فصلنامه انسان و محیط زیست شماره 19، زمستان 90

اندازه: px
شروع نمایش از صفحه:

Download "فصلنامه انسان و محیط زیست شماره 19، زمستان 90"

رونوشت

1 فصلنامه انسان و محیط زیست شماره 49 تابستان 98 گیاهپاالیی: فناوری پاالیش خاکهای آلوده به فلزات سنگین آزاده صالحی 1 * تاریخ دریافت: 1396/05/21 تاریخ پذیرش: 1396/07/19 چکیده فناوری گیاهپاالیی یک فرآیند پایدار ارزانقیمت و دوستدار محیطزیست است که استفااده وتماا از گیانتان و می روارگتاییمانتا را بترای پاالیش بسفرنای آلمده فرانم میسازد. از میان روشنای مخفلف گیاهپاالیی سه روش وثبیت استفخرا و وعتدید گیتانی بترای پتاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین ب ار میروید. وملید زیومده باال سیسفم ریشهای خمب ومسدهیاففه و یک سیسفم دفاعی قمی مهموترین مدیارنای کلی گیانان برای ممفقیت در فرآیند گیاهپاالیی خاکنای آلمده به فلمات سنگین میباشد. یفایج پژونشنای مفددد یشتان داده است که در بین گیانان مخفلف گمیهنای درخفی به ویژه گمیهنای وندرشد مفدلق به خایماده Salicaceae )صنمبرنا و بیدنا( گمینهنای مناسبی برای اسفااده در فرآیند گیاهپاالیی میباشند. بهطمریکه این گمیهنای درخفی زیومده زیادی وملید میکنند یسبت به گمیتهنتای زراعی و مرودی منابع غذایی برای چهارپایان ییسفند سیسفم ریشهای ومسده یاففهای برای جذب فلتمات ستنگین از ختاک داریتد و میتمان وبخیر و ودرق زیاد در آننا ممجب افمایش جریان آب در درخت و ایفقال فلمات به ایداانای نمایی میگردد. برای افتمایش کتارایی فرآینتد گیاهپاالیی خاکنای آلمده به فلمات سنگین و نیکنای مفدددی چمن اسفااده از گیانان وراریخفه افمایش زیستفرانمی فلمات ستنگین افمایش رشد و وملید زیومده گیاه و اسفااده از می روارگاییمانا پیشنهاد شده است. در یهایت از آیجاییکه طی فرآیند گیاهپتاالیی زیوتمده گیانی آلمده وملید میشمد مدیریت و دفع مناسب آن ضرورت دارد. در این مطالده فرآیند گیاهپاالیی به عنمان یتک فنتاوری پایتدار بترای پاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین از جنبهنای مخفلف ممرد بحث و بررسی قرار میگیرد. کلمات کلیدي: پاالیش سبم فلمات سنگین خاک آلمده وثبیت گیانی اسفخرا گیانی. 1- اسفادیار پژونشی ممسسه وحقیقات جنگلها و مراوع کشمر سازمان وحقیقات آممزش و ورویج کشاورزی وهران ایران. *)مسمول م اوبات(

2 Human & Environment., No. 49, Summer 2019 Phytoremediation: A Remediation Technology of Heavy Metal Contaminated Soils Abstract Azadeh Salehi 1* (Corresponding Author) Phytoremediation is a sustainable cost effective and ecofriendly technique that employs plants and microorganisms for the cleanup of contaminated environments. Among different techniques of phytoremediation, three methods include phytostabilization, phytovolatilization and phytoextraction are used for the removal heavy metals from contaminated soils. Capability of accumulating high levels of heavy metals, large biomass production, the extensive root system, strong defense system and no entrance of produced biomass to food chain are the most important properties of suitable plants for phytoremediation of heavy metal contaminated soils. The results of several studies have shown that among different plants, the family Salicaceae is attended as suitable candidates for phytoremediation of heavy metal contaminated soils due to fast growth, wide-spreading root system, metal tolerance and ability to accumulate heavy metals. Various techniques to enhance of phytoremediation efficiency of heavy metal contaminated soils have been subjected such as the use of transgenic plants, increase of bioavailability of heavy metals in soil, increase of plant growth and biomass production and the use of microorganisms. Finally, since lot of biomass is produced during this process, it needs proper disposal and management. In this study, the phytoremediation is discussed as a sustainable technology for remediation of heavy-metal contaminated soils from different aspects. Key Words: Phytoremediation, Heavy Metals, Contaminated Soil, Phytostabilization, Phytoextraction 1- Assistant Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, I.R. Iran. *(Corresponding Author)

3 29 گیاهپاالیی: فناوری پاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین... مقدمه فلمات سنگین جمء آالیندهنتای غیرآلتی بتمده و متیوماینتد در نر کجای طبیدت در اکمسیسفمنای آبتی و ختاکی و یفتی در اومسار ممجمد باشند. آلمدگی خاک با فلمات ستنگین از طریتق فرسایش طبیدی سنگنا و فدالیتنتای بشتر از قبیتح ایفتراق سمختنای فسیلی اسفخرا مدادن وعایه سنگنتای یتاوی فلتتم دفتتع کنفرلشتتده و یشتتده پستتابنتتا استتفااده از کمدنای شیمیایی آفتکشنا یشرهکشنا و مماد ریگی اوااق میاففد )1(. در چند دنه اخیر آلمدگی خاک با فلمات ستنگین به دلیح پایداری طمالییمدت فلمات سنگین در خاک و وتاییرات زیانبار بماشناخفی وبدیح به یک بحران زیستتمحیطتی شتده است )2(. روشنای فیمی ی و شیمیایی مفدددی برای پتاالیش خاکنای آلمده به فلمات ستنگین وجتمد دارد کته اغلتب آننتا عالوه بر نمینه زیاد منجر به وخریب ساخفار فیمی ی و شیمیایی و فدالیتنای ییاوی خاک میشمید )3( بنابراین بهفر استت وتا ید مم ن از روشنای زیسفی مناسب طبیدی مقرونبهصترفه و در محح اسفااده شمد. فناوری گیاهپاالیی 1 در دنهنای اخیر ومجه ویتژهای را بتهعنتمان روشی مؤیر ارزانقیمت و دوستدار محیطزیست بترای یتذ جابجایی و یا غیرفدتال کتردن آالینتدهنتا از ختاکنتای آلتمده به خمد جلب کرده است. نتد اصتلی ایتن فرآینتد استفااده از پفایسیح طبیدی پمشش گیانی در جهت رفع آلمدگی آب خاک و نما از فلمات ستنگین و متماد آلتی ستمی متیباشتد. گیانتان نمیشه انمیت ودیینکنندهای در زیدگی بشر داشفهاید. گیانان از طریق فرانم کردن منابع وجدیدشدیی غتذا ستمخت و فیبتر در طتمل نتماران ستال از ممجمدیتت زیتدگی ایستان یمایتت کردهاید )4(. گیاهپاالیی که فرآیند یاصح از عمح مشفرک گیتاه و می روارگاییمانا میباشد از یظر اقفعادی قابح رقابت با ایتما روشنای پاالیش مفداول ممجتمد متیباشتد. گیتاهپتاالیی یتک فرآیند طبیدی بمده و با ایرژی خمرشیدی ایجتاا متیشتمد و بته 1- Phytoremediation صمرت در محح قابح ایجاا است در یفیجه ییازی به یاتاری یتا جابجایی خاک یدارد. نمچنین وجهیمات ممرد ییاز این روش در مقایسه با روشنای پاالیش دیگر بسیار ایدک است )5(. روشنای مخفلف گیاهپاالیی ختاکنتای آلتمده شتامح وبتدیح 4 وثبیتت گیتانی 5 و 3 وعتدید گیتانی 2 ورغیتب گیتانی گیتانی اسفخرا گیانی 6 است که سته روش وثبیتت )وثبیتت و کتانش وحرک آالینده در ختاک ومستط گیانتان از طریتق فرآینتدنای جذب رسمب و ایجاد کمتلل (( استفخرا )جتذب آالینتده از خاک ومسط ریشه گیانان و ایفقال و وجمع آننا در ایداا نمایی گیاه( و وعدید گیانی )جذب آالینتده از ختاک و ایفقتال آننتا به صمرت بختار بته جتم( بترای پتاالیش ختاکنتای آلتمده بته فلمات سنگین ب ار میرود )4(. ایده اسفااده از گیانان برای جذب آالینتدهنتا بترای اولتین بتار در سال 1983 ومسط Cheney مدرفی شد اما سابقه استفااده از این روش به یدود 300 سال قبح باز میگردد )6(. این روش در سالنای اخیتر بته دلیتح یتداقح عتمارت زیستتمحیطتی عدا ییاز به پرسنح وخععی و وجهیمات گران قیمت نمینهنای پایین وملیدات گیانی قابح بازیافت اسفااده از آن بهصتمرت در محح و در مقیاس وسیع ومجه زیادی را بته ختمد جلتب کترده است )7(. پژونشنای مفددد ایجاا شده بیانگتر آن استت کته گیانان مخفلف یظیر گمیهنای زراعی مرودی و درخفی قادر بته جذب فلمات سنگین از محیط کشت خمد میباشند. لی ن اغلب گیانان بیشایباشفهگر فلمات سنگین مفدلق به گمیهنای زراعی و مرودی نسفند. گیانان بیشایباشفهگر قادر به وجمتع مقتادیر باالی فلمات سنگین در برگنای خمد میباشند )8(. برای مثال گیانتتتتتتتایی چتتتتتتتمن Thlaspi caerulescens Astragalus Holumaniastrum robertii 2- Phytotransformation-Phytodegradation 3- Rhizodegradation-Phytostimulation 4- Phytovolatilization 5- Phytostabilization 6- Phytoextraction

