگاه ها (غیر از دانشگاه اصفهان) که تمایل دارند یک یا چند واحد درسی را بعنوان مهمان ترم تابستان در دانشگاه اصفهان اخذ نمایند برابر مقررات

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Dokument7

Microsoft Word - Dokument7 پ س. باره گذار د ر به سوسیالیسم دولت کارگري و مصاحبه صادق ا ف ر و ز ب ا م ح م د رضا شالگونی ح د و د ب ی س ت س ا ل ق ب ل ر ف ی ق م ح م د ر ض ا ش ا ل گ و ن ی م ق ا ل ه ا ي ن و ش ت ت ح ت ع ن و ا ن» ا خ ت

توضیحات بیشتر

Barns rätt enligt FN:s barnkonvention - persiska

Barns rätt enligt FN:s barnkonvention - persiska حقوق کودک مطابق کنوانسیون کودک سازمان ملل یک استاندارد برای دورنمای وضعیت کودک که توسط واحد توانبخشی و تندرستی در ناحیه یوتالند غربی با همکاری NOBAB تدوین شده است واحد توانبخشی و تندرستی در ناحیه یوتالند

توضیحات بیشتر

5G به کمک شهرداری ها می آید

5G به کمک شهرداری ها می آید هر چند تحقق کامل رشد اقتصادی و صرفه جویی در هزینه ها با استفاده از راهکارهای شهر هوشمند روی زیرساخت 5G انجام خواهد شد اما همه اینها بستگی به این دارد که چگونه شبکه های 5G به طور محلی مستقر شده و به چه

توضیحات بیشتر