برآورد ميزان حساسيت تقاضاي سفر در شهر تهران

اندازه: px
شروع نمایش از صفحه:

Download "برآورد ميزان حساسيت تقاضاي سفر در شهر تهران"

رونوشت

1 برآورد ميزان حساسيت تقاضاي سفر در شهر تهران

2 تدوين: معاونت و سازمان حمل و نقل و ترافيک شهرداري تهران معاونت مطالعات و برنامه ريزي با همکاري: مرتضي خشايي پور کارشناس ارشد مهندسي عمران )برنامهريزي حمل و نقل( غالمرضا طاهرنيا کارشناس ارشد مهندسي عمران )راه و ترابري( شروين بابايي کارشناس ارشد مهندسي عمران )برنامهريزي حمل و نقل( مهري بهرامي کارشناس ارشدمهندسي عمران )برنامهريزي حمل و نقل(

3 سخن نخست سيستم حمل و نقل به عنوان يکي از ارکان اصلي خدمترساني در شهرها از اهميت ويژهاي در مديريت شهري برخوردار است و معموال سهم بااليي از بودجهه يا همواره با موضوع تصميمگيري و انتخاب گزينهه يا تصميمگيري شهرداريها را شامل ميشود. به منظور تحقق توسعه اقتصادي و اجتماعي سياستگذاران شهري مختلف سرمايهگذاري در زيرساخته يا مختلف شهري روبهرو بودهاند. هدف هر آن است که با توجه به محدوديت منابع از هر سرمايهگذاري بيشترين فايده اقتصادي عايد شهر شود. تصميمگيري هوشمندانه در پهنهاي چنين گسترده نيازمند برنامهريزي سيستماتيک و سنجيده در سطح بخشه يا زيربخشه يا آن است. از اين رو طرحه يا مورد بررسي و تصميمگيري قرار داد. حمل و نقل و ترافيک را نيز بايد در چارچوب برنامهه يا گوناگون اقتصادي و اجتماعي و بلندمدت ميانمدت و کوتاهمدت با توجه به آنکه مهمترين عامل تاثيرگذار در عملکرد اين سيستم کاربران آن و به عبارتي مسافران سيستم ميباشند بسياري از اين اقدامات بر پايه پيشبيني رفتار ترافيکي کاربران سيستم است که در قالب مدله يا حمل و نقلي صورت ميگيرد. در اين ميان استفاده از مدله يا پرکاربرد مي باشد بهگونهاي که در اکثر متون برنامه ريزي حمل و نقل از مدله يا با اين حال استفاده از مدله يا چهار مرحلهاي در رده سنجش اثرات تصميمه يا ياد شده به عنوان مدله يا مختلف راهبردي بسيار راهبردي ياد شده است. چهار مرحلهاي عالوه بر هزينه و زمان زيادي که طلب ميکنند داراي محدوديتهايي نيز هستند و لذا استفاده از مدلي که توانايي سنجش اثرات تصميمات سياستگذار را داشته باشد کمک ميکند تا از صرف هزينه و زمان براي اتخاذ تصميمگيريها در مرحله راهبردي اجتناب شده و به تبع آن استفاده از مدله يا به صرفهجويي در زمان و هزينه نيز کمک شايا ين مينمايد. چهار مرحلهاي در اين بخش کاهش يابد که اين امر از اين رو و در راستاي تکميل مدلهاي فوق انجام پروژه مطالعاتي»برآورد ميزان حساسيت تقاضاي سفر در شهر تهران«در سال 1931 انجام گرديد که نتايج مطالعه مذکور در قالب کتاب و نرم افزار ارائه گرديده است. هدف از اين مطالعات ساخت مدلي بهمنظور برآورد و تحليل حساسيت تقاضاي سفر در حاالت مختلف سياستگذاري در شهر تهران بوده تا بتوان با برآوردي تقريبي و سريع از حساسيت تغيير متغيرهاي مختلف سيستم حمل و نقل آگاه شد و سنجش سياسته يا اهداف کلي شهر آزمود. از نتايج حاصل از اين نرمافزار ميتوان به سنجش سياسته يا مختلف را در مقايسه با دستيا يب به مختلف حمل و نقلي و جمعيتي پرداخت که انتظار ميرود اتخاذ آنها منجر به تغيير تعداد و سهم طرق مختلف حمل و نقلي در مناطق مختلف شهر تهران شود. بنابراين ميتوان اظهار نمود که عالوه بر جامعه دانشگاهي و محققين که از ديدگاهي تئوريک به مسائل مديريت حمل و نقلي شهر تهران مي نگرند مديران حمل و نقل شهر تهران که در جايگاه تصميمگيري قرار دارند و همچنين کارشناسان تصميمساز نيز ميتوانند از نتايج اين کتاب بهره گيرند. سيد جعفر تشکري هاشمي معاون شهردار و رئيس سازمان حمل و نقل و ترافيک

4 فهرست مطالب 1 -مقدمه انواع مدلهاي مورد استفاده در حمل و نقل معرفي مدل مستقيم تقاضاي سفر و کاربرد آن در تحليل حساسيت تقاضاي سفر انواع مدلهاي مستقيم تقاضاي سفر مدلهاي ضربي مدلهاي ساده شده تقاضاي حمل و نقل مدلهاي برنامهريزي طرح مدلهاي افزايشي تقاضا جمع بندي و مقايسه انواع مدلهاي مستقيم تقاضاي سفر بررسي متغيرهاي مدل مستقيم تقاضاي سفر بررسي عوامل مؤثر بر تغيير الگوي تقاضاي سفر اثرهاي قيمت اثرهاي کيفيت خدمات رساني نقلي...11 نقليه...11 همگاني اثر متقابل تقاضا بين طريقهاي مختلف حمل و اثرهاي درآمد و مالکيت وسيله رابطه بين کاربري زمين و حمل و نقل طريقها و خدمات حمل و نقلي جديد بررسي متغيرهاي مورد نظر براي لحاظ کردن در مدل مستقيم تقاضاي سفر متغيرهاي بيانکننده خصوصيات ناحيه مبدأ متغيرهاي بيان کننده خصوصيات ناحيه مقصد متغيرهاي بيان کننده خصوصيات سفر فرآيند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقيم تقاضاي سفر ناحيهبندي کالن ترافيکيدر شهر تهران جهت بکارگيري مدلهاي مستقيم تشريح ناحيه بندي ترافيکي شهر تهران جهت استفاده در مدل مستقيم تقاضا بررسي و جمع آوري اطالعات اقتصادي و اجتماعي در نواحي کالن ترافيکي تهيه پرسش نامه هاي مورد نياز براي جمع آوري اطالعات اطالعات جمع آوري شده براي ساخت مدل تفکيک تعيين جامعه آماري درصد نمونه و روش آمارگيري مناسب براي برآورد مدلهاي مستقيم تقاضاي الف سفر تعاريف پايه طرح نمونه گيري در اين مطالعات تعيين روش توزيع و گردآوري پرسشنامهها تهيه بانک اطالعاتي دادهها ساخت مدل مستقيم تقاضاي سفر و برازش آن...92

5 مدل مستقيم توليد جذب و توزيع سفر مدل مستقيم توليد جذب و توزيع سفربراي کليه سفرها مدل مستقيم توليد جذب و توزيع سفر براي سفرهاي غيرکاري مدل مستقيم توليد جذب و توزيع سفر براي سفرهاي کاري مدل انتخاب وسيله نقليه مدلهاي انتخاب وسيله رجحان آشکار شده و رجحان بيان شده متغيرهاي مدلهاي انتخاب وسيله پرداخت مدلهاي انتخاب وسيله نتايج پرداخت مدلهاي انتخاب وسيله تعيين ميزان حساسيت تقاضا در شهر تهران تحليل و مقايسه حساسيت متغيرهاي هزينه و زمان سفر بر سهم طريقههاي مورد مطالعه تحليل حساسيت مستقيم متغيرها هزينه سفر زمان سفر تحليل حساسيت قطري متغيرها تحليل و مقايسه حساسيت متغيرهاي مدل مطلوبيتدر هر طريقه بصورت جداگانه تحليل عوامل مؤثر بر تغييرات سهم طريقه اتوبوس تحليل عوامل مؤثر بر تغييرات سهم طريقه مترو تحليل عوامل مؤثر بر تغييرات سهم طريقه تاکسي تحليل عوامل مؤثر بر تغييرات سهم طريقه سواري شخصي جمع بندي تحليل حساسيت متغيرهاي مؤثر بر تغيير سهم طريقهها تهيه نرمافزار برآورد حساسيت تقاضاي سفر پيوست 1: مقايسه نتايج اين پژوهش با مطالعات تعيين هزينه سفر با هر يک از مدهاي حمل و نقل در شهر پيوست 2: نمونه فرم تهران...32 آماربرداري ب

6 جدول 1-2- کاربردها مزايا و معايب مدله يا فهرست جداول مستقيم جدول 2-2- مقايسه مدله يا مستقيم تقاضاي سفر جدول 1-4- ويژگيه يا فيزيکي و جمعيتي مناطق شهرداري تهران جدول 2-4- نحوه تخصيص نمونه به صورت بهينه در مناطق شهر تهران جدول 9-4- تفکيک اهداف سفر در دسته ه يا ک يل جدول 4-4- متغيرهاي اوليه در نظر گرفته شده براي ساخت مدل مستقيم )در بخش توليد جذب و توزيع(...42 جدول 5-4- ضرايب متغيرهاي مدل مستقيم براي کليه سفرها )بخش توليد جذب و توزيع(و نتايج تحليل آماري آنها...42 جدول 1-4- نتايج تحليل آماري مدل مستقيم براي کليه سفرها )بخش توليد جذب و توزيع( جدول 1-4- ضرايب متغيرهاي مدل مستقيم نهايي براي سفرهاي غيرکاري )بخش توليد جذب و توزيع(...49 جدول 8-4- نتايج تحليل آماري مدل مستقيم نهايي براي سفرهاي غيرکاري )بخش توليد جذب و توزيع(...49 جدول 3-4- ضرايب متغيرهاي مدل مستقيم نهايي براي سفرهاي کاري )بخش توليد جذب و توزيع(...49 توزيع(...44 کاري جدول نتايج تحليل آماري مدل مستقيم نهايي براي سفرهاي کاري )بخش توليد جذب و جدول نتايج پرداخت پارامترهاي مدل آشيانهاي براي سفرهاي جدول نتايج پرداخت پارامترهاي مدل آشيانهاي براي سفرهاي غيرکاري جدول نتايج پرداخت پارامترهاي مدل آشيانهاي براي جدول نتايج ارزيا يب مدل ه يا انتخاب وسيله جدول 1-5- سهم طريقه ها مورد مطالعه در وضع موجود و مدنظر مطالعات جامع حمل و نقل کليه سفر پ

7 شکل 1-2- تقسيم فعاليت ه يا مديريتي از نظر نياز به مدل شکل 1-4- درصد جمعيتي موجود در مناطق 22 گانه شهرداري تهران شکل 2-4- تراکم جمعيتي موجود در مناطق 22 گانه شهرداري تهران )نفر بر هکتار( شکل 9-4- جمعيت شاغل شهر تهران در مناطق 22 گانه شهرداري )هزار ت نفر( شکل 4-4- تراکم جمعيتي شاغلين و کارمندان درمناطق 22 گانه شهرداري تهران )نفر بر هکتار( شکل سرانه مالکيت در مناطق 22 گانه شهرداري تهران شکل 1-4- نسبت جنسيتي نمونه ه يا برداشت شده شکل 1-4- توزيع نسبي اهداف سفر در نمونه مورد مطالعه شکل 8-4- درصد تملک خودرو شخصي در نمونه ه يا ميان شکل 3-4- توزيع نسبت طريقه غالب سفر در ميان نمونه ه يا شکل ساختار پيشنهادي اول لوجيت آشيانهاي مورد مطالعه مورد مطالعه شکل 1-5- درصد تغييرات سهم استفاده از اتوبوس به درصد تغييرات کرايه )منحني S( شکل 2-5- سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي کاري بر اساس مقدار هزينه سفر شکل 9-5- درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا شکل 4-5- سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي کاري بر اساس درصد تغييرات مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس مقدار هزينه سفر...55 هزينه سفر شکل 5-5- درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا شکل 1-5- سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس درصد تغييرات هزينه سفر هر يک مختلف در کل سفرها بر اساس مقادير هزينه سفر هر يک از آنها...51 شکل 1-5- درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا شکل 8-5- تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در کليه سفرها بر اساس درصد تغييرات هزينه سفر هر يک از مختلف در سفرهاي کاري بر اساس مقدار آنها...51 زمان سفر شکل 3-5- درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا شکل تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي کاري بر اساس درصد تغييرات زمان سفر هر مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس مقدار تغييرات يک...53 شکل درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا شکل تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا زمان سفر...12 مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس درصد تغييرات زمان سفر هر يک مختلف در کليه سفرها بر اساس مقدار زمان سفر شکل درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا شکل سهم طريقهها براي سفرهاي کاري بر اساس تغييرات شکل سهم طريقهها براي سفرهاي کاري بر اساس تغييرات مختلف در کليه سفرها بر اساس درصد تغييرات زمان سفر هر يک...11 شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر طريقه سواري شخصي هزينه سفر طريقه سواري شخصي شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي هزينه سفر...14 هزينه سفر...14 زمان سفر...15 زمان سفر...15 کاري...11 شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي غيرکاري شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در کليه سفرها...11 شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر...18 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر...18

8 شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي زمان سفر...13 زمان سفر...13 کاري...12 شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي غيرکاري...11 شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در کليه سفرها...11 شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي هزينه سفر...12 هزينه سفر...19 زمان سفر...19 زمان سفر...14 کاري...15 شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي غيرکاري...15 شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس کليه سفرها...11 هزينه سفر...11 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر...18 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر کاري...13 غيرکاري...82 شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در شکل 1-1- نمايي از صفحه اول شکل 2-1- صفحه انتخاب هدف سفر در محيط نرمافزار کليه سفرها...82 نرمافزار شکل 9-1- صفحه انتخاب مبدأ و مقصد سفرها در محيط نرمافزار شکل 4-1- صفحه وارد کردن سهم طرق در وضع موجود در محيط نرمافزار شکل 5-1- چگونگي ورود به صفحه ويرايش پارامترهاي مدل شکل 1-1- امکان به روز رساني مقدار پارامترهاي شکل 1-1- مشاهده مقادير وضع موجود و استفاده از راهنماي شکل 8-1- صفحه خروجي تغييرات تعداد و سهم سفر طرق مختلف پيش شکل 3-1- صفحه خروجي تغييرات سهم طرق پيش شکل پ- 1 - نمونه فرم اول آماربرداري در اين شکل پ- 2 - نمونه فرم دوم آماربرداري در اين مطالعات شکل پ- 9 - نمونه فرم دوم آماربرداري در اين مطالعات مدل و پس نرمافزار و پس از اعمال سياست ه يا از اجراي سياست ه يا مورد مورد نظر...83 نظر مطالعات ث

9 1 -مقدمه سيستم حمل و نقل به عنوان يکي از ارکان اصلي خدمترساني در شهرها از اهميت ويژهاي در مديريت شهري برخوردار است و لذا بصورت ساالنه بودجه هاي بااليي در اين بخش هزينه ميشود. در اين راستا مديريت اين سيستم به منظور اعمال بهينه هزينهها و نيز بهبود عملکرد سيستم حمل و نقل به اقدامات گوناگوني دست ميزنند که در اين ميان و با توجه به آنکه مهمترين عامل تاثيرگذار در عملکرد اين سيستم کاربران آن و به عبارتي مسافران سيستم ميباشند بسيا ير کاربران سيستم است که در قالب مدله يا از اين اقدامات بر پايه پيشبيني رفتار ترافيکي مختلف حمل و نقلي صورت مي گيرد. با توجه به اهميت کاربرد مدلها در سيستم حمل و نقل پيشرفت علم و فناوري نيز کمک نموده تا مديريت اين سيستم نتايج و اثرات تصميمات خود را پيش از اجراي آنها و با استفاده از ابزار مختلف مورد سنجش قرار دهد که استفاده از مدله يا چهار مرحلهاي پرکاربرد ميباشد بگونهاي که در اکثر متون برنامهريزي حمل و نقل از مدله يا در برخي موارد نيز مدله يا ساخته ميشوند. چهار مرحلهاي با مدله يا کاربري زمين ترکيب شده و مدله يا و در رده سنجش اثرات تصميمه يا فوقالذکر به عنوان مدله يا بسيار راهبردي 1 ياد شده است. راهبردي اندرکنش کاربري زمين حمل و نقل از ويژگيه يا مدله يا چهار مرحلهاي ميتوان به نکات ذيل اشاره نمود: اين مدلها از نوع همفزون ميباشند دادهه يا اوليه مورد نياز براي ساخت اين مدلها بسيار پرهزينه و زمانبر ميباشد با توجه به فرآيند عملکردي اين مدلها تحليل حساسيت تقاضاي سفر فرآيندي وقتگير است. بخصوص در صورتيکه توجه همزمان به مراحل توليد توزيع و تفکيک معطوف باشد بدليل فرآيند مورد نياز در هر مرحله بايس يت سناريوهاي مختلفي تعريف شده و خروجيه يا هر سناريو با يکديگر مقايسه شود تا بتوان تحليل حساسيت را آن هم محدود به حساسيت نقطه اي مورد محاسبه قرار داد 8 Strategic Models 1

10 انواع مدله يا مورداستفاده در حمل و نقل در اين مدلها امکان برآورد تحليل حساسيت تقاضاي سفر از طريق مشتقگيري از تابع تقاضا امکانپذير نيست. همانگونه که مشاهده ميشود استفاده از مدله يا چهار مرحلهاي عالوه بر هزينه و زمان زيادي که طلب ميکنند داراي محدوديتهايي نيز ميباشند. در خصوص استفاده از يک مدل و بهمنظور ارزيا يب تصميمات در مرحله»سياستگذاري«باتوجه به سلسله مراتبي بودن عمل تصميمگيري و توجه به اين نکته که تصميمات اتخاذ شده در مرحله»راهبردي«مستلزم تاييد تصميمات اتخاذ شده در مرحله سياستگذاري است استفاده از مدلي که توانايي سنجش اثرات تصميمات سياستگذار را داشته باشد کمک ميکند تا از صرف هزينه و زمان براي اتخاذ تصميمگيريها در مرحله راهبردي اجتناب شده و بهتبع آن استفاده از مدله يا چهار مرحلهاي در اين بخش کاهش يابد که اين امر به صرفه جويي در زمان و هزينه کمک شايا ين مينمايد. بر اين اساس در کتاب پيش رو به مطالعه مدله يا مستقيم پرداخته شده و سپس بر اساس اطالعات شهر تهران مدلي تهيه شده است که بصورت تقريبي و سريع ميزان تقاضاي سفر ميان مناطق مختلف شهر تهران و سهم طرق مختلف حمل و نقلي را از مجموع سفرهاي ياد شده محاسبه مينمايد. در ادامه و با استفاده از روابط تئوريک االستيسيته نسبت به تحليل متغيرهاي تاثيرگذار بر انتخاب طريقه سفر شهروندان اقدام شده است که اين امر ميتواند در تصميمگيريه يا کالن مديريت شهري کمک شايا ين نمايد. در نهايت و در انتهاي اين کتاب طريقه کار با نرمافزاري ساده و کاربردي ارائه شده که بر پايه نتايج اين مطالعات تهيه شده است. با استفاده از نرمافزار ياد شده ميتوان ترکيبي از سياست هاي مدنظر کاربر را بر انتخاب طريقه سفر شهروندان اعمال نمود و نتايج اين تغييرات را بر تعداد سفر و سهم طريقهه يا حمل و نقلي در ميان مناطق 22 گانه شهرداري تهران مشاهده نمود. -2 مدلهاييا انواع نقل حمل و مورد استفاده در از نظر تاريخي»ظهور برنامهريزي حمل و نقل در جايگاه يک حرفه با گسترش مدلسازي حمل و نقل مترادف است«)1(. از هنگام تولد برنامهريزي مدرن حمل و نقل سرمايهگذاري در زمينه مدلسازي و استفاده از مدلها پيوسته ادامه داشته است. مدلسازي بايد به مثابه جزئي از فرآيند ک يل ارزيا يب تلقي شود و به محدوديته يا زماني و بودجهاي هدفي که مدل براي آن ساخته ميشود نيز توجه شود. انتخاب ميزان جزئيات الزم براي مدلسازي نيز از ديگر مواردي است که با توجه به محدوديته يا زمان و بودجه به مقدار و کيفيت دادهها و پيشبينيپذير بودن متغيرها بستگي دارد. عالوه بر موارد ياد شده بايد در نظر داشت که کاربردهاي مدل نامحدود نيست. به بيان ديگر هر مدل براي پاسخ به سوالي ساخته شده و قابليته يا سوال ياد شده است. بنابراين استفاده از مدل براي ارزيا يب آن محدود به پاسخگويي به در جايگاهي متفاوت با هدفي که مدل براي آن ساخته شده است ممکن است به نتايج گمراه کنندهاي منجر شود. بسته به آنکه فعاليت مورد نظر از چه نوعي بوده و هدف از انجام آن چه باشد ممکن است فرآيند مدلسازي»الزم«يا»غيرالزم«باشد. در شکل )1-2( دو دسته از فعاليته يا يا عدم نياز به مدل نشان داده شده است. مديران حمل و نقلي به تفکيک نياز به مدلسازي همانگونه که در شکل )1-2( مشاهده ميشود براي سياستگذاري و تعيين راهبرد معموال از دو گروه از مدلها يکي مدله يا 1 استفاده ميشود. يا چهار مرحلهاي متعارف و ديگري»مدله يا ساده شده«سه 8 Simplified Models 2

11 برآورد میزان حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران مدله يا ساده شده سيستم حمل و نقل را با درجه زيادي از همفزون سازي شبکه و ناحيهبندي نمايش ميدهند. اين مدلها براي فعاليته يا مختلفي از جمله تعيين راهبردها سياستگذاريها و غيره قابل استفادهاند. تفاوت مهم اين مدلها با مدله يا متعارف چهار مرحلهاي در آن است که مدله يا چهار مرحلهاي در پي نتايج»دقيق«و»درست«هستند در حاليکه مدله يا ساده شده به نتايجي 1 بسنده ميکنند. از جمله ويژگيه يا مدله يا ساده شده ميتوان به موارد زير اشاره کرد[ 1 ]: تقريبي و توصيفي استفاده از دادهه يا»خالصه«براي نمايش سيستم حمل و نقل استفاده از روابط و فرضه يا رفتاري تأمين ابزاري سريع انعطافپذير و مقرون به صرفه تسهيل ارزيا يب ها نسبت به مدله يا متعارف حساسيت به قيمت عرضه و ديگر تغييرات مؤثر بر رفتار و تقاضا مناسب بودن براي آزمودن و انتخاب کردن سياست و راهبرد در محدوده وسيعي از اهداف. شکل 1-2- تقسيم فعاليت هاي مديريتي از نظر نياز به مدل [1] 1 indicative 3

12 انواع مدله يا مورداستفاده در حمل و نقل اين گروه از مدلها به طور مشخص در سه حالت زير مورد نياز هستند[ 1 ]: براي بررسي تاثير سياستها و راهبردهاي مختلف در مقايسه اين مدلها با مدله يا متعارف حمل و نقلي بايس يت گفت که نحوه ساخت مدله يا متعارف )سنتي( حمل و نقل به گونهاي است که براي بررسي تاثير سياستها و راهبردهاي مختلف مناسب نيست. علت اين امر ممکن است ناشي از کم بودن سهم بعضي از طرق سياسته يا طريقه معرفي جديد و کم بودن تغييرات در متغيرهاي مختلفي )از جمله هزينه و ظرفيت( باشد که احتمال دارد بر رفتار افراد مؤثر باشند براي اهدافي مثل مرور يا کاليبره کردن هنگامي که مقايسه با مدل سنتي مدنظر است هنگامي که يا مدلي وجود ندارد و يا اينکه وجود دارد اما دسترسي به آن ميسر نيست. 2 تقسيم 1 و مدله يا اوليه ساختاري مدلهايي که در گروه ساده شده قرار مي گيرند به سه دسته مدله يا ساده تقاضا مدله يا ميشوند. با توجه به آنکه در ادامه اين بخش به بررسي مدله يا ساده تقاضا پرداخته شده است به ذکر اين نکته بسنده ميشود که وجه اشتراک مدله يا ساده شده استفاده گسترده از همفزون سازي در نمايش شبکه حمل و نقل و ناحيهبندي فضايي است. سرعت و هزينه کم استفاده وضوح و آساني فهم انعطافپذيري و در دسترس بودن مزاياي اين مدلها هستند. در مقابل ضعف اين مدلها در مطالعه جزئيات شبکه و ناحيهها وابستگي به انتقال مکاني روابط و مناسب نبودن براي ارزيا يب پروژهها در مقياس جزئي از معايب اين مدلها و محدوديت کاربرد آنها به شمار مي رود [1] معرفي مدل مستقيم تقاضاي سفر و کاربرد آن در تحليل حساسيت تقاضاي سفر 1312 پيشينه استفاده از مدله يا مستقيم به دهه ميالدي باز ميگردد که از اين مدلها در پروژه کريدور شمال شرق کشور آمريکا استفاده شد [2]. در تاريخ برنامهريزي حمل و نقل کاربرد اين مدلها بيشتر براي سفرهاي بين شهري بوده اما در مواردي هم از اين مدلها براي مدلسازي سفرهاي درون شهري استفاده شده است. 9 1 و همکاران»مدله يا 5 در معاني گوناگون به کار ميروند. بنا به توصيف بالکومبه 4 يا»مدل کشش«اصطالحات»مدل مستقيم«مستقيم جنبه هاي مختلف تصميمگيري براي سفر را )شامل توليد سفر توزيع سفر و انتخاب طريقه( با يکديگر ترکيب کرده و در 8 مدل مستقيم را مدلي تعريف ميکنند که در آن محاسبات انتخاب طريقه 1 و ويگنال قالب يک مدل نشان ميدهند«[9]. فورنيش صرفا با استفاده از سفرهايي بين زوجه يا مشخص مبدأ و مقصد صورت مي گيرد [1]. مشابه مدله يا چهار مرحلهاي خروجي اين مدلها نيز پيشبيني حجم تردد در آينده است [4]. مزيت مهم مدله يا مستقيم آن است که بدون نياز به آمارگيري گسترده ميتوان 1 Structural Models 9 Sketch Models 3 در اينجا ذکر اين نکته ضروري است که در برخي موارد تعبير مدل مستقيم براي اشاره به مدلهايي استفاده ميشود که جزئي از مدلهاي چهار مرحلهاي هستند. براي مثال در مرور متون حملونقلي به تعبير»مدل مستقيم مالکيت خودرو«اشاره شده است که با معناي مورد نظر در اين مطالعه تفاوت دارد. 4 Direct Demand 5 Elasticity Model 1 Balcombe 1 Furnish 8 Wignall 4

13 برآورد میزان حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران عوامل مرتبط زيادي را مورد بررسي قرار داد [1]. ديگر مزيت اين مدلها نسبت به مدله يا چهارمرحلهاي آن است که بر خالف مدله يا چهارمرحلهاي به مشکالتي مثل عدم تطابق خروجيه يا مدل از نظر تبادل سفر تخمين زده شده بين نواحي و نتايج مرحله تخصيص برنميخورد. دليل اين امر آن است که واحد مشاهده در اين مدلها تعداد سفرهاي رفتوبرگشت بين زوج ناحيهها است [5]. 2 تاکيد ميکنند که اين گروه از 1 و شولدينر در خصوص اين خانواده از مدلها يو مدلها سفر را به چشم يک کاالي اقتصادي مينگرند. به نظر آنها تقاضا براي سفر در حقيقت يک تقاضاي مشتق شده از تقاضا براي کاالها يا سرويس ديگري است که سفر به قصد دسترسي به آن انجام ميشود [1]. چنين نگاهي به مسئله سبب شده که اين گروه از مدلها به مدله يا شوند. 9 نيز معروف اقتصادسنجي در توسعه و تئوري بنيادي اين گروه مدلها دو فرضيه اساسي وجود دارد. نخست آنکه طرق سفر در اين روش مدلسازي طريقه 4 در نظر گرفته ميشوند. در اين شيوه گزينهها بدون نام هستند يع ين تجريدي حمل و نقل عمومي اختصاص دارد يا نه اثري ر يو مطرح ميشود سطح خدمتي است که به مسافر ارائه شده و به کمک شاخصه يا نام آنها اهميتي ندارد: نام هر طريقه و اينکه به گروه انتخاب يا عدم انتخاب آن ندارد. آنچه مهم است و در حقيقت تقاضاي سفر با آن تعريف شده و مفروضي از قبيل زمان سفر هزينهي سفر راحتي دسترسي ايم ين ارتباط دارد. و مانند آنها بيان ميشود. فرضيه اساسي دوم در اين مدلها به بنيان رياضي مدلي که ساخته ميشود در اصطالحي ديگر مدله يا 1 تفکيک ميشوند. مدله يا 5 و»شبه مستقيم«مستقيم به دو دسته»کامال مستقيم«کامال مستقيم هر سه مرحله توليد توزيع و تفکيک سفر را در کنار هم در نظر ميگيرند در حالي که مدله يا شبه مستقيم به صورت دو مرحلهاي عمل ميکنند. اين مدلها توليد و توزيع سفر را در مرحله اول و تفکيک سفر را در مرحله دوم در نظر ميگيرند. به بيان ديگر اين گروه از مدله يا مستقيم بين تشکيل ماتريس مبدأ مقصد سفرها و انتخاب طريقه تفکيک ميکنند [1] انواع مدله يا مستقيم تقاضاي سفر مدلهاييا ضربي ابتداييترين مدله يا تقاضاي سفر به فرم ضربي ارائه گرديدند که در ادامه به معرفي پرکاربردترين اين نوع از مدلها پرداخته ميشود. مدل سارک 1 يکي از مدله يا برآورد مستقيم تقاضاي سفر به تفکيک طريق حمل و نقلي است. اهميت اين مدل از مدل کرافت-سارک آنجاست که رويکرد خاصي نسبت به سفرهاي درونشهري يا برونشهري نداشته و رويکرد کلي نسبت به تقاضاي سفر دارد [8]. با اين وجود اين مدل نخستين بار توسط شرکت تحقيقاتي و آناليز سيستم سارک براي پروژه کريدور شمال شرقي که يک مدل بينشهري 1 Io 2 Shuldiner 9 Econometric 4 Abstract Mode 5 Purely Direct 3 Quasi-direct Approach 7 Sarc-Kraft Model 5