4 فعلنامه ایسان و محیط زیست شماره 49 وابسفان 98 صالحی 30 )P. nigra( و وبریتمی )21( )S. alba( و بید ساید )densa و سلیدار alba(.p( )5( میباشد. پژونشنای خارجی مفدتدد ییم ممید ومایایی گمیهنای درخفی مفددد در پتاالیش بستفرنای آلمده به فلمات سنگین میباشتد کته در ایتن زمینته متیوتمان بته یاففتهنتای محققینتی چتمن Lingua و نم تاران )22( Ma و نم تاران )24( و Pietrini )23( و نم اران Borghi و نم تاران )25( )بتر روی کلتننتای مخفلتف صتنمبر و بیتد( )Eucalyptus globulus( )26( و نم تتاران Arriagada Betula Betula ( )2( Kieliszewska-Rokicka و Bojarczuk )pendula وFerna ndez و نم تتتتاران )27( ( )celtiberica اشاره کرد. در یقیقتت ایجتاد یتک شتالمده صتحیق بترای وحقتق ران تار اکملتمژی ی "گیانتان بترای ستیاره ستالم" در مقیتاس جهتایی ضروری به یظرمیرسد که وحقق این ران ار ییاز به آشتنایی بتا مبایتث متروبط بتا انمیتت گیانتان بترای زیستتکتره دارد. از آیجاییکه گیاهپاالیی بهعنمان یک فناوری پایدار ارزانقیمتت و دوستتدار محتیطزیستت کته براستاس استفااده مستفقیم از گیانان زیده برای پاالیش بسفرنای آلمده بنا یهاده شده امتروزه ممضم وحقیقاوی مهمی را در پتژونشنتای گیتانی بته ختمد اخفعاص داده است از اینرو در مطالده یاضر گیتاهپتاالیی بته عنمان فناوری پاالیش ختاکنتای آلتمده بته فلتمات ستنگین از جنبهنای مخفلف ممرد بررسی و مطالده قرار گرفت. آلودگی خاک با فلزات سنگین فلمات سنگین به عناصری با خعمصیات فلمی گافه میشمد که عدد اومی آننا بیشور از 20 و وزن مخعمص آننا بتیشوتر از 5 گرا بر ستایفیمفرم دتب باشتد. وتا کنتمن 60 فلتم ستنگین شناسایی شده است و در این میان فلتمات گتران قیمفتی ماینتد پالوین یقره و طال ییتم یافتت متیشتمد )28(. برختی از فلتمات سنگین یظیر روی )Zn( م( )Cu( آنن )Fe( منگنم )Mn( و یی ح ( )Ni جمء عناصر ضروری و ماید در فیمیملمژی گیانان و جایمران نسفند. این عناصر در کاوالیم آیمیمی ایفقال ال فترون مفابملیستتم استتیدنای یمکل.یتتک و... یقتتش داریتتد )29(. با این وجمد مقدار بیش از یتد ییتاز یتک عنعتر ضتروری ییتم Sebertia و Berkheya coddii racemosus acuminate به عنمان گیانان بیشایباشفهگر فلتمات ستنگین مدرفی شدهاید )9 10(. اما با ومجه به رشتد کتم ایتن گیانتان زیومده کح وملید شده محدود بمده و در یفیجه جرا کلی فلمات وجمعیاففه پایین خماند بمد )4(. در مقابح گمیهنای درخفی دارای صاات ویژهای میباشتند کته آننا را برای جذب آالیندهنا از محیط رشد مناستب متیستازد. برای مثال گمیهنای درخفی زیوتمده زیتادی وملیتد متیکننتد یسبت به گمیهنای زراعی و مرودی منابع غذایی برای چهارپایان ییستتفند سیستتفم ریشتتهای ومستتده یاففتتهای بتترای جتتذب فلمات سنگین از خاک داریتد و میتمان وبخیتر و ودترق زیتاد در آننا ممجب افمایش جریان آب در درختت و ایفقتال فلتمات بته ایداانتای نتمایی متیگتردد )5(. در بتین گمیتهنتای درخفتی گمیهنای مفدلق به ختایماده Salicaceae از قبیتح صتنمبرنا و بیدنا یه ونها به دلیح رشد سریع و وملید زیومده بتاال سیستفم ریشهای عمیق و گسفرده و جذب باالی آب )11( بل ه به دلیح مقاومت و ظرفیت ایباشت باالی فلمی و ایجاد کلننتای اصتال شده مفددد از این خایماده گمینهنای ایدهآلی برای گیتاهپتاالیی خاکنای آلمده به فلمات سنگین مدرفی شدهایتد )4 13(. 12 بهطمریکه Fischerova و نم تاران )14( در بررستی ختمد یشان دادید که ومایایی پاالیش خاک آلتمده بته فلتمات ستنگین کادمیم سترب آرستنیک و روی در Salix dasyclados بته ماینتد گیانتان بتیشایباشتفهگتر Arabidopsis halleri و Thlaspi caerulescens بمد. وحقیقات ایجاا شده در داخح کشمر ومسط محققین مخفلف ییتم یتاکی از ومایتایی استفقرار و پفایسیح گیاهپاالیی خاکنای آلمده به فلمات سنگین گمیهنتای درخفی مفددد یظیر زیفمن ).L )Olea europea )15( کتا وهتتتران eldarica( )Pinus )16( اقاقیتتتا ( Robinia )Quercus brantii( بلمط ایرایتی )17( )pseudoacacia و پستفه ویشتی atlantica( )Pistacia )18( اکتالیلفمس Morus ( ومت ساید )19( )Eucalyptus occidentalis( )alba و ستتتلیدار alba( )P. )20( زبتتتان گنجشتتتک Ulmus ( یتتارون چفتتری )Fraxinus rotundifolia(

5 31 گیاهپاالیی: فناوری پاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین... میوماید ایر مخربی بر رشد و یمم ممجمد زیتده داشتفه باشتد. از سمی دیگر فلمات ستنگینی چتمن کتادمیم )Cd( جیتمه )Hg( سرب )Pb( و آرسنیک ( )As نیچ یقش مایدی زیستفی یداریتد )30(. از دالیح ستمیت فلتمات ستنگین بترای ممجتمدات زیتده میومان به ایجاد ونش اکسیداویم در یفیجه وحریک رادی النای آزاد اوعال به ممل ملنای آلی و وخریب آننا جایگمینی دیگر فلمات ضروری در ریگدایهنا یا آیمیمنا و وخریب کتارکرد آننتا اوعال بته گتروهنتای ستملایدریح در پتروو.یننتا و در یفیجته برنمزدن ساخفار و کارکرد پتروو.یننتا و... اشتاره کترد )31(. فلمات سنگین جمء آالیندهنای غیرآلی نسفند و متیوماینتد در نر کجای طبیدت در اکمسیسفمنای آبتی و ختاکی و یفتی در اومستتار ممجتتمد باشتتند. در واقتتع فلتتمات ستتنگین بتترخال آالیندهنای آلی از یظر شیمیایی قابح وجمیه ییسفند. ی ی از مهمورین منابع طبیدی فلمات سنگین خاک سنگ بسفر است. بهطمریکه ورکیب و غلظت طبیدی فلمات سنگین ممجمد در خاک به یم مماد مادری و شرایط آب و نمایی طتی فرآینتد نتتمازدگی بستتفگی دارد )32(. از ستتمی دیگتتر فدالیتتتنتتای کشاورزی صندفی و شهری بشر ییتم منجتر بته افتمایش ستطق فلتمات ستنگین در زیستتبتما متیشتمد )1(. منتابع آلتمدگی فلتمات ستنگین در کشتاورزی شتامح معتر کمدنتای آلتی و مددیی کاربرد آنک برای افمایشpH خاک لجن فاضتالب آب آبیاری آفتکشنا و... میباشد. کمدنتای مدتدیی بتهخعتمص کمدنای فسااوه دارای مقادیر مفااووی از فلتمات ستنگین روی سرب یی ح کروا و کادمیم نستفند. نمچنتین کتمد دامتی از کبالت م( روی و منگنم و لجتن فاضتالب از مت( کتادمیم یی ح سرب کروا و روی غنی میباشد )28(. نتر چنتد مقتدار فلماوی که به خاکنا اضافه میشمید بهطتمر مدمتمل در مقتادیر کم است اما باید به این واقدیت ومجته کترد کته کتاربرد م ترر کمدنا در ممار و مایتدگاری طتمالییمتدت فلتمات ستنگین در خاک در درازمدت منجر به آلمدگی خاک میشمد. منابع صندفی آلمدگی فلمات سنگین شتامح استفخرا مدتادن و بازیافت فلمات صنایع پالسفیکستازی یستاجی و فمالدستازی کارخایهنای ذوب و اسفخرا فلمات فرآوری کاغذ پاالیشگاهنتا و... میباشد. در واقع صنایع مخفلف بسفه به فدالیت خمد منجر به ورود فلمات سنگین به محیطزیست میشتمید بتهطتمریکته طی 100 سال اخیر صتنایع ستهم عمتدهای در افتمایش ستطق فلمات سنگین زیستبما داشفهاید. در واقع ومتاا فلماوتی کته از مدادن اسفخرا میشمید در یهایت در زیستبما پراکنده شتده و عممما" به آب و خاک راه مییابند )33(. منابع شهری فلتمات سنگین شامح خاکسفر یاصح از ستمزایدن و دفتن زبالتهنتا در خاک وملید ایرژی از سمختنای فسیلی )ذغال سنگ و یاتت( منابع یاصح از اش ال مخفلف یمح و یقح و... متیباشتد )28(. از سمی دیگر با ومجه به کمبمد منابع آبی در منتاطق خشتک و ییمه خشک و افمایش ییاز بته آب آبیتاری لجتن فاضتالبنتا و پسابنای صندفی و شهری به عنتمان منتابدی عمتده بترای آب انمیت یاففهاید )17(. ی ی از محدودیتنای عمده در استفااده از این پسابنا و لجننا در کشتاورزی افتمایش غلظتت فلتمات سنگین در خاک است )16(. قمایین و اسفایداردنای مفدددی برای ودیین غلظت مجاز فلتمات سنگین در خاک ودیین شده است که این قمایین و اسفایداردنا به عنمان راننمایی برای ارزیابی ستطق آلتمدگی در ختاک ب تار میروید. در جدول 1 مفمسط غلظت جهایی فلتمات ستنگین در خاک و ریجی از یداکثر غلظت مجاز فلتمات ستنگین در ختاک کشاورزی و نمچنین ریج طبیدی فلمات سنگین در بافت گیانی آمده است )8(. روشهاي پاالیش خاک آلوده به فلزات سنگین با ومجه به اینکه ختاکنتای آلتمده بته فلتمات ستنگین بترای کشاورزی و سایر کاربرینا مناسب یمیباشند از این رو پاالیش خاکنتای آلتمده از انمیتت زیتادی برختمردار استت. در واقتع جابجایی یذ و یا وخایف ایر آالیندهنای زیستتمحیطتی بتر پایه روشنای علمی و پژونشی پیشرففه یک ضرورت محستمب میشمد. فلمات سنگین بهطمر شیمیایی قابح وجمیه یمیباشند و باید به طمر فیمی ی جابجا شده و یا به صمرت آلتی درآینتد )1(. در کح خاک آلمده به فلمات سنگین را میوتمان بته روشنتای

6 فعلنامه ایسان و محیط زیست شماره 49 وابسفان 98 صالحی 32 فیمی ی شیمیایی و زیسفی پتاالیش کترد کته ایتن روشنتای پاالیش به دو گروه عمده وقسیمبندی میشمید )7(: 1( پتاالیش در محتح 1 و 2( پتاالیش ختار از محتح. 2 در پتاالیش در محتح پاکسازی خاک آلمده بدون یااری جابجتایی و ایفقتال ختاک صتمرت متیگیترد امتا در پتاالیش ختار از محتح الزا استت خاک آلمده به فلمات سنگین را یاتاری و در جتای دیگتر دفتن کرد که این امر خطر ایفقتال آلتمدگی بته منتاطق دیگتر را بتاال خماند برد )34(. در واقتع پتاالیش در محتح ممایتای مطلتمبی یسبت به پاالیش خار از محح یظیر یاظ زیستتبتما کتانش دستخمردگی خاک و کانش نمینهنای پاالیش خاک دارد. روش پاالیش فیمی ی خاک مبفنی بر اسفااده از عمامح فیمی تی و م اییستمنتایی یظیتر گترا کتردن ستمزایدن نتمادنی و... میباشد. در مقابح در پاالیش شیمیایی با اسفااده از یاللنتا و ورکیبات شیمیایی شسفشمی ختاک و ییتم ایجتاا فرآینتدنای اکسایش و کانش جداسازی رسمب و یا وبدیح آالیندهنا ایجاا میشمد )35(. پاالیش فیمی ی و شتیمیایی ختاک گرچته متمیر میباشد ولی در اکثر ممارد گران بمده و ییازمند ییروی کار زیاد و نمینتهنتای مهندستی قابتح وتمجهی استت. عتالوه بتراین و نیکنای بهکار رففه در این یم پتاالیشنتا ستبب ویییترات فیمی ی شیمیایی و زیسفی خاک شده و کاربری اراضی را برای رشد گیاه و وملید محعمالت کانش متیدننتد. نمچنتین ایتن روشنا در سطم به یسبت کمچک قابتح استفااده بتمد و بترای مناطقی با وسدت زیاد یامناسب متیباشتند )3(. بنتابراین بهفتر است وا ید مم ن از روشنای طبیدی و زیسفی اسفااده شتمد. 3 فرآینتتدی استتت کتته از ممجتتمدات زیتتده پتتاالیش زیستتفی )باکفرینا قارچنا جلبکنا پالی فمننا پروومزوآنا و گیانان( برای پاالیش خاکنا و آبنای آلتمده استفااده متیشتمد )36(. 3- Bioremediation 1- In-situ 2- Ex-situ

7 33 گیاهپاالیی: فناوری پاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین... فلز سنگین آرسنیک )AS( کادمیم )Cd( کبالت )Co( کروا )Cr( جیمه )Hg( مملیبدن )Mo( یی ح )Ni( سرب )Pb( م( )Cu( روی )Zn( منگنم )Mn( جدول 1- متوسط غلظت فلزات سنگین در خاک و گیاه )8( متوسط غلظت جهانی فلزات سنگین در خاک )mg/kg( رنجی از حداکثر غلظت مجاز فلزات سنگین در خاک کشاورزي )mg/kg( رنج طبیعی فلزات سنگین در بافت گیاهی) mg/kg ( 1-1/7 0/0-05/2 0/02-1 0/1-0/5-0/5-2 0/ / /83 0/41 11/3 59/5 0/07 1/ / گیاهپاالیی فناوری پاالیش خاک با محمریت گیاه با یاا گیاهپاالیی بخشی از پتتاالیش زیستتفی استتت کتته در آن بتتا استتفااده از گیانتتان و بتترنمکتتنش مثبتتت و نمیتتاری بتتا ممجتتمدات زیتتده ختتاک آالیندهنای آلی )آفتکشنا متماد مناجتره ورکیبتات محتافظ چتمب شتمیندهنتای کلتری و...( و غیرآلتی )فلتمات ستنگین رادیمیمکلیدنا و ورکیبات دیگری یظیتر Cl O 4 PO 4 NO 3 NH 4 و...( از بسفر آلمده به صمرت در محح و خار از محتح پتاالیش میشمید )26(. ایده اسفااده از گیاه برای جذب و برداشت فلمات و ستایر آالینتدهنتا بترای اولتین بتار در ستال 1983 ومستط Cheney مدرفی شد اما سابقه اسفااده از این روش به یتدود 300 سال قبح باز میگردد )6(. این روش در سالنای اخیر بته دلیح یداقح عتمارت زیستت محیطتی عتدا ییتاز بته پرستنح وخععی نمینهنای پتایین وملیتدات گیتانی قابتح بازیافتت و اسفااده از آن بهصمرت در محح ومجه زیادی را بته ختمد جلتب کرده است )37( و وحقیق بتر روی گمیتهنتای گیتانی مناستب جهتت اصتال بستفرنای آلتمده نمچنتان ادامته دارد. در واقتع گیانان با آب و خاک از طریق ریشهنا و با نما از طریق برگنتا در وماس بمده و بنابراین نمزمان با سه محیطزیست مخفلف در یال فدح و ایادال و واییر مفقابتح متیباشتند. وتاییرات مفقابتح می روبی- خاک- گیاه فرآیندنای منحعتر بته فتردی را ایجتاد میکند کته کتح مفابملیستم گیتانی و نمچنتین ویییتر شت ح آالینده را وحت واییر قرار میدنند. سیسفم ریشهای ومسدهیاففه ییم به گیانان اجازه میدند کته منتاطق بمرگتی از ختاک را در عمقنای مخفلف کنفرل کنند. نمچنین سطم بمرگ برگنای گیانان جذب آالیندهنا از نما را ام انپذیر میستازد و در کتح میومان گات گیانان دسفگاهنای ممرد ییاز برای مجممعه کامح فرآیندنای بیمشیمیایی و فیمیملمژی ی دفتع مستمممیت را دارا میباشند. در جدول 2 برورینا و کاسفینتای ایتن فنتاوری بته اخفعار آمده است. روشنای مخفلف گیاهپاالیی خاکنای آلمده شامح وبدیح گیانی ورغیتب گیتانی وعتدید گیتانی وثبیتت گیانی و استفخرا گیتانی استت کته در شت ح 1 و جتدول 3 خالصهای از آننا ذکر شده است )4(.

8 فعلنامه ایسان و محیط زیست شماره 49 وابسفان 98 صالحی 34 برتريها جدول 2- برتريها و کاستیهاي فناوري گیاهپاالیی )7( کاستیها کارایی در پاالیش طیف وسیدی از آالینتدهنتا )آلتی و غیتر آلتی( و مناطق آلمده قابلیت پاالیش در محح و خار از محح کانش میمان وخریب خاک یسبت به روشنای سنفی پاالیش خاک کاربرد این فناوری در مقیاس وسیع باعث ذخیتره ایترژی خمرشتید میشمد. نمینهنای کم )یداقح یتک دنتم نمینتهنتای روشنتای مرستما پاالیش( کارایی این فناوری بیشور و در مقابح وخریب آن کمور است. عدا ییاز به وجهیمات گران قیمت و افراد مفخعص سازگار با زیستبما و از منظر عمممی خمشایندور کانش یجم ضایدات و زبالهنای باقیمایده )بیش از 95 درصد( پاالیش منطقه آلمده مم ن است مدت زمان زیادی طمل ب شد. محدود بمدن پاالیش به محدوده ریشهدوایی گیانان پاالینده محعمل فرآیند گیاه پاالیی مم ن است در گروه زبالهنای خطریاک قرار گیرد. یگرایی از بابت معر گیانان آلمده و در یفیجه ایفقتال آالینتده بته زیجیره غذایی ام ان رناسازی مجتدد آالینتدهنتای ایباشتفه شتده در گیانتان در زیستبما محدود بمدن به مناطقی با غلظتنای پایین و مفمسط آالینده واییر ایفمالی گمیهنای غیر بممی بر ونم زیسفی منطقه مم ن است ومایایی پاالیش %100 آالیندهنا را یداشفه باشد. به سازگاری گیاه پاالینده با شرایط منطقه آلمده بسفگی دارد. جدول 3- خالصهاي از روشهاي مختلف گیاهپاالیی خاک آلوده )4( مکانیسم پاالیش وبدیح گیانی ورغیب گیانی وعدید گیانی وثبیت گیانی اسفخرا گیانی هدف فرآیند جذب وجمع و ویییر ش ح کامح یا جمئی ممل ملنای آالیندهنای آلی در بافتنای گیانی وجمیه و وخریب می روبی آالیندهنای آلی خاک از طریق افمایش کربن آلی خاک جمدیت باکفرینا و قارچنای ریشه و ورشحات یا آیمیمنای گیانی رنا شده از یاییه ریشه جذب آالیندهنای آلی و غیرآلی از خاک ومسط گیانان و ایفقال آننا به صمرت بخار به جم وثبیت و کانش وحرک آالینده در خاک ومسط گیانان از طریق فرآیندنای جذب رسمب و ایجاد کملل ) جذب آالیندهنا )اغلب فلمات( از خاک بمسیله ریشه گیانان و ایفقال و وجمع آننا در ایداا نمایی گیاه گیاهپاالیی خاکهاي آلوده به فلزات سنگین از میتان روشنتای مخفلتف گیتاهپتاالیی سته روش وثبیتت اسفخرا و وعدید گیانی بترای پتاالیش ختاکنتای آلتمده بته فلمات سنگین ب ار میرود. تثبیت گیاهی وثبیت گیتانی براستاس ومایتایی گیانتان در وثبیتت و کتانش وحرک فلمات و ورکیبات شیمیایی آبگریم در ختاک رستمبات و لجن از طریتق فرآینتدنای جتذب رستمب و ایجتاد کمتلل ( اسفمار میباشد. با کتاربرد ایتن روش از ایفقتال آالینتدهنتا بته آبنای زیرزمینی جلمگیری متیشتمد. افتمون بتر آن استفقرار پمشش گیانی و ریشهدوایی آن با جلمگیری از فرسایش بادی از پخش شدن آالیندهنا میکاند. در واقع این روش شب ه ختاک را وثبیت کرده و فرسایش خاک و جابجایی آالیندهنا را کتانش میدند. یجم و وراکم ریشهنا در ختاک یتک عامتح اصتلی در

9 35 گیاهپاالیی: فناوری پاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین... کارآیی ایتن روش محستمب متیشتمد. در ایتن روش در برختی متمارد گیانتان بته دلیتح ودترق مقتادیر زیتاد آب بتا کنفترل نیتتدرولی ی از یرکتتت شتتیرابهنتتای آلتتمده بتته ستتمی آبنای زیرزمینی یا سایر منابع آبی ییتم جلتمگیری متیکننتد. وثبیت گیانی به ویژه در مماردی که سطق آلمدگی پایین بمده و یا در آلمدگینای گسفرده که سایر روشنای پتاالیش در محتح کارآمتد ییستت بهفترین ران اراستت. در منتاطقی کته غلظتت آالیندهنا باال باشد اجرای وثبیت گیانی به دلیح ستمیت زیتاد مم ن است با مش ح مماجه شمد کته در ایتن صتمرت افتمودن بهسازنای خاک از جمله عناصر غذایی آنک متماد آلتی کتمد ییمایی کملمست و... ومصیه میشمد )4(. شکل 1- روشهاي مختلف گیاهپاالیی خاکهاي آلوده )شکل فوق بیانگر این مطلب است که روشهاي مختلف گیاهپاالیی در کدام قسمت گیاه اتفاق میافتد.( استخراج گیاهی اسفخرا گیانی مربمط به جتذب آالینتدهنتا )اغلتب فلتمات( از خاک رسمبات و لجننای آلمده بمسیله ریشه گیانان و ایفقال و وجمع آننا در ایداا نتمایی گیتاه متیباشتد. استفخرا گیتانی کارآمدورین روش گیاهپاالیی در یذ فلمات از خاکنای آلتمده است. در واقع در یفیجه فرآیند جذب فلمات در گیتاه ایباشتفه و به زیومده گیاه اضافه میشتمید. گیانتایی کته بترای استفخرا گیانی ب ار متیرویتد بایتد پتنج ویژگتی اصتلی داشتفه باشتند: 1( وحمح بته ستطم بتاالی فلتمات ستنگین در محتیط رشتد 2( پفایسیح وجمع فلمات سنگین 3( یرخ رشد سریع 4( وملیتد زیومده باال 5( سیسفم ریشهای گسفرده و عمیق )38(. کارایی روش اسفخرا گیانی مفایر از گمیه گیانی زیستفرانمتی فلتم برای ریشه گیاه پاالینده جذب فلم بمسیله ریشه ایفقتال فلتم از ریشه به ایداا نمایی و وحمح گیاه به ونش فلم سنگین میباشتد )39(. در واقع اسفااده از گیانتان چنتد ستاله ستریعالرشتد بتا سیسفم ریشهای ومسدهیاففته و زیوتمده نتمایی ایبتمه بتیش از سایر گیانان در روش اسفخرا گیانی میومایتد باصترفه باشتد. البفه گیانایی با وملید زیومده پایین اما با پفایسیح وجمع بتاالی فلمی )گیانان بیشایباشفهگر( ییم میومایند با ممفقیتت در ایتن

10 ( فعلنامه ایسان و محیط زیست شماره 49 وابسفان 98 صالحی 36 روش اسفااده شمید. در واقع برخی از گیانان عالی ران ارنتایی برای مقاومت به ونش یاشی از فلمات سنگین دارید کته آننتا را قادر به رشتد و یمتم در ختاکنتای آلتمده بته فلتمات ستنگین میسازد. برای مثال در گیانان فلمدوست 1 وجمع غیرستمی فلتم در برگنا وثبیت فلم در ریشه و یا ستمیتزدایتی فلتم بمستیله خمان برگنا از جملته ران ارنتای ایفمتالی مقاومتت بته فلتم سنگین است. دریالیکه در گیانان شبهفلمدوستت 2 وثبیتت فلتم بیشور در ریشه صمرت میگیرد )40(. تصعید گیاهی وعدید گیانی عبارت است از استفااده از گیانتان بترای جتذب آالیندهنای آلی و غیرآلی از آب و خاک و ایفقال آننا بهصتمرت بخار به جم. ورکیبتات آزاد شتده پت( از وعتدید مم تن استت ومسط رادی النای آزاد ممجمد در جم وجمیه شده و یا بهصمرت آالینده در نما باقی بمایند که در ایتنصتمرت بته دلیتح پختش آالینده در یجم بمرگ مم ن است از خطر آننا کاستفه شتمد. این روش آالیندهنا را از زیستبما یذ یمیکند بل ه میومایتد آننا را از آب و خاک به نما منفقح کند. در واقع وعدید گیانی بترای جلتمگیری از پختش آالینتده در درون ختاک و آلتمدگی آبنای زیرزمینی ومصیه میشمد. وعدید گیانی اولین بار برای برداشفن جیمه اسفااده شد )7(. نمچنین گمارشتاوی مبنتی بتر وعدید گیانی وریکلرواویلن )TCE( بهوستیله صتنمبر وبریتمی )41( مفیحوفریآریبمویتحاوتر )MTBE( بتهوستیله اکتالیلفمس )42( سلنیما بهوسیله خردل نندی )43( و مفیح جیمه بمسیله ونباکم )44( و صنمبر وبریمی )45( وجمد دارد. برای افمایش کارایی فرآیند گیاهپاالیی در خاکنتای آلتمده بته فلتمات ستنگین و ینتکنتایی از قبیتح 1( استفااده از گیانتان مهندسی ژیفی ی شده به کمتک ژننتای بتیشایباشتفهگتر یتا گیانایی با خاصیت وحمحپذیری باال به فلمات ستنگین و وملیتد زیومده باال که بفماینتد در شترایط آب و نتمایی مخفلتف رشتد کنند و به طمر غیرطبیدی قابلیت وجمتع مقتادیر بتاالی فلتمات ستنگین را داشتفه باشتند 2( افتمایش زیستتفرانمتی فلتمات ستنگین در ختاک بترای جتذب ومستط گیتاه 3( استفااده از ونظیمکنندهنای رشد گیانی به منظمر افتمایش رشتد و وملیتد زیومده گیاه 4( اسفااده از می روارگاییسمنای خاک به عنتمان یک منبع طبیدی ارزان و سالم که میوماید ایترات چنتد جایبته شامح ورشق عمامح کالتکننده فاکفمرنای ونظیمکننده رشد و افمایش زیومده گیاه در فرآیند گیاهپاالیی را بته نمتراه داشتفه باشد و... پیشنهاد شده است )46(. برداشت زیومده گیانی آلمده یاصح از فرآیند گیاهپاالیی )روش اسفخرا گیانی( و دفتع آن بتهعنتمان یتک پستماید خطریتاک انمیت زیادی داشفه و باید مطابق با مقرارت یااظتت و اصتال منابع 3 صمرت گیرد. زیترا ایفمتال ورود آالینتدهنتا بته زیجیتره غذایی از طریق معر زیومده گیانی یامح آالینده بمسیله داا و ییات ویش وجتمد دارد. در واقتع پت( از برداشتت گیانتان سرشار از فلم 1( میومان وزن و یجم مماد آلمده را بتا خاکستفر کردن یا کملمست کردن کانش داد )38 2( گیانان سرشار از فلم را میومان به عنمان زبالهنای خطریتاک دفتن کترد 3( اگتر ومجیه اقفعادی داشفه باشد میومان فلتم را از زیوتمده گیتانی بازیافت کرد 4( نمچنین میومان این گیانان را بترای معتار غیرخمراکی مایند صنایع چمب ب ار برد )47(. شایان ذکر استت که برای ارزیابی کارآیی و ایر بخشی فنتاوری گیتاهپتاالیی بایتد کنفرل مداومی روی زیوتمده گیتانی وملیتد شتده و نمچنتین منابع آب و خاک وحت فرآینتد پتاالیش صتمرت گیترد و فقتط زمایی که یفایج مطلمبی از وماا بررسینا بدست آیتد متیوتمان یفیجه گرفت که اندا پاالیش یاصح شده است. گیاهان پاالینده خاکهاي آلوده به فلزات سنگین میمان جذب آالینده فلمی از خاک ومسط گیاه پاالینده عالوه بر خعمصیات خاک به یم فلم سنگین گمیه گیانی و ستن گیتاه ییم بسفگی دارد. با ومجه بته ایتنکته پفایستیح جتذب و وجمتع فلمات سنگین در بین گمیهنای گیانی مفااوت است از ایتن رو ممفقیت فرآیند گیاه پاالیی مرنمن ایفخاب صحیق گیاه پاالینده استتت )48(. گیانتتان رشتتد یاففتته در ختتاکنتتای آلتتمده بتته 3- Resources Conservation and Recovery Act 1- Metallophyte 2- Pseudometallophyte

11 37 گیاهپاالیی: فناوری پاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین... فلمات سنگین براساس غلظت آالینده فلمی در ایداانای گیاه در 3( برابر افمایش غلظت فلم سنگین در خاک بته سته گتروه وقستیم میشمید )ش ح 2(: 1 ایتن گیانتان از جتذب 1( دفعکننتده فلتم : فلمات سنگین وا آسفایه خاصی جلمگیری کرده ولی پ( از این آسفایه فلمات را جذب میکننتد امتا در برابتر افتمایش غلظتت آالینده فلمی در ایداانای نمایی خمد در ید بحرایتی مقاومتت دارید بهطمریکه در خاکنتایی بتا غلظتت بتاالی فلتمی ایتن گیانان فقط فلمات را در ریشهنای خمد یگه داشتفه و از ایفقتال آننا به بخشنای نمایی جلتمگیری متیکننتد 2(: مدتر یتا شاخص فلمی: 2 در این گیانتان جتذب آالینتده فلتمی بهصتمرت خطی مفناسب با افمایش غلظت فلتم در ختاک زیتاد متیشتمد بنابراین غلظت آالینده فلمی در این گیانان میوماید متند (- کننده غلظت فلمات در خاک باشد 3 این گیانتان بتهطتمر فدتال غلظتتنتای بیشایباشفهگرنا: باالیی از فلمات را در ریشه و ایداانای نمایی خمد ایباشفه متی- کنند. گیانان بیشایباشفهگر بهطمر مدممل گیانایی جان سخت ولی ریم ایداا نسفند و وملید زیومده ایتدکی داریتد. یتک گیتاه بیشایباشفهگر باید ومایایی جذب و وجمع بیش از 1000 میلی- گرا بر گرا فلمات م( کادمیم کروا سرب یی ح و کبالتت و یا میلیگرا بتر گترا فلتمات روی و منگنتم را در متاده خشک گیانی دارا باشد. واکنمن بالغ بر 400 گمیه گیانی از 22 خایماده به عنمان گیانان بتیشایباشتفهگتر شناستایی شتدهایتد. بتتتیشوتتتر خایماده گیانتتتان بتتتیشایباشتتتفهگتتتر مفدلتتتق بتتته Brassicaceae میباشد بهطمریکه 87 گمیه از 11 جن( این خایماده به عنمان گیاه بیشایباشفهگر مدرفی شدهاید.)7( 3- Hyperaccumulator 1- Metal Excluder 2- Metal Indicator

12 فعلنامه ایسان و محیط زیست شماره 49 وابسفان 98 صالحی 38 شکل 2- واکنش گیاهان نسبت به افزایش غلظت فلزات سنگین خاک )7( وملید شده محدود بمده و در یفیجه جرا کلی فلمات وجمع یاففه پایین خماند بمد. در کح متیوتمان گاتت وملیتد زیوتمده بتاال سیسفم ریشهای خمب ومسده یاففه و یک سیسفم دفتاعی قتمی مهموترین مدیارنتای کلتی گیانتان بترای ممفقیتت در فرآینتد پاالیش سبم خاکنای آلمده به فلمات سنگین میباشتد )4(. در بین گیانان مخفلف درخفان به ویژه درخفان وندرشتد از قبیتح صنمبرنا و بیدنا دارای صاات ویژهای میباشند که آننا را برای جذب آالیندهنا از محیط رشد مناستب متیستازد. بترای مثتال گمیهنای درخفی زیومده زیادی وملیتد متیکننتد یستبت بته گمیهنای زراعی و مرودی منابع غذایی برای چهارپایان ییستفند سیسفم ریشهای ومسدهیاففهای بترای جتذب فلتمات ستنگین از خاک دارید و میمان وبخیر و ودرق زیاد در آننا ممجب افتمایش جریان آب در درخت و ایفقال فلمات به ایداانتای نتمایی متی- گردد 5(.)49 نتیجهگیري نهایی خاک به عنمان جمئی از زیستکره یقش مهمی در محیطزیست دارد. آلمدگی خاک با غلظتنای باالی فلمات سنگین بته دلیتح ستازوکارنای مستفدد ستلملی برختی از گیانتان عتالی بترای ستمیتزدایتی و وحمتح بته فلتمات ستنگین عبتارت استت از 1( مقاومت در برابر یرکت فلمات به داخح سلملنتای ریشته از طریق قارچنای می مریمی نممیستت شتده بتا ریشته گیتاه 2( اوعال به دیماره سلملی و ورشحات ریشه بهطمری که ورشتحات ریشهای میومایند منجر به کالوه شتدن آالینتده فلتمی شتده و جذب آالینده را وا مقدار مدینی کانش دنند 3( کانش جریان به داخح سلمل از طریق غشاء پالسمایی )در واقع غشتاء ستلملی با جلمگیری یا کانش ورود آالینده بته داختح ستلمل از طریتق ایفشار به خار یقش مهمی در مقاومت به ونش فلم سنگین ایاا میکند.( 4( کالت شدن آالینده فلمی ومسط کالتنای گیانی در محیط سیفمسمل ستلملنتای گیتانی کتالتنتای گیتانی خایمادهای از ورکیبات فلمی پلفیدی نسفند کته بته سترعت در گیانان ومسط ویمارنای فلم سنگین القاء میشمید. بترای مثتال در گیاه کلما یشان داده شد که وجمتع کتادمیم نمتراه بتا القتاء سریع کالتنای گیانی استت و 5( ایفقتال و وجمتع فلتمات در واکمئح بهطمریکه ایفشار یتمننتای فلتمی بته ختار از غشتاء پالسمایی یا ایفقال و وجمع آننا در واکمئتح دو ستازوکار مهتم جهت کانش سطق سمیت فلم در سلملنای گیانی است )28(. در کح میومان گات گیانان مخفلف یظیتر گمیتهنتای زراعتی مرودی و درخفی قادر به جذب فلمات ستنگین از محتیط کشتت خمد میباشند. لی ن اغلب گیانان بتیشایباشتفهگتر شناستایی شده فلمات سنگین مفدلق به گمیهنای زراعی و مرودی نستفند. اما با ومجه به میمان رشد کم این گیانان میتمان زیوتمده کتح پایداری طمالییمدت آننا در خاک و ورود بته زیجیتره غتذایی وبدیح به بحرایی زیستمحیطی شده است. یفایج پتژونشنتای مفدتدد یتاکی از کتارایی بتاالی گیانتان مفدتدد در پتاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین است. پاالیش خاک با اسفااده از فنتاوری گیتاهپتاالیی دارای فمایتد مفدتددی در مقایسته بتا روشنای پاالیش مرسما دارد از اینرو میوماید بهعنمان ی ی از مناسبورین روشنای پاالیش خاک ممردومجته قترار گیترد. در

13 39 گیاهپاالیی: فناوری پاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین... واقع گیانان عالی میومایند بهعنمان ابمارنای اکملتمژی ی بترای وثبیت )وثبیت گیانی( وعدید )وعدید گیانی( یا یذ فلتمات سنگین )اسفخرا گیانی( از خاک آلمده اسفااده شمید. بتا ایتن وجمد بازدنی و کارایی این فناوری ییازمنتد 1( بررستی یتم و غلظت یتمننتای فلتمی ممجتمد در ختاک 2( دریظتر گترففن ممقدیت جیرافیتایی و شترایط اقلیمتی منطقته متمرد یظتر 3( ایفخاب دقیق گیانایی با پفایسیح گیاهپاالیی مناسب 4 ( افتمایش کارایی گیانان با اسفااده از و نیکنای به زراعی و به یتژادی و 5( در یهایت متدیریت و دفتع مناستب زیوتمده گیتانی آلتمده یاصح از فرآیند گیاهپاالیی است. منابع 1. Gaur, A., Adholeya, A., Prospects of arbuscular mycorrhizal fungi in phytoremediation of heavy metal-contaminated soils. Current Science, Vol. 86, pp Bojarczuk, K., Kieliszewska-Rokicka, B., Effect of ectomycorrhiza on Cu and Pb accumulation in leaves and roots of silver birch (Betula pendula Roth.) seedlings grown in metalcontaminated soil. Water, Air, and Soil Pollution, Vol. 207, pp Kramer, U., Phytoremediation: novel approaches to cleaning up polluted soils. Current Opinion in Biotechnology, Vol. 16, pp Kvesitadze, G., Khatisashvili, G., Sadunishvili, T., Ramsden, J.J Biochemical Mechanisms of Detoxification in Higher Plants. Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 245 p. صالحی آزاده»گیاهپاالیی خاکنای آلمده به سترب ومسط صنمبرنای بتممی ایتران alba( Populus و )Populus nigra نممیستت شتده بتا قتارچنتای آربمس مالر می مریما«رساله دکفتری علتما جنگتح دایشگاه وربیتت متدرس دایشت ده منتابع طبیدتی و علما دریایی صاحه. 6. Henry, J.R An Overview of the Phytoremediation of Lead and Mercury.U.S. Environmental Protection Agency Office of Solid Waste and Emergency Response Technology Innovation office. Washington, D.C., 55 p. 7. Ghosh, M., Singh, S.P., A review on phytoremediation of heavy metals and utilization of its byproducts. Applied Ecology and Environmental Research, Vol. 3, pp Kabata-Pendias, A Trace Elements in Soils and Plants, 4th ed. CRC Press, Boca Raton, Florida, USA. 9. Lasat, M.M The use of plants for the removal of toxic metals from contaminated soil. Grant, No. CX Jankite, A., Vasarevicius, S., Use of Poacea f. species to decontaminate soil from heavy metals. Ekologija, Vol. 53(4), pp Bitts anszky, A., Gyulai, G., Gullner, G., Kiss, J., Szab o, Z., K atay, G., Heszky, L., K om ıves, T., In vitrobreeding of grey poplar (Populus canescens) for phytoremediation Purposes. Journal of Chemical Technology and Biotechnology, Vol. 84, pp Pulford, I.D., Dickinson, N.M Phytoremediation technologies using trees. In: Prassad MNV, Naidu R [eds.], Trace elements in the environment, CRC Press, New York..5

14 فعلنامه ایسان و محیط زیست شماره 49 وابسفان 98 صالحی Salehi, A., Tabari Kouchaksaraei, M., Mohammadi Goltapeh, E., Shirvany, A., Mirzaei, J., Effect of mycorrhizal inoculation on black and white poplar in a lead-polluted soil. Journal of Forest Science, Vol. 62(5), pp Fischerova, Z., Tlustos, P., Szakova, J., Sichorova, K., A comparison of phytoremediation capability of selected plant species for given trace elements. Environmental Pollution, Vol. 144, pp Aghabarati, A., Hosseini, S.M., Esmaili, A., Maralian, H., Growth and mineral accumulation in Olea europeaa L. trees irrigated with municipal effluent. Research Journal of Environmental Sciences, Vol. 2, pp Salehi, A., Tabari, M., Accumulation of Zn, Cu, Ni and Pb in soil and lesf of Pinus eldarica Medw. Following irrigation with municipal effluent. Research Journal of Environmental Sciences, Vol. 2, pp Tabari, M., Salehi, A., Longterm impact of municipal sewage irrigation on treated soil and black locust trees in a semi-arid suburban area of Iran. Journal of Environmental Sciences, Vol. 21, pp خداکرمی یحیی شیروایی ایمشیروان زاندیامیری قمااالتدین مفینتیزاده محمتد صتاری نمشتمند»مقایسه مقدار جذب فلم سرب در ایداانای مخفلتف )ریشه ساقه و برگ( یهالنای ی ساله دو گمیه بلمط Pistacia ایرایتی brantii( )Quercus و بنته ( )atlantica به روش محلمل پاشی«مجله جنگتح ایران 1388 جلد 1 شماره 4 صاحات شریدت آیانیفتا ععتاره محمدیستن قمتریزار عباس»ایر کادمیم بر برخی پارامفرنای فیمیملتمژی در»Eucalyptus occidentalis مجلته علتما و فنمن کشاورزی و منابع طبیدتی علتما آب و ختاک 1389 جلد 14 شماره 53 صاحات رفدفی مریم خراسایی یدمتا... مراقبتی فرننتگ شیروایی ایمشیروان»ومایایی گمیهنای وتمت ستاید alba( )Morus و ستلیدار alba( )Populus در وثبیت و برداشتت فلتمات ستنگین«یشتریه محتیط زیست طبیدی مجلته منتابع طبیدتی ایتران 1391 جلد 65 شماره 2 صاحات عظمپمر یریا پیلتهور بابتک شتیروایی ایمشتیروان بایراازاده ویلما ایمدی مهدی»گیتاهپتاالیی سته گمیه درخفی زبتان گنجشتک یتارون چفتری و بیتد Fraxinus rotundifolia, Ulmus ستتاید ( )densa, Salix alba یسبت به فلم سنگین یی تح )مطالده ممردی: پاالیشگاه یات کرمایشتاه( «مجلته جنگتح ایتران 1392 جلتد 5 شتماره 2 صتاحات Lingua, G., Franchin, C., Todeschini, V., Castiglione, S., Biondi, S., Burlando, B., Parravicini, V., Torrigiani, P., Berta, G., Arbuscular mycorrhizal fungi differentially affect the response to high zinc concentrations of two registered poplar clones. Environmental Pollution, Vol. 153, pp Borghi, M., Tognetti, R., Monteforti, G., Sebastiani, L., Responses of two poplar species (Populus alba and Populus canadensis) to high copper concentrations. Environmental and Experimental Botany, Vol. 62, pp

15 41 گیاهپاالیی: فناوری پاالیش خاکنای آلمده به فلمات سنگین Sebastiani, L., Scebba, F., Tognetti, R., Heavy metal accumulation and growth responses in poplar clones Eridano (Populus deltoides maximowiczii) and I-214 (P. euramericana) exposed to industrial waste. Environmental and Experimental Botany, Vol. 52, pp Yang, X.E., Long, X.X., Ye, H.B., He, Z.L., Calvert, D.V., Stoffella, P.J., Cadmium tolerance and hyperaccumulaion in a new Zn hyperaccumulating plant species. Plant and Soil, Vol. 259, pp Abdullahi, M.S., Uzairu, A., Okunola, O.J., Quantitative determination of heavy metal concentration in onion leaves. International Journal of Environmental Research, Vol. 3, pp Athar, M., Vohora, S.B Heavy metals and Environment. New Age International Ltd, Publishers. New Delhi, 216 p. 34. Khan, G., Kuek, C., Chaudhry, T.M., Khoo, C.S., Hayes, W.J., Role of plants, mycorrhizae and phytochelators in heavy metal contaminated land remediation. Chemosphere, Vol. 41, pp Ward O.P., Singh, A., Soil bioremediation and phytoremediation- An overview. Applied bioremediation and phytoremediation, Springer- Verlag Berlin Heidelberg, pp Pietrini, F., Zacchini, M., Iori, V., Pietrosanti, L., Bianconi, D., Massacci, A., Screening of poplar clones for cadmium phytoremediation using photosynthesis, biomass and cadmium content analyses. International Journal of Phytoremediation, Vol. 12, pp Ma, Y., He, J., Ma, Ch., Luo, J., Li, H., Liu, T., Polle, A., Peng, Ch., Luo, Zhi-Bin., Ectomycorrhizas with Paxillus involutus enhance cadmium uptake and tolerance in Populus canescens. Plant, Cell and Environment, Vol. 37, pp Arriagada, C.A., Herrera, M.A., Ocampo, J.A., Contribution of arbuscular mycorrhizal and saprobe fungi to the tolerance of Eucalyptus globulus to Pb. Water, Air, and Soil Pollution, Vol. 166, pp Ferna ndez, R., Bertrand, A., Casares, A., Garcı a, R., Gonza lez, A., Tame s, R.S., Cadmium accumulation and its effect on the in vitro growth of woody fleabane and mycorrhized white birch. Environmental Pollution, Vol. 152, pp کتافی محمتد برزویتی اعظتم صتالحی مدعتممه کمنتتدی علتتی مدعتتممی علتتی یبتتاوی جداتتر»فیمیملتتمژی وتتنشنتتای محیطتتی در گیانتتان«ایفشتتارات جهتتاد دایشتتگانی مشتتهد صاحه. داوری مهدی»مدلسازی پاالیش سبم ختاکنتای آلمده با دو آالینده یی ح و کادمیم«رستاله دکفتری خاکشناستتی دایشتتگاه وربیتتت متتدرس دایشتت ده کشاورزی صاحه Gohre, V., Paszkowski, U., Contribution of the arbuscular mycorrhizal symbiosis to heavy metal phytoremediation. Planta, Vol pp

16 فعلنامه ایسان و محیط زیست شماره 49 وابسفان 98 صالحی 42 Indian mustard. Plant Physiology, Vol. 122, pp Heaton, C.P., Rugh, C.L., Wang, N.J., Meagher, R.B., Phytoremediation of mercury and methylmercurey polluted soils using genetically engineered plants. Journal of Soil Contamination, Vol. 7, pp Rugh, C.L., Senecoff, J.F., Meagher, R.B., Merkle, S.A., Development of transgenic yellow poplar for mercury phytoremediation. Nature Biotechnology, Vol. 16, pp زارعی مهدی»بررستی ونتم قتارچنتای می تمریم آربمس مالر در خاکنای آلمده بته فلتمات ستنگین و کارایی آننا در گیاهپاالیی«رساله دکفری دایشتگاه وهران دایش ده مهندسی آب و ختاک صاحه. رفدفی مریم»بررسی قدرت جتذب فلتمات ستنگین کادمیما کروا و یی ح ومسط درخفان ومت ستاید و سلیدار )مطالده برروی کشت گیانتان گلخایتهای(«رساله دکفری محیط زیست دایشتگاه آزاد استالمی واید علما و وحقیقات صاحه Angelova, V., Ivanov, K., Bioaccumulation and distribution of heavy metals in black mustard (Brassica nira Koch). Environmental Monitoring and Assessment, Vol. 153, pp صالحی آزاده طبریکمچ سرایی مسدمد شیروایی ایمشیروان»زیدهمتایی رشتد و غلظتت سترب یهتال سلیدار 44/9( )Populus alba clone در خاک آلمده به سرب«مجله جنگح ایران 1393 جلتد 6 شماره 4 صاحات Liu, J.N., Zhou, Q.X., Wang, S., Sun, T., Cadmium torerance and accumulation of Althaea rosea Cav. and its potential as a hyperaccumulator under chemical enhancement. Environmental Monitoring and Assessment, Vol. 149, pp Garbisu, C., Hernández-Allica, J., Barrutia, O., Alkorta, I., Becerril, J.M., Phytoremediation: a technology using green plants to remove contaminants from polluted areas. Reviews on environmental health, Vol. 17, pp McIntyre, T., Phytoremediation of heavy metals from soils. Advances in Biochemistry Engineering Biotechnology, Vol. 78, pp Dahmani-Muller, H., Van Oort, F., Ge lie, B., Balabane, M., Strategies of heavy metal uptake by three plant species growing near a metal smelter. Environmental Pollution, Vol. 109, pp Morikava, H., Erkin, O.C., Basic processes in phytoremediation and some applications to air pollution control. Chemosphere, Vol. 52, pp Newman, L.A., Strand, S.E., Choe, N., Duffy, J., Ekuan, G., Ruszaj, M., Shurtleff, B.B., Wilmoth, J., Heilman, P., Gordon, M.P., Uptake and biotransformation of trichloroethylene by hybrid poplars. Environmental Science & Technology, Vol. 31, pp De Souza, M.P., Lytle, M.C., Mulholland, M.M., Otte, M.L., Terry, N., Selenium assimilation and volatilization dimethylselenoniopropionate from by

استاندارد خروجی فاضلاب

استاندارد خروجی فاضلاب مقدمه و تعاریف : این استاندارد باستناد ماده آي ین نامه جلوگیري از آلودگی آب و با توجه به ماده سه همین آي ین نامه و با همکاري وزارتخانه هاي بهداشت درمان و آموزش پزشکی نیرو صنایع صنایع سنگین معادن و فلزات

توضیحات بیشتر

راهنمای تهیه مقاله.xps

راهنمای تهیه مقاله.xps بررسي انتقال كادميوم در ستون خاك آهكي توسط نمكهاي مختلف محلول در آب آبياري سامان ملكنيا *4 3 1 علي خانميرزاييفرد مهدي اكبري و محبوبه مظهري (نويسنده مسي ول) 1- دانشجوي دكتري گروه علوم خاك دانشكده كشاورزي

توضیحات بیشتر

Microsoft PowerPoint - Plant Organogenesis_2 embryo

Microsoft PowerPoint - Plant Organogenesis_2 embryo Embryogenesis جنين زايی ١ ٢ Double fertilization .١.٢.٣.۴.۵.۶ ايها دولپه حالتهای مختلف جنين زايی در تيپ شب بو تيپ کاسنی تيپ سيب زمينی تيپ ميخک تيپ اسفناج تيپ فلفل سياه (Onagrad) (Astrerad) (Solanad) (Caryophyllad)

توضیحات بیشتر

000.indd

000.indd 21 21 Journal of Research in Environmental Health Volume 4, Issue 1, Spring 2018 اتابكى و لطفى / بررسى غلظت فلزات سنگين (سرب كاد ميم روى و مس) د ر خاك مناطق... Investigation of soil heavy metals concentrations

توضیحات بیشتر

راهنمای تهیه مقاله.xps

راهنمای تهیه مقاله.xps م ق ر ز ر ه د ی ر ب ه خ ا ش ی ا ه ل گ ر م ع م ا و د و ی ک ی ژ و ل و ی ز ی ف ی ک ی ژ و ل و ف ر و م صفات برخی ه س ی ا ق م ن ی د ی م ر پ س ا و ن ی م ر پ س ا ن ی س ی ر ت و پ د ر ب ر ا ک ا ب grand prix ر و

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - ???? ?????1

Microsoft Word - ???? ?????1 شيمي مهندسي ارشد کارشناسي طراحي فرايند جداسازي- پيشرفته مکانيک سيالات پيشرفته طراحي راکتور پيشرفته رياضيات پيشرفته Advanced fluid mechanics Advanced chemical reactor design Advanced mathematics يا يا Advanced

توضیحات بیشتر

علوم و تكنولوژي محيط زيست ، شماره 22 ، پاييز 83

علوم و تكنولوژي محيط زيست ، شماره 22 ، پاييز  83 علوم و تکنولوژی محيط زيست دوره بيستم شماره سه پاييز 97 بررسی ميزان آلودگی خاک به فلزات سنگين نيکل و کادميوم و ارائه راهکار مديريتی در مکان دفن کنده های حفاری دشت آزادگان استان خوزستان محمد سعيد صارمپور*

توضیحات بیشتر

ادامۀ طرح تغییر الگوی کاشت و کاهش قابل توجه میزان آب مصرفی قبل و بعد از اجرای آن با عنایت به این مو ضوع که امر ایجاد و نگهداری ف ضای سبز دان شگاه از ه

ادامۀ طرح تغییر الگوی کاشت و کاهش قابل توجه میزان آب مصرفی قبل و بعد از اجرای آن با عنایت به این مو ضوع که امر ایجاد و نگهداری ف ضای سبز دان شگاه از ه ادامۀ طرح تغییر الگوی کاشت و کاهش قابل توجه میزان آب قبل و بعد از اجرای آن با عنایت به این مو ضوع که امر ایجاد و نگهداری ف ضای سبز دان شگاه از همان ابتدای تا سیس مورد توجه قرار گرفته و اینکه ف ضای سبز

توضیحات بیشتر

Microsoft Word docx

Microsoft Word docx مو سسه ارزيابي و رتبهبندی دانشگاههای سبز جهان ۲۰۱۶ (UI ١ Green World Ranking) مقدمه دانشگاه اندونزي با هدف ترويج پايداري در آموزش عالي از سال 010 اقدام به ارزيابي و رتبهبندي دانشگاههاي جهان بر اساس معيارها

توضیحات بیشتر

امکان‌سنجی استفاده از برگ درختان کنار (Ziziphus spina-christi) و کهور (Prosopis cineraria) به‌عنوان زیست ‌شناساگر آلودگی فلزات سنگین منتشر شده از مناط

امکان‌سنجی استفاده از برگ درختان کنار (Ziziphus spina-christi) و کهور (Prosopis cineraria) به‌عنوان زیست ‌شناساگر آلودگی فلزات سنگین منتشر شده از مناط پژوهشي علمي ي فصلنامه زیست محيط و سالمت مجله ايران محيط بهداشت علمي انجمن 100 تا 87 صفحات 1398 بهار اول شماره دوازدهم دوره ت س ز ی Available online: http:// 2 اردکانی سبحان سهیل 1 * روزبهانی محمدی مریم

توضیحات بیشتر

Hsj,;d,ljvd

Hsj,;d,ljvd C.F.C* *کاهش ضخامت الیهی اوزون )%05( برفراز قطب جنوب به علت وجودC..C F است. (g) UV (g) (g) (g) : (g)(g) در شرایط عادی فریون 11 11 CFCl Cl (g) : C. F. C UV اما در حضور کلروفلئوروکربن ها Cl (g) (g) Cl(g)

توضیحات بیشتر

3.xps

3.xps ز ا ه د ا ف ت س ا ا ب ل س گ ثر ا ت ز ا ذر پ سب آ ق ط ا ن م ر د ر ه ش ا ه ه ا گ ت ن و ک س ه ع س و ت ارزاب رز( ب ت ه ش م غ ا ب ک ر ه ش : د ر و م ه ع ل ا ط م ( ه ر ا ع م د ن چ ا ه ش و ر س پ د ال ب ل ع د ن

توضیحات بیشتر

محصوالت صنعتی لیکومولی

محصوالت صنعتی لیکومولی محصوالت صنعتی لیکومولی روغن هیدرولیک چند منظوره ATF III این محصول چند منظوره مورد استفاده در سیستم های انتقال قدرت دستی اتوماتیک سیستم های هیدرولیکی خودرو در کنار دیگر کاربردهای مختلف صنعتی می باشد. این

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20C8D1D1D3ED20CAD1C7DFE320C8E6CAE52E646F63>

<4D F736F F D20C8D1D1D3ED20CAD1C7DFE320C8E6CAE52E646F63> علمي - پژوهشي تحقيقات گياهان دارويي و معطر ايران جلد 22 شمارة 4 صفحة 397-49 (138) بررسي تراكم بوته وسطوح مختلف كود فسفر بر صفات زراعي و عملكرد ميوه و دانه گياهدارويي كدوي تخم كاغذي.L Cucurit pepo 1- دانشجوي

توضیحات بیشتر

اصول طراحی سیستمهای آبیاری موضعی )آذرماه 59( مدت : 2 ساعت و 59 دقیقه صفحه 5 از 6 در 8 سوال زیر مناسبترین گزینه را انتخاب کنید:)هر سوال یک نمره( 1- منظ

اصول طراحی سیستمهای آبیاری موضعی )آذرماه 59( مدت : 2 ساعت و 59 دقیقه صفحه 5 از 6 در 8 سوال زیر مناسبترین گزینه را انتخاب کنید:)هر سوال یک نمره( 1- منظ اصول طراحی سیستمهای آبیاری موضعی )آذرماه 59( مدت : 2 ساعت و 59 دقیقه صفحه 5 از 6 در 8 سوال زیر مناسبترین گزینه را انتخاب کنید:)هر سوال یک نمره( 1- منظور از واحد آبیاری وقطعه آبیاری در روش آبیاری قطره ای

توضیحات بیشتر

Text 31.xps

Text 31.xps ه) د ن س و ن ه) ع ل ا ط م ش ه و ژ پ م ل ع ه م ا ن ل ص ف ) ا ه ق ط ن م ز ر ه م ا ن ر ب ( ا ف ا ر غ ج 7 9 3 1 ن ا ت س ب ا ت 3 ه ر ا م ش م ت ش ه ل ا س 3 5 2 6 : ص ص ن ا ر ح ب ت ر د م ر د س د ن ه م ا ه ک ن

توضیحات بیشتر

بخش 2: نانوکامپوزیتها حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپوزیتها موا

بخش 2: نانوکامپوزیتها حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپوزیتها موا بخش 2: نانوکامپوزیتها حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپوزیتها موادی چند جزئی هستند که خواص آنها در مجموع از هر کدام

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - 26ESCS

Microsoft Word - 26ESCS يك( جلد دوازدهم شماره سوم پاي يز 1398 973-987 http://dx.doi.org/10.22077/escs.2019.1421.1310 تا ثير EDTA و آمونيوم موليبدات بر افزايش كارايي ذرت زيستفراهمي و كاهش تنش سرب توسط شيوا 4 3 *2 1 توحيدي احمد

توضیحات بیشتر

شماره: 87/469057 تاریخ: 88/12/15 باسمهتعالی بخشنامه به واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامی موضوع: مجلات خارجی کماعتبار و ناشناخته با توجه به اینکه تعدادي از موسسات غیر معتبر داخلی و خارجی با دریافت مبالغی از نویسندگان

توضیحات بیشتر

WHO flooding Risk Fact Sheet in Farsi

WHO flooding Risk Fact Sheet in Farsi م ا ن ن د( سازمان جهانی ب ه د ا ش ت ا ق د ا م ا ت ب ه د ا ش ت ی ا ن س ا ن د و س ت ا ن ه ص ف ح ه ا ط ال ع ا ت ب ی م ا ر ی ه ا ی ق ا ب ل ا ن ت ق ا ل پ س ا ز س ی ل ا ر ز ی ا ب ی ر ی س ک و ا ق د ا م ا ت پ

توضیحات بیشتر

2(2).xps

2(2).xps ه) ع ل ا ط م ی ر ه ش ی ا ه ک ر ا پ ه ن ی ه ب ی ن ی ز گ ن ا ک م ر د ی ق ی ف ل ت ی ا ه ل د م ی ر ی گ ر ا ک ب ) ا ک ن ر ه ش ی د ر و م 1 ی ف ط ل ه ق ی د ص ن ا ر د ن ز ا م ه ا گ ش ن ا د ی ر ه ش ی ز ی ر ه م

توضیحات بیشتر

راهنمای پیکربندی انواع ماژولهای آنالوگ راهنمای سری اتصال FATEK HMI FK پروتکل به اینورتر و B1 hapn Modbus سری FBs FATEK PLC با A003 بخش خدمات پس از فرو

راهنمای پیکربندی انواع ماژولهای آنالوگ راهنمای سری اتصال FATEK HMI FK پروتکل به اینورتر و B1 hapn Modbus سری FBs FATEK PLC با A003 بخش خدمات پس از فرو راهنمای پیکربندی انواع ماژولهای آنالوگ راهنمای سری اتصال FATEK HMI FK پروتکل به اینورتر و B1 hapn Modbus سری FBs FATEK PLC با A003 بخش خدمات پس از فروش شرکت درنا صنعت مهر 2 95-12-11 09366767516 کد مدرک

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - farei shimi.doc

Microsoft Word - farei shimi.doc فصل پنجم: استوكيومتري مطالب فصل: قسمت اول روابط مولي در تركيبهاي شيميايي قسمت دوم استوكيومتري واكنش قسمت سوم غلظت محلولها و استوكيومتري محلولها قسمت چهارم گازها و استوكيومتري گازها تعداد سو الات اين فصل

توضیحات بیشتر

محیط زیست طبیعی مجله منابع طبیعی ایران دوره 70 شماره 2 تابستان 1396 صفحات: ارزیابی و رتبهبندی ریسکهای زیستمحيطی منطقۀ حفاظت شدۀ دنا با استفاده

محیط زیست طبیعی مجله منابع طبیعی ایران دوره 70 شماره 2 تابستان 1396 صفحات: ارزیابی و رتبهبندی ریسکهای زیستمحيطی منطقۀ حفاظت شدۀ دنا با استفاده محیط زیست طبیعی مجله منابع طبیعی ایران دوره 70 شماره 2 تابستان 1396 صفحات: 439-452 ارزیابی و رتبهبندی ریسکهای زیستمحيطی منطقۀ حفاظت شدۀ دنا با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبی )AHP( سيده فهيمه ملکحسينی

توضیحات بیشتر

فصلنامه انسان و محیط زیست شماره 19، زمستان 90

فصلنامه انسان و محیط زیست شماره 19، زمستان 90 فصلنامه انسان و محیط زیست شماره 54 تابستان 79 تأثیر عملکرد مدیریت شهري بر ارتقاي کیفیت زندگی شهروندان ( نمونه موردي: شهرجدید بهارستان( حسن خلیل آبادي سودابه شاهمرادي قهه محمد علی خانی زاده 2 *3 m.khanizadeh@imamreza.ac.ir

توضیحات بیشتر

ویدئو کتاب شیمی 3 بخش اول : واکنش های شیمیایی و استوکیومتری در برخی از کشورها آمونیاک مایع را به عنوان کود شیمیایی به طور مستقیم به خاک تزریق می کنند.

ویدئو کتاب شیمی 3 بخش اول : واکنش های شیمیایی و استوکیومتری در برخی از کشورها آمونیاک مایع را به عنوان کود شیمیایی به طور مستقیم به خاک تزریق می کنند. در برخی از کشورها آمونیاک مایع را به عنوان کود شیمیایی به طور مستقیم به خاک تزریق می کنند. LED )مخفف شده ی عبارت )Light Emitting Diode به معنای دیود نشردهنده نور است. تغییر فیزیکی تغییری است که در آن تنها

توضیحات بیشتر

6-(215).indd

6-(215).indd 6 Contamination of chicken eggs supplied in Tehran by heavy metals and calculation of their daily intake Somayeh Abbasi Kia 1, Gholamreza Jahed Khaniki *2, Nabi Shariatifar 3, Shahrokh Nazmara 4, Arash

توضیحات بیشتر

آریوپایا سازنده انحصاری مبدل های گرمایی صفحه ای تحت لیسانس GEA PHE Systems آلمان بررسي پارامترهاي مؤثر در فرايندهاي پااليش گاز و توليد LNG وNGL با است

آریوپایا سازنده انحصاری مبدل های گرمایی صفحه ای تحت لیسانس GEA PHE Systems آلمان بررسي پارامترهاي مؤثر در فرايندهاي پااليش گاز و توليد LNG وNGL با است بررسي پارامترهاي مؤثر در فرايندهاي پااليش گاز و توليد LNG وNGL با استفاده از شبيه سازی در نرم افزار HYSYS مهندس شقایق خلجی 34 کارشناس ارشد دفتر مطالعات و مديريت انرژي مديريت برنامه ريزي شرکت ملی گاز ایران

توضیحات بیشتر

خانواده Turbo HD نریمان پرشیا نماینده رسمی هایلوک اردیبهشت 89

خانواده Turbo HD نریمان پرشیا نماینده رسمی هایلوک اردیبهشت 89 خانواده Turbo HD نریمان پرشیا نماینده رسمی هایلوک اردیبهشت 89 درباره بیمه پالس با توجه به نیاز مشتریان در داشتن تعهد و خدماتی از سوی تامین کنندگان کاال و عدم رسیدن به پاسخ منطقی در مواقعی که مشکالتی از

توضیحات بیشتر

شيمي (1) (كد:) 82 ث) خواص اكسيدهاي فلزي و نافلزي (صفحههاي 65 تا 68 كتاب درسي) 1- اكسيدهاي بازي و اسيدي خواص اكسيدهاي فلزي: بهطور كلي اكسيدهاي فلزي را

شيمي (1) (كد:) 82 ث) خواص اكسيدهاي فلزي و نافلزي (صفحههاي 65 تا 68 كتاب درسي) 1- اكسيدهاي بازي و اسيدي خواص اكسيدهاي فلزي: بهطور كلي اكسيدهاي فلزي را شيمي (1) (كد:) 82 ث) خواص اكسيدهاي فلزي و نافلزي (صفحههاي 65 تا 68 كتاب درسي) 1- اكسيدهاي بازي و اسيدي خواص اكسيدهاي فلزي: بهطور كلي اكسيدهاي فلزي را اكسيد بازي مينامند چون از واكنش اين اكسيدها با آب محلول

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - istgah

Microsoft Word - istgah سازمان حفاظت محیط زیست معاونت محیط زیست انسانی دفتر پایش فراگیر بخش ایستگاههاي پایش آلودگی هوا تنظیم: شهرام سپهرنیا ري یس گروه پایش آلودگی هوا و صداي محیط ایستگاه هاي پایش آلودگی هوا در بخش پایش آلاینده

توضیحات بیشتر

چكيده

چكيده بررسي ا ستانه شروع رواناب در روش SCS با استفاده از داده هاي بارش-رواناب (مطالعه موردي: حوزه ا بخيز سنگانه كلات) جهانگير پرهمت 1 علي اكبر عباسي نجفقلي غياثي 1 و الهام خوشبزم 3-1 -3 اعضاء هيا ت علمي مركز

توضیحات بیشتر

Text 34-1.xps

Text 34-1.xps فصلنامه علمی-پژوهشی جغرافیا )برنامهریزی منطقهای( سال نهم شماره 2 بهار 8931 صص: 288-222 چکیده مطالعه نقش ناهمواریها بر کشت محصول زعفران در استان خوزستان ن یق مصطفی ع یل 1 زاده استادیار گروه كشاورزي دانشگاه

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation 1 به نام خداوند بخشنده و مهربان جایگاه EN 1090 در کمیته متناظر سازه هاي فولادي ISO/INSO TC 167 اروپا مهندس رضا ایمانیان نجف آبادي دبیر کمیته متناظر سازه هاي فولادي در سازمان ملی استاندارد ایران ISO/INSO

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - 25storage bacteria

Microsoft Word - 25storage bacteria صفحه 1 از 5 : ١ هدف نگهداري و استفاده از كشت هاي ذخيره به روش در بخش میكروب همگون مدت به شیوه اي طولاني مدت و كوتاه شناسي آزمایشگاه نگهداري كشت هاي ذخيره كه براي اهداف كنترل كیفي استفاده مي شوند باید به

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - 26= Shokrzadeh-rokni=H

Microsoft Word - 26= Shokrzadeh-rokni=H Lead, Cadmium, and Chromium Concentrations in Irrigation Supply of/and Tarom Rice in Central Cities of Mazandaran Province-Iran Mohammad Shokrzadeh 1, Mahmood Ali Rokni 2, Galstvan 3 1 Pharmaceutical Research

توضیحات بیشتر

text 43.xps

text 43.xps ه) د ن س ی و ن ه) ع ل ا ط م ی ش ه و ژ پ ی- م ل ع ه م ا ن ل ص ف ی ن ا س ن ا ی ا ی ف ا ر غ ج ر د و ن ی ا ه ش ر گ ن 9 3 1 8 ن ا ت س ب ا ت م و س ه ر ا م ش م ه د ز ا ی ل ا س ن آ ا ب ط ب ت ر م ل م ا و ع و ا

توضیحات بیشتر

کاربران محترم! جهت اطلاعات از جزي یات هرکدام از دوره هاي آموزشی به جدول مربوط مراجعه و با کیک کردن بر روي دوره آموزشی جزي یات آن دوره را مشاهده کنید.

کاربران محترم! جهت اطلاعات از جزي یات هرکدام از دوره هاي آموزشی به جدول مربوط مراجعه و با کیک کردن بر روي دوره آموزشی جزي یات آن دوره را مشاهده کنید. کاربران محترم! جهت اطلاعات از جزي یات هرکدام از دوره هاي آموزشی به جدول مربوط مراجعه و با کیک کردن بر روي دوره آموزشی جزي یات آن دوره را کنید. همچنین براي هماهنگی ثبت نام با شماره هاي 02144873669 09197495086

توضیحات بیشتر

000.indd

000.indd Journal of Research in Environmental Health Volume 3, Issue 2, Sammer 2017 136 136 The concentration of the heavy metals Lead, Copper and Chromium in disposable containers used in Shahrekord City in 2016

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - 09-dyane.doc

Microsoft Word - 09-dyane.doc Journal of Water and Soil Vol. 24, No. 2, May-Jun 2010, p. 286-296 نشريه آب و خاك (علوم و صنايع كشاورزي) جلد 24 شماره 2 خرداد - تير 1389 ص 286-296. پهنهبندي غلظت سرب روي و كادميم در خاك با استفاده از دادههاي

توضیحات بیشتر

بخش 2: نانوکامپوزیتها کد: 0790 حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپو

بخش 2: نانوکامپوزیتها کد: 0790 حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپو بخش 2: نانوکامپوزیتها کد: 0790 حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپوزیتها موادی چند جزئی هستند که خواص آنها در مجموع از

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - P_PTG1005.docx

Microsoft Word - P_PTG1005.docx پانزدهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران تاثير جهتيابي شكستگيها در بازيافت سنگ مخزن مزدوران توسط فرايندهاي سيلابزني آبي و پليمر در شمال روستاي مزدوران 4 3 2 1 مصطفي قناديان بهنام رحيمي علي شعبان و سيد كيوان

توضیحات بیشتر

Survey of concentration cadmium, lead and arsenic on soil paddy And underground water and its relationship with chemical fertilizer in Ghaemshahr City

Survey of concentration cadmium, lead and arsenic on soil paddy And underground water and its relationship with chemical fertilizer in Ghaemshahr City Survey of concentration cadmium, lead and arsenic on soil paddy And underground water and its relationship with chemical fertilizer in Ghaemshahr City (Vahdat Center) Hajar boudaghi, Masoud Yonesian, Amir

توضیحات بیشتر