14 انواع مدله يا مورداستفاده در حمل و نقل بود ساخته شده است. اين مدل بر اساس يک سري فرضيات ساخته شده است که در ادامه به آنها اشاره ميشود: اولين فرض اين مدل آن است که کشساني دروني تقاضاي سفر براي يک وسيله نقليه با توجه به خصوصيات همان وسيله نقليه عددي غير مثبت است بدين معني که با افزايش زمان سفر يا هزينه براي يک طريقه حمل و نقلي تقاضاي سفر با آن طريقه کاهش يافته يا حداکثر بدون تغيير باقي ميماند. کشساني متقاطع تقاضاي سفر براي يک وسيله نقليه با توجه به خصوصيات ديگر وسايل نقليه عددي غير منفي است بدين معني که با افزايش زمان سفر يا هزينه يک طريق حمل و نقلي خصوصيات طريقه حمل و نقلي ديگر افزايش مييابد. فرض ميشود منحني تقاضا که بيانگر رابطه بين تقاضا و قيمت کل مي باشد )قيم يت مشخص نميشود( يک منحني هيپربوليک است. تقاضاي سفر بر حسب طريق حمل و نقلي بر مبناي مشخصات زير تعيين ميشود: که تنها توسط ارزش مالي o خصوصيات سطح سرويس که توسط طريق حمل و نقلي مورد نظر ارائه ميشوند خصوصيات سطح سرويس که توسط ديگر طريقه يا حمل و نقلي ارائه ميشوند o خصوصيا يت که پتانسيل يک ناحيه براي جذب سفر را بيان ميکنند o بر پايه اين چهار فرض کرافت مدل زير را به صورتي که پارامترهاي آن مفهوم مشخصتري که در آن را بيان ميکنند ارائه کرده است: T kij = α k (Y i ) β 1(P i ) β 2(E j ) β9 (V kijl ) δ ql l (V qijl ) γ ql l q( k) ) 1-2( Y i و P i مدل مکلين محدوديت کمتري کشسانيه يا به ترتيب ميانگين درآمد و جمعيت در ناحيه i E j دارد. کرافت همچنين اشاره نموده است که تعداد مشاغل در ناحيه j است. اين فرمولبندي نسبت به ديگري فرمه يا از اين مدل براي در نظر گرفتن متفاوت ميتواند فرمول بندي شود. کرافت همچنين يک فرمول بندي تصحيح شده از اين مدل براي تخمين تقاضاي سفرهاي بين شهري ارائه نموده است. مدل مکلينن [3] 1 يک مدل داخل شهري است که تمرکز آن بر روي انتخاب وسيله ميباشد. به اين معني که با در نظر گرفتن يک مدل مکلين تقاضا بين ناحيه i و j اين تقاضا را بين طريقهه يا مختلف حمل و نقلي تخصيص ميدهد. تقاضاي داده شده توسط يک مدل جاذبه توليد ميشود به گونهاي که سفرهاي بين i و j مطابق فرمول زير به دست ميآيد: T ij = K ij [c qij ] p q ) 2-2( مدل مکلين بر پايه يک سري فرضيات بنا شده است که در زير به صورت خالصه به آنها اشاره ميشود: فرض ميشود که هيچ طريقه حمل و نقلي سهمي منفي از تخصيص نخواهد داشت. 1 McLynn Model 6

15 برآورد میزان حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران به صورت مشابه با بند قبل فرض ميشود که کل تقاضا به تمام طريقهه يا حمل و نقلي تخصيص داده ميشود. فرض ميشود که هر طريقه حمل و نقلي سهمي دارد متناسب با متغير توصيف کننده خصوصيات آن طريقه که تابع توصيف کننده آن به صورت اکيدا نزولي است. فرض ميشود که تمامي طريقهه يا حمل و نقلي يک سري گزينهه يا واقعي را براي سفر در اختيار ميگذارند. با اين وجود فرض ميشود که هيچ طريقه حمل و نقلي سهم بازار حداقلي ندارد بدين معني که ممکن است سهم يک طريقه حمل و نقلي برابر با صفر در نظر گرفته شود. از ديگر سو يک طريقه حمل و نقلي ميتواند به صورت تئوري تمامي سهم بازار را از آن خود نمايد. فرض مهم ديگر آن است که مدل مشتقپذير بوده و داراي مشتق درجه دوم پيوسته است. فرضيات مطلوبيته يا 1 و 9 با يکديگر بيان ميکنند که هر طريقه حمل و نقلي کشساني تقاضاي منفي نسبت به خصوصيات و خود دارد. نکته ديگري که ميتوان بيان نمود آن است که کشساني تقاضا براي يک طريقه حمل و نقلي به نسبت خصوصيات و مطلوبيت يک طريقه حمل و نقلي ديگر بايد غير منفي باشد. تمامي کشسانيه يا مستقيم و متقاطع ميتوانند به صورت يک تابع خطي از تمام طريقهه يا حمل و نقلي بيان شوند. هفت فرض فوقالذکر فرضه يا اساسي هستند که مدل مکلين برپايه آنها ساخته شده است. مدلهاييا سريير شده مشاهده انتخاب داده زماني باا در يکي ديگر از مدله يا مستقيم تقاضا که در منبع [3] به آن اشاره شده از متغيرهايي خصوصيات دادهه يا مقطعي و سري زماني را دارا هستند. دليل اين امر آن بوده است که: استفاده شده است که ترکيبي از برداشت دادهه يا حمل و نقلي در يک بازه زماني کوتاه حداکثر چهار هفتهاي انجام شده است و بنابراين دادهه يا زماني به دست آمده تعدادشان کم بوده است. سري از بسيا ير جريانها در يک دوره زماني کوتاه تغيير چنداني نداشته و نميتوان از آنها تخمينه يا اثراتشان به دست آورد. دقيقي براي تعيين بنابراين مدل ارائه شده در مطالعه منبع [3] به صورت خالص داراي دادهه يا 7 مقطعي نميباشد. حالت کلي يک مدل مستقيم تقاضا براي سفرهاي از مبدأ i به مقصد j و با طريق حمل و نقلي k در بازه زماني t به صورت زير در مطالعه ياد شده آورده شده است: که در آن V ijkt = f(g it, A jt, X ijkt, X ijmt ) ) 9-2( G it و A jt و X ijkt به ترتيب بيان کننده کاربري زمين عوامل اقتصادي-اجتماعي و جمعيتي است که توليد بالقوۀ مبدأ و مقصد را تحت تاثير قرار ميدهند. اين متغيرها ميتوانند به طور مثال جمعيت مبدأ سرانه مالکيت خودرو و سطوح درآمدي در مبدأ باشند. X ijmt خصوصيات سفر براي طريقه يا حمل و نقلي رقيب k و m را بيان ميکنند. در نظر گرفتن که تقاضا براي طريق حمل و نقلي k تحت تاثير قيمت و خصوصيات آن طريقه تحت تاثير سرويس طريقه يا گيرد که مثاله يا X ijmt اجازه ميدهد حمل و نقل رقيب قرار اوليه از کاربرد آن در منبع [3] آورده شده و توانايي تخمين کشساني متقاطع را فراهم ميآورد اگرچه در مدله يا اوليه توجه کمي به موقعيت رقابتي بر روي کشساني شده است. متغير وابسته در مدل سازيه يا به صورت تعداد سفرهاي انجام شده از طريق k طريق حمل و نقلي تعريف شده است. اوليه براي ساخت مدل مستقيم تقاضا

16 انواع مدله يا مورداستفاده در حمل و نقل مسئله مدل سازي به تعيين دقيق جمالت G it و A jt ميانجامد. به عنوان مثال حوزه نفوذ دقيق هر ايستگاه بايس يت شناخته شود که اين امر بسيار وقتگير بوده و به راحتي امکان پذير نيست. در همين حال خصوصيات مختلف مرتبط با جذب مقصد تنها ميتوانند به صورت غيرمستقيم بيان شوند. به همين دليل در مطالعه ياد شده از تاثير اينگونه متغيرها بر روي تقاضا صرفنظر شده است. بدين منظور در مطالعه ياد شده تابع تقاضاي حمل و نقل با ريل بين i و j و در بازه زماني t به صورت زير تعيين شده است: δ p α V ijt = G 1 α 2 it Ajt p X ijrt γ X q q ijmt ) 4-2( اين يک فرم کشساني ثابت براي تقاضاي حمل و نقل ريلي به صورت تابعي از p متغير ريلي ( ijrt X( و تعداد q متغير ( ijmt X( بعالوۀ عوامل توليد و جذب است. نمايش معادله باال به صورت نرخ تقاضا در دو بازه زماني )t و s ( رابطه ذيل را نتيجه ميدهد: V ijt = ( G it ) α α 1 A 2 V ijs G ( jt X ) is A ( ijrt p js δ p ) X ijrs q ( X ijmt X ijms ) γ p ) 5-2( سپس با گرفتن ln از دو طرف معادله شرايط براي تخمين پارامترهاي آن از طريق رگرسيون چند متغيره فراهم ميشود : ln V ijt = α V 1 ln ( G it ) +α ijs G 2 ln ( A jt ) + δ is A p ln X ijrt p js X ijrs + γ p ln X ijmt X ijms q ) 1-2( به منظور تخمين تغييرات کشساني نسبت به شرايط رقابتي بين طريقه يا حمل و نقلي در مطالعه ياد شده فرض شده است که نسبته يا يع ين G it G is و A jt A js براي تمام جريانها يکسان بوده تا بتوان اثرات غير دلخواه توليد و جذب را حذف نمود. بايس يت توجه شود که اين فرض تنها به دليل آن در نظر گرفته شده تا از حجم آماربرداري و تجزيه و تحليل اين متغيرها کاسته شود. از آنجا که فرض باال يکسان بودن G it G is و A jt A jt مدل به صورت زير وارد شده است: است. که در آن براي تمام جريانها همواره برقرار نيست يک متغير ساختگي به منظور کاهش اثرات منفي اين فرض در ln V ijt = δ V p ln X ijrt p ijs X ijrs + γ p ln X ijmt X ijms q + τd ts ) 1-2( D ts يک متغير ساختگي است که هدف آن در نظر گرفتن اثرات تغييرات در عوامل حذف شده بين بازه هاي زماني t و s مدلهاييا نقل حمل و ساده شده تقاضاي دسته اي ديگر از مدلها که از نظر عملکردي شبيه به مدله يا مستقيم تقاضاي سفر ميباشند به مدله يا اين مدلها در منبع [12] مورد بررسي قرار گرفتهاند که در ادامه به آنها اشاره ميشود. 1 مشهورند. ساده شده طي ساله يا اخير و با هدف برآورد تقاضاي سفر در مدلسازي بر روي بهبود روشه يا جمع آوري دادهها به منظور باال بردن دقت نتايج و غنيسازي محتواي رفتاري مدلها به منظور هرچه بهتر مدل کردن رفتار استفاده کنندگان تمرکز شده است. به موازات اين روند روند ديگري با تاکيد بر استفاده از دادههايي که به سرعت جمع آوري شده و يا دادههايي که در دسترس هستند به وجود آمده که سعي در ارائه يک تخمين سريع و تقريبي از تقاضاي سفر دارند. فکر استفاده از مدله يا ساده و سريع جديد نبوده و تمايل به 1 Simplified Models 8

17 برآورد میزان حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران توليد اينگونه مدلها به حدود 92 سال پيش باز ميگردد. عدم استفاده از هرگونه مدل رسمي بسيار گستردهتر از آن است که در ادبيات فني تقاضاي سفر و اسناد رسمي آورده شده است [12]. اگرچه در گام اول فکر عدم استفاده از مدله يا رسمي و چهار مرحلهاي به اين معني است که تصميم گيرنده تا حد زيادي با توجه به نظرات خود و مدل فکري 1 خود اقدام به اتخاذ تصميم مينمايد اما نکته قوت مدله يا فکري آن جاست که اين مدلها نسبت به متغيرهاي اجتماعي زيادي در تجزيه و تحليل اينگونه متغيرها نسبت به مدله يا مدله يا استفاده از مدله يا فکري از طريق مشاهدات بحثه يا رسمي الزامي بوده و نتايج مدله يا رسمي دارند. و سياسي حساسيت بيشتري داشته و توانايي کالمي تجربيات و اشتباهات شکل گرفته و بهبود مييابند. مدله يا رسمي را تفسير نموده و مالحظاتي را که خارج از حيطه مدله يا دارند به آنها ميافزايند. براي اين منظور توانايي تجزيه و تحليل عددي محدوديت بزرگي براي مدله يا اين وجود مدله يا فکري دو ضعف بزرگ دارند : فکري براي رسمي قرار فکري محسوب نميشود با برخي مواقع اين گونه مدلها کامال ناتوان ميشوند به عنوان مثال مدله يا در نظر بگيرند يا اينکه روابط دروني تصميمه يا نمايند. نتايج حاصل از اينگونه مدلها در حالت عادي فکري نميتوانند مفهوم رشد تصاعدي و نمايي را به ظاهر نامرتبط بر روي ماليات و تاثير آن بر روي انتخاب وسيله را بيان کميتپذير نبوده و نميتوان پيشنهادات حاصل از اين مدلها را با عدد و رقم قضاوت نمود. لذا اين گونه مدلها به سختي قابليت جابجايي در زمان و مکان را دارا ميباشند. يکي از ديدگاهها در اينگونه مدلها در نظر گرفتن شيوهاي است که فضا و در نتيجه فاصله با رويکردهاي فاصله يک عنصر کليدي در حمل و نقل است و شيوه بيان آن ميتواند معيا ير متفاوت بيان ميشوند. براي تفاوتگذاري بين انواع مختلف مدلها باشد. برخي از مدلها به صورت کامل فضا را کنار گذاشته و آن را ناديده ميگيرند. اين گونه مدلها معموال مفاهيم اقتصادي از يارانهها ماليات و غيره را مدنظر دارند. اين مدلها به صورت ساده همان مدله يا کشساني هستند که در برخي موارد به منظور بحث و بررسي پيرامون افزايش کرايهها يا تغيير در قيمت سوخت و ماليات خودروي شخصي مورد استفاده قرار ميگيرند. در برخي موارد اين مدلها شامل فعل و انفعاالت پيچيده به عنوان مثال بين جاده سوخت و ماليات خودرو و مالکيت وسيله نقليه و استفاده از آن هستند. توصيف بهتر محيط حمل و نقلي ميتواند از مدله يا نيز مورد استفاده قرار گرفت بيان گردد. اين مدلها به منظور مطالعه محدوديته يا ايده آلي که نخستين بار توسط اسميد [11] ارائه شد و توسط واردراپ [12] خودروهاي شخصي که سفرهاي کاري از حومه به مرکز شهر را انجام ميدهند توليد شدهاند. هر اندازه افراد بيشتري براي سفر به محل کار از خودروي شخصي استفاده کنند فضاي بيشتري براي اختصاص به ساخت جاده و پارکينگ نياز است تا زماني که تخصيص بيشتر فضا نيازمند ايجاد تغييرات اساسي و بنيادي در ساختار شهر باشد. اين مدلها به ندرت براي تصميمگيري مورد استفاده قرار گرفتهاند اما به منظور به تصوير کشيدن اهميت موضوعات سياست گذاري به خدمت گرفته شدهاند مدله يا برنامهريزي طرح اين مدلها به دادههايي با درجه کمي از ناهمفزوني نياز دارند به همين دليل استفاده از آنها در تجزيه و تحليل استراتژيه يا گسترده حمل و نقل و کاربري زمين باعث سهولت در ساخت مدل شده بدون آنکه نياز به حجم زيادي از دادهها يا فرضيات سختي 1 Mental Model 9

18 انواع مدله يا مورداستفاده در حمل و نقل داشته باشد که در مدله يا ديگر نياز است. اغلب مدله يا تنها جنبهه يا برنامهريزي طرح بر پايه فرضيا يت بر روي انتقال پارامترها و روابط از يک ناحيه يا کشور به جاي ديگر قرار دارند. خاصي از مدلها وابسته به مکان هستند که معموال خصوصيات شبکه جمعيت سطح درآمد و غيره از اين قبيل خصوصياتاند که به مکان وابستهاند. يکي از فرضيات اصلي که اين مدلها بر مبناي آنها قرار دارند وجود قواعد خاص در رفتار انسانها در حيطه حمل و نقل است. يک نمونه از اين مدلها مدل UMOT است که توسط زهاوي [19] ارائه شده است. اين مدل بر پايه اين فرض بنا شده که روابط ذيل قابل انتقال از نظر مکاني)نواحي و کشورها( و زماني هستند: متوسط زمان سفر روزانه به ازاي هر مسافر به عنوان مثال يک فرض بر روي بودجه زمان سفر ثابت متوسط هزينه )مالي( سفر روزانه به عنوان يک تابع از درآمد و مالکيت وسيله به عنوان مثال يک رابطه بودجه مالي متوسط مسافران در خانوار به عنوان يک تابع از اندازه خانوار و مالکيت وسيله هزينه واحد مالکيت خودرو و هزينه عملکردي خودرو رابطه سرعت-جريان با توجه به نوع جاده آستانه فاصله روزانه سفر که خريد خودرو را توجيهپذير مينمايد. اين روابط توسط زهاوي با تجزيه و تحليل حجم بزرگي از پايگاه دادهها از تمام دنيا به وجود آمدهاند. وروديه يا در روش زهاوي شامل موارد زير هستند: وابسته به مکان تعداد خانوار و بعد آنها در ناحيه مورد مطالعه توزيع درآمدي خانوارها هزينه واحد سفر با هر طريق حمل و نقلي طول شبکه جاده اي در ناحيه مورد مطالعه. روش UMOT حمايت زيادي را به عنوان يک ابزار براي تست کردن طيف گستردهاي از گزينه هاي سياست گذاري کسب نمود. به عنوان مثال سياست مالي )ماليات بستن( بر روي سوخت و مالکيت خودرو سياسته يا قيمت گذاري براي حمل و نقل همگاني و ح يت سرمايهگذاري براي تامين زيرساخته يا عظيم حمل و نقلي از جمله گزينههايي هستند که اين روش ميتواند آنها را مورد ارزيا يب قرار دهد. با اين وجود اين مدل توسط داون و امرسون [14] و ويلومسن و رادواناچ [15] مورد ارزيا يب قرار گرفته و مشاهده شد که اين مدل در ديگر کشورها به خوبي عمل نميکند حتي در سطح خيلي باالي همفزوني نيز مشاهده گرديد که کارکرد مدل مطلوب نيست. در واقع انتقالپذيري روابط و بودجهها به اندازه کافي متداوم نيست که تضمين کننده استفاده از روش UMOT باشد حتي پس از اجراي بهبودهايي که در مدله يا اجرا شده توسط مؤلفان اين مدل انجام پذيرفت اين مشکل حل نگرديد. روشه يا برنامهريزي طرح فوايدي را در قالب سادهسازي پاسخگويي سريع و نياز کم به اطالعات در اختيار ميگذارد. در هر صورت در بسيا ير از موارد اين روشها تکيه زيادي بر انتقالپذيري روابط و پارامترها از يک زمينه به زمينه ديگر دارند که اين امر از مطلوبيت تجزيه و تحليل اين مدلها ميکاهد مگر اينکه اين مدلها تنها به عنوان يک طرح اوليه و فشرده به منظور انتخاب راهحله يا ممکن براي مالحظات با جزئيات بيشتر در نظر گرفته شوند. 11

19 برآورد میزان حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران مدلهاييا تقاضا افزايششيي طريقه يا تعدادي از رويکردها به منظور انجام سريع تجزيه و تحليل تقاضا تحت اثر تغييرات در کرايهها سطح سرويس يا ديگر خصوصيات 1 و»مدلسازي چرخ خاص حمل و نقلي مطرح شدهاند. بهترين اين روشها تحت عنوان»تجزيه و تحليل افزايشي کشساني«2 قرار ميگيرند. در هر دو حالت هدف تخمين تغييرات کوچک در تقاضا تحت اثر تغييرات کوچک در يک )و به ندرت چند( لواليي«خصوصيت سطح سرويس در يک زمان مشخص ميباشد. در ادامه به معرفي اين دو مدل پرداخته ميشود. کشساني تجزيه و تحلتحليل افزايششيي با يک حالت اوليه را ميتوان درنظر گرفت که تقاضا براي يک طريق حمل و نقلي در سطح T 2 است S 2 ( سطح سرويس معموال يک بردار شامل خصوصيا يت سطح سرويس ( در يک سطح قرار داشته و سطح سرويس آن برابر مانند زمان سفر کرايه زمان انتظار و غيره( است. کشساني تقاضا با توجه به داده شده از تقاضا و سطح سرويس( توسط رابطه زير بيان ميشود: E s = S 2 T S 2 T T 2 = S 2 ΔT T 2 S T 2 S S 2 T 2 ΔS ) 8-2( با تبديل فرمول فوق به رابطه زير ميتوان از کشساني تقاضاي سفر استفاده نمود: T T 2 = E st 2 (S S 2 ) ) 3-2( S 2 فرمول باال يک تخمين است که مقدار تقاضا را مورد پيشبيني قرار ميدهد. بايس يت توجه شود که کشساني نقطهاي متقارن است. مقدار مطلق يک تغيير مثبت به اندازه يک تغيير منفي ميباشد. به هر حال با توجه به تجربيات گذشته مشخص شده که اين امر صحيح نيست. تاثير يک افزايش 12 درصدي در کرايهها بيشتر از تاثير يک کاهش 12 درصدي است زيرا مردم ارزش بيشتري به از دست دادن نسبت به همان مقدار به دست آوردن يک چيز ميدهند. نکته ديگر که بايد مد نظر قرار گيرد توجه به کشساني در کوتاه مدت و طوالني مدت است بدليل آنکه در طوالني مدت تقاضا کشساني بيشتري خواهد داشت. پايان در بايد ذکر شود که ميتوان کشساني تقاضاي سفر را با توجه به خصوصيات مسافر به عنوان مثال سطح درآمد فرد و يا يک ناحيه )به عنوان مثال توليد ناخالص ملي( برآورد نمود. انتظار ميرود که اينگونه موارد مثبت بوده و به احتمال باال با کاهش سرانه سطح در آمد کاهش يابد. مشاهدات نشان ميدهد که به عنوان مثال کشساني تقاضاي سفر حمل و نقلي به توليد سرانه ملي در کشورهاي در حال توسعه نسبت به کشورهاي توسعه يافته و صنعتي بيشتر است. 1 Incremental elasticity analysis 2 Pivot-point modeling 11

20 انواع مدله يا مورداستفاده در حمل و نقل چرخش لوالييي افزايششيي مدل سازي اين روش براي تخمين تقاضاي حمل و نقل در آينده بر اساس دادهه يا فعلي براي تقاضا و تغييرات در خصوصيات سطح سرويس براي هر گزينه استفاده ميشود. تنها دادهه يا مورد نياز در حالت فعلي سهم بازار براي هر يک از طريقها تغييرات پيشنهادي براي متغيرهاي سطح سرويس است. سپس يک فرم افزايشي براي مدل تقاضا به عنوان چرخش لوال حول حالت فعلي استفاده ميشود. اولين روش لوجيت چند جمله اي براي مدل انتخاب نخستين بار توسط کومار ارائه گرديد [12]: p k = p k 2 exp(v k V k 2 ) p j 2 exp(v j V j 2 ) j = p k 2 exp( V k ) p j 2 exp( V j ) j ) 12-2( p k که در آن سهم جديد استفاده از طريق حمل و نقلي k است. p k 2 سهم حالت فعلي استفاده از طريق حمل و نقلي k است و 2 V k = V k V k تغيير در مطلوبيت طريق حمل و نقلي k است در مورد فعلي همان تغييرات در مشخصهه يا سطح سرويس طريق حمل و نقلي k است. همچنين ميتوان فرم افزايشي را براي لوجيت آشيانهاي ارائه نمود. در اين حالت يک تغيير در آشيانهه يا داده ميشود : پايين به صورت زير نمايش V i = β(v i V i 2 ) ) 11-2( و براي انتخابه يا آشيانه هاي باالتر تغييرات آشيانهه يا پايينتر به صورت ترکيبي زير محاسبه ميشوند : V = ln p i 2 exp( V i ) i ) 12-2( 1 به صورت زير نوشته ميشود : به شيوه متناظر مدل جاذبه تک محدوديتي و افزايشي T ij = G it ij 2 aj exp( βδgc ij ) T lj 2 a j exp ( βδgc lj ) l 2 بين سال طرح و طراحي است و نرخ ΔGC ij تفاوت در هزينه کلي رشد ) 19-2( G i که در آن a i سفر به وجود آمده از ناحيه i است. همچنين منعکس کننده تغييرات در مقصد است. نکته مهم در خصوص اين مدلها آن است که پيادهسازي فرمه يا افزايشي براي مدله يا انتخاب سفر مدلساز را با دشواري مواجه نميکند. به عنوان مثال در منبع [11] گزارش شده که يک مدل افزايشي براي تمام شهر لندن با در نظر گرفتن دو طريق حمل 9 براي کالسه يا مختلف انسانها و طريقه يا حمل و نقلي اجرا شده است. اين مدلها در و نقلي و»مدله يا جاذبه دو محدوديتي«محيط نرمافزار EMME/2 پيادهسازي شده و از تسهيال يت که ماکروهاي آن در اختيار قرار ميدهند استفاده شده است. ديگر نرمافزارها نيز امکاناتي براي استفاده از اين دسته از مدلها در اختيار ميگذارند. مدله يا افزايشي يا مدله يا چرخش لواليي از اين نظر که نيازمند آن هستند که تنها تغييرات در قيمت کلي تابع مطلوبيت را 1 Singly constrained incremental gravity model 2 Generalized cost 9 Doubly constrained gravity models 12

21 برآورد میزان حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران لحاظ نمايند و نيا يز به در نظرگيري تمامي اقالم هزينهاي به صورت جداگانه ندارند در صورتي که طريق حمل و نقلي جديدي معرفي نشود پنالتي در نظر گرفته شده ميتواند حذف شود زيرا اين پنالتي در جمله ΔGC يا ΔV حذف ميشود. سود ديگر اين مدلها آنجاست که مدل ماتريس پايه را حفظ ميکند بنابراين هر گونه رابطه در دادهها حفظ ميشود حتي روابطي که در مدلها ديده نميشوند. اين مشکل در زمان برخورد با مسئله انتخاب مقصد حائز اهميت ميشود آنجا که يک مدل جاذبه به خوبي نميتواند اجرا شود. از يک مدل جاذبه افزايشي انتظار ميرود که تغييرات در الگوي سفر را بيان کند که نتيجه تغييرات در هزينه سفر ميزان توليد و جذب سفر ميباشند جمع بندي و مقايسه انواع مدله يا مستقيم تقاضاي سفر در اين بخش از مطالعات برخي از مدله يا مختلف مورد استفاده در برنامهريزي حمل و نقل بررسي گرديدند و سپس از ميان آنها مدل مستقيم با تفصيل بيشتري بررسي گرديد و نقاط قوت و ضعف آن و همچنين توانايي اين مدل در برآورد و تحليل حساسيت تقاضاي سفر تشريح گرديد. همانگونه که در ابتدا عنوان شد اصطالح مدله يا مستقيم در ميان پژوهشگران براي معاني و مقاصد مختلفي مورد استفاده قرار گرفته است. با اين حال و بصورت کلي ميتوان کاربردها مزايا و معايب مدله يا مستقيم را مطابق موارد ارائه شده در جدول )1-2( عنوان نمود. با توجه به توضيحاتي که در اين بخش و در خصوص مدله يا مدله يا مستقيم ارائه شد در جدول )2-2( نيز مقايسه اي ميان اين مدلها صورت گرفته است. گوناگوني که زيرمجموعه اي از جدول 1-2- کاربردها مزايا و معايب مدله يا مستقيم کاربردها مزايا معايب تعيين االستيسيته تقاضاي سفر ميان يک زوج عدم مواجه شدن با خطاهاي احتمالي در تعداد باالي پارامترهايي که بايستي در مبدأ-مقصد بر اساس مجموع ويژگيه يا طرق مدله يا مرسوم چهار مرحلهاي )بخصوص مدل تخمين زده شوند. مختلف حمل و نقلي مدل توزيع سفر( عدم امکان تخصيص سفر ميان مسيرهاي تعيين االستيسيته تقاضاي سفر ميان يک زوج عدم نياز به انجام روند مدلسازي چند موجود يک زوج مبدأ-مقصد مبدأ-مقصد با طريقهاي خاص بر اساس مقايسه مرحلهاي ويژگيه يا طرق مختلف حمل و نقلي همفزونسازي دادهها و بررسي همفزون تعيين االستيسيته مستقيم و قطري تقاضاي سفر نواحي مورد مطالعه در طرق مختلف حمل و نقلي تسهيل در روند آماربرداري شامل: مقايسه االستيسيته ويژگي ه يا طرق مختلف o طراحي ساده تر پرسشنامه )شامل هزينه زمان و سطح خدمت طرق( با o تعداد نمونه هاي کمتر o يکديگر نمونه گيري بر مبناي انتخابه يا مقايسه االستيسيته ويژگي ه يا يک طريقه )شامل مشاهده شده و بيان شده هزينه زمان و سطح خدمت طريقه( با يکديگر مقايسه سناريوهاي بهبود طرق حمل و نقلي با يکديگر 13

22 انواع مدله يا مورداستفاده در حمل و نقل جدول 2-2- مقايسه مدله يا مستقيم تقاضاي سفر نام مدل يا خانواده مدلها مزايا معايب کاربردها همفزون سازي زياد شبکه و مک لين تمرکز بر انتخاب طريقه فرم خاص از پيش تعيين شده ندارد ناحيهبندي دقت کمتر نسبت به مدله يا درون شهري چهار مرحلهاي کرافت يا سارک پارامترهاي مدل بدون نياز به محاسبه بيشتر حساسيت را نشان ميدهند. مطالعه همزمان توليد توزيع و تفکيک محدوديت کمتر نسبت به مدل مک لين همفزون سازي زياد شبکه و ناحيهبندي تعداد زياد پارامترها برآورد تقاضا )بدون تأکيد بر طريقه خاص يا درونشهري/ برون شهري بودن( قابل فرمولبندي براي کشش متغير سري زماني با داده انتخاب مشاهده شده گريز از دشواري ه يا برآورد و پيشبيني بعضي متغيرهاي اقتصادي- اجتماعي وارد نکردن بعضي متغيرهاي اقتصادي- اجتماعي در مدل مطالعه تاثير متغيرهاي اقتصادي- اجتماعي مد نظر نيست برنامهريزي طرح نياز کمتر به ناهمفزوني دادهها حجم کمتر دادهها ساده سازي و استفاده از فرضه يا محدود کننده کمتر پاسخگويي سريع انتقال پذيري ضعيف تجزيه و تحليل استراتژي ه يا گسترده حمل و نقل و کاربري زمين طرح اوليه و فشرده براي انتخاب گزينههايي براي مطالعه دقيق تخمين تغييرات کوچک تقاضا در اثر مدله يا تقاضا افزايشي حفظ مدل ماتريس پايه عدم نياز به در نظر گرفتن اقالم هزينه اي به صورت جزئي همفزون سازي زياد تغييرات کوچک يک مولفه سطح خدمت مدلسازي متمرکز بر تغييرات الگوي سفر 14

23 -3 سفر مدل مستقيم تقاضاي متغيرهاي بررسي 1-9- بررسي عوامل مؤثر بر تغيير الگوي تقاضاي سفر در بحث تقاضاي سفر عوامل بسياري بر روي ميزان تقاضا و الگوي تغييرات آن اثر گذار هستند. اين عوامل عبارتند از: اثرهاي قيمتي اثرهاي کيفيت خدماترساني اثرهاي متقابل تقاضا بين طريقه يا اثرهاي درآمد و مالکيت وسيله نقليه مختلف حمل و نقلي رابطه بين کاربري زمين و حمل و نقل همگاني طريقها و خدمات حمل و نقلي جديد که در ادامه و به اختصار به بررسي هر يک از عوامل باال پرداخته ميشود اثرهاي قيمت قيمت انواع طريقه يا حمل و نقلي يکي از مهمترين عوامل اثرگذار بر روي تقاضا بوده که بيشترين توجه را در مطالعات حمل و نقلي به خود جلب ميکند و اصليترين عامل در تحليل حساسيت نيز ميباشد که براي اين ويژگي معموال دو دليل ذيل عنوان شده است: 15

24 بررسی متغیرهاي مدل مستقیم تقاضاي سفر قيمت و تغييرات در قيمت به راحتي قابل شناسايي و اندازه گيري ميباشند قيمت از جمله عاملهايي است که مردم به سرعت خود را با آن تطابق ميدهند اثرهاي کيفيت خدمات رساني کيفيت خدماترساني توسط گسترهاي از خصوصيات که ميتوانند تحت تاثير گردانندگان سيستم حمل و نقل همگاني يا مراجع برنامهريز براي تسهيالت جادهاي باشد تعريف ميشوند. برخي از اين خصوصيات )زمان رسيدن به ايستگاه حمل و نقل همگاني مبدأ يا رسيدن به مقصد از ايستگاه نهايي فاصله زماني بين خدمات رساني يا زمان داخل وسيله( به صورت مستقيم با زمان رابطه دارند و ميتوانند به آساني اندازهگيري شده و در مدله يا پيشبيني مناسب به کار برده شوند. برخي ديگر )خصوصيات وسيله نقليه انتقال بين طريقه يا حمل و نقل همگاني بازاريا يب بيشتري داشته و نيازمند آن هستند که به صورت غير مستقيم مورد بررسي قرار گيرند. اهميت نسبي رساني اغلب به صورت يک خصوصيت وزندهي شده به نسبت يکي ديگر از اجزاي سفر بيان و ترويج يک طريق حمل و نقلي( مشکل خصوصيات کيفيت خدمات ميشود. اين وزندهي ميتواند معادل زمان داخل وسيله باشد. به عنوان مثال يک سيستم اطالعاتي زمان واقعي که اطالعات سفر را به صورت به روز شده در اختيار مسافران ميگذارد سه معادل ميتواند دقيقه کاهش در زمان داخل وسيله در هر سفر باشد. يکي ديگر از گزينهه يا خصوصيات بيان آنها به صورت ريالي است مانند اينکه يک دقيقه از زمان انتظار معادل x ريال ارزش دارد. پس از آنکه تمام خصوصيات نقل همگاني يا به هزينهه يا اثرات آن بر روي تقاضا به کار يک طريق حمل و نقلي به صورت معادل ريا يل بيان اين دسته از درآمدند اين مبالغ به کرايه حقيقي يک طريق حمل و عملکردي و خريد وسيله نقليه شخصي اضافه ميشود و به صورت سرجمع کشساني آنها براي تخمين ميرود. همچنين چنانچه خصوصيات با يکديگر جمع نموده و به عنوان يک قيمت کل براي استفاده در مدله يا يک وسيله نقليه به صورت معادل زماني در بيايند ميتواند آنها را پيشبيني استفاه نمود. بطور ک يل ميتوان عوامل زير را بهعنوان متغيرهاي اصلي در زمينه خدمترساني طرق مختلف حمل و نقلي برشمرد: زمان رسيدن به نقطه سوار شدن به حمل و نقل همگاني و زمان خروج از نقطه پياده شدن تواتر خدماترساني در حمل و نقل همگاني زمان سپري شده براي سوار شدن به وسيله نقليه همگاني محيط انتظار خصوصيات وسيلهنقليه )ريلي و غير ريلي( تغيير بين وسيله نقليه همگاني قابليت اطمينان اطالعرساني. 16

25 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران اثر متقابل تقاضا بين طريقه يا مختلف حمل و نقلي شواهد محدودي از تغييرات تقاضا در اثر رقابت بين طريقه يا سرويسرساني بين اتوبوس و حمل و نقل ريلي را بيان حمل و نقلي وجود دارد. اما برخي مدله يا ميکنند ميتوانند ديدگاهه يا مدلها چندين عامل را شامل سطح خدماترساني که توسط گرداننده طريقه يا تئوري که رقابت خوبي در اين رابطه در اختيار بگذارند. اين رقيب ارائه ميشود کيفيت خدمات و سطح کرايهها در نظر ميگيرند. اين عوامل نشان ميدهند که رقابت منجر به افزايش کل تقاضا و سهم بازار در سناريوهاي مختلف ميشود. به نظر ميرسد که رقابت در حالتي که سطح خدمات به نسبت پايين است کارايي بيشتري در توليد تقاضا داشته و ميتوان به پيشرفت قابل مالحظه اي از طريق رقابت دست يافت اثرهاي درآمد و مالکيت وسيله نقليه به صورت سنتي اين متغيرها در مقايسه با خصوصيات وسيله نقليه عوامل پس زمينهاي ناميده ميشوند. زيرا خصوصيات حمل و نقل همگاني مانند کرايهها سطح سرويس زمان سفر و کيفيت حمل و نقل همگاني به صورت مستقيم زير کنترل گرداننده سيستم ميباشند. درآمد يکي از عوامل تعييين کننده در مالکيت وسيله نقليه بوده و بر روي تقاضا براي حمل و نقل همگاني )از طريق مالکيت وسيله نقليه( تاثير منفي ميگذارد. افزايش مالکيت وسيله نقليه و رشد درآمد و کاهش هزينهه يا واقعي مالکيت وسيله نقليه به عنوان يکي از عوامل اصلي که الگوهاي سفر شخصي را شکل ميدهند شناخته شدهاند. در زير چهار اصل در رابطه با اين سه عامل آورده شده است: افزايش در درآمد بسته به ميز يان که افزايش رخ داده است منجر به افزايش مالکيت وسيله نقليه و در نتيجه در دسترس بودن خودروي شخصي شده يا اينکه باعث کاهش استفاده از حمل و نقل همگاني ميشود. افزايش در مالکيت وسيله نقلي شخصي يا در دسترس بودن آن در صورتي که ديگر عوامل يکسان در نظر گرفته شوند منجر به کاهش در تقاضاي طريقه يا حمل و نقل همگاني خواهد شد. عالمت و مقدار کشساني تقاضا براي حمل و نقل همگاني با توجه به در دسترس بودن خودروي شخصي و درآمد به نسبت سطح درآمد تغيير ميکند. انتظار ميرود که رشد درآمد باعث افزايش طول متوسط سفر شود رابطه بين کاربري زمين و حمل و نقل همگاني رابطه بين کاربري زمين و حمل و نقل همگاني پيچيده است زيرا هريک از اين دو عامل به ديگري وابسته است. پيچيدگي آنها زماني بغرنجتر ميشود که اثر متقابل ديگر عوامل نيز به اين رابطه افزوده شود مانند توزيع سن دستهبنديه يا مالکيت وسيله نقليه که هر يک از اين عوامل ممکن است بصورت همزمان تحت تاثير کابري زمين و خصوصيات باشند. بنابراين مشکل است که يک رابطه دقيق بين تقاضاي حمل و نقل همگاني و الگوي کاربري زمين به دست آورد طريقها و خدمات حمل و نقلي جديد مختلف شغلي و حمل و نقل همگاني عمده بحثي که تاکنون در خصوص تقاضاي حمل و نقل متداول بوده بر روي اين نکته تمرکز داشته است که تقاضا چگونه ميتواند با تغييرات افزايشي در کرايهها و سطح خدمات تغيير نمايد. روش تحليلي استاندارد استفاده از مقادير کشساني است که از اطالعات تقاضا استخراج شده و براي استفاده آنها از مدله يا مناسب براي تغييرات مورد نظر استفاده گردد.

26 بررسی متغیرهاي مدل مستقیم تقاضاي سفر اين روش در زمان برنامهريزي براي طريقه يا جديد حمل و نقلي يا توسعه شعاعي طريقه يا موجود به کار نميآيد زيرا در اينگونه موارد هيچ گونه سطح پايهاي براي تقاضا وجود نداشته و هيچ گونه اطالعات تاريخي و ثبت شدهاي که بر پايه آنها بتوان مدلي را پايهگذاري کرد وجود ندارد. بنابراين الزم است که بر ارزيا يب ه يا منتشر شده از اثرات مشابه در مکانه يا ديگر که توسعه انجام شده تکيه نموده و مقادير مجاز تغييرات را تا حد امکان بر روي فاکتورهايي که در بين نواحي تفاوت دارد اعمال نمود بررسي متغيرهاي مورد نظر براي لحاظ کردن در مدل مستقيم تقاضاي سفر در بخش پيشين اين مطالعه به عوامل زيادي اشاره گرديده که بر روي تقاضاي سفر به ويژه تقاضاي سفر با حمل و نقل همگاني اثر مي گذارند و بر اساس همين عوامل ميتوان سياسته يا بسيا ير را اتخاذ نمود تا بر روي تقاضاي افراد جامعه براي سفر با هر يک از طريقه يا حمل و نقلي اثر گذاشت. در اين بخش به توصيف هر يک از متغيرهاي تاثيرگذار بر روي تقاضاي سفر پرداخته شده است. متغيرهايي که ميتوانند در مدل مستقيم تقاضاي سفر وارد شوند به سه دسته کلي زير تقسيم ميشوند: متغيرهاي متغيرهاي متغيرهاي بيانکننده خصوصيات ناحيه مبدأ بيانکننده خصوصيات ناحيه مقصد بيانکننده خصوصيات سفر در ادامه متغيرهاي موجود در هر يک از سه دسته کلي باال مورد بررسي قرار مي گيرند متغيرهاي بيانکننده خصوصيات ناحيه مبدأ اين متغيرها با توليد سفر در ناحيه مبدأ مرتبط هستند. بر اين اساس و در ادامه عواملي که بر توليد سفر در يک ناحيه تاثيرگذار هستند ارائه مي گردد: اشتغال در محل سکونت اشتغال در محل سکونت به تعداد افراد شاغلي که در يک ناحيه سکونت دارند گفته ميشود که ارتباط مستقيم با تعداد سفر توليد شده در يک ناحيه دارد. اشتغال به دو دسته زير تقسيم ميشود: اشتغال پايه با توجه به تعريف الوري شغل پايه شغلي است که مکانيا يب آن در منطقه مورد مطالعه بصورت بيروني انجام پذيرفته و مستقل از چگونگي توزيع جمعيت و اشتغال خدماتي در آن منطقه است. اشتغال پايه را اصطالحا اشتغال محلگرا ميگويند و توليدات آن بيشتر جنبه صادرتي دارد مانند صنايع توليدي کشاورزي معدن و تجارتخانهه يا بزرگ. اشتغال غير پايه در مقابل اشتغال غير پايه اشتغالي است که از نظر جايا يب به توزيع جمعيت و بازارها و قدرت خريد مردم وابستگي داشته باشد مانند بنگاهه يا معامالت ملکي و تامين مالي بيمه پزشکي و مدارس ابتدايي. نکته مهم اين است که سطح اشتغال غير پايه با جمعيت متناسب است. جمعيت از يکي يک ناحيه جمعيت تاثيرگذارترين عوامل در توليد سفر در يک ناحيه است. هرچه جمعيت يک ناحيه بيشتر باشد پتانسيل توليد سفر آن ناحيه افزايش مييابد. مساحت مسکوني )زيربنا( اين فاکتور به نوعي بيانگر جمعيت يک ناحيه است زيرا با باال رفتن جمعيت در يک 18

27 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران ناحيه مساحت مسکوني آن ناحيه نيز افزايش مييابد و بنابراين توليد سفر نيز تحت تاثير قرار ميگيرد. تعداد واحدهاي مسکوني اين فاکتور مانند مساحت مسکوني در يک ناحيه با جمعيت در ارتباط بوده و بنابراين يکي ديگر از عواملي است که با استفاده از آن ميتوان تعداد سفر توليد شده در يک ناحيه را مورد بررسي قرار داد. چگالي )نفر بر هکتار واحد مسکوني( چگالي يک ناحيه يکي از مهمترين معيارهاي توليد سفر در يک ناحيه است زيرا در ناحيه با چگالي باال معموال دسترسي بااليي نيز به حمل و نقل همگاني وجود داشته و شبکه خياباني آن نيز معموال گسترده نميباشد. بنابراين چگالي يک ناحيه عالوه بر اينکه با در نظر گرفتن جمعيت يک ناحيه به تعداد سفر توليد شده در يک ناحيه اشاره ميکند با در نظر گرفتن فاکتور دسترسي به نحو بهتري ميتواند تعداد سفر توليد شده در يک ناحيه را مورد بررسي قرار دهد. سرانه تعداد خانوار تعداد خانوار نيز از عواملي است که ميتواند براي بيان توليد سفر در يک ناحيه مورد استفاده قرار گيرد معموال باال رفتن تعداد خانوار در يک ناحيه به نوعي بيان کننده باال رفتن چگالي و جمعيت در آن ناحيه است. سواري مالکيت چنانچه سفرهاي شخصي انجام شده با خودروي شخصي مدنظر باشد باال رفتن تعداد خودروي سواري در يک خانوار به اين معني است که افراد آن خانواده تمايل بيشتري به انجام سفر داشته و بيشتر سفر ميکنند. بنابراين متوسط تعداد خودروي سواري در يک خانوار ميتواند بر روي تعداد سفرهاي انجام شده در آن خانوار تاثير گذار باشد. متوسط قيمت يک متر مربع زمين متوسط قيمت زمين در ناحيه باشد و با باال رفتن درآمد در يک ناحيه تمايل افراد به سفر نيز افزايش مييابد. جمعيت دانشآموزان و يک ناحيه ميتواند بيانکننده درآمد افراد ساکن در آن دانشجويان چنانچه در نظر گرفتن سفرهاي توليد شده با هدف سفر آموزشي مدنظر باشد اين فاکتور يکي از مهمترين عوامل توليد سفرهاي آموزشي در يک ناحيه است. مساحت ناحيه ترافيکي اين فاکتور به نوعي بيانکننده دسترسي يک ناحيه به شبکه خياباني و حمل و نقل همگاني است و بنابراين ميتواند در برآورد سفر توليد شده در يک ناحيه مورد استفاده قرار گيرد. فاصله از مراکز تفريحي فاصله از مراکز تفريحي از ديگر عواملي است که با توليد سفر در يک ناحيه ارتباط دارد و با باال رفتن فاصله از مراکز تفريحي در يک ناحيه انتظار ميرود که تعداد سفرهاي توليد شده از آن ناحيه کاهش داشته باشد متغيرهاي بيان کننده خصوصيات ناحيه مقصد اين متغيرها با جذب سفر در يک ناحيه در ارتباط بوده و بر روي تعداد سفرهاي جذب شده در يک ناحيه تاثير مستقيم ميگذارند. در اين بخش به بررسي هر يک از اين عوامل پرداخته ميشود. اشتغال در محل شغل اشتغال در محل شغل به تعداد افراد شاغل در يک ناحيه گفته ميشود که محل کارشان در آن ناحيه است. در اين بخش نيز اشتغال به دو دسته پايه و غير پايه تفکيک ميشود. مساحت زمين تجاري/ اداري/ کشاورزي/ صنعتي با باال رفتن مساحت زمينه يا تجاري اداري کشاورزي و صنعتي در يک ناحيه قدرت جذب سفر در آن ناحيه باال مي رود بنابراين اين فاکتور يکي از عوامل مؤثر در جذب سفر در 19

28 بررسی متغیرهاي مدل مستقیم تقاضاي سفر يک ناحيه محسوب ميشود. سطح زمين مدارس چنانچه سفرهاي آموزشي مدنظر باشد اين عامل ميتواند به نوعي بيان کننده تعداد سفرهاي آموزشي جذب شده در يک ناحيه باشد. تعداد مدارس/ کالسه يا ميکند. باال رفتن تعداد مدارس و تعداد کالسه يا مدارس اين عامل نيز به نوعي تعداد سفرهاي آموزشي جذب شده در يک ناحيه را بيان درس باال رفتن تعداد دانشآموزاني را در پي خواهد داشت که به آن ناحيه سفر ميکنند و بنابراين ميتواند عاملي در برآورد تعداد سفرهاي آموزشي جذب شده در يک ناحيه باشد. تعداد دانشگاه/ دانشجو اين عامل نيز همانند تعداد مدارس و دانش آموزان در يک ناحيه به نوعي با جذب سفرهاي توليد شده در يک ناحيه ارتباط دارد. سطح زمين تجاري ميزان سطح زمين تجاري در يک ناحيه از ديگر عواملي است که بر جذب سفر تاثير مستقيم ميگذارد و بسيا ير از سفرهاي کاري به يک ناحيه با اين فاکتور ميتوانند بيان شوند. سطح زيربناي تجاري با باال رفتن سطح زيربناي تجاري در يک ناحيه تعداد مشاغل نيز در مييابد که ارتباط مستقيم بر روي تعداد سفر شغلي انجام شده در يک ناحيه دارد. يک ناحيه افزايش تعداد واحد تجاري اين عامل نيز مانند سطح زيربناي تجاري در يک ناحيه تاثير مستقيم بر روي تعداد سفر انجام شده به يک ناحيه دارد. تعداد خرده فروش )غيرپايه( خرده فروشي در يک ناحيه تاثير مستقيم بر انجام سفرهاي خريد در داخل يک ناحيه دارد اما تاثير آن بر روي سفرهاي بين ناحيه مشخص نبوده و ميتواند تاثير مستقيم داشته يا اينکه هيچ گونه تاثيري بر روي سفرهاي خريد بين ناحيه نداشته باشد. در صورتي که تعداد خرده فروشي در يک ناحيه باال بوده و در ناحيهه يا مجاور کم باشد اين امر ميتواند منجر به افزايش سفرهاي بين ناحيه به منظور خريد شود اما در صورتي که تعداد خرده فروشي در يک ناحيه به نسبت ناحيهه يا مجاور تفاوت چنداني نداشته باشد اين فاکتور بر روي سفرهاي خريد از يک ناحيه به ناحيه ديگر تاثيرگذار نيست. تعداد و ظرفيت سينما/ مسجد/ نمايشگاه/ پارک چنانچه سفرهاي تفريحي انجام شده به يک ناحيه مدنظر باشد اين عامل يکي از مهمترين فاکتورهاي جذب سفرهاي تفريحي در يک ناحيه است. سطح زمين مراکز تفريحي با باال رفتن تعداد مراکز تفريحي در يک ناحيه تعداد سفر جذب شده به آن ناحيه نيز باال مي رود متغيرهاي بيان کننده خصوصيات سفر متغيرهاي بيان کننده خصوصيات سفر با توجه به طريق و نقلي حمل متفاوت اند. طريقههايي که در اين کتاب در نظر گرفته شدهاند عبارتند از: سواري شخصي حمل و نقل ريلي شهري )مترو( 21

29 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران اتوبوس تاکسي براي هر يک از طريقه يا شده است. حمل و نقلي فوقالذکر فهرستي از متغيرها در نظر گرفته ميشود که در ادامه به بررسي آنها پرداخته متغيرهاي بيان کننده خصوصيات سفر با سواري زمان سفر داخل وسيله: زمان سفر داخل وسيله يکي از مهمترين پارامترها در انتخاب وسيله بوده و در تمامي مدله يا برآورد تقاضا به عنوان مهمترين فاکتور در نظر گرفته ميشود. هزينه سوخت و ديگر هزينهه يا عملکردي: هزينه سوخت بخشي از هزينهه يا عملکردي بوده اما مهمترين هزينه محسوب ميشود. اين هزينه تا حدي ميتواند بر روي انتخاب وسيله تاثيرگذار باشد اما بايستي توجه شود که با تغيير هزينه سوخت بايستي در طوالني مدت اثرات آن نيز مورد بررسي قرار گيرد. هزينۀ ثابت )مالکيت بيمه و ماليات(: اين هزينهها معموال به صورت غير مستقيم بر روي انتخاب وسيله تاثير گذارند زيرا استفاده کنندگان از خودروي شخصي معموال اين گونه هزينهها را در زمان انتخاب وسيله مدنظر قرار نميدهند. هزينه نگهداري: هزينه نگهداري از جمله هزينههايي است که در انتخاب وسيله نقليه مؤثر است. متغيرهاي بيان کننده سفر با حمل و نقل ريلي زمان دسترسي: زمان دسترسي يکي از مهمترين فاکتورها در انتخاب حمل و نقل همگاني است اين زمان عبارت است از مدت زماني که صرف پيادهر ي و يا رسيدن با تاکسي يا دوچرخه به ايستگاه حمل و نقل همگاني ميشود و بنابراين عالوه بر گستردگي فاکتورهاي مؤثر در آن نقش مؤثري بر انتخاب وسيله دارد. زمان خارج وسيله نقليه: زمان خارج وسيله زماني است که صرف انتظار براي رسيدن وسيله نقليه همگاني به ايستگاه زمان سوار و پياده شدن و زماني که صرف پرداخت کرايه يا بليت ميشود. زمان خروج از ايستگاه تا رسيدن به مقصد: اين زمان نيز در انتخاب وسيله نقليه تاثير به سزايي دارد. هزينه سفر )کرايه(: هزينه سفر براي حمل و نقل همگاني يکي از عواملي است که موجب رقابت حمل و نقل همگاني با خودروي شخصي ميشود و بنابراين نقش زيادي در انتخاب وسيله نقليه دارد. متغيرهاي بيان کننده سفر با اتوبوس اين متغيرها مانند متغيرهاي سفر با حمل و نقل ريلي ميباشند. متغيرهاي بيان کننده سفر با تاکسي زمان دسترسي 21

30 بررسی متغیرهاي مدل مستقیم تقاضاي سفر زمان خارج وسيله نقليه زمان خروج از طريقه تا رسيدن به مقصد هزينه سفر )کرايه(. متغيرهاي نام برده شده در باال عمده متغيرهايي هستند که بر ر يو تقاضاي سفر تاثير ميگذارند. متغيرهاي ديگري نيز وجود دارند که به صورت کيفي بيان شده و در نظر گرفتن مقدار عددي براي آنها اگر ممکن نباشد بسيار مشکل است که در زير به اين متغيرها نيز اشاره شده است: قابليت اطمينان زمان سفر با خودروي شخصي ايم ين در مسير سفر با خودروي شخصي راحتي سفر با حمل و نقل همگاني )ميزان ازدحام در داخل وسيله نقليه همگاني دارا بودن تهويه مطبوع طراحي مناسب ايستگاه ها آلودگي صوتي و آلودگي هوا در محل ايستگاه ها امنيت و ايمني در زمان انتظار در ايستگاه( همانگونه که اشاره شد اين متغيرها به سختي کمي سازي ميشوند و بنابراين ممکن است ورود آنها به مدل مستقيم تقاضاي سفر با مشکالتي همراه باشد که منجر به غيرواقعي شدن نتايج مدل گردد. 22

31 -4 مدلهاييا برآورد مطالعه براي فرآيندد سفر مستقيم تقاضاي در مطالعه پيشرو هدف تهيه ابزاري مناسب براي ارزيا يب سياسته يا کالن حمل و نقل در شهر تهران از طريق سنجش حساسيت تقاضاي سفر سيستم حمل و نقل اين شهر تعيين شده است. بنابراين براي نيل به اين هدف بايس يت از مدلهايي استفاده نمود که توانايي بااليي در پيشبيني و نشان دادن وضع موجود دارا هستند. يک ابزار مناسب براي اين منظور مدله يا مستقيم برآورد تقاضاي سفر ميباشند که در زمان کمتري نسبت به مدل چهار مرحلهاي ميتوان آنها را پياده سازي نمود. اين مدلها همچنين مستلزم هزينۀ کمتري نسبت به مدل چهار مرحلهاي هستند. لذا رويکرد مطالعۀ پيشرو بر پياده سازي مدله يا مستقيم استوار است. پس از تعيين هدف و رويکرد مطالعه بايد گامه يا تحقيق به طور مناسب و در راستاي تحقق هدف مطالعه تعيين گردند. لذا در ادامه فرآيندي شامل 1 گام براي دستيا يب به مدل مناسب مستقيم تقاضاي سفر در شهر تهران ارائه شده است که براي تعيين االستيسيتۀ تقاضاي سفر نسبت به عوامل مختلف سيستم حمل و نقل ميتوان بهره جست. رئوس گامه يا فوق که شرح هر يک از آنها در ادامه آورده خواهد شد به قرار زير است: ناحيهبندي کالن ترافيکي در شهر تهران جهت بهکارگيري مدله يا مستقيم بررسي و جمعآوري اطالعات اقتصادي و اجتماعي در نواحي کالن ترافيکي تهيه پرسشنامهه يا مورد نياز براي جمعآوري اطالعات تعيين جامعه آماري درصد نمونه و روش آمارگيري مناسب براي برآورد مدله يا تعيين روش توزيع و گردآوري پرسشنامهها مستقيم تقاضاي سفر 23

32 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر تهيه بانک اطالعاتي دادهها ساخت مدل مستقيم تقاضاي سفر و برازش آن تعيين ميزان حساسيت تقاضا در شهر تهران ناحيهبندي کالن ترافيکي در شهر تهران جهت بکارگيري مدلهاي مستقيم به منظور مدلسازي رفتارهاي حمل و نقل ساکنان و غير ساکنان شهر تهران ابتدا نياز است تا مقدمات آن فراهم شود. يکي از اين مقدمات شامل تعيين محدوده جغرافيايي ناحيهبندي دقت فراواني به کاربرده شود تا از مطالعه و تعيين ناحيهبندي ترافيکي است. براي نيل به اين مقصود نياز است تا در مرحله تاثيرات سوء آن بر مدل کاسته شود. به عنوان نمونه يک ناحيه بايد به لحاظ رفتارهاي حمل ونقلي و مشخصات اقتصادي-اجتماعي داراي واحدهاي کوچکتر متشابه باشد. اين واحدهاي کوچکتر ميتواند فرد يا خانوار باشد. البته واضح است که با توجه به متفاوت بودن افراد نميتوان انتظار رفتارهاي مشابه از آنها را داشت و يل ناحيهبندي به نحوي صورت پذيرد که اين هدف محقق گردد. بسيا ير در بحث مربوط به ناحيهبندي بيشتر اطالعات مربوط به ويژگيه يا تاجايي که ممکن است بايد اقتصادي و اجتماعي خانوار و نيز اطالعات مربوط به سفر مدنظر است. در اين راستا و با توجه به اين مطلب که با تغيير ناحيهبندي اطالعات جمعآوري شده تغيير خواهد کرد بايد توجه در مرحلۀ ناحيهبندي صورت پذيرد تا از ترافيکي مورد توجه قرار ميگيرند عبارتند از: اثرات نامطلوب آن جلوگيري شود. شرايط و ضوابطي که معموال در ناحيهبندي دستيا يب به مشخصهه يا اجتماعي-اقتصادي يکنواخت براي جمعيت ناحيه کمينه کردن تعداد سفرهاي برون ناحيهاي در نظرگيري محدوديته يا فيزيکي منحني بسته بودن نواحي عدم همپوشاني نواحي ترافيکي سعي در برابرسازي تعداد خانوار جمعيت مساحت يا سفرهاي توليد شده و جذب شده براي نواحي مختلف تطابق داشتن با ساير مرزبنديها مانند نواحي آماري براي ارزيا يب بيشتر تطابق داشتن با ساير مرزبنديها مانند نواحي آماري از اين جهت داراي اهميت است که امکان استفاده از ساير اطالعات را در امر مدل سازي و مقايسه نتايج فراهم ميآورد. از آنجايي که مدله يا مستقيم حالت همفزون داشته و با نواحي بزرگتري نسبت به نواحي مرسوم ترافيکي کار ميکنند اين نواحي بزرگتر ميتوانند به عنوان پهنهبندي کالن مورد استفاده در مدله يا بزرگتر همفزون شده در مطالعات حمل و نقل داراي مزايايي مستقيم در نظرگرفته شوند. است که در زير به آنها اشاره ميشود: در نظر گرفتن نواحي در اين حالت ميتوان بر روي نقاطي که داراي سفرهاي مشخصي هستند تمرکز کرده و نتايج قابلقبولي به دست آورد. در اين مقياس روابط ميان طرق مختلف حمل و نقلي را بهتر ميتوان درنظر گرفت. سفرکنندگان با مناطق معروف در شهر بيشتر آشنايي داشته و در برداشت ميداني پرسشنامهاي اطالعات کلي درستي را ارائه ميدهند. 24

33 يکي از تصميمه يا برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران مهم برنامهريزان حمل و نقل در بدو امر تعيين سطح دقت براي مطالعات مورد نظر است. دشوار بودن اين 1 وجود دارد. بدين معني که دستيا يب تصميم از آنجا ناشي ميشود که بين ميزان هزينه و دقت مورد نياز تهاتر به دقته يا بسيار زياد نيازمند هزينۀ بيشتري نسبت به سطح دقت پايينتر است. لذا با درنظرگيري هزينۀ جمعآوري اطالعات نقش کليدي دقت مورد نياز بيش از پيش مشخص ميگردد. چرا که با اهمال در اين مرحله هزينۀ بسيار زيادي بايد صرف بدست آوردن اطالعاتي شود که دقت آن مورد نياز مطالعه نبوده است. در مطالعات پيش رو با توجه به ماهيت مدله يا مستقيم که حالت همفزون دارند دقت بسيار زياد اطالعات مدنظر نيست. لذا نواحي ترافيکي در اينگونه مطالعات ميتوانند به صورت همفزون و تا سطح مناطق شهري بزرگ شوند. اين موضوع عالوه بر تامين دقت مورد نياز از هزينهه يا با هزينۀ بسيار زياد مانند آنچه در طرح جامع مطالعه نيز ميکاهد. بر اين اساس ميتوان گفت که برداشت و طبقهبندي اطالعات يک شهر صورت ميپذيرد در اين مطالعه مدنظر نبوده است تشريح ناحيهبندي ترافيکي شهر تهران جهت استفاده در مدل مستقيم تقاضا شهر تهران هم اکنون داراي 22 منطقه شهرداري )شامل 111 ناحيه شهرداري( است که در طرح جامع حملونقلوترافيک براي آنها 152 ناحيۀ ترافيکي درنظر گرفته شده است. در تقسيمبندي مورد استفاده در طرح جامع حملونقلوترافيک تهران حاصل تجميع مساحت چند ناحيۀ ترافيکي معادل با يک منطقۀ شهرداري است. دليل اين امر آن است که با همفزونسازي نواحي به مناطق شهرداري بتوان نتايج بدست آمده را با کارهاي پيشين مقايسه کرده و يک وحدت رويه بوجود آورد. با توجه به همفزون بودن مدله يا مستقيم تقاضاي سفر که در مطالعه حاضر مورد بررسي هستند به نظر ميرسد که در نظر گرفتن مناطق فعلي شهرداري به عنوان نواحي مورد استفاده براي اين دسته از مدلها مناسب باشد. بدين ترتيب امکان استفاده از نتايج اين مطالعه براي مقايسه با ساير مطالعاتي که مبناي نواحي مشترکي دارند فراهم ميگردد. در اين بخش از مطالعات تالش شده است تا حداالمکان بر اساس مرزهاي مشخص مناطق شهري تهران ناحيهبندي کالن ترافيکي انجام شود. در نهايت بايس يت عنوان نمود که با توجه به بزرگ بودن مساحت برخي مناطق شهرداري تهران جمعآوري اطالعات مورد نياز )در بحث پرسشگري( در سطح نواحي مناطق صورت گرفته است و به عبارتي در اين مطالعات خروجي ها در سطح مناطق شهرداري ارائه شده و يل جمعآوري اطالعات در سطح نواحي شهرداري بوده است. برخي ويژگيه يا اوليه مناطق 22 گانه شهر تهران نيز در جدول )1-4( ارائه شده است رابطه رفت و برگشتي

34 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر جدول 1-4- ويژگيه يا فيزيکي و جمعيتي مناطق شهرداري تهران منطقه شهرداري تعداد نواحي جمعيت مساحت )کيلومتر مربع( منطقه شهرداري تعداد نواحي جمعيت مساحت )کيلومتر مربع( 11/31 3/522 29/114 59/912 11/512 8/22 91/985 11/12 49/921 52/ / / /233 52/452 23/451 11/132 11/585 21/982 15/923 19/911 13/141 1/392 19/ مجموع بررسي و جمعآوري اطالعات اقتصادي و اجتماعي در نواحي کالن ترافيکي پس از انجام ناحيهبندي ترافيکي مورد نياز براي برداشت آمار تقاضاي سفر به منظور ساخت مدل مستقيم اطالعات مربوط به وضعيت اجتماعي و اقتصادي هر يک از نواحي مشخص شده تعيين ميگردد. در مطالعه حاضر به منظور امکان استفاده از اطالعات پيمايشه يا اجتماعي پيشين و همچنين امکان استفاده از نتايج اين مطالعه در پروژهه يا آ ي ت مرزهاي نواحي ترافيکي منطبق با 1 بر اين اساس و با توجه به اطالعات تهيه شده در ادامه و در شکل )1-4( درصد جمعيتي نواحي شهرداري تهران در نظر گرفته شد. در مناطق 22 گانه ارائه شده است. مشاهده ميشود که بيشترين جمعيت ساکن به ترتيب به منطقه 5 4 و 15 شهرداري تهران اختصاص دارد. از سوي ديگر منطقه 4 بيشترين مساحت از ميان مناطق 22 گانه تهران را داراست و اين نسبت جمعيتي بدون در نظر گرفتن مساحت نواحي مسکوني حاصل شده است. لذا در صورتي که مساحت پهنهبنديه يا انجام شده لحاظ گردد تراکم جمعيتي موجود در پهنهبندي مطابق با شکل )2-4( خواهد بود. همانطور که مشخص است ميزان تراکم جمعيتي متفاوت با درصد جمعيت ساکن در هر منطقه است به صورتي که مناطق 8 12 و 11 بيشترين تراکم جمعيتي را نشان ميدهند. 1 اين اطالعات که شامل اطالعات اجتماعي و اقتصادي سال 1331 ميباشند از مرکز آمار ايران دريافت گرديد. 26

35 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران شکل درصد جمعيتي موجود در مناطق 22 گانه شهرداري تهران نمودارهاي ارائه شده در شکله يا )9-4( و )4-4( به ترتيب جمعيت شاغلين و تراکم شاغلين و نسبت کارمندان در مناطق 22 گانه را نشان ميدهند. مشاهده ميگردد که بدون لحاظ شدن مساحت محدوده مناطق 22 گانه بيشترين مقادير شکل )9-4( همانند مورد جمعيت به مناطق 4 و 5 و 15 اختصاص دارد. اما تراکم جمعيت شاغل و کارمندان که زيرمجموعه شاغلين هستند نتايج متفاوتي را نشان ميدهد. بيشترين تراکم افراد شاغل به ترتيب در مناطق 12 و 8 و 11 است. همچنين تراکم کارمندان با توجه به نمودار ارائه شده در مناطق 12 1 و 11 نسبت به ساير پهنهه يا در نظر گرفته شده در شهر تهران بيشتر است. الزم به ذکر است که در برداشته يا انجام شده پرسشگري شاغلين در مبدأ سفر و کارمندان در نقاط مقصد انجام شده و آمار ارائه شده براي شاغلين و کارمندان به ترتيب در مناطق مبدأ و مقصد ميباشد. شکل 2-4- تراکم جمعيتي موجود در مناطق 22 گانه شهرداري تهران )نفر بر هکتار( 27

36 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر شکل 9-4- جمعيت شاغل شهر تهران در مناطق 22 گانه شهرداري )هزار نفر( شکل 4-4- تراکم جمعيتي شاغلين و کارمندان درمناطق 22 گانه شهرداري تهران )نفر بر هکتار( در نهايت و در نمودار ارائه شده در شکل )5-4( سرانه مالکيت اتومبيل شهروندان بهعنوان نمادي از وضعيت اقتصادي خانوار در مناطق مختلف شهرداري تهران ارائه شده است. بر اين اساس سرانه مالکيت شهروندان تهراني در مناطق 1 9 و 1 به ترتيب بيشترين مقدار و در مناطق 15 تا 22 کمترين مقدار ميباشد. 28

37 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران شکل سرانه مالکيت در مناطق 22 گانه شهرداري تهران 9-4- تهيه پرسشنامهه يا مورد نياز براي جمعآوري اطالعات در اين مطالعه سياست بکار گرفته شده در طراحي پرسشنامهها بهگونهاي بوده که سعي شده است اطالعات نسبتا جامعي از نمونه آماري مورد نظر جمعآوري شود. هر چند امکان آن وجود داشته است که در فرآيند مدلسازي متغيرهاي کمتري مورد بررسي قرارگيرند اما به منظور تعيين تاثيرات متقابل و ميزان وابستگي متغيرهاي جمعآوري شده با يکديگر که انتخاب عوامل مناسب دخيل در مدل را نتيجه ميدهد مجموعه نسبتا جامعي از متغيرها برداشت شد. بر اين اساس طيف مناسبي از متغيرهاي اقتصادي- اجتماعي و اطالعات مربوط به سفرها در پرسشنامهه يا مربوطه مد نظر قرار 1 داده شد. با توجه به ماهيت مطالعه حاضر تصميم بر آن شد که تفکيک وسيله در مدل تقاضاي سفر به صورت رجحان بيان شده ساخته شود که در ادامه اين بخش توضيحاتي در زمينه اطالعات جمعآوري شده براي ساخت مدل تفکيک ارائه شده است. بدين ترتيب متغيرهاي جمعآوري شده به دو دسته تقسيمبندي ميشوند که عبارتند از: دادههايي که مربوط به شرايط واقعي و موجود هستند. اين دادهها شامل اطالعات اقتصادي-اجتماعي )سن جنسيت بعد خانوار و تعداد خودروي در مالکيت خانوار( و مشخصات سفر در شرايط فعلي )مبدأء مقصد هدف وسيله زمان و هزينه سفر( است. دادههايي که مربوط به شرايط فرضي هستند. اين دادهها شامل اطالعات سفر و طريقهه يا حملونقل فرضي هستند که در مدلسازي انتخاب وسيله سفر به صورت رجحان بيان شده استفاده ميگردند. اين اطالعات در قالب سناريوهاي مختلف تعيين شدهاند که در هر سناريو اطالعات سفر و وسايل نقليه به صورت مقادير آماده در اختيار افراد نمونه آماري قرار داده 1 Stated Preference 29

38 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر شدهاند. براي جمعآوري دادهه يا رجحان بيان شده سفرها از لحاظ زماني به سه دسته کوتاه متوسط و بلند طبقهبندي شدهاند. در اين مطالعه سفرهاي کوتاه به سفرهايي گفته ميشود که به طور متوسط کمتر از 92 دقيقه به طول ميانجامند. به همين ترتيب سفرهاي متوسط بين 92 تا 45 دقيقه و سفرهاي بلند به سفرهايي با زمان بيش از 45 دقيقه اطالق ميشود. الزم به ذکر است که مرزهاي تعيين شده براي اين زمانها بر اساس قضاوت کارشناسي تعيين شدهاند. در طراحي پرسشنامه اين مطالعه براي هر يک از اين سه نوع سفر )کوتاه متوسط بلند( 12 سناريو در نظر گرفته شده است. هر يک از اين سناريوها شامل چهار حالت است به صورتي که در هر يک از آنها مقدارهاي متفاو يت براي متغيرهاي مربوط به وسائل نقليه فرض شده است. بنابراين در هر يک از انواع سفر سعي شده است تا تمامي حاالت ممکن انتخابي براي زمان هزينه و طريقه سفر شهروندان مدنظر قرار گرفته شود. پرسشنامهه يا طراحي شده براي جمعآوري اطالعات شامل دو فرم است. در فرم اول اطالعات اقتصادي-اجتماعي مشخصات سفر در شرايط فعلي و ميزان آستانه زمان و هزينه سفر براي ثبات وضعيت سفر فعلي در نمونه آماري جمعآوري ميگردد. در فرم دوم پرسشنامه که شامل سناريوهاي مختلف سفر ميباشد با توجه به نوع سفر تعيين شده در فرم اول )کوتاه متوسط يا بلند( يک سناريو يا فرم مناسب از ميان 12 سناريو به صورت تصادفي توسط مصاحبه شونده پر ميشود. دليل تصادفي بودن انتخاب سناريو توسط پرسشگر اجراي صحيح روش ترجيحات بيان شده بدون تاثير پيشداوري پرسشگر يا پاسخگو در انتخابه يا موجود است. نمونهاي از فرم اول و فرم دوم مربوط به يک سناريو در بخش پيوست کتاب ارائه شده است اطالعات جمعآوري شده براي ساخت مدل تفکيک اصوال اطالعات مورد نياز براي ساخت مدله يا انتخاب وسيله به دو بخش اطالعات انتخابکننده و انتخابشونده طبقهبندي مي- گردد. در اين مطالعه اطالعات مربوط به انتخابکننده با آمارگيري با استفاده از روش مصاحبه جمعآوري شد. دادهه يا مربوط به انتخابشوندهها )که در اين مطالعات وسايل نقليه است( با توجه به نوع مدل که رجحان بيان شده ميباشد به صورت سناريوهاي آماده تعيين شدند. بدين ترتيب افراد مصاحبه شونده در بين گزينهه يا مختلف با ويژگيه يا با توجه به موجود بودن اطالعات مورد نياز اين مدلها به صورت ناهمفزون 1 ساخته ميشوند. ميد يان در اين مطالعه منظور از دادهه يا قابل دستيا يب معين گزينه مطلوب خود را انتخاب کردهاند. مربوط به انتخاب کنندهها اطالعات اقتصادي-اجتماعي ميباشد که معموال در برداشته يا است. در ميان اطالعات مختلف آن دستهاي که براي استفاده در مدله يا شده و در برداشتها و فرآيند ساخت مدل به کار گرفته شد عبارتند از: انتخاب وسيله مناسب تشخيص داده سن جنس بعد خانوار مالکيت وسيله نقليه خانوار. 8Disaggregate 31

39 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران دادهه يا مربوط به انتخاب شوندهها شامل ويژگي گزينهها است. در اين ميان متغيرهاي در نظر گرفته شده براي مدلسازي در اين مطالعه شامل موارد زير است: زمان پيادهر ي و زمان انتظار زمان درون وسيله نقليه کرايه هزينه عملکردي )براي وسيله سواري شخصي( هزينه پارکينگ)براي وسيله سواري شخصي( تعداد تعويض خط. همانطور که در بخشه يا پيشين اشاره شد در اين مطالعه ويژگي گزينهه يا مختلف معين فرض شده و در اختيار افراد تصميم- گيرنده قرار گرفته است. در جمعآوري دادهه يا مورد نظر صرفنظر از اين که مبدأ و مقصد پاسخگويان کجا بوده است نوع آخرين سفر فرد پرسش شد. به عبارتي ديگر فرد مصاحبه شونده در اين برداشت به اين پرسش که سفر شما کوتاه متوسط و يا بلند بوده است پاسخ ميدهد. سپس با توجه به نوع سفر شهروندان مصاحبه شونده فرد پرسشگر يک سناريو از بين 12 سناريوي مربوطه را به طور تصادفي در اختيار فرد مصاحبه شونده قرار ميدهد. همانطور که اشاره شد هر يک از اين سناريوها شامل چهار حالت بوده است. بنابراين فرد پرسشگر در هر يک از چهار حالت پيش رو با توجه به ويژگيه يا ذکر شده در فرم پرسشگري گزينه مطلوب خود را انتخاب ميکند. بدين ترتيب با توجه به اينکه هر فرد با چهار انتخاب روبهرو است ميتوان گفت تعداد مشاهدات حدود چهار برابر تعداد افراد مصاحبه شده ميباشد. جامعه آماري روش و نمونه درصد آمارگيري مناسب مدله يا برآورد براي 4-4- تعيين مستقيم تقاضاي سفر در ابتداي اين بخش از مطالعات برخي مفاهيم ضروري در خصوص جامعه آماري ارائه گرديده و سپس نحوه تعيين نمونه تشريح شده است تعاريف پايه جامعه آمارگيري: جامعه عبارت است از مجموعهاي از افراد يا واحدها که داراي حداقل يک صفت مشترک باشد و تعريف جامعه آماري بايد جامع و مانع باشد. نمونه: مجموعهاي از واحدهاي تشکيلدهنده جامعه است که به عنوان نمايندهاي براي بيان ويژگيهاي مورد نظر در کل جامعه انتخاب ميشود. اين تعريف از سه جنبه اهميت مييابد: اوال اندازه نمونه چقدر باشد ثانيا نمونه نماينده کدام جامعه خواهد بود و ثالثا نحوه انتخاب نمونه چگونه است. 31

40 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر هدف از نمونه برداري: به طورکلي هدف از نمونهبرداري کسب اطالعاتي درباره ويژگي )ويژگيهاي( افراد جامعه بدون صرف هزينههاي زياد است که در صورت کسب همان اطالعات از همه جامعه الزم خواهد بود. از اين رو در نمونهبرداري ابتدا ميبايست نوع اطالعاتي که قرار است ارزيابي شده و به جامعه نسبت داده شود تعيين گردد. اين اطالعات با توجه به هدف کلي مطالعه و پارامترهاي مورد نياز براي مطالعه تعيين شده و اغلب به آنها پارامترهاي جامعه گفته ميشود. استنباطهاي آماري را ميتوان با ميانگين اين پارامترها انجام داد. براي نمونه»درآمد«و»نرخ سفر«خانوار پارامترهاي جامعه به حساب ميآيند. نمونهگيري تصادفي ساده: در اين نوع نمونهگيري هر يک از اعضاي جامعه تعريف شده شانس برابر و مستقلي براي قرار گرفتن در نمونه دارند. منظور از مستقل بودن اين است که انتخاب يک عضو به هيچ شکل در انتخاب ساير اعضاي جامعه تاثيري ندارد. در اين روش ابتدا فهرست اسامي تمامي اعضا به دست آمده و سپس به هر يک از آنها نمرهاي اختصاص داده ميشود. در ادامه با استفاده از جدول اعداد تصادفي تعداد مورد نياز انتخاب ميشوند. اگر جامعه مورد مطالعه کوچک باشد از روش قرعهکشي استفاده ميشود. نمونهگيري به روش تصادفي شانس نماينده بودن نمونه را افزايش ميدهد. نمونه گيري منظم يا سيستماتيک: همانند نمونهگيري تصادفي ساده نمونهگيري منظم نيز براي انتخاب يک نمونه از يک جامعه تعريف شده به کار ميرود. از اين روش زماني استفاده ميشود که تمام اعضاي جامعه تعريف شده قبال به صورت تصادفي فهرست شده باشند. به عنوان مثال صد نفر دانشآموز از يک جامعه هزار نفري که قبال فهرست شدهاند انتخاب ميشوند. براي اين منظور ابتدا تعداد اعضاي جامعه را به تعداد اعضاي نمونه مورد نياز تقسيم مينمايند. براي مثال براي جامعه 1222 نفري و 122 نفر نمونه مورد نياز 12=1222/122. سپس يک عدد تصادفي به صورتي انتخاب ميشود که کوچکتر يا مساوي فاصله نمونهگيري باشد. به عنوان مثال اگر عدد 1 انتخاب شود بدين ترتيب افرادي را که در فهرست جامعه شمارهه يا آنها به ترتيب شمارهه يا و 41 و غيره است انتخاب نموده و اين عمل را تا انتخاب 122 نفر ادامه ميدهند. اين روش آسانتر از روش نمونهگيري تصادفي ساده است و تفاوت آن با روش نمونهگيري ساده در اين است که در اين روش انتخاب هر عضو مستقل از انتخاب ساير اعضاء جامعه نيست. هنگامي که اولين عضو انتخاب شد بقيه اعضاي نمونه مورد نظر به صورت خودکار تعيين ميشوند. اگر افراد جامعه به صورت تصادفي فهرست شده باشند ميتوان نمونهگيري منظم را به جاي نمونهگيري تصادفي ساده به کار برد. اما در صورتي که افراد جامعه با توجه به يک نظم معين و بر اساس برخي از ويژگيها فهرست شده باشند بايستي از نمونهگيري تصادفي ساده استفاده کرد. نمونهگيري طبقهاي: در اين روش محقق مايل است نمونه تحقيقي را به گونهاي انتخاب کند که مطمئن شود زيرگروهها با همان نسبتي که در جامعه وجود دارند به عنوان نماينده جامعه در نمونه نيز حضور داشته باشند و اين نوع نمونهگيري وقتي بهکار ميرود که جامعه داراي ساخت همگن و متجانس نيست. يع ين در اين روش درصد آزمودنيهايي که به صورت تصادفي از هر گروه انتخاب مي- شوند با درصد همان گروه در جامعه مورد نظر برابر است. بنابراين اگر يک گروه به طور مثال 8 درصد از جامعه را تشکيل ميدهند همين گروه 8 درصد از نمونه را نيز تشکيل خواهند داد. اين روش در مطالعههايي که محقق قصد مقايسه زير گروهه يا مختلفي را داشته باشد مناسب است. در صورتي که در چنين شرايطي از اين روش استفاده نشود هر گونه تجزيه و تحليل اطالعات جمعآوري شده از نمونه نامناسب بوده و نتيجهگيري غلط خواهد داشت. براي مثال مطالعه هدف سفر )شغلي تحصيلي تفريحي و غيره( يا اعضاي يک دانشگاه )استاد دانشجو کارمند کارگر(. در 32

41 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران اين روش محقق مطمئن است که نمونه انتخاب شده بر اساس ويژگيها و عواملي که اساس آن طبقهبندي بودهاند نماينده واقعي جامعه مورد نظر است. نمونهگيري خوشهاي: در نمونهگيري خوشهاي واحد اندازهگيري فرد نيست بلکه گروهي از افراد هستند که به صورت طبيعي شکل گرفته و گروه خود را تشکيل دادهاند. اين روش وقتي به کار ميرود که فهرست کامل افراد جامعه در دسترس نباشد. به اين منظور افراد را در دستههايي خوشهبندي ميکنند و سپس از ميان خوشهها نمونهگيري به عمل ميآورند. اين راهکار زماني استفاده ميشود که انتخاب گروهي از افراد امکانپذير و آسانتر از انتخاب افراد در يک جامعه تعريف شده باشد. به عنوان مثال فرض نماييد کليه افراد يک شهر که بيشتر از 18 سال سن دارند جامعه مورد نظر باشند. در اين جامعه نمونهگيري تصادفي ساده و نمونهگيري منظم زماني ميسر است که فهرست کامل تمام افراد يک شهر با سن آنها در اختيار باشد. در غير اينصورت به جاي انتخاب فرد به عنوان واحد نمونهگيري منطقه را واحد نمونهگيري قرار ميدهند و سپس به روش نمونهگيري تصادفي ساده منطقه يا مناطق مورد نظر انتخاب ميشوند. نمونهگيري متعادل: در برخي از تحقيقات براي بررسي ويژگي اعضاي جامعه ويژگي کمکي ديگري از افراد جامعه قبال در اختيار است. نمونه را از افراد داراي ويژگي کمکي طوري انتخاب ميکنند که ميانگين آنها برابر با ميانگين جامعه باشد. پس از مشخص شدن اعضاي اين نمونه مقادير متناظر با اعضاي اين نمونه را از جمعيت انتخاب مينمايند. نمونهگيري کالبيد ين )برآوردگرهاي کالبيد ين استفاده قرار ميگيرند به عنوان مثال در برآوردگر رگرسيو ين ميشود. يکي از شيوهه يا (: اطالعات کمکي که از منابع مختلف در دست است براي بهبود برآوردها مورد از متغير کمکياي که مقدار کل آن در جامعه معلوم است استفاده استفاده از اين اطالعات کمکي به کارگيري يک سيستم وزندهي است که از يک تابع فاصله و مجموعهاي از معادلههايي تحت عنوان برآوردگرهاي کالبيدن توليد ميکند طرح نمونهگيري در اين مطالعات واحد آماري: ساکنين شهر تهران که در طول يک روز حداقل 1 سفر درونشهري انجام ميدهند واحدهاي نمونهگيري در اين مطالعات را تشکيل ميدهند. زمان آمارگيري: زمان آمارگيري براي سنجش مدل انتخاب سفرهاي درون شهري روزهاي شنبه تا چهارشنبه و غيرتعطيل است. روش آمارگيري: روش آمارگيري در اين طرح به صورت نمونهگيري است و تشريح روش و نتايج آن در ادامه ارائه ميگردد. روش جمعآوري اطالعات: در اين آمارگيري اطالعات مربوط به سفر از طريق مصاحبه حضوري تهران و تکميل پرسشنامه جمعآوري ميشود. آمارگر با افراد ساکن شهر واحد نمونهگيري: در مرحله اول مناطق شهر تهران و در مرحله دوم نواحي مناطق مورد نظر طبقات را تشکيل ميدهند. در مرحله سوم با توجه به در دسترس بودن مطالعات قبلي و همچنين در نظر گرفتن هدف سفر به عنوان طبقات مرحله سوم واحدهاي نمونهگيري سفر کنندگان با هدف سفر مشخص ميباشند. 33

42 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر روش تعيين اندازه نمونه: به منظور تعيين تعداد افراد الزم براي برآورد پارامترهاي مورد نظر از روابط ذيل )معروف به رابطه کوکران( استفاده ميشود: n = n 2 1+ n 2 1 N n 2 = Z (1 p) a 2 p S )1-4( که در آن : P: نسبت ويژگي موردنظر در مناطق تهران است )حداقل برابر 225( a: خطاي نسبي ويژگي مورد نظر درشهر تهران )خطاي در نظر گرفته شده 221( : Z چندک 2315 توزيع نرمال استاندارد N: تعدادکل افرادي که حداقل 1 سفر در روز دارند n: اندازه نمونه S: تعداد انتخابي که از هر فرد مصاحبه ميشود )در اين مطالعات برابر با چهار انتخاب(. جمعيت شهر تهران با توجه به سرشماري عمومي نفوس مسکن سال 1932 برابر با نفر است. بر اين اساس تعداد نمونه مورد نياز براي برآورد پارامترهاي مدل با در نظر گرفتن خطاي 2/21 برابر با 1211 نمونه ميباشد. با اين حال و بصورت محافظه کارانه %25 به تعداد نمونهها اضافه شده است و در نهايت تعداد نمونهه يا توجه به آنکه از هر نمونه چهار سناريو انتخاب طريقه پرسيده ميشود تعداد نمونهه يا ميباشد. انتخابي برابر با 1994 نفر بوده است. الزم به ذکر است با ساخت مدل تفکيک وسيله برابر با 5991 نمونه روش نمونهگيري: در اين طرح از نمونهگيري طبقهبندي سه مرحلهاي که در هر مرحله نمونهگيري طبقهبندي متناسب با سايز 1 استفاده شده است. نمونهه يا نمونهه يا اين طرح طي سه مرحله و با استفاده از روشه يا هر مرحله بر اساس جنسيت و سن بوسيله مصاحبه حضوري انتخاب ميشوند. نمونهگيري در مرحله اول با توجه به اطالعات توليد و جذب سفر در هر منطقه از شهر تهران )بر اساس گزارشه يا ترافيک تهران( طبقهبندي انجام گرديد. در ستونه يا تهران ارائه شده است. احتمالي و همچنين متعادل کردن شرکت مطالعات حمل و نقل و موجود در جدول )2-4( نحوه تخصيص نمونه به صورت بهينه در مناطق شهر 1 sampling with probability proportional to size - SPP 34

43 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران جدول 2-4- نحوه تخصيص نمونه به صورت بهينه در مناطق شهر تهران تعداد نمونه بر اساس تخصيص نرخ سفر حجم نمونه درصد نمونه توليد و جذب سفر جمعيت 11 2/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / منطقه مجموع در مرحله دوم با توجه به در دسترس بودن اطالعات جمعيتي هر کدام از نواحي 111 گانه شهرداري تهران حجم نمونه براي هر ناحيه متناسب با ميزان جمعيت آن ناحيه درنظر گرفته شده است. از طرفي براي بهبود طرح نمونهگيري و کاهش خطاي احتمالي نمونهبرداري در مرحله آخر يع ين نمونهگيري بر اساس هدف سفر نمونهه يا انتخاب شده بر اساس جنسيت و سن سفرکننده متعادل شده و سپس درصد وقوع سفرها با اهداف مختلف توسط گروهه يا مختلف سني تعيين شده است. به منظور انتخاب واحدهاي نمونه در مرحله سوم از طبقهبندي هدف سفر به چهار دسته کلي تقسيم شده است که اطالعات تفکيک سفرها در جدول )9-4( ارائه شده است. در خصوص مرحله سوم ذکر اين نکته مهم است که با توجه به در دسترس بودن تفکيک جنسيت و سن براي سفرکنندگان نمونهها در هر زير طبقه بر اساس اين ويژگي ها نيز متعادل شده است. 35

44 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر درصد سهم سفر از کل سفرها جدول 9-4- تفکيک اهداف سفر در دستهه يا 11] ک ي[ل اهداف سفر سن سفر کنندگان زير 22 سال % 22% 92% 92% 22% % 92% 8% 2% 2% % 22% 22% 22% 22% % 22% 22% 22% 22% شغلي درصد مسافران آموزشي درصد مسافران خريد درصد مسافران غيره درصد مسافران مجموع 5-4- تعيين روش توزيع و گردآوري پرسشنامهها همانطور که در بند پيشين اشاره شد در تعريف نمونه آماري سعي شده است درصد طبقات مختلف در نمونه برابر با جامعه باشد. اطالعات درصد طبقات مختلف جامعه از مطالعات پيشين انجام شده توسط شرکت مطالعات حمل و نقل و ترافيک تهران بدست آمده است. منظور از درصد طبقات مختلف درصد سفرهاي شغلي آموزشي خريد و ساير سفرها از کل سفرهاي انجام شده شهر تهران است. به عالوه بر اساس نتايج مطالعات پيشين توزيع سني و جنسيت هر يک از سفرهاي مذکور در دسترس است. بنابر نکات اشاره شده و با توجه به اطالعات اين جدول به عنوان مثال مطلوب است که 52 درصد نمونه آماري تهيه شده مربوط به سفرهاي شغلي باشد. به عالوه بهتر است که 22 درصد از اين سفرهاي شغلي در نمونه توسط افراد با سن 22 تا 92 سال صورت گرفته باشد. البته بديهي است که ايجاد يک نمونه آماري مناسب که دقيقا منطبق با اطالعات جامعه باشد عمال ناممکن است. با وجود اين در نحوه توزيع و گردآوري پرسشنامهها سعي شده است تا حد ممکن به توزيع طبقات در نمونه توجه شود. بدين منظور اطالعات برداشت شده در پرسشنامهها در حين عمليات آماربرداري و قبل از شروع هر آماربرداري در مرحله انجام برداشته يا ميد يان بررسي شدهاند. در اين بررسيها سعي شد که توزيع پرسشنامههايي که هنوز بدست مصاحبه شوندهها نرسيده بود به گونهاي انجام شود که درصد طبقات نمونه به تفکيک اهداف سفر جنسيت و سن مسافر به سمت مناسب و مطابق با محاسباتي که نسبته يا آماري جامعه در آن رعايت شده اصالح شود. به عنوان مثال اگر نيمي از پرسشنامهها توزيع شده بودند و بررسي اطالعات بدست آمده نشان ميداد که درصد مسافران زن در نمونه از درصد مسافران زن جامعه بيشتر است در توزيع ساير پرسشنامهها اقدامات الزم براي تصحيح اين عامل انجام شود. در انتها با آزمون دادهه يا جمعآوري شده اين نتيجه بدست آمد که با دقت قابل قبولي توزيع طبقات نمونه با توزيع طبقات متناظر در جامعه هدف مطابقت دارد که در ادامه نتايج آن ارائه شده است. 36

45 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران 1-4- تهيه بانک اطالعاتي دادهها به منظور ارائه مدل مستقيم تقاضاي سفر ورود اطالعات و ثبت آمار برداشت شده به صورت قابل استفاده در فرآيند ساخت مدل ضروري است. همانطور که پيش از اين نيز بيان شد اطالعات مربوط به توليد تفکيک و توزيع سفر با استفاده از پرسشنامههايي که به همين منظور طراحي شده بودند و طي سه مرحله برداشت آزمايشي تصحيح و تدقيق آن انجام گرفت برداشت شده است. پس از توزيع و جمعآوري پرسشنامهه يا تهيه شده و گردآوري دادهه يا الزم براي انجام تحليل و مدلسازي تقاضاي سفر که در بخشه يا گذشته تشريح شد اطالعات جمعآوري شده توسط تيم کارشناسي کدگذاري شده و در نرمافزارهاي بانک اطالعاتي وارد گرديد. پرسشنامهه يا ناقص اصالح شده و يا از ادامه فرآيند تحليل حذف شدند. در ادامه اين بخش برخي از آمارهاي توصيفي نمونه برداشت شده ارائه ميگردد تا ضمن ايجاد ديد کلي نسبت به نمونه امکان مقايسه با جامعه آماري مرجع و سنجش کيفيت نمونهگيري انجام شده ممکن گردد. نسبت جنسيتي نمونه برداشت شده در فرآيند نمونهگيري در شکل )1-4( قابل مشاهده است. همانطور که مشخص است مردان 19 درصد کل نمونه مورد بررسي را تشکيل داده و سهم 91 درصدي به زنان اختصاص يافته است. مرد %63 زن %37 شکل 1-4- نسبت جنسيتي نمونهه يا برداشت شده يکي از سواالت طراحي شده در پرسشنامه مورد استفاده در برداشت ميد يان در ارتباط با تعيين منظور )هدف( از سفر شهروندان تهراني مصاحبه شده بود. شکل )1-4( توزيع نسبي اهداف سفر در نمونهه يا مورد مطالعه را نشان ميدهد. بر اساس اين شکل سفرهاي شغلي تحصيلي خريد تفريحي و ساير به ترتيب بيشترين سهم را در اهداف سفر بيان شده از سوي شهروندان تهراني دارند. 37

46 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر همانطور که در بخش هاي پيشين بيان شد تملک خودرو شخصي عالوه بر اينکه يک عامل مؤثر در جهتدهي تمايالت انتخاب طريقه سفر افراد است در اين مطالعه به عنوان يک فاکتور مناسب براي سنجش سطح اقتصادي و درآمد متوسط خانوار )با توجه به عدم تمايل شهروندان در پاسخگويي به پرسش مستقيم در اين زمينه( مد نظر قرار گرفت. نمودار ارائه شده در شکل )8-4( نشاندهنده اين مطلب است که 41 درصد افراد مورد مصاحبه در برداشته يا ميد يان مالک خودرو شخصي هستند که اين آمار نيز منطبق بر ميزان مالکيت وسيله نقليه در شهر تهران است. بر اساس نتايج برداشت انجام شده غالب سفرهاي روزانه افراد موجود در نمونه برداشت شده با استفاده از طريقه وسيله نقليه سواري صورت ميگيرد )شکل )3-4((. در همين راستا مشخص شده است که پس از سواري شخصي اتوبوس تاکسي و مترو طريقهه يا غالب استفاده شده براي سفر توسط شهروندان مورد پرسش قرار گرفته بوده است. بلی خیر %59 %41 شکل 8-4- درصد تملک خودرو شخصي در ميان نمونهه يا مورد مطالعه 38

47 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران اتوبوس سایرپیاده %9 %1 موتور %4 مترو %1 %23 تاکسی سواري %36 %17 شکل 3-4- توزيع نسبت طريقه غالب سفر در ميان نمونهه يا مورد مطالعه 1-4- ساخت مدل مستقيم تقاضاي سفر و برازش آن در اين بخش از مطالعات به تشريح مدل برآورد شده تقاضاي سفر و چگونگي برازش بر اساس برداشته يا ميداني انجام گرفته پرداخته ميشود. برآورد تقاضاي سفرهاي شهري شامل توليد و جذب سفر توزيع سفر و انتخاب وسيله ميشود. در اين مطالعه دو مرحله اول يعني توليد و جذب و توزيع سفر به صورت همزمان و مدل انتخاب وسيله به صورت جداگانه انجام شده است. دليل ساخت مدل انتخاب وسيله به صورت مجزا در دسترس بودن دادهه يا عامل دقت مدلسازي انتخاب وسيله را کاهش ميدهد. مدل مستقيم توليد جذب و توزيع سفر به تفکيک منطقه است که اين شايان ذکر است که با توجه به اينکه در مدل تفکيک )انتخاب وسيله نقليه( سفر مدل براي هر يک از اهداف در نظر گرفته شده کاري و غيرکاري و کليه سفرها )مجموع سفرهاي کاري و غيرکاري( به صورت مجزا ارائه ميشود. بدين ترتيب در ادامه توضيح مدل توليد جذب و توزيع به ترتيب براي»کليه سفرها«سفرهاي»غيرکاري«و سفرهاي»کاري«بيان خواهد شد مدل مستقيم توليد جذب و توزيع سفر در اين بخش بر مبناي توضيحات فوق الذکر به تشريح مراحل ساخت مدل مستقيم توليد توزيع و جذب سفر شهر تهران پرداخته شده و نحوه تعيين متغيرهاي دخيل در مدلسازي بيان ميگردد. شايان ذکر است که در فرآيند ساخت چندين مدل ساخته شد و در نهايت يک مدل بهعنوان مدل مناسب انتخاب گرديد. با اين حال در اين کتاب بهمنظور جلوگيري فرآيند مدلسازي صرفا مدله يا نهايي و منتخب معرفي و ارائه شدهاند. با توجه به توضيحات فوق و پيش از ارائه مدله يا نهايي فرآينده يا مقدماتي که در ساخت کليه مدله يا از پرداختن به جزئيات توليد جذب و توزيع بکار رفته ارائه شده است. در اولين مرحله کليه متغيرهاي اوليهاي که ميتوانند در ساخت مدل تقاضا در نظر گرفته شوند به صورت جدول )4-4( تعريف شدهاند. 39

48 ين فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر جدول 4-4- متغيرهاي اوليه در نظر گرفته شده براي ساخت مدل مستقيم )در بخش توليد جذب و توزيع( تعريف متغير جمعيت منطقه مبدأء Pi جمعيت منطقه مقصد Pj حاصلضرب جمعيت منطقه مبدأء و جمعيت منطقه مقصد Pp حاصلضرب مساحت منطقه مبدأء و مساحت منطقه مقصد Aa تراکم منطقه مبدأء )نسبت جمعيت به مساحت( Denso تراکم منطقه مقصد Densd زمان سفر تعادلي بين دو منطقه mean_tij تعداد شاغل ساکن در منطقه مبدأء Empo تعداد کارمندان که محل اشتغال آنها منطقه مقصد است. Empd تعداد دانشآموز ساکن در منطقه مبدأء Stdo تعداد دانشآموزاني که محل تحصيل آنها منطقه مقصد است. Stdd تعداد دانشجو ساکن در منطقه مبدأء uni_stdo تعداد دانشجويا که محل تحصيل آنها منطقه مقصد است. uni_stdd تعداد واحد تجاري در منطقه مقصد Cod مساحت واحدهاي کسبي )کليه واحدهاي اداري تجاري و خدماتي( در منطقه مقصد tr_a_d تعداد پارک )فضاي سبز( در منطقه مقصد Park تعداد تخت بيمارستان در منطقه مقصد Hosp سرانه مالکيت خودروي شخصي در منطقه مبدأ carowno برخالف ديگر متغيرها که دادهه يا آنها در سطح منطقه موجود است زمان سفرهاي تعادلي شبکه )يع ين mean_tij که از حل مسئله تخصيص ترافيک بدست ميآيد( در سطح نواحي ترافيکي در دسترس است )از طريق نتايج اطالعات شرکت مطالعات جامع حمل و نقل و ترافيک تهران(. بنابراين به منظور هم سطح کردن اين دادهها به جمع کردن زمان سفرهاي تعادلي بين ناحيهها براي محاسبه زمان سفرهاي تعادلي بين منطقهها اقدام شده است. يکي از راهه يا انجام اين کار ميانگينگيري از زمان سفرهاي تعادلي بين هر دو ناحيه از دو منطقه موردنظر است. بديهي است که در اينجا اهميت هر دو جفت ناحيه از دو منطقه با جفت ناحيهه يا ديگر متفاوت است. به عبارتي ديگر سهم سفرهاي بين هر دو ناحيه از دو منطقه با سهم سفرهاي دو ناحيه ديگر از آن مناطق تفاوت دارد. براي رفع اين مشکل بهتر است از ميانگينگيري وزندار زمان سفرهاي بين ناحيهها بهره گرفت به گونهاي که سهم تقاضاي سفرهاي بين دو ناحيه از سفرهاي دو منطقه به عنوان وزن ميانگينگيري تعريف شود. با اين حال دادهه يا شهر تهران در دسترس نبوده و همچنين تعداد جفت ناحيهه يا زمانه يا تقاضاي سفر در سطح ناحيهه يا بين هر دو منطقه بسيار زياد است لذا از ميانگينگيري ساده سفر تعادلي بين ناحيهها براي محاسبه زمان سفرهاي تعادلي بين مناطق استفاده شده است. بدين ترتيب به عنوان مثال اگر فرض شود يک منطقه داراي 22 ناحيه ترافيکي و منطقهاي ديگر از 92 ناحيه تشکيل شده باشد هر ناحيه از منطقه اول به 92 ناحيه از منطقه دوم قابل اتصال است. بنابراين 122 جفت ناحيه بين اين دو منطقه ميتوان در نظر گرفت. در اين مثال و با اين روش زمان سفر تعادلي بين دو منطقه مذکور با ميانگينگيري از زمان سفرهاي تعادلي بين اين 122 جفت ناحيهها بدست ميآيد. 41

49 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران پس از تعيين متغيرهاي اوليه براي مدلسازي از اطالعات مربوط به آنها به منظور ساخت مدل ابتدايي استفاده شده است. الزم به ذکر است که در ابتداي مدلسازي و با تهيه ماتريس اوليه همبستگي عوامل رابطه معنيداري ميان متغيرها کنترل گرديده است و با توجه به همبستگي برخي متغيرها با يکديگر )براي مثال همبستگي تعداد کارمند در مبدأ با تعداد دانشآموز در مبدأ( يکي از اين دو متغير با توجه به اهميت و قابليت تفسير به عنوان متغير مستقل در مدل در نظر گرفته شده است. عالوه بر بحث همبستگي متغيرها در فرآيند مدلسازي مشاهده گرديد که نتايج مدلها توصيف مناسبي از سفرهاي درون منطقهاي را نشان نميدهد و لذا در راستاي تدقيق اين امر نسبت به اعمال يک متغير صفر و يک 1 در مدل تصميم گرفته شد. اين متغير به علت کمبرآوردي مقادير تقاضاي سفر حاصل از مدل نسبت به مقادير واقعي در حالت عادي بوده است و لذا بصورت کلي پيشنهاد ميشود که از مدله يا دست آمده )که در ادامه ارائه خواهد گرديد( بهمنظور برآورد سفرهاي درون منطقهاي استفاده نگردد. با توجه به نکات اصلي که در ساخت مدله يا توزيع پرداخته ميشود. مدنظر قرار گرفته است در ادامه به ارائه مدله يا نهايي مرحله توليد جذب و ه سفرها جذب و توزيع سفربراي کلييل مدل مستقيم توليد هدف از اين مدل پيشبيني ميزان کل سفرها از هر منطقه به منطقهه يا ديگر است. به عبارتي ديگر با استفاده از اين مدل ميزان توليد و جذب سفر هر منطقه و تعداد سفرها بين هر دو منطقه برآورد ميگردد. ساختار به کار رفته در اين مدل از نوع حاصلضربي است که براي تبديل آن به مدل رگرسيون خطي از لگاريتم آن استفاده شده است. متغيرهاي اين مدل در سطح همفزون به کار رفتهاند و عبارتند از متغيرهاي اقتصادي- اجتماعي و کاربري زمين مناطق و همچنين ويژگيه يا بخشه يا سفر بين نقاط که در پيشين همين بند کتاب مورد بررسي قرار گرفته و تشريح شدند. در ميان تعداد بسيار زياد متغيرهاي جمعآوري شده متغيرهاي مهمتر به عنوان عوامل اصلي در مدلسازي انتخاب شده و بررسي ويژگيه يا آنها بيان شد. با شروع و طي فرآيند مدلسازي برخي از متغيرها حذف شده و يا تغييراتي در آن اعمال گرديد. در نهايت مدل نهايي تقاضاي سفر شهر تهران به صورت مستقيم بدست آمده است. مدل خطي لگاريتمي حساسيت نسبت به مقادير خيلي زياد را کاهش ميدهد. در نتيجه در بررسي خطاي مدل )ميزان اختالف مقادير حاصل از مدل با مقادير واقعي( از روش حداقل مربعات نتايج حاصل از مدل غيرخطي به ميزان بيشتري معرف شرايط واقعي توزيع سفر مناطق است. بنابراين بر اساس کارشناسيه يا نهايي ضرايب مدل و بررسي تاثير متغيرهاي منتخب استفاده شد. صورت گرفته در اين مرحله از روشه يا 2 به منظور برآورد مقادير نيرومند در نهايت نتايج بررسي متغيرهاي معنيدار در مدل بر اساس روش نيرومند در جدول )5-4( ارائه شده و فاکتورهاي مؤثر در مدل نهايي پروژه تعيين ميگردد. خالصه فاکتورهاي ارزيا يب آماري مدل در حالت اخير در جدول )1-4( قابل مشاهده است. 1 Dummy variable 2 Robustness 41

50 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر جدول 5-4- ضرايب متغيرهاي مدل مستقيم براي کليه سفرها )بخش توليد جذب و توزيع(و نتايج تحليل آماري آنها سطح معنيداري آماره t خطاي استاندارد مقدار ضريب متغير 2/224 2/812 2/882 2/141 ثابت مدل 2/222 12/254 2/221 2/213 Dami2vs1 2/222 1/131 2/259 2/991 Ln (denso) 2/221 2/128 2/211 2/182 Ln (stdd) 2/222-19/918 2/122-1/994 Ln(mean_tij) 2/222 21/929 2/242 2/844 Ln(empd) 2/222 8/818 2/221 2/319 Ln(carowno) جدول 1-4- نتايج تحليل آماري مدل مستقيم براي کليه سفرها )بخش توليد جذب و توزيع( R 2 R 2 اصالح شده آماره F سطح معنيداري مدل با توجه به آماره F 2/ /134 2/154 2/158 شکل حاصلضربي مدل مذکور به صورت رابطه )2-4( قابل ارائه است. اين رابطه به عنوان مبناي محاسبات در نرمافزار طراحي شده براي مدل مستقيم تقاضاي سفر شهر تهران براي کليه سفرها مورد استفاده قرار گرفته است. T ij = 14/115 e 2/213(x) (denso)2/991 (stdd) 2/182 (carowno) 2/319 (empd) 2/844 (mean_tij) 1/994 )2-4( ضريب )x( در رابطه فوق که در توضيح متغير صفر و يک پيش از اين تشريح شد براي سفرهاي درون منطقهاي مقدار 1 و در سفرهاي برون منطقهاي مقدار صفر را دارد. يادآوري ميشود که ضريب ثابت رابطه ارائه شده )عدد 14/115( معادل عددي عبارت ( (2/141) e( در فرم استاندارد مدل است. )مجموع کاري و غيرکاري( معرفي ميشود بدين ترتيب مدل فوق به عنوان مدل نهايي توليد جذب و توزيع سفر براي کليه سفرها سفرهاي غييرکاري جذب و توزيع سفر براي مدل مستقيم توليد با توجه به اينکه در مطالعات انجام گرفته توسط شرکت مطالعات جامع حمل و نقل و ترافيک تهران که پيش از اين منتشر شده است سهم )درصد( نسبي سفرهاي غيرکاري از کل سفرهاي هر منطقه شهرداري در شهر تهران گزارش شده در اين مطالعات مقدار حاصلضرب سهم مذکور در کل سفرهاي هر منطقه به عنوان سفرهاي غيرکاري آن منطقه مورد استفاده و در ساخت مدل مستقيم بکار گرفته شده است. بر اين اساس و با مراحلي مطابق با فرآيند محاسباتي که در بخش پيشين براي کليه سفرها بکار رفته است در جداول )1-4( و )8-4( به ترتيب متغيرهاي معنيدار منتخب و نتايج تحليل آماري مدل براي سفرهاي غيرکاري ارائه شده است. نتيجهي اين برآورد ضرايب به ارائه مدل نهايي توليد جذب و توزيع براي سفرهاي غيرکاري مطابق با رابطه )9-4( منجر خواهد شد. در اين مدل ضريب ثابت 14/241 معادل عددي عبارت نمايي) (2/142) e( مطابق با فرم اصلي مدل مستقيم ارائه شده است. 42

51 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران جدول 1-4- ضرايب متغيرهاي مدل مستقيم نهايي براي سفرهاي غيرکاري )بخش توليد جذب و توزيع( سطح معنيداري آماره t خطاي استاندارد مقدار ضريب متغير 2/222 9/112 2/899 2/142 ثابت مدل 2/221 9/931 2/259 2/181 Ln (cod) 2/222 15/188 2/241 2/191 Ln (tr_a_d) 2/222 4/118 2/251 2/292 Ln (denso) 2/222-12/812 2/124-1/113 Ln(mean_tij) 2/222 8/139 2/132 1/185 Dami2vs1 2/222 3/214 2/119 1/222 Ln(carowno) جدول 8-4- نتايج تحليل آماري مدل مستقيم نهايي براي سفرهاي غيرکاري )بخش توليد جذب و توزيع( R 2 R 2 اصالح شده آماره F سطح معنيداري مدل با توجه به آماره F 2/ /931 2/112 2/111 T ij = 14/241 e 1/185(x) (denso)2/292 (tr_a_d) 2/191 (carowno) 1/222 (cod) 2/181 (mean_tij) 1/113 )9-4( کاري سفرهاي جذب و توزيع سفر براي مدل مستقيم توليد بر اساس سهم )درصد( نسبي سفرهاي کاري شهر تهران که توسط شرکت مطالعات جامع حمل و نقل و ترافيک تهران گزارش شده است ميزان سفرهاي کاري مورد استفاده در ساخت مدل مستقيم محاسبه شد. بديهي است که در فرآيند انتخاب متغيرهاي دخيل در مدل با بررسي ميزان معنيداري متغيرهاي درنظر گرفته شده برخي از آنها از مدل اوليه حذف گرديده و پس از طي مراحل ابتدايي اصالح و تغيير متغيرها انتخاب بهينه انجام گرفته است. جداول )3-4( و )12-4( به ترتيب نشاندهنده متغيرهاي معنيدار منتخب و نتايج تحليل آماري مدل بدست آمده هستند. مدل نهايي پروژه توليد و توزيع براي سفرهاي کاري مطابق با رابطه )4-4( ارائه شده است. در رابطه )4-4( ضريب ثابت 4/112 معادل عددي عبارت نمايي ( (1/428) e( است. جدول 3-4- ضرايب متغيرهاي مدل مستقيم نهايي براي سفرهاي کاري )بخش توليد جذب و توزيع( متغير ثابت مدل مقدار ضريب خطاي استاندارد آماره t 2/285 2/125 1/428 سطح معنيداري 2/229 2/222 2/222 2/222 2/222 2/222 2/222 14/822 1/515 5/181-19/322 8/931 4/415 2/241 2/251 2/251 2/234 2/111 2/129 2/115 2/993 2/231-1/912 1/482 2/454 Ln(empd) Ln (tr_a_d) Ln (denso) Ln(mean_tij) Dami2vs1 Ln(carowno) 43

52 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر جدول نتايج تحليل آماري مدل مستقيم نهايي براي سفرهاي کاري )بخش توليد جذب و توزيع( R 2 R 2 اصالح شده آماره F سطح معنيداري مدل با توجه به آماره F 2/ /291 2/188 2/132 T ij = 4/112 e 1/482(x) (denso)2/231 (tr_a_d) 2/993 (carowno) 2/454 (empd) 2/115 (mean_tij) 1/912 )4-4( مدل انتخاب وسيله نقليه يکي از مهمترين مدلها در مطالعات حمل و نقل مدله يا انتخاب وسيله سفر است. اين مدلها از منظرهاي مختلف طبقهبندي 1 و رجحان بيان شده است که در ادامه توضيح ميشوند. يکي از دستهبنديه يا مهم اين مدلها دو دسته مدله يا رجحان آشکار شده کوتاهي درباره تفاوت آنها خواهد آمد. مدله يا انتخاب وسيله در اين مطالعه رجحان بيان شده است. به عبارتي ديگر ويژگيه يا گزينهه يا سفر به صورت سناريوهاي معلوم در اختيار مصاحبه شوندگان قرار داده شد که توضيح آن پيش از اين ارائه گرديد. در اين مطالعه مدله يا انتخاب وسيله به تفکيک هدف کاري غيرکاري و تمام هدفها ساخته شده است. ساختار استفاده شده براي اين مدلها لوجيت آشيانهاي بوده و وسايل نقليه در نظر گرفته شده براي اين مدلها شامل چهار وسيله اتوبوس تاکسي سواري شخصي و مترو بوده است. در بخشه يا مختلف اين قسمت از مطالعات به تشريح متغيرها پرداخت پارامترها و ارزيا يب مدل پرداخته شده است مدلهاييا شده رجحان آشکار شده و رجحان ببيان انتخاب وسيله در بسيا ير از مواقع گزينهه يا مورد نظر مدلساز در مدله يا انتخاب وسيله موجود و براي سفرکنندگان قابل دسترس است. مدله يا رجحان آشکار شده مربوط به اين شرايط است. بدين ترتيب دادهه يا مدله يا رجحان آشکار شده مربوط به گزينهه يا واقعي و موجود است. واژه آشکار شده در اين عبارت نيز بيان کننده اين موضوع است که ترجيح و مطلوبيت گزينهه يا مختلف در اين مدلها براي مردم آشکار شده است. در برخي مواقع مدلساز به دنبال پيشبيني رفتار مردم در شرايطي است که در حال حاضر وجود ندارند. به عبارتي ديگر در اين شرايط در نظر است گزينههايي درآينده براي يک مسئله معرفي شوند که فعال وجود خارجي ندارند. به عنوان مثال اگر در يک منطقه وسيله حمل و نقل همگاني وجود ندارد هر وسيله حمل و نقل همگاني ميتواند به عنوان يکي از اين گزينهها مطرح باشد. به مدله يا انتخاب وسيلهاي که به پيشبيني رفتار مردم در انتخاب گزينههايي ميپردازد که در حال حاضر وجود خارجي ندارند مدله يا رجحان بيان شده ميگويند. عبارت»بيان شده«در اين اصطالح نيز نشان دهنده اين است که انتخاب کنندگان گزينه مورد نظر خود را در شرايط غير واقعي بيان ميکنند مدلهاييا متغيرهاي انتخاب وسي هله همانطور که پيشتر اشاره شد متغيرهاي استفاده شده در مدله يا انتخاب وسيله به دو دسته متغيرهاي مربوط به انتخابکننده و انتخابشونده دستهبندي ميشوند. متغيرهاي مربوط به انتخابکنندهها در اينجا همان متغيرهاي اقتصادي-اجتماعي جامعه و 1 Revealed Preference 44

53 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران متغيرهاي مربوط به انتخابشوندهها متغيرهاي عملکردي سيستم حملونقل هستند. بدين ترتيب متغيرهاي در نظر گرفته شده در مدله يا انتخاب وسيله به شرح زير تعريف ميگردند: جامعه اجتماعي اقتصادي- متغيرهاي = Age سن = Sex جنس = CarCap سرانه مالکيت خودروي خانوار که عبارت از تعداد خودروي در اختيار خانوار فرد انتخاب کننده تقسيم بر تعداد افراد خانوار )بعد خانوار( ميباشد. حملحملونقل عملکردي سسييستم متغيرهاي = AccTime زمان پيادهر ي و = InTime زمان درون وسيله نقليه = WaitTime زمان انتظار براي وسيله نقليه AccTime+WaitTime = OutTime = Fare کرايه وسيله نقليه = ParkCost هزينه پارکينگ )مربوط به سواري شخصي( = CopCost هزينه عملکردي وسيله نقليه )مربوط به سواري شخصي و بصورت ويژه هزينه سوخت( = LineInt تعداد تعويض خط در هر وسيله نقليه پرداخت مدلهاييا انتخاب وسي هله روش به کار گرفته شده در اين مطالعه براي پرداخت پارامترهاي توابع مطلوبيت مدله يا انتخاب وسيله روش تخمين تمايل )MLE( 1 است. اين روش شامل يافتن پارامترهاي مدل به گونهاي است که احتمال رخ دادن مشاهدات صورت گرفته را بيشينه بيشينه کند. در پرداخت پارامترهاي مذکور از نرمافزار NLOGIT 5 استفاده گرديد نتايج پرداخت مدلهاييا انتخاب وسي هله ساختارهاي در نظر گرفته شده در مدلسازي انتخاب وسيله اين مطالعه مدله يا لوجيت چندجملهاي ساده و لوجيت آشيانهاي بوده است. با بکارگيري هر يک از اين دو نوع ساختار چندين مدل پرداخت و ارزيا يب گرديد و نتايج آن نشان داد که مدله يا لوجيت آشيانهاي جوابه يا بهتري را ارائه داده است. در مدل لوجيت آشيانهاي نيز ساختار کلي بدين شرح بوده است که وسايل حمل و نقل همگاني يع ين اتوبوس و مترو در يک آشيانه و تاکسي و سواري شخصي در آشيانهه يا ديگر قرار داده شدهاند. شکل )12-4( اين ساختار را نشان ميدهد. 1 Maximum Likelihood Estimation 45

54 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر شکل ساختار لوجيت آشيانهاي بکار رفته در ساخت مدل در نهايت و بر اساس ساختار ارائه شده مدله يا مطلوبيت محاسبه شده است که ضرائب برآورد شده طبق اين ساختار مدل آشيانهاي براي سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها به ترتيب در جدوله يا )11-4( الي )19-4( ارائه شده است. 46

55 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران جدول نتايج پرداخت پارامترهاي مدل آشيانهاي براي سفرهاي کاري نوع وسيله پارامتر مقدار خطاي معيار مقدار آماره سطح معنيداري )p( 2/2221 2/2222 2/2222 2/2222 2/2222 2/2222 2/2222 2/2222 2/1819 2/2238 2/2222 2/2222 2/2222 2/2221 2/2222 2/2223 2/2292 2/2222 2/2221 2/2222 2/2222 2/2222 2/2222 2/2222 2/ t 4/21 4/52 1/42-1/91-12/48-1/11-4/24-3/22-1/92-2/58 5/58-4/29-5/28-9/31-1/22-9/92-2/15 5/98 9/89 1/12-1/81-12/21-1/11-5/11-1/13 8/21 2 / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /3245-1/8213-2/245-2/2154-2/ /2221-2/ / /2212-1/4315-2/2225-2/2224-2/2135-2/2222-2/ / / /1121-1/1125-2/2511-2/2535-2/2312-2/ /4813 اتوبوس ثابت تابع مطلوبيت Age Sex CarCap InTime AccTime WaitTime Fare تاکسي ثابت تابع مطلوبيت Age Sex CarCap InTime Fare InTime OpCost ParkCost سواري شخصي مترو ثابت تابع مطلوبيت Age Sex CarCap InTime AccTime WaitTime Fare پارامتر آشيانه 47

56 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر جدول نتايج پرداخت پارامترهاي مدل آشيانهاي براي سفرهاي غيرکاري نوع وسيله پارامتر مقدار خطاي معيار مقدار آماره سطح )p( معنيداري t 2/2222 5/93 1/9441 1/2423 ثابت تابع مطلوبيت 2/2242 2/88 2/2145 2/2411 Age 2/2292 2/35 2/4994 1/2185 Sex 2/2222-5/59 2/ /4291 اتوبوس CarCap 2/ /25 2/2242-2/2441 InTime 2/2222-1/45 2/2124-2/2131 AccTime 2/2123-2/43 2/2113-2/2413 WaitTime 2/2222-3/22 2/2222-2/2221 Fare 2/2242-2/81 2/2282 2/5314 ثابت تابع مطلوبيت 2/ /81 2/2191 2/2243 Age 2/2114 2/59 2/1935 2/9523 تاکسي Sex 2/2222-1/34 2/9182-2/1254 CarCap 2/2421-2/29 2/2295-2/2212 InTime 2/2222-4/42 2/2221-2/2225 Fare 2/2222 2/2211 2/2114-5/15-1/22-2/15 2/2225 2/2221 2/2225-2/2121-2/2221-2/2222 InTime OpCost ParkCost سواري شخصي 2/2222 5/48 1/9192 1/4158 ثابت تابع مطلوبيت 2/2144 2/45 2/2149 2/2952 Age 2/2241 2/89 2/4218 1/2285 Sex 2/2222-5/42 2/ /2112 مترو CarCap 2/2222-3/82 2/2252-2/2523 InTime 2/2221-4/21 2/2233-2/2931 AccTime 2/2222-4/21 2/2111-2/2118 WaitTime 2/2222-5/81 2/2229-2/2211 Fare 2/2222 5/89 2/2433 پارامتر آشيانه 2/

57 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران جدول نتايج پرداخت پارامترهاي مدل آشيانهاي براي کليه سفر نوع وسيله پارامتر مقدار خطاي معيار مقدار آماره t سطح معنيداري )p( 2/2222 1/23 2/5332 4/9148 ثابت تابع مطلوبيت 2/2222 4/81 2/2124 2/3532 Age 2/2222 1/51 2/2132 1/8952 Sex 2/2222-2/14 1/ /2338 اتوبوس CarCap 2/ /12 2/2292-2/2494 InTime 2/2222-8/45 2/2288-2/2193 AccTime 2/2222-4/28 2/2121-2/2513 WaitTime 2/ /51 2/2222-2/2222 Fare 2/4129 2/19 2/2211 2/1515 ثابت تابع مطلوبيت 2/2435 1/12 2/2241 2/2211 Age 2/2222 5/21 2/1252 2/5258 تاکسي Sex 2/2222-1/19 2/2598-1/3119 CarCap 2/2222-5/11 2/2221-2/2192 InTime 2/2222-5/ /2224 Fare 2/2222 2/2222 2/2123-8/91-9/12-1/25 2/ /222-2/2159-2/2221-2/2222 InTime OpCost ParkCost سواري شخصي 2/2222-8/14 2/5388 5/1153 ثابت تابع مطلوبيت 2/2222 4/11 2/2129 2/2492 Age 2/2222 1/13 2/2194 1/1312 Sex 2/2222-8/11 1/1132-3/8155 مترو CarCap 2/ /21 2/2291-2/2432 InTime 2/2222-1/49 2/2212-2/2511 AccTime 2/2222-1/92 2/2119-2/2821 WaitTime 2/2222-3/88 2/2222-2/2222 Fare 2/2222 3/88 2/2939 پارامتر آشيانه 2/9882 روش ارزيا يب مدله يا لوجيت آشيانهاي مطابق با ارقام ارائه شده در جدول )14-4( مقدارهاي لگاريتم تابع تمايل در دو حالت فرضيه صفر بودن همه پارامترها به غير از ثابته يا تابع مطلوبيت )L)c(( و فرضيه درست بودن مدل پرداخت شده )L)β(( است. ρ c 2 همچنين آمارهه يا و ρ 2 c ( ρ 2 اصالح شده( در جدول ياد شده نشان داده شدهاند که در مجموع حکايت از مناسب بودن مدل c 49 لوجيت آشيانهاي با استفاده از ساختار ارائه شده را دارد.

58 فرآیند مطالعه براي برآورد مدلهاي مستقیم تقاضاي سفر 51

59 1- ممييي تععيينن ززا نان تهران شهر تقاضا درر حساسيتت با توجه به نتايج بدست آمده از مدل آشيانهاي انتخاب طريقه سفر در انتهاي بخش پيشين در اين بخش از مطالعات و با استفاده از روابط تئوري نسبت به محاسبه و مقايسه ميزان حساسيت سهم سفر اين طرق براي متغيرها و اهداف سفر مختلف اقدام شده است. براي اين منظور مقايسه ياد شده در دو بخش کلي و جداگانه صورت گرفته است. در بخش اول مقايسه و با توجه به آنکه دو متغير زمان و هزينه سفر از مهمترين پارامترهاي تاثيرگذار بر سهم طرق حمل و نقلي است و همچنين در مدل مطلوبيت کليه طريقهها محاسبه شده است ميزان حساسيت مستقيم و قطري سهم طريقهه يا )کاري غيرکاري و کليه سفرها( محاسبه و در قالب نمودارهايي چهارگانه نسبت به اين دو پارامتر براي اهداف سفر مختلف نشان داده شده است که امکان مقايسه حساسيت را ميان اين طريقهها فراهم ميآورد. از نتايج اين بخش بطور کلي ميتوان بهمنظور مقايسه حساسيت سهم نسبت به پارامترهاي طريقهه يا مختلف استفاده نمود. اما در بخش دوم و با توجه به آنکه در مدل مطلوبيت طريقهه يا هزينه و زمان سفر در ميان مورد بررسي متغيرهاي مختلفي مورد استفاده قرار گرفته ميزان حساسيت مستقيم سهم هر طريقه نسبت به متغيرهاي تاثيرگذار بر آن محاسبه و عمل مقايسه ميان همين متغيرها و براي اهداف مختلف سفر صورت گرفته است. از نتايج اين بخش بطور کلي ميتوان بهمنظور مقايسه حساسيت سهم نسبت به متغيرهاي مدل مطلوبيت هر طريقه بصورت جداگانه استفاده نمود. 51

60 درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران و مقايسه حساسيت متغيرهاي هزينه و زمان سفر بر سهم طريقهه يا مورد 1-5- تحليل مطالعه طريقهه يا در اين بخش از مطالعات با توجه به ضرايب متغيرهاي دخيل در مدل لوجيت آشيانهاي ساخته شده منحنيه يا تغييرات سهم چهارگانه )اتوبوس مترو تاکسي و شخصي( در مقابل مقدار زمان سفر )به دقيقه( و هزينه سفر )به تومان( در حاالت مختلف کاري غيرکاري و کل ارائه و بررسي و با يکديگر مقايسه شده است. همچنين تغييرات درصد سهم استفاده از هر طريقه بر اساس درصد تغييرات متغيرهاي گوناگون )کرايه زمان دسترسي زمان داخل وسيله و غيره( محاسبه و ترسيم شده است. الزم به ذکر است که تغيير مقادير هزينه و زمان سفر تا مقادير کمتر از %122 غير واقعي بوده و براي مثال در نمودار S ارائه شده در شکل )1-5( تغييرات کمتر از %122 کرايه و تغيير سهم متناظر آن تنها از منظر تئوري توجيهپذير است و از ديدگاه عملي دور از ذهن مينمايد. لذا به دليل افزايش قابليت تفسير و کارايي نمودارهاي تحليلي در ادامه گزارش از تغييرات بيش از اين مقدار صرفنظر شده و به يک مورد به عنوان مصداق منحني اکتفا تئوري شده است. در منحنيه يا تغييرات درصد سهم استفاده از طريقه بر حسب درصد تغيير متغيرهاي سفر بنا بر توضيحات فوق تغييرات منفي تا محدوده %122 و تغييرات مثبت تا %922 نشان داده شده است بديهي است که منحني تشکيل شده با اين مقادير تنها بخشي از منحني S شکل ميباشد درصد تغييرات کرايه شکل 1-5- درصد تغييرات سهم استفاده از اتوبوس به درصد تغييرات کرايه )منحني S( با توجه به توضيحات ارائه شده و مشاهده ميزان تغييرات سهم با تغيير متغيرهاي مدل دو متغير هزينه سفر و زمان سفر داخل وسيله نقليه به عنوان پارامترهايي که در تمام طريقهها تاثير نسبتا بيشتري از ساير متغيرها دارند شناسايي شدهاند. لذا در ادامه با ارائه نمودارهاي مقايسهاي نحوه تاثيرگذاري اين دو متغير در طريقهه يا مختلف انجام خواهد شد. همچنين مقايسه منحنيه يا مربوط به سفرهاي کاري غيرکاري و کل سفرها با يکديگر در اين بخش ارائه ميگردد. 52

61 اما نکتهاي که در اين ميان بايس يت 53 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران به آن توجه نمود اين مطلب است که اصوال بحث سنجش حساسيت را ميتوان بصورت مستقيم و قطري محاسبه نمود. در بحث سنجش حساسيت مستقيم هدف تعيين ميزان تغييرات سهم طريقه بر اثر تغيير در يک متغير است در صورتيکه ميزان ساير متغيرها ثابت باشد. براي نمونه مشخص شود اگر x درصد زمان سفر وسيله نقليه شخصي افزايش يابد سهم اين طريقه چند درصد کاهش مييابد. اما نکته ديگر آن است که سهم کاهش يافته به کدام طرق منتقل ميشود و کدام طريقهها سهم بيشتري دريافت ميکنند. براي اين منظور از روش سنجش حساسيت قطري استفاده ميشود که مشخص ميکند براي نمونه و اگر x درصد زمان سفر وسيله نقليه شخصي افزايش يابد سهم ساير طريقهها چند درصد افزايش مييابد. با توجه به توضيحات فوق در ادامه و در بخش اول مقايسه ابتدا سنجش حساسيت مستقيم به تفصيل براي کليه اهداف سفر و سپس سنجش حساسيت قطري تنها بهعنوان يک نمونه )بهدليل کاهش حجم تعداد صفحات کتاب( براي اهداف سفر کاري سواري شخصي نسبت به متغيرهاي هزينه و زمان سفر ارائه شده است. در اين راستا الزم به ذکر است که خوانندگان محترم ميتوانند از طريقه نرمافزار تهيه شده نسبت به سنجش حساسيت مستقيم و قطري کليه متغيرها اقدام نمايند )نرمافزار مربوطه در سايت سازمان حمل و نقل و ترافيک شهرداري تهران قابل دستيا يب تحليل حساسيت مستقيم متغيرها نه سفر هزييز نمودارهاي ارائه شده در شکله يا است(. )2-5( الي )1-5( به ترتيب درصد تغيير در سهم طريقهه يا چهارگانه )اتوبوس مترو تاکسي و خودرو شخصي( را در سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها بر اساس درصد تغييرات نسبي هزينه سفر هر يک از طريقهها نشان ميدهد. يادآوري ميشود که در اين نمودار )و نمودارهاي آ يت با موضوع مشابه( هزينه مصرف سوخت عوارض معبر )مانند هزينه ورود به محدوده طرح و ترافيک در شهر تهران( بيمه و مانند آن به عنوان هزينه سفر خودرو شخصي در نظر گرفته شده و قيمت بليت يا کرايه در کل طول سفر به عنوان هزينه سفر ساير طريقهها منظور گرديده است. شکله يا استفاده از طريقهه يا )2-5( و )9-5( به ترتيب سهم هر يک از طريقهها بر حسب مقدار هزينه سفر )به تومان( و درصد تغييرات سهم مختلف در سفرهاي کاري بر اساس درصد تغييرات هزينه سفر هر يک از طريقهها را نشان ميدهند. با توجه به نمودار شکل )2-5( مشخص ميشود که شيب منحني مربوط به تغيير سهم طريقه مترو در سفرهاي کاري بيش از ساير طريقهها است. بدان معنا که سهم استفاده از اين طريقه حمل و نقلي نسبت به هزينه سفر )قيمت بليت( حساسيت نسبتا زيادي داشته و کاهش يا افزايش آن تغيير محسوستري در ميزان تقاضا نسبت به ساير طريقهها دارد. پس از طريقه مترو مسافران اتوبوس بيشترين حساسيت را نسبت به هزينه دارا هستند. در همين راستا و در نمودار شکل )2-5( ميتوان مشاهده نمود که با نزديک شدن ميزان کرايه به 2222 تومان سهم هر دو طريقه مترو و اتوبوس به صفر کاهش مييابد. از سوي ديگر شيب کمتر منحني مربوط به طريقه تاکسي )نسبت به طرق مترو و اتوبوس( نشاندهنده اين مطلب است که افزايش مبلغ کرايه تاکسي تغييرات نسبي کمتري را در سهم استفاده از اين طريقه حمل و نقلي ايجاد خواهد کرد. بررسي حساسيت تقاضاي طريقه وسيله نقليه شخصي نسبت به هزينه سفر براي سفرهاي کاري نيز نشان ميدهد که حساسيت تقاضاي اين طريقه نسبت به ساير طرق بسيار کمتر بوده و بنابراين بهمنظور کاهش تقاضاي سفرهاي کاري با اين طريقه ميبايست هزينهه يا شکل )4-5( نشان دهنده سهم استفاده از طريقهه يا است. منحنيه يا موجود را چندين برابر نمود. مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس ميانگين مقدار هزينه سفر مسافران تغييرات درصد سهم استفاده بر حسب تغيير نسبي هزينه سفر در سفرهاي غيرکاري نيز در نمودار شکل )5-5( نمايش داده شده است. همانند سفرهاي کاري حساسيت مسافران در طريقهه يا مترو و اتوبوس بيشترين مقدار ميباشد و با افزايش

62 سهم طريقه از کل سفرها تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران هزينه به 2522 تومان تقاضاي سفر اين دو طريقه به صفر کاهش پيدا مي کند. همچنين حساسيت تقاضاي سفر با طرق وسيله نقليه شخصي و تاکسي نسبت به هزينه بسيار کمتر از طرق حمل و نقل همگاني ميباشد. البته نکته ديگري که ميتوان به آن اشاره نمود مقايسه ميزان حساسيت سهم طريقهها به متغير هزينه سفر در سفرهاي کاري و غيرکاري است )مقايسه شکله يا )9-5( و )5-5((. اين مقايسه نشان ميدهد که کليه طريقهها که با اهداف سفر کاري مورد استفاده قرار ميگيرند حساسيت بيشتري نسبت به متغير هزينه سفر دارند. براي نمونه افزايش 9 برابري کرايه براي طريقهه يا مترو و اتوبوس در سفرهاي کاري منجر به کاهش حدودا %85 در سهم کنوني اين طريقهها ميشود. در حالي که همين ميزان افزايش کرايه براي سفرهاي غيرکاري حدود %12 کاهش در سهم اين طريقه را به دنبال خواهد داشت. همين افزايش 9 برابري هزينه سفر براي طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري و غيرکاري به ترتيب موجب کاهش %15 و %9 در سهم کنوني اين طريقه خواهد داشت. اين نتيجه نشان ميدهد که در بحث سياسته يا قيمتگذاري ميتوان اهداف سفر را مدنظر قرار داد براي نمونه کرايهه يا حمل و نقل همگاني در ساعات صبح کمتر از ساعات عصر باشد )با توجه به اينکه سفرهاي کاري در ساعات صبح صورت ميگيرد( و يا قيمتگذاري معابر براي وسايلنقليه شخصي در صبحها بيشتر از عصرها باشد.. شخصي کاري تاکسي کاري مترو کاري اتوبوس کاري مقدار هزينه سفر )تومان( شکل 2-5- سهم استفاده از طريقههاي مختلف در سفرهاي کاري بر اساس مقدار هزينه سفر 54

63 سهم طريقه از کل سفرها سهم طريقه از کل سفرها برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران. شخصي غير کاري تاکسي غير کاري مترو غير کاري اتوبوس غير کاري مقدار هزينه سفر )تومان( شکل 9-5- درصدتغييرات سهم استفاده از طريقههاي مختلف در سفرهاي کاري بر اساس درصد تغييرات هزينه سفر. شخصي غير کاري تاکسي غير کاري مترو غير کاري اتوبوس غير کاري مقدار هزينه سفر )تومان( شکل 4-5- سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس مقدار هزينه سفر 55

64 درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران شخصي غير کاري تاکسي غير کاري مترو غير کاري اتوبوس غير کاري درصد تغييرات هزينه سفر شکل 5-5- درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس درصد تغييرات هزينه سفر هر يک بر اساس منحنيه يا ارائه شده در نمودارهاي مقايسهاي شکله يا )1-5( و )1-5( شيب منحني تغييرات سهم بر اساس تغييرات هزينه در طريقهه يا مترو اتوبوس و تاکسي براي کليه سفرها به ترتيب بيشترين مقدار است. در نتيجه تغيير در ميانگين هزينه سفر با اين سه طريقه درحالت کلي )مجموع سفرهاي کاري و غيرکاري( تغييرات نسبي بيشتري در سهم استفاده از هر يک خواهد داشت. 56

65 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران.5 شخصي کل اتوبوس کل مترو کل تاکسي کل مقدار هزينه سفر )تومان( شکل 1-5- سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در کل سفرها بر اساس مقادير هزينه سفر هر يک از آنها شخصي کل تاکسي کل مترو کل اتوبوس کل درصد تغييرات هزينه سفر شکل 1-5- درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در کليه سفرها بر اساس درصد تغييرات هزينه سفر هر يک از آنها 57

66 سهم طريقه از کل سفرها تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران زمان سفر نمودارهاي ارائه شده در شکله يا )8-5( تا )19-5( نشاندهنده مقادير و درصد تغييرات سهم استفاده از هر يک از طريقهه يا مورد بررسي در پروژه بر حسب مقدار زمان سفر و همچنين تغييرات نسبي است. اين نمودارها منحنيه يا به تفکيک براي سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه دادهاند. بر اساس منحنيه يا خودرو شخصي با طريقهه يا قابل مشاهده در شکله يا مربوط به تمام طريقهها را )8-5( و )3-5( تفاوت قابل مالحظهاي ميان شيب منحني طريقهه يا تاکسي و اتوبوس و مترو وجود دارد. در نتيجه پيشبيني ميشود که با افزايش يا کاهش نسبي زمان کلي درصد تغييرات سهم سفر مترو و اتوبوس به مراتب بيشتر از دو طريقه ديگر باشد. بطور کلي حساسيت طريقهه يا مترو اتوبوس تاکسي و وسيله نقليه شخصي نسبت به زمان سفر در سفرهاي کاري به ترتيب کاهش مييابد. براي نمونه اگر زمان سفر طريقه سواري شخصي 2 برابر شود کاهش %42 در سهم اين طريقه رخ خواهد داد. در صورتيکه همين درصد افزايش زمان سفر در تاکسي کاهش %12 و در طريقهه يا اتوبوس و مترو کاهش تقريبا %35 در سهم طريقهها را به دنبال خواهد داشت. البته اگر توجه به افزايش سهم طريقهه يا حمل و نقل همگاني باشد نيز ميتوان به اين نکته توجه نمود که کاهش زمان سفر طريقهه يا افزايش سهم سفر اين طريقهها ميشود. براي نمونه کاهش 52 درصدي زمان سفر طريقهه يا %52 و %122 در سهم سفر اين طريقهها ميشود. مترو و اتوبوس با شدت بيشتري موجب اتوبوس و مترو به ترتيب موجب افزايش يکي از نکات ديگري که در نمودار شکل )8-5( قابل مشاهده است آنکه اگر زمان سفر تاکسي و اتوبوس برابر با 42 دقيقه باشد سهم تقاضاي سفر با دو طريقه ياد شده به مقدار برابري خواهد بود )برابر با حدود %25(.. شخصي کاري تاکسي کاري مترو کاري اتوبوس کاري مقدار زمان سفر )دقيقه( شکل 8-5- تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي کاري بر اساس مقدار زمان سفر 58

67 درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران - - اتوبوس کاري مترو کاري تاکسي کاري شخصي کاري درصد تغييرات زمان سفر شکل 3-5- درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي کاري بر اساس درصد تغييرات زمان سفر هر يک شکله يا نمودار در شده است. حساسيت تقريبا برابر با طريقهه يا )12-5( و )11-5( حساسيت طريقهه يا طريقه اتوبوس در ميان 59 مختلف به تغييرات زمان سفر براي سفرهاي غيرکاري نشان داده 4 طريقه بيشترين مقدار ميباشد. حساسيت طريقه مترو نسبت به افزايش زمان سفر تاکسي و سواري شخصي است و حتي در برخي فواصل کمتر است )بين 2 تا 9 برابر نمودن زمان سفر(. اما بايد به اين نکته توجه نمود که اين تحليل در بخش افزايش زمان سفر است در حالي که در بخش کاهش زمان سفر طريقه مترو نسبت به زمان سفر و در مقايسه با طريقه تاکسي و سواري شخصي بسيار حساستر ميباشد. همچنين بطور تقريبي حساسيت تاکسي و سواري شخصي نسبت به زمان سفر با يکديگر برابر است که موجب شده در نمودار شکل )11-5( نمودار حساسيت آنها بر يکديگر منطبق شود. يکي از نکات قابل توجه در نمودار شکل )12-5( آن است که همانند سفرهاي کاري اگر زمان سفر تاکسي و اتوبوس برابر با 42 دقيقه باشد سهم تقاضاي سفر با دو طريقه ياد شده به مقدار برابري خواهد بود )برابر با حدود %25(. البته نکته ديگري که ميتوان به آن اشاره نمود مقايسه ميزان حساسيت سهم طريقهها به متغير زمان سفر در سفرهاي کاري و غيرکاري است )مقايسه شکله يا )11-5( و )19-5(. اين مقايسه نشان ميدهد که کليه طريقهها که با اهداف سفر کاري مورد استفاده قرار ميگيرند نسبت به متغير زمان سفر بسيار حساستر هستند نسبت به زماني که براي سفرهاي غيرکاري مورد استفاده قرار مي گيرند. براي نمونه افزايش 9 برابري زمان سفر براي طريقهه يا مترو و اتوبوس در سفرهاي کاري منجر به کاهش %122 در سهم کنوني اين طريقهها ميشود. در حالي که همين ميزان افزايش زمان سفر براي سفرهاي غيرکاري حدود %92 کاهش در سهم طريقه اتوبوس و %15 کاهش در سهم طريقه مترو را به دنبال خواهد داشت. همين افزايش 9 برابري زمان سفر براي طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري و غيرکاري به ترتيب موجب کاهش %52 و %22 در سهم کنوني اين طريقه خواهد داشت. از اين مطلب نيز در بحث سياستگذاريها ميتوان اينگونه استفاده نمود که براي نمونه در سفرهاي صبح که در آن غالب سفرها با اهداف کاري انجام ميشود

68 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران ميتوان فضاي معابر را در اين ساعات بيشتر به سيستمه يا حمل و نقل همگاني )اتوبوس( اختصاص داد تا سرعت عملکردي آنها افزايش و سرعت وسايل نقليه شخصي کاهش يابد که اين عمل به تبع منجر به کاهش سهم طريقه سواري شخصي و افزايش سهم طريقه اتوبوس شود شخصي غير کاري تاکسي غير کاري مترو غير کاري اتوبوس غير کاري مقدار زمان سفر )دقيقه( شکل تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس مقدار تغييرات زمان سفر - اتوبوس غير کاري مترو غير کاري تاکسي غير کاري شخصي غير کاري درصد تغييرات زمان سفر شکل درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در سفرهاي غيرکاري بر اساس درصد تغييرات زمان سفر هر يک 61

69 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در کليه سفرها بر اساس درصد تغييرات زمان سفر هر يک از آنها در شکله يا )12-5( و )19-5( ارائه شده است. بطور کلي ميتوان اظهار نمود که حساسيت طريقه اتوبوس نسبت به زمان سفر بيشترين مقدار است. در خصوص طريقه مترو بايس يت گفت که حساسيت اين طريقه به افزايش زمان سفر از سه طريقه ديگر کمتر است اما در صورت کاهش زمان سفر اين طريقه حساسيت بيشتري داشته و پس از اتوبوس بيشترين حساسيت را دارا ميباشد شخصي کل تاکسي کل مترو کل اتوبوس کل مقدار زمان سفر )دقيقه( شکل تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در کليه سفرها بر اساس مقدار زمان سفر - - اتوبوس کل تاکسي کل شخصي کل مترو کل درصد تغييرات زمان سفر شکل درصد تغييرات سهم استفاده از طريقهه يا مختلف در کليه سفرها بر اساس درصد تغييرات زمان سفر هر يک 61

70 سهم طريقه ها تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران تحليل حساسيت قطري متغيرها همانگونه که پيش از اين عنوان شد در اين بخش از مطالعات به ارائه يک نمونه از حساسيت قطري براي سهم طريقه سواري شخصي نسبت به متغيرهاي هزينه و زمان سفر اقدام شده است. براي اين منظور و همانگونه که در شکل )14-5( مشاهده ميشود ميزان سهم کليه طريقهها در اثر افزايش زمان سفر طريقه سواري شخصي نشان داده شده است. همانگونه که در اين شکل مشاهده ميشود در اثر افزايش %152 زمان سفر وسيله نقليه شخصي سهم اين طريقه با طرق اتوبوس و تاکسي برابر ميشود )سهمي برابر با %92 سفرها براي هر يک از اين طرق(. در اثر همين ميزان افزايش زمان سفر وسيله نقليه شخصي سهم طريقه مترو از سفرهاي کاري به حدود %15 افزايش مي يابد. 45% 4% 35% 3% 25% 2% 15% 1% سواري شخصي تاکسي اتوبوس مترو 5% % % % % 1% 2% 2% 3% درصد افزايش زمان سفر طريقه سواري شخصي شکل سهم طريقهها براي سفرهاي کاري بر اساس تغييرات زمان سفر طريقه سواري شخصي در ادامه و در شکل )15-5( سهم طريقهها براي سفرهاي کاري بر اساس تغييرات هزينه سفر طريقه سواري شخصي نشان داده شده است. بر اساس اين شکل در اثر افزايش %522 هزينه سفر وسيله نقليه شخصي سهم اين طريقه با طرق اتوبوس و تاکسي برابر ميشود )سهمي برابر با %92 سفرها براي هر يک از اين طرق(. در اثر همين ميزان افزايش زمان سفر وسيله نقليه شخصي سهم طريقه مترو از سفرهاي کاري به حدود %15 افزايش مييابد. همانگونه که مشاهده ميشود درصد افزايش برابر زمان سفر و هزينه سفر نشان ميدهد که زمان سفر تاثير بيشتري بر افزايش سهم ساير طرق دارد که دليل اين امر همانا حساسيت مستقيم بيشتر اين متغير بر کاهش سهم طريقه سواري شخصي است. 62

71 سهم طريقه ها برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران 45% 4% 35% 3% 25% 2% 15% 1% سواري شخصي تاکسي اتوبوس مترو 5% % % 2% 4% 6% 8% % درصد افزايش هزينه سفر طريقه سواري شخصي شکل سهم طريقهها براي سفرهاي کاري بر اساس تغييرات هزينه سفر طريقه سواري شخصي 2-5- تحليل و مقايسه حساسيت متغيرهاي مدل مطلوبيت در هر طريقه بصورت جداگانه در اين بخش از مطالعات متغيرهاي زمان و هزينه سفر به عنوان عوامل اصلي و مؤثر بر تغييرات سهم هر طريقه براي اهداف سفر مختلف با يکديگر مقايسه شده است. براي اين منظور ابتدا اين متغيرها براي سفرهاي کاري غيرکاري و کل سفرها مورد مقايسه قرار گرفته است. در ادامه نيز تاثير تغييرات کليه متغيرها بر سهم تقاضاي هر طريقه با يکديگر مقايسه شده است تحليل عوامل مؤثر بر تغييرات سهم طريقه اتوبوس در شکله يا )11-5( و )11-5( مقايسهاي ميان مقادير و درصد تغييرات نسبي سهم سفر در طريقه اتوبوس و در سفرهاي کاري غيرکاري و نهايتا در کل سفرها نسبت به هزينه سفر صورت گرفته است. همانگونه که مشاهده ميشود تغييرات سهم اتوبوس با تغييرات نسبي هزينه اين طريقه در سفرهاي کاري نسبت به سفرهاي غيرکاري و کل سفرها از حساسيت باالتري برخوردار است. بدين معني که سهم استفاده از اتوبوس در سفرهاي غيرکاري کمتر تحت تاثير هزينه حمل و نقل )قيمت بليت( اين طريقه است. بعبارت ديگر ميتوان گفت که در سفرهاي کاري حساسيت مسافران به مقدار کرايه بيشتر بوده و در صورت افزايش کرايه پتانسيل آنها براي تغيير طريقه بيشتر از زماني است که اهداف سفر آنها غيرکاري باشد. 63

72 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران.4 اتوبوس کاري اتوبوس غير کاري اتوبوس کل مقدار هزينه سفر )تومان( شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر اتوبوس کاري اتوبوس غير کاري اتوبوس کل درصد تغييرات هزينه سفر 2 3 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر 64

73 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران در نمودار شکله يا )18-5( و )13-5( مقدار و تغييرات سهم طريقه نسبت به زمان سفر طريقه اتوبوس براي سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه شده است. همانگونه که در اين نمودار مشاهده ميشود تغييرات سهم تقاضاي طريقه در سفرهاي کاري در صورت افزايش زمان سفر اين طريقه نسبت به سفرهاي غيرکاري بسيار بيشتر است. البته اين ميزان اختالف ميان سفرهاي کاري و غيرکاري در صورت کاهش زمان سفر طريقه کمتر ميباشد. به عبارت ديگر در صورتيکه زمان سفر طريقه افزايش يابد اختالف کاهش سهم تقاضاي طريقه براي سفرهاي کاري و غيرکاري کمتر از زماني ميباشد که زمان سفر کاهش يابد. تحليلها نشان ميدهد که در سفرهاي کاري اگر زمان سفر نصف شود تقريبا افزايش %52 در سهم طريقه رخ ميدهد..5 اتوبوس کاري اتوبوس غير کاري اتوبوس کل مقدار زمان سفر )دقيقه( شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر اتوبوس کاري اتوبوس غير کاري اتوبوس کل 2 1 درصد تغييرات زمان سفر 2 3 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر 65

74 درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران در نهايت و در نمودار شکله يا )22-5( الي )22-5( درصد تغييرات سهم تقاضاي سفر طريقه اتوبوس نسبت به متغيرهاي هزينه زمان سفر زمان انتظار و زمان دسترسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه شده است. از نکات قابل توجه در اين نمودارها ميتوان به مطالب ذيل اشاره نمود: در سفرهاي کاري متغير زمان سفر و کرايه بيشترين تاثير را در سهم تقاضاي طريقه اتوبوس دارا هستند و پس از آنها زمان دسترسي و زمان انتظار بيشترين تاثير را دارند. در سفرهاي غيرکاري بر خالف سفرهاي کاري افزايش کرايه بيشتر از افزايش زمان سفر بر سهم تقاضاي طريقه اتوبوس تاثيرگذار است. با اين حال و از طرف ديگر کاهش زمان سفر بيشتر از کاهش کرايه بر سهم طريقه تاثير ميگذارد. بصورت کلي و در کليه سفرها ميتوان گفت که کاهش در متغيرهاي ترتيب بيشترين تاثير را بر افزايش سهم طريقه اتوبوس دارد. زمان سفر کرايه سفر زمان سفر و زمان انتظار به - کرايه اتوبوس زمان سفر اتوبوس زمان انتظار اتوبوس زمان دسترسي به اتوبوس درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي کاري 66

75 درصد تغييرات سهم طريقه درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران - کرايه اتوبوس زمان سفر اتوبوس زمان انتظار اتوبوس زمان دسترسي اتوبوس درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در سفرهاي غيرکاري - زمان دسترسي به اتوبوس زمان انتظار اتوبوس زمان سفر اتوبوس کرايه اتوبوس درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه اتوبوس در کليه سفرها تحليل عوامل مؤثر بر تغييرات سهم طريقه مترو در شکله يا )29-5( و )24-5( مقايسهاي ميان مقادير و درصد تغييرات نسبي سهم سفر در طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و نهايتا در کل سفرها نسبت به هزينه سفر صورت گرفته است. همانگونه که مشاهده ميشود سهم سفر مترو نيز در سفرهاي کاري با افزايش يا کاهش نسبي هزينه بليت تغييرات بيشتري را نسبت به سفرهاي غيرکاري نشان خواهد داد. 67

76 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران در نمودار شکله يا )25-5( و )21-5( مقدار و تغييرات سهم طريقه نسبت به زمان سفر طريقه مترو براي سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه شده است. همانگونه که در اين نمودار مشاهده ميشود تغييرات سهم تقاضاي اين طريقه در کليه سفرها )کاري و غيرکاري( و در صورت افزايش زمان سفر اين طريقه نسبت کاهش زمان سفر کمتر است. به عبارت ديگر در صورتيکه زمان سفر طريقه افزايش يابد ميزان تغييرات سهم طريقه در کليه سفرها کمتر از زماني ميباشد که زمان سفر کاهش يابد..25 مترو کاري مترو غير کاري مترو کل مقدار هزينه سفر )تومان( مقدار هزینه سفر )تومان( شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر مترو کاري مترو غير کاري مترو کل 2 1 درصد تغییرات هزینه سفر درصد تغييرات هزينه سفر 2 3 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر 68

77 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران.5 مترو کاري مترو غير کاري مترو کل مقدار زمان سفر )دقيقه( شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر مترو کاري مترو غير کاري مترو کل 2 1 درصد تغييرات زمان سفر 2 3 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر 69

78 تغييرات سهم طريقه درصد تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران - کرايه مترو زمان سفر مترو زمان انتظار مترو زمان دسترسي به مترو درصد تغييرات متغير - شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي کاري در نهايت و در نمودار شکله يا )21-5( الي )23-5( درصد تغييرات سهم تقاضاي سفر طريقه مترو نسبت به متغيرهاي هزينه زمان سفر زمان انتظار و زمان دسترسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه شده است. از نکات قابل توجه در اين نمودارها ميتوان به مطالب ذيل اشاره نمود: در سفرهاي کاري متغير زمان سفر بيشترين تاثير را در سهم تقاضاي طريقه مترو داراست و پس از آن کرايه و زمان دسترسي به مترو بيشترين تاثير را دارند. البته کاهش اين متغيرها نسبت به افزايش آنها تاثير بيشتري بر سهم تقاضاي اين طريقه در سفرهاي کاري دارد. در سفرهاي غيرکاري بر خالف سفرهاي کاري افزايش کرايه بيشتر از افزايش زمان سفر بر سهم تقاضاي طريقه مترو تاثيرگذار است. در اين سفرها نيز کاهش متغيرها در مقايسه با افزايش آنها تاثير بيشتري بر سهم تقاضاي طريقه دارد. بطور کلي و در کليه سفرها کاهش کرايه زمان سفر زمان دسترسي و زمان انتظار به ترتيب بيشترين تاثير را بر افزايش سهم طريقه مترو دارا ميباشند. 71

79 درصد تغييرات سهم طريقه درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران - کرايه مترو زمان سفر مترو زمان انتظار مترو زمان دسترسي به مترو درصد تغييرات متغير - شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در سفرهاي غيرکاري کرايه مترو زمان سفر مترو زمان انتظار مترو زمان دسترسي به مترو درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه مترو در کليه سفرها 71

80 سهم طريقه از کل سفرها تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران در شکله يا تاکسي سهم طريقه بر تغيييرات مؤثر تحلتحليل عوامل )92-5( و )91-5( مقايسهاي ميان مقادير و درصد تغييرات نسبي سهم سفر در طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و نهايتا در کل سفرها نسبت به هزينه سفر صورت گرفته است. همانگونه که مشاهده ميشود تغييرات سهم تقاضاي اين طريقه در سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها به صورت هماهنگ تغيير خواهد کرد و تغييرات نسبي کرايه تاکسي تاثير تقريبا يکساني در سفرهايي که با هدف کاري يا غيرکاري انجام ميشوند خواهد داشت. همچنين قابل ذکر است که در محدوده %122 - تا %922+ ميزان تغييرات سهم نسبت به زمان سفر تاکسي تقريبا يکسان است. در نمودار شکله يا )92-5( و )99-5( مقدار و تغييرات سهم طريقه نسبت به زمان سفر طريقه تاکسي براي سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه شده است. همانگونه که در اين نمودار مشاهده ميشود تغييرات سهم تقاضاي اين طريقه در سفرهاي کاري بطور قابل مالحظهاي بيشتر از سفرهاي غيرکاري ميباشد. براي نمونه کاهش 52 درصدي در زمان سفر اين طريقه موجب افزايش %22 در سهم طريقه با اهداف سفر کاري و افزايش %5 در سهم طريقه با اهداف سفر غيرکاري ميشود..3 تاکسي کاري تاکسي غير کاري تاکسي کل مقدار هزينه سفر )تومان( شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر 72

81 درصد تغييرات سهم طريقه سهم طريقه از کل سفرها برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران - - تاکسي کاري تاکسي غير کاري تاکسي کل درصد تغييرات هزينه سفر 2 3 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر.5 تاکسي کاري تاکسي غير کاري تاکسي کل مقدار زمان سفر )دقيقه( شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر 73

82 درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران تاکسي کاري تاکسي غير کاري تاکسي کل درصد تغييرات زمان سفر شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر در نهايت و در نمودار شکله يا )94-5( الي )91-5( درصد تغييرات سهم تقاضاي سفر طريقه تاکسي نسبت به متغيرهاي هزينه و زمان سفر در سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه شده است. از نکات قابل توجه در اين نمودارها ميتوان به مطالب ذيل اشاره نمود: در سفرهاي کاري متغير زمان سفر بيشتر از متغير هزينه بر سهم تقاضاي طريقه تاکسي تاثير دارد. البته ميزان تاثير ياد شده در صورت کاهش متغير بيشتر از زماني است که متغير افزايش يابد. سفرهاي در غيرکاري هر دو متغير زمان سفر و هزينه سفر بطور تقريبي به يک ميزان بر سهم تقاضاي مي تاثير طريقه گذارند و البته ميزان تاثيرگذاري در صورت کاهش يا افزايش متغيرها نيز تقريبا يکسان است. 74

83 درصد تغييرات سهم طريقه درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران زمان سفر تاکسي کرايه تاکسي 1 درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي کاري زمان سفر تاکسي کرايه تاکسي 1 درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در سفرهاي غيرکاري 75

84 درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران زمان سفر تاکسي کرايه تاکسي 1 درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه تاکسي در کليه سفرها تحليل عوامل مؤثر بر تغييرات سهم طريقه سواري شخصي در شکله يا )91-5( و )98-5( مقايسهاي ميان مقادير و درصد تغييرات نسبي سهم سفر در طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و نهايتا در کل سفرها نسبت به هزينه سفر صورت گرفته است. همانگونه که مشاهده ميشود تغييرات سهم تقاضاي اين طريقه در سفرهاي کاري بطور نسبي بيشتر از سفرهاي غيرکاري است. در نمودار شکله يا )93-5( و )42-5( مقدار و تغييرات سهم طريقه نسبت به زمان سفر طريقه سواري براي سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه شده است. همانگونه که در اين نمودار مشاهده ميشود تغييرات سهم تقاضاي اين طريقه در سفرهاي کاري بسيار بيشتر از سفرهاي غيرکاري ميباشد. براي نمونه افزايش 9 برابري زمان سفر براي سفرهاي کاري و غيرکاري به ترتيب کاهش %52 و %12 در سهم اين طريقه اعمال مي کند. 76

85 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران.5 شخصي کاري شخصي غير کاري شخصي کل مقدار هزينه سفر مقدار هزی )تومان( نه سفر )تومان( شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر - - شخصي کاري شخصي غير کاري شخصي کل درصد تغييرات هزينه سفر 2 3 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس هزينه سفر 77

86 سهم طريقه از کل سفرها درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران.5 شخصي کاري شخصي غير کاري شخصي کل مقدار زمان سفر )دقيقه( شکل مقايسه سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر - - شخصي کاري شخصي غير کاري شخصي کل درصد تغييرات زمان سفر 2 3 شکل مقايسه درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري غيرکاري و کل بر اساس زمان سفر 78

87 درصد تغييرات سهم طريقه برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران در نهايت و در نمودار شکله يا )41-5( الي )49-5( درصد تغييرات سهم تقاضاي سفر طريقه تاکسي نسبت به متغيرهاي هزينه و زمان سفر در سفرهاي کاري غيرکاري و کليه سفرها ارائه شده است. از نکات قابل توجه در اين نمودارها ميتوان به مطالب ذيل اشاره نمود: در سفرهاي کاري متغير زمان سفر بيشتر از متغير هزينه بر سهم تقاضاي طريقه تاکسي تاثير دارد. البته ميزان تاثير ياد شده در صورت کاهش متغير بيشتر از زماني است که متغير افزايش يابد. در سفرهاي غيرکاري هر دو متغير زمان سفر و هزينه سفر بطور تقريبي به يک ميزان بر سهم تقاضاي طريقه تاثير ميگذارند و البته ميزان تاثيرگذاري در صورت کاهش يا افزايش متغيرها نيز تقريبا يکسان است. - هزينه عملکردي وسيله نقليه شخصي زمان سفر وسيله نقليه شخصي هزينه پارکينگ وسيله نقليه شخصي درصد تغييرات متغير - شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي کاري

88 درصد تغييرات سهم طريقه درصد تغييرات سهم طريقه تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران - هزينه عملکردي وسيله نقليه شخصي زمان سفر وسيله نقليه شخصي هزينه پارکينگ وسيله نقليه شخصي درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در سفرهاي غيرکاري - هزينه عملکردي وسيله نقليه شخصي زمان سفر وسيله نقليه شخصي هزينه پارکينگ وسيله نقليه شخصي درصد تغييرات متغير شکل مقايسه تاثير متغيرهاي 3 انتخاب طريقه بر درصد تغييرات سهم استفاده از طريقه سواري شخصي در کليه سفرها 81

89 9-5- جمع بندي تحليل حساسيت متغيرهاي مؤثر بر تغيير سهم طريقهها برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران با توجه به آنکه مطالعات پيش رو با هدف سنجش برخي سياسته يا ارتباط نتايج مطالعات و سياسته يا تاييدي ارائه شده است. ک يل مديريت حمل و نقل شهري تهيه شده در ادامه نحوه يکي از سياستها بحث قيمتگذاري کرايه تاکسي است که در اين مطالعات تغييرات سهم طريقه تاکسي نسبت به کرايه تاکسي محاسبه شده و ميتواند مورد استفاده قرار گيرد. سياستها در خصوص طريقه وسيله نقليه شخصي معطوف به سياسته يا عوارض ساليانه خودرو و همچنين پارکينگ عملکردي آ يت ميشود. نتايج اين مطالعات هزينهه يا و پارکينگ تفکيک نموده است که البته مقدار ضريب متغيرها نيز نشان داده است قيمتگذاري بوده و شامل قيمتگذاري معابر حساسيت اين دو هزينه از سوي کاربران وجود نداشته است. به هر روي اثرات هر کدام از سياسته يا وسيله نقليه شخصي را به دو گروه هزينه که تفاوت ميان چنداني قيمتگذاري )بغير از قيمت گذاري پارکينگ که بصورت جداگانه مورد بررسي قرار گرفته است( بر تغيير سهم طريقه وسيله نقليه شخصي را ميتوان در هزينه عملکردي اعمال و نتايج آن را مشاهده نمود. تحليل حساسيت نسبت به فاصله پيادهر يو زمان انتظار و زمان داخل وسيله نقليه نيز براي طرق مترو و اتوبوس بصورت جداگانه محاسبه شده و ميتوان تاثيرات هر يک از اين متغيرها را بر سهم طرق ياد شده محاسبه نمود. يکي از نکات مهم بحث اعمال ترکيبي سياسته يا مطالعات بصورت کامل به آن پرداخته شده است. ياد شده است که اين امر از طريق تهيه نرمافزار صورت گرفته و در بخش سياستگذاريه يا حمل و نقلي شهر تهران براي افق برنامهريزي اين شهر در سال 1424 بگونهاي بوده است تا سهم طرق حمل و نقل عمومي به 15 درصد افزايش و طريقهه يا شخصي به 25 کاهش يابد. بر اين اساس و با توجه به سهم طريقهه يا مورد مطالعه در سال 1932 در شهر تهران و سهمه يا مدنظر مطالعات جامع حمل و نقل و ترافيک تهران براي سال افق طرح )1424( مطابق با جدول )1-5( ميتوان با پيادهسازي راهکارهايي که در ادامه ارائه مي گردد به سهمه يا مطالعات جامع دست يافت که سهمه يا جديد پس از پيادهسازي اين سياستها و بر اساس نتايج مدل تفکيک در ستون سوم جدول )1-5( ارائه شده است. افزايش %152 هزينه عملکردي و %152 هزينه افزايش %25 زمان سفر طريقه سواري شخصي کاهش %95 زمان دسترسي به ايستگاه مترو کاهش %22 زمان سفر اتوبوس. پارکينگ طريقه سواري شخصي 81

90 تعیین میزان حساسیت تقاضا در شهر تهران طريقه سواري شخصي تاکسي اتوبوس مترو جدول 1-5- سهم طريقهه يا سهم طريقه ها در سال 1332 مورد مطالعه در وضع موجود و مدنظر مطالعات جامع حمل و نقل سهم موردنظر طريقه ها در سال /5 سهم حاصل از سياستگذاري 21/32 18/51 24/12 28/ / همانگونه که در نمونهه يا فوق مشاهده ميشود ميتوان با اعمال سياسته يا مختلف به سهمه يا موردنظر طرح جامع حمل و نقل شهر تهران براي افق برنامهريزي اين شهر دست يافت که در اين بخش تنها به ذکر يک نمونه اشاره شده است. مجددا يادآوري ميشود که براي ارزيا يب سياسته يا مختلف و بهمنظور سهولت محاسبات نرمافزاري تهيه شده است که ابزار مناسبي جهت دستيا يب سريع به نتايج را فراهم ميآورد و در بخش بعدي به معرفي آن پرداخته شده است. 82

91 6- تهييههه سفر تقاضاي حساسيتت برآورد نرمافزار با توجه به کليه فعاليتهايي که در بندهاي پيشين صورت گرفته است و بهمنظور کاربردي نمودن مدله يا همچنين تعيين اثرات سياستگذاريه يا نسبت به تهيه نرمافزاري ساده و کاربردي اقدام شده است. بدست آمده و مختلف که ممکن است بصورت ترکيبي بر روي چندين متغير و چندين طريقه اثرگذار باشد برنامهنويسي اين نرمافزار در محيط نرمافزار Visual Studio صورت گرفته و اطالعات پايهاي که پيش از اين در بخشه يا مختلف اين مطالعات ارائه گرديد )مانند اطالعات جمعيتي و غيره( در درون نرمافزار ياد شده گنجانده شده است. بر اين اساس و در ادامه روش کار با نرمافزار تهيه شده حساسيت تقاضاي سفر شهر تهران به صورت گام به گام توضيح داده ميشود. پس از فعال کردن نرمافزار مطابق با شکل )1-1( در گام يک هدف سفر در صفحه»نوع هدف«انتخاب ميشود. در اين گام کاربر ميتواند يکي از سه حالت»سفرهاي کاريسفرهاي غيرکاري«و»همه سفرها«)2-1((. پس از انتخاب هدف سفر با کليک روي دکمه»ادامه«وارد گام بعدي ميشود. را از نوار کشويي موجود انتخاب کند )شکل 83

92 تهیه نرمافزار برآورد حساسیت تقاضاي سفر شکل 1-1- نمايي از صفحه اول نرمافزار شکل 2-1- صفحه انتخاب هدف سفر در محيط نرمافزار در گام دوم مناطق مبدأ و مقصدي که سياستگذاري بر روي آنها مدنظر است انتخاب ميشوند. براي اين منظور ميتوان در هر کدام از ستونه يا منطقه مبدأ و مقصد شماره يک منطقه را وارد نمود که شمارهه يا نشان ميدهد. همچنين در اين صفحه ميتوان به عنوان گزينهه يا هر رديف در حقيقت يک زوج مبدأ-مقصد را مبدأ يا مقصد محدوده طرح و ترافيک محدوده زوج و فرد و يا کل شهر تهران را نيز انتخاب نمود. براي مثال در شکل )9-1( محاسبات با هدف برآورد سفرها کل شهر تهران انتخاب شده است. 84

93 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران همچنين در صورتيکه تعداد زوج مبدأ-مقصدهايي بيشتر از رديفه يا پيش فرض نرمافزار مورد نياز باشد با انتخاب ميتوان گزينه»جديد«تعداد رديفه يا بيشتري را وارد نمود. شکل 9-1- صفحه انتخاب مبدأ و مقصد سفرها در محيط نرمافزار 1 پيش از اعمال سياسته يا در گام سوم سهم چهار طريقه اتوبوس تاکسي سواري شخصي و مترو در کل شهر مورد نظر بر حسب درصد وارد نرمافزار ميشود. اين کار در صفحه»سهم استفاده از طريقهه يا سفر«صورت مي گيرد )شکل 4-1(. پس از وارد کردن سهم چهار طريقه ياد شده با کليک روي دکمه»ادامه«وارد گام بعدي ميشود اين سهم ها در اغلب سال ها در مجموعه هايي که تحت عنوان»گزيده آمار حملونقل و ترافيک تهران«منتشر مي شوند ارائه ميگردند.

94 تهیه نرمافزار برآورد حساسیت تقاضاي سفر شکل 4-1- صفحه وارد کردن سهم طرق در وضع موجود در محيط نرمافزار در گام چهارم کاربر ميتواند مقادير پارامترهاي به کار رفته در مدل را اصالح کند )شکل )5-1((. بديهي است که اين کار در صورتي بايد انجام شود که مطالعهاي ديگر براي به روز رساني مطالعه انجام شده باشد. صفحه مربوط به مقادير پارامترها به نام»مقدار پارامترهاي مدل«از طريق منوي»مقادير پارامترها«که در سمت راست باالي صفحه»مقادير متغيرها در وضع موجود«قرار دارد باز ميشود و فعال شدن آن مستلزم در اختيار داشتن رمز عبور ميباشد. ساختار مدله يا به کار رفته در اين نرمافزار مطابق با محاسباتي است که در بندهاي قبلي گزارش اين مطالعات به آنها اشاره شده است. بنابراين براي به روز کردن مقادير پارامترها بايد مدلسازي بر اساس همين ساختارها صورت گيرد که اين امر خود مستلزم مطالعه متن گزارشه يا عبور صفحه مقادير پارامترها password است. اين مطالعات است. الزم به ذکر است که رمز پس از تغيير همه پارامترهايي که تغيير کردهاند با کليک کردن روي دکمه»اعمال تغييرات«همه تغييرات ذخيره شده و نرمافزار از صفحه اصالح مقادير پارامترها خارج ميشود )شکل )1-1((. 86

95 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران شکل 5-1- چگونگي ورود به صفحه ويرايش پارامترهاي مدل شکل 1-1- امکان به روز رساني مقدار پارامترهاي مدل 87

96 تهیه نرمافزار برآورد حساسیت تقاضاي سفر در گام پنجم کاربر ميتواند سياست مورد نظر خود را بر حسب درصد تغيير در متغيرهاي مختلف به نرمافزار معرفي کند. الزم به يادآوري است که درصد تغيير ميتواند مثبت )=افزايش مقدار متغير( يا منفي )=کاهش مقدار متغير( باشد. پس از معرفي ترکيب سياسته يا مورد نظر بايس يت ر يو دکمه اعمال تغييرات کليک شود تا تغييرات ذخيره شود )شکل )1-1((. در مثال ارائه شده در شکل )1-1( تغييرات پيشنهاد شده در انتهاي بخش پيشين وارد شده است. در صورتي که راجع به واحد متغيرها يا تعريف بعضي از آنها )مثل»نسبت جنسيت در منطقه مبدأ«( ابهامي وجود داشته باشد مطالعه توضيحات منوي»راهنما«)در باالي صفحه»مقادير متغيرها در وضع موجود«( به رفع اين ابهام کمک ميکند. شکل 1-1- مشاهده مقادير وضع موجود و استفاده از راهنماي نرمافزار سرانجام در گام ششم با کليک کردن روي دکمه»ادامه«در صفحه»درصد تغيير متغيرها بر اساس اعمال سياسته يا مدنظر کاربر«نتايج تعداد سفر و سهم چهار طريقه اتوبوس تاکسي سواري شخصي و مترو بين دو منطقه انتخاب شده در گام دوم روي شکل نشان داده ميشوند. خروجيه يا اين صفحه شامل موارد زير هستند )شکل )8-1( و )3-1((: تعداد سفرها در دو وضع اوليه )قبل از سياستگذاري( و ثانويه )بعد از سياستگذاري( درصد تغيير در تعداد سفرها 88

97 برآورد حساسیت تقاضاي سفر در شهر تهران تعداد سفرها با هر يک از چهار طريقه اتوبوس تاکسي سواري شخصي و مترو در دو وضع اوليه )قبل از سياستگذاري( و ثانويه )بعد از سياستگذاري( سهم چهار طريقه اتوبوس تاکسي سواري شخصي سياستگذاري( بر حسب درصد از کل شهر و درصد تغييرات سهم هر يک از چهار طريقه. و مترو در دو وضع اوليه )قبل از سياستگذاري( و ثانويه )بعد از شکل 8-1- صفحه خروجي تغييرات تعداد و سهم سفر طرق مختلف پيش و پس از اجراي سياست هاي مورد نظر 89

98 تهیه نرمافزار برآورد حساسیت تقاضاي سفر شکل 3-1- صفحه خروجي تغييرات سهم طرق پيش و پس از اعمال سياسته يا مورد نظر 91

دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه

دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه دوره بازگشت سرمایه از هزینه هاي سرمایه گذاري در طول دوران احداث جهت خرید نصب و راه اندازي تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز طرح استفاده می گردد تا اینکه طرح جهت بهره برداري و تولید محصول و یا عرضه خدمات پیش

توضیحات بیشتر

lec2.pptx

lec2.pptx با روشهاي تخمین بار آشنایی محمدي ایواتلو دانشگاه تبریز بهنام Behnam Mohammadi-ivatloo3/5/2014 برآورد بار روشهاي مبتنی بر برازش منحنی روشهاي روش مصرف نهایی روش زمین مصرفی (کاربري ارضی) نوین مانند شبکه هاي

توضیحات بیشتر

جایگاه فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه شهری

جایگاه فن‏آوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه شهری همایش تهران هوشمند 1396 Smart Tehran Congress فنآوری اطالعات به مثابه مسیر توسعه حجتاهلل میرزایی نقش فنآوری اطالعات و ارتباطات فنآوری اطالعات به عنوان ابزاری برای ارتقا نظام مدیریت شهری فنآوری اطالعات

توضیحات بیشتر

فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی

فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی فصل اول با اقتصاد کلان آشنایی (کلان) and Macro (خرد ( Micro اقتصاد خرد شامل مطالعه مبانی تصمیم و رفتار عاملان اقتصادي مانند خانوارها و بنگاه ها و مصرف کننده نظریه بنگاه تحلیل (نظریه تصمیمات آنها در بازارها

توضیحات بیشتر

فصل دوم - فرایند

فصل دوم - فرایند فصل پنجم درک نیازمندیها 2 مهندسی نیازمندیها تکنیک ها و وظایف گسترده ای که منجر به درک نیازمندیها می شود مهندسی نیازمندیها نامیده می شود. از منظر فرایند نرم افزار:... مکانیزمی را مهیا می کند که نیازهای

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20E4E5C7EDED20C7E4CAD4C7D120DAE3E6E3ED20DDD1E6D1CFEDE E646F63>

<4D F736F F D20E4E5C7EDED20C7E4CAD4C7D120DAE3E6E3ED20DDD1E6D1CFEDE E646F63> گزارش تحولات بازار مسکن شهر تهران در فروردينماه سال ١٣٩٥ به گزارش روابط عمومي بانک مرکزي گزارش «تحولات بازار مسکن شهر تهران فروردينماه در سال ١٣٩٥» که برگرفته از ا مارهاي خام سامانه ثبت معاملات املاک و

توضیحات بیشتر

جدول شرایط و تعداد ضامنین مورد نیاز

جدول شرایط و تعداد ضامنین مورد نیاز بخش اول : انواع عقوداسالمی و اعطای تسهیالت در قالب طرح های تسهیالتی : طرح های تسهیالتی : - طرح تکریم - طرح کوثر 6 - تسهیالت در مقابل سپرده بلند مدت - اعطای تسهیالت خرید خودرو و لوازم منزل "طرح تسهیالتی

توضیحات بیشتر

No Slide Title

No Slide Title فصل اول 1 ویرایش یازدهم دومینیک سالواتوره مقدمه اهداف آموزشی: و معنی آموختن اهمیت جهانی شدن. استانداردهای و الملل بین تجارت بین رابطه آموختن کشوری. زندگی الملل. بین اقتصاد پولی و تجارت مفاهیم توضیح و توصیف

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - مقایسه وضعیت تعرفه ای کشورهای منتخ1

Microsoft Word - مقایسه وضعیت تعرفه ای کشورهای منتخ1 معاونت معاونت بررسی بررسی هاي هاي اقتصادي مقایسه وضعیت اي کشورهاي منتخب 2 1 عوارض گمرکی مرتبط با واردات کالا است که براي کالاهاي تولیدي داخل کشور نسبت به کالاهاي وارداتی مزیت قیمتی ایجاد می نماید 3 و درآمد

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Forex-Persian-tradingstrategies doc

Microsoft Word - Forex-Persian-tradingstrategies doc استراتژيهاي معامله به نام خدا براي انجام معاملات در فاركس بدلخواه از استراتژيهاي گوناگوني ميتوان استفاده كرد. هدف از اين مقاله و طبقهبندي اراي ه شده معرفي و تا كيد بر تفاوتهاي ميان اين استراتژيها ميباشد.

توضیحات بیشتر

كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماند

كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماند كارگروه تخصصي آموزش پژوهش فناوري و نوآوري استان اصفهان اولويتهاي تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي سال 7931 رديف نام سازمان عنوان پروژه طرح جامع مدیریت پسماندهای شهری و روستایی استان اصفهان اداره كل حفاظت محيطزيست

توضیحات بیشتر

(Supply) عرضه

(Supply) عرضه تقاضا (Demand) 1 ري وس مطالب قید بودجه Constraint) (Budget ترجیحات( Function (Utility منحنی بی تفاوتی Curve) (Indifference انتخاب مصرف کننده Choice) (Consumer s کشش درآمدي Elasticity) (Income کشش جانشینی

توضیحات بیشتر

فرم تدوین طرح درس روزانه استاد نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )79-79( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری

فرم تدوین طرح درس روزانه استاد نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )79-79( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری نام درس : برنامه ریزی و مدیریت راهبردی نیمسال اول / دوم / تابستان : دوم )7979( تعداد و نوع واحد ( نظری / عملی ) : نظری 3 واحد مدرس: دکتر لیال دشمنگیر رشته و مقطع تحصیلی : دکتری سیاست گذاری سالمت ترم: دوم

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120CAE5EDE520E620C7D1C7C6E52090D2C7D1D420C8C7D2D1D320DEC7E4E6E4ED20C8D2D190CAD1E52E646F63>

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120CAE5EDE520E620C7D1C7C6E52090D2C7D1D420C8C7D2D1D320DEC7E4E6E4ED20C8D2D190CAD1E52E646F63> دستورالعمل تهيه و اراي ه گزارش بازرس قانوني در مورد رسيدگي به گزارش توجيهي هيي ت مديره در خصوص افزايش سرمايه مقدمه 1- هدف اين دستورالعمل ايجاد هماهنگي در نحوه تهيه و اراي ه گزارش بازرس قانوني در مورد رسيدگي

توضیحات بیشتر

باسمه تعالي

باسمه تعالي گزارش تحوالت بازار مسکن شهر تهران در مردادماه سال به گزارش روابط عمومي بانک مرکزي گزارش»تحوالت بازار مسکن شهر تهران در مردادماه سال «که برگرفته از آمارهاي خام سامانه ثبت معامالت امالک و مستغالت کشور است

توضیحات بیشتر

راهنمای "سمنتاک" مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب

راهنمای سمنتاک مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب راهنمای "سمنتاک" مقدمه ثبت نام ورود فهرست مطالب II... II... فعال سازی حساب کاربری... IV به سامانه... VI جستجوی مدرک و سفارش... VII سفارشات... IX حساب کاربری... X مشخصات کاربری... XI خروج از سامانه... XII

توضیحات بیشتر

هزينه ساخت و ساز هر مترمربع بنا به ريال براي گروههاي ساختماني چهار گانه در استان مازندران سال 1396) مصوبه هيأت چهار نفره استان ) خدمات مهندسي گروه ساخ

هزينه ساخت و ساز هر مترمربع بنا به ريال براي گروههاي ساختماني چهار گانه در استان مازندران سال 1396) مصوبه هيأت چهار نفره استان ) خدمات مهندسي گروه ساخ هزينه ساخت و ساز هر مترمربع بنا به ريال براي گروههاي ساختماني چهار گانه در استان مازندران سال 1396) مصوبه هيأت چهار نفره استان ) خدمات مهندسي گروه ساختماني 1 تا 2 طبقه از 3 تا 5 طبقه از 6 تا 7 طبقه از

توضیحات بیشتر

نحوه انجام معامالت اوراق اختیار معامله ( آپشن( نحوه ارسال سفارش در مناد های اختیار هامنند سایر مناد ها می باشد و کافیست مناد های مورد نظر را در دیدبان

نحوه انجام معامالت اوراق اختیار معامله ( آپشن( نحوه ارسال سفارش در مناد های اختیار هامنند سایر مناد ها می باشد و کافیست مناد های مورد نظر را در دیدبان نحوه ارسال سفارش در مناد های اختیار هامنند سایر مناد ها می باشد و کافیست مناد های مورد نظر را در دیدبان اضافه و یا در قسمت ارسال سفارش جستجو منایید. -1 بعد از انتخاب و یا جستجوی مناد در قسمت جزئیات مناداطالعات

توضیحات بیشتر

Are You suprised ?

Are You suprised ? استاندارد داخلي شركت كوليس چرخ زنجيرهاي صنعتي 4 5 5 5 فهرست مطالب: مقدمه 1- چرخ زنجيرها 1-1- اصطالحات 2-1- انده هاي قطري دنده زني شده 1-2-1- اصطالحات 2-2-1- انده ها 1-2-2-1- قطر دايره گام 2-2-2-1- انده

توضیحات بیشتر

فروش و بازاريابي مديريت هدف دوره: تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفت

فروش و بازاريابي مديريت هدف دوره: تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفت فروش و بازاريابي مديريت تقويت فرهنگ بازاريابي در سازمان ابزار هاي بازار يابي نوين در ايران يادگيري كنترل آميخته بازاريابي شركت آشنايي با رفتار مصرف كنندگان آشنايي باIMBC ابزارهاي مديريت نوين (با رويكرد

توضیحات بیشتر

جدول شرایط و تعداد ضامنین مورد نیاز

جدول شرایط و تعداد ضامنین مورد نیاز باسمه تعالی بخش اول انواع عقوداسالمی و اعطای تسهیالت در قالب طرح های تسهیالتی طرح های تسهیالتی : - طرح تکریم - طرح کوثر 5 - طرح کوثر 6 - وام قرض الحسنه ازدواج - وام قرض الحسنه عادی - تسهیالت در مقابل سپرده

توضیحات بیشتر

سمینار عنوان پروتکلهای مسیریابی پایدار در شبکههای موردی سیار نگارنده 1

سمینار عنوان پروتکلهای مسیریابی پایدار در شبکههای موردی سیار نگارنده 1 0 سمینار عنوان پروتکلهای مسیریابی پایدار در شبکههای موردی سیار نگارنده 1 عنوان فهرست مطالب صفحه چکیده...... 1 فصل اول: مقدمه -1-1 مقدمه 3... فصل دوم: بستر تحقیق -1-2 مقدمه 5... 2-2- شبکههای موردی بیسیم...

توضیحات بیشتر

باسمه تعالي

باسمه تعالي باسمه تعالي گزارش تح والت بازار معام الت م سک ن شهر تهران رد آرذماه سال بانک مرکزي ج.ا.اريان اداره ربرسيها و سياستهاي اقتصادي 1 گزارش تحوالت بازار مسکن شهر تهران در آذرماه سال» گزارش»تحوالت بازار مسکن

توضیحات بیشتر

cosx tan x( 2sin sin x) 4 sin x )3 باشد حاصل کدام است )4 cos x )2 x اگر sin x ) tan x( 2sin sin x) = (

cosx tan x( 2sin sin x) 4 sin x )3 باشد حاصل کدام است )4 cos x )2 x اگر sin x ) tan x( 2sin sin x) = ( cos tan ( sin sin ) sin ) باشد حاصل کدام است ) cos ) 6- اگر sin ) tan ( sin sin ) = ( sin ) cos cos پاسخ: از طرفی پس چون در ربع سوم مقداری منفی دارد خواهیم داشت: cos = cos cos ( sin ) = ( sin ) = = cos

توضیحات بیشتر

باسمه تعالي

باسمه تعالي باسمه تعالي گزارش تح والت بازار معام الت م سک ن شهر تهران رد فروردينماه سال بانک مرکزي ج.ا.اريان اداره ربرسيها و سياستهاي اقتصادي 1 گزارش تحوالت بازار مسکن شهر تهران در فروردينماه سال» گزارش»تحوالت بازار

توضیحات بیشتر

روتر بی‌سیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس

روتر بی‌سیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس Starry Station روتر بیسیم برای کنترل فرزندان در اینترنت + گالری عکس روترهای بیسیم از حدود ۱۷ سال پیش پا به عرصه این دنیا گذاشتند و در این مدت اتفاقات زیادی را تجربه کردند. اما فکر نکنید که چون این فناوری

توضیحات بیشتر

آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب

آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب آشنایی با IELTS Writing Task 2 و writing شما معیار 4 مهم ارزیا یب ویژگی های IELTS Writing Task 2 چیست چگونه باید به سواالت رایتینگ Task 2 پاسخ داد مالک های نمره دهی چیست و نوشته شما بر اساس چه پارامترهایی

توضیحات بیشتر

جزوه آموزشی تجزیه و تحلیل سیستمها فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره

جزوه آموزشی تجزیه و تحلیل سیستمها فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره فصل 5: طراحی و برنامه ریزي سیستم ها تهیه و تنظیم: دکتر روح اله تولایی (عضو هیا ت علمی دانشگاه شهید بهشتی) نسخه شماره دو / زمستان 1394 www.tavallaei.sub.ir نگرش فلسفی به طراحی سیستم: یکی از نگرش هاي فلسفی

توضیحات بیشتر

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه ب

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه ب دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی مدیریت منابع علمی کتابخانه مرکزی و اسناد راهنمای استفاده از Primal Pictures تهیه کننده: فاطمه بقالها مهر ماه 1394 Baghalha.m@gmail.com مقدمه Primal

توضیحات بیشتر

تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمو

تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمو تخصصی بسم الله الرحمن الرحیم آموزشگاه تحلیل داده ترین مرکز برنامه نویسی و دیتابیس در ایران Activity diagram مدرس : مهندس افشین رفوآ دوره آموزش UML نمودار فعالیت diagram( )Activity نمودار activity بدست

توضیحات بیشتر

فرآیند پاسخگویی به آزمون تحلیلی تشریحی برنامه ریزی شهری کارشناسی ارشد شهرسازی کیمیا فکر بزرگ

فرآیند پاسخگویی به آزمون تحلیلی تشریحی برنامه ریزی شهری کارشناسی ارشد شهرسازی کیمیا فکر بزرگ فرآيند پاسخگويي به آزمون: پاسخگويي به سوالات مطرح شده در اين آزمون ها مبتني بر فرآيند تهيه ي طرح هاي توسعه ي شهري و به صورت زير است: شناخت وضع موجود تجزيه و تحليل اطلاعات تدوين اهداف راهبرد ها و سياست

توضیحات بیشتر

گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار

گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار گردش اسناد ضایعات روند ضایعات گروه نوین اندیشان کسب و کار WWW.BusinessEmg.COM Crmborhannovin@gmail.com روند ضایعات گردش اسناد ضایعات روند ضایعات سه حالت زیر را دارد: افدامات مرتبط با ضایعات شامل دو بخش

توضیحات بیشتر

بسته های تحول و نوآوری درآموزش علوم پزشکی بسته توسعه آموزش مجازی در علوم پزشکی ناظر به: 9 سیاست 9 1: نهادينه سازي رويكرد آموزش پاسخگو در نظام سالمت 9

بسته های تحول و نوآوری درآموزش علوم پزشکی بسته توسعه آموزش مجازی در علوم پزشکی ناظر به: 9 سیاست 9 1: نهادينه سازي رويكرد آموزش پاسخگو در نظام سالمت 9 بسته توسعه آموزش مجازی در علوم پزشکی ناظر به: 9 سیاست 9 1: نهادينه سازي رويكرد آموزش پاسخگو در نظام سالمت 9 سیاست 9 2: گسترش عدالت در آموزش عالي سالمت 9 سیاست 9 4: حضور در عرصه هاي آموزشي منطقه اي و جهاني

توضیحات بیشتر

4- سوالات کنکور 1393 به همراه پاسخ تشریحی آنها سوالات این بخش مربوط به کنکور کارشناسی ارشد گرایش صنایع سال 1393 بوده که آزمون آن در روز جمعه مورخ 92 1

4- سوالات کنکور 1393 به همراه پاسخ تشریحی آنها سوالات این بخش مربوط به کنکور کارشناسی ارشد گرایش صنایع سال 1393 بوده که آزمون آن در روز جمعه مورخ 92 1 - سوالات کنکور به همراه پاسخ تشریحی آنها سوالات این بخش مربوط به کنکور کارشناسی ارشد گرایش صنایع سال بوده که آزمون آن در روز جمعه مورخ / 8/ برگزار شده است. تستهاي کنترل پروژه 0 تا بوده که از شماره آغاز

توضیحات بیشتر

5G به کمک شهرداری ها می آید

5G به کمک شهرداری ها می آید هر چند تحقق کامل رشد اقتصادی و صرفه جویی در هزینه ها با استفاده از راهکارهای شهر هوشمند روی زیرساخت 5G انجام خواهد شد اما همه اینها بستگی به این دارد که چگونه شبکه های 5G به طور محلی مستقر شده و به چه

توضیحات بیشتر

2/25/2015 معادله جبري هر معادله ریاضی به شکل y=f(x) را جبري گویند اگر بتوان آن را به شکل زیر نشان داد: ریشه Advanced Numerical Methods 37 روش نصف کردن

2/25/2015 معادله جبري هر معادله ریاضی به شکل y=f(x) را جبري گویند اگر بتوان آن را به شکل زیر نشان داد: ریشه Advanced Numerical Methods 37 روش نصف کردن معادله جبري هر معادله ریاضی به شکل y=f() را جبري گویند اگر بتوان آن را به شکل زیر نشان داد: ریشه Advanced Numercal Methods 37 روش نصف کردن (Bsecton) دو نقطه (کران) در دو سوي ریشه در نظر گرفته میشود به

توضیحات بیشتر

ارائه PowerPoint

ارائه PowerPoint Iran Nanotechnology Laboratory Network Info@nanolab.ir ایجاد شبکه ایجاد شبکه موجود بودن بيش از 80 درصد دستگاهها در كشور مسأله اول نداشتن دستگاه نيست تهيه فهرست دستگاه های استفاده شده در پژوهش ها مسأله

توضیحات بیشتر

هزينه ساخت و ساز هر مترمربع بنا به ريال براي گروههاي ساختماني چهار گانه در استان مازندران سال 1395) مصوبه هيأت چهار نفره استان ) خدمات مهندسي گروه ساخ

هزينه ساخت و ساز هر مترمربع بنا به ريال براي گروههاي ساختماني چهار گانه در استان مازندران سال 1395) مصوبه هيأت چهار نفره استان ) خدمات مهندسي گروه ساخ هزينه ساخت و ساز هر مترمربع بنا به ريال براي گروههاي ساختماني چهار گانه در استان مازندران سال 1395) مصوبه هيأت چهار نفره استان ) خدمات مهندسي گروه ساختماني 1 تا 2 طبقه از 3 تا 5 طبقه از 6 تا 7 طبقه از

توضیحات بیشتر

5- جزییات خدمت نوع مخاطبین 4- مشخصات خدمت 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت دستگاه اجرایی بسمه تعالی ضمیمه 1 1- عنوان خدمت: استعالم واحدها و عناصر

5- جزییات خدمت نوع مخاطبین 4- مشخصات خدمت 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت دستگاه اجرایی بسمه تعالی ضمیمه 1 1- عنوان خدمت: استعالم واحدها و عناصر 5- جزییات خدمت نوع مخاطبین 4- مشخصات خدمت 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت دستگاه اجرایی بسمه تعالی ضمیمه 1 1- عنوان خدمت: استعالم واحدها و عناصر تقسیمات کشوری نام دستگاه اجرایی: دفتر تقسیمات کشوری

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation مدیریت عملیات جلسه اول مقدمه ای بر مدیریت عملیات و زنجیره تأمین استاد دکتر سید امیر رضا ابطحی عضو هیأت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی اهداف آموزشی مدیران عملیات و زنجیره تأمین چه می کنند حوزه های

توضیحات بیشتر

Microsoft PowerPoint افشار [Compatibility Mode]

Microsoft PowerPoint افشار [Compatibility Mode] بررسی نگرش مشتریان به بانکداري اینترنتی بر اساس تي وري توسعه یافته رفتار برنامه ریزي شده (مطالعه موردي: بانک اقتصاد نوین) غلامعباس افشار مدیر مرکز بازاریابی خدمات مالی ري یس انجمن متخصصان روابط عمومی Manager@FSMcenter.com

توضیحات بیشتر

راهنمای سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسری مهر ماه سال 1398 سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسري مهر ماه

راهنمای سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسری مهر ماه سال 1398 سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسري مهر ماه راهنمای سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسری مهر ماه سال 1398 سامانه پذيرش دانشجو صرفا بر اساس سوابق تحصيلي آزمون سراسري مهر ماه سال 1398 يک سامانهي مبتني بر حساب کاربري است. بدين

توضیحات بیشتر

فرم گزارش كار هفتگي

فرم گزارش كار هفتگي قابل توجه دانشجويان متقاضی ( درس کار آموزي ) مراحل و شرح کامل وظايف دانشجويان کارآموزي 1 اخذ واحد كارآموزي در زمان ثبت نام 2 جستجو براي يافتن محلي مناسب جهت كارآموزي و كسب موافقت مديريت واحد مورد نظر.

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - پرسش و پاسخ .امور توسعه منابع انساني

Microsoft Word - پرسش و پاسخ .امور توسعه منابع انساني بسمه تعالي سو الات پركاربرد دستگاه هاي اجرايي كشور مرتبط با حوزه ا موزشي كاركنان دولت (امور توسعه منابع انساني) ١- منظور از دوره هاي ا موزشي مصوب چيست به ا ن دسته از دوره هاي ا موزشي كوتاه مدت كه با اخذ

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - buy-nima.docx

Microsoft Word - buy-nima.docx بسمه تعالی راهنمای جامع خرید ارز نيمایی از صفر تا صد صرافی عليزاده آذر ٩٧ مقدمه : سامانه نيما از سال ٩۶ به صورت آزمایشی و در جهت شفاف سازی خرید و فروش ارز در صرافی های مجاز راه اندازی شد. این سامانه از

توضیحات بیشتر

Q-Learning

Q-Learning یادگیری تقویتی n.razavi@tabrizu.ac.ir ۱۳۹۵ سید ناصر رضوی یادگیری تقویتی 2 یادگیری تقویتی 3 عامل ایدهی اصلی. دریافت بازخورد از محیط به شکل پاداشها. سودمندی عامل به وسیلهی تابع پاداش تعریف میشود. عامل باید

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Document1

Microsoft Word - Document1 شرکت سهامی مدیریت تولید انتقال و توزیع نیروی برق ایران دفتر فناوری اطلاعات استانداردهای توسعە نرمافزار با متدولوژی RUP (Software Architecture Document) کارگزار : سید مصطفی حسینی تاریخ : آبان 84 برگه شناساي

توضیحات بیشتر

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120E4CDE6E520E3CDC7D3C8E52081EDD4D1DDCA20DDEDD2EDDFED20D8D1CD9DE5C7ED20C7CCD1C7EDED2E646F6378>

<4D F736F F D20CFD3CAE6D1C7E1DAE3E120E4CDE6E520E3CDC7D3C8E52081EDD4D1DDCA20DDEDD2EDDFED20D8D1CD9DE5C7ED20C7CCD1C7EDED2E646F6378> دستورالعمل نحوه محاسبه پيشرفت فيزيكي طرحهاي اجرايي طرحهاي اجرايي ممكن است از يك يا چند پيمان (خاتمه يافته جاري و يا پيمانهايي كه در آينده بايستي منعقد شوند) تشكيل شده باشد لذا به منظور محاسبه پيشرفت فيزيكي

توضیحات بیشتر

باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1

باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1 باسمه تعالی پیشنویس استاندارد اصول شفافیت و پاسخگوئی مرکز آموزش و برنامهریزی دفتر مطالعات و تدوین استانداردها و دستورالعملها 1 مقدمه حاكميت قوانين و مقررات زيربناي اصلي نظام حسابرسي و رسيدگي بخش عمومي

توضیحات بیشتر

نام سند: فرم ثبت مشخصات

نام سند: فرم ثبت مشخصات فرم خوداظهاری: ثبت مشخصات متقاضی انتشار کتاب مشخصات شناسنامهاي متقاضی: نام و نامخانوادگي: نام پدر: تاريخ تولد: صادره : کدملي: سوابق تحصيلی: مدرك رشته- گرايش سال اخذ نام دانشگاه ليسانس فوق ليسانس دکترا

توضیحات بیشتر

فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل

فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل فرم سفارت انگلیس متقاضی محترم لطفا فرم زیر را با دقت تکمیل نمایید. تمامی تاریخ ها را به میالدی و با ذکر )روز/ ماه/ سال( و تمامی سواالت مربوط به مسائل مالی را به پوند بنویسید. بدیهی است که در صورت ناقص

توضیحات بیشتر

Microsoft Word docx

Microsoft Word docx مو سسه ارزيابي و رتبهبندی دانشگاههای سبز جهان ۲۰۱۶ (UI ١ Green World Ranking) مقدمه دانشگاه اندونزي با هدف ترويج پايداري در آموزش عالي از سال 010 اقدام به ارزيابي و رتبهبندي دانشگاههاي جهان بر اساس معيارها

توضیحات بیشتر

????? ? ???? ????? ???? ? ??????? ?? ??? ????? ARTCAM PRO.pdf

????? ? ????  ????? ???? ? ??????? ?? ??? ????? ARTCAM PRO.pdf طراحی و ساخت قطعات هنري و جواهرات با نرم افزار علی مشرفی اداره طراحی قالب و ابزارمرکز تحقیقات ایران خودرو moshrefi.ali@gmail.com ArtCAM Pro چیست ArtCAM Pro یک نرم افزار منحصر به فرد است که به کاربر اجازه

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - 11 ضميمه دو

Microsoft Word - 11 ضميمه دو 155 ضميمه 2: سرانههاي تا سيسات شهري مباني نظري برنامه 5 ساله فرهنگي اجتماعي شهر تهران 156 157 مساجد و اماكن مذهبي نظر به نقش مسجد و اهميت آن و با توجه به پراكندگي مساجد و اماكن مذهبي در سطح شهرها و محلات

توضیحات بیشتر

Report

Report گزارش ارزيابی شونده دوره ارزيابی: سال 9 تاريخ تهيه گزارش: 96// جدول راهنمای علايم وضعيت علامت وضعيت شرح وضعيت محدوده %9. - % %7. - %89.99 %6. - %7.99 %- %9.99 عالي خوب متوسط ضعيف اداره کل استاندارد استان

توضیحات بیشتر

بیانیه سیاست سرمایه گذاری صندوق سرمایه گذاری مشترک پیشتاز

بیانیه سیاست سرمایه گذاری صندوق سرمایه گذاری مشترک پیشتاز بیانیه سیاست سرمایه گذاری صندوق سرمایه گذاری مشترک پیشرو گروه مدیران سرمایه گذاری بیانیه سیاست سرمایه های های گذاری صندوق سرمایه گذاری مشترک پیشرو گروه توسط مدیران سرمایه گذاری صندوق تهیه شده است. هدف

توضیحات بیشتر

قسمت اول- اطلاعات مربوط به مجریان و همکاران اصلی طرح

قسمت اول- اطلاعات مربوط به مجریان و همکاران اصلی طرح بسمه تعالی دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي - درماني قزوين معاونت پژوهشي فرم پیش پايان نامه تحقیقاتی عنوان فارسی طرح: نام و نام خانوادگی مجری/ مجريان به فارسی و انگلیسی: دانشکده/مرکز تحقیقاتی: نوع مطالعه:

توضیحات بیشتر

302 فعالیت و اشتغال فعاليت و اشتغال مهمترين ركن توليد و عامل تحقق رشد و پيشرفت است. از همين رو در همه جوامع كار و توليد هميشه از جايگاه ويژه اي برخورد

302 فعالیت و اشتغال فعاليت و اشتغال مهمترين ركن توليد و عامل تحقق رشد و پيشرفت است. از همين رو در همه جوامع كار و توليد هميشه از جايگاه ويژه اي برخورد 302 فعالیت و اشتغال فعاليت و اشتغال مهمترين ركن توليد و عامل تحقق رشد و پيشرفت است. از همين رو در همه جوامع كار و توليد هميشه از جايگاه ويژه اي برخوردار است. در اهداف اكثر دولت ها فراهم سازي زمينه هاي

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - FinancialTechnology.docx

Microsoft Word - FinancialTechnology.docx مقدمه پيشرفت هاي اخير در تكنولوژي و قانونگذاري مفهوم و روح اصلي صنعت مالي را دگرگون كرده است. تكنولوژي مالي يا همان Financial Technology به استفاده از تكنولوژي هاي پيشرفته و ايجاد رابطه ي مستمر كه معادل

توضیحات بیشتر

PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد

PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد PERSISKA رشح مخترصی درباره دوره دبیرستان در سوئد در سوئد همه نوجوانانی که دوره ۹ ساله ابتدایی را تمام کرده اند حق تحصیل در یک دوره سه ساله دبیرستانی را دارند.تحصیالت دبیرستانی پایه خوبی را برای فعالیتهای

توضیحات بیشتر

بسمه تعالي تیبا راهنما ي تعمیرات و سرويس مجموعه رينگ و لاستيك TBARM1D/1/1

بسمه تعالي تیبا راهنما ي تعمیرات و سرويس مجموعه رينگ و لاستيك TBARM1D/1/1 بسمه تعالي تیبا راهنما ي تعمیرات و سرويس مجموعه رينگ و لاستيك TBARM1D/1/1 فهرست پیشگفتار 3 فصل دوم- رينگ والستیک الستیک 6 سائیدگي الستیک 7 بازدید ( رینگ و الستیک ) 8 تعویض محل الستیک ها 9 3 پیش گفتار

توضیحات بیشتر

مصوبه شماره1جلسه شماره 222 کمیسیون.docx

مصوبه شماره1جلسه شماره 222 کمیسیون.docx بسمه تعالی مصوبات کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات جلسه شماره 222 مورخ 1394/7/16 کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه شماره 222 مورخ 1394/7/16 به منظور شفاف سازي کیفیت خدمات در مقابل هزینه آن و رعایت حقوق

توضیحات بیشتر

هب انم خدا وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30

هب انم خدا وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30 وند جان آفرین دانش گاه علوم زپشکی تهران دانشکده زپشکی گروه آموزش زپشکی شیوه نامه برگزاری ژورنال کالب/واچ مصوب گروه آموزش پزشکی در تاریخ 30 شهریور 1392 بازبینی در تاریخ 20 بهمن 1395 کلیات برنامه هدف ژورنال

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Attachment 6

Microsoft Word - Attachment 6 كاهش براي دومين سال متوالي 1 كشور در سال 1394 براي دومين سال متوالي كاهش يافت و با رشد منفي 43.2 درصدي نسبت به سال قبل به حدود 9 ميليارد دلار رسيد. (نمودار 1 ). همانگونه كه در جدول 1 مشاهده ميشود در سال

توضیحات بیشتر

در مرحله اطالع رسانی خدمت 4- مشخصات خدمت 5- جزییات خدمت 6- نحوه دسترسی بهخدمت نوع مخاطبین 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت دستگاه اجرایی عنوان خد

در مرحله اطالع رسانی خدمت 4- مشخصات خدمت 5- جزییات خدمت 6- نحوه دسترسی بهخدمت نوع مخاطبین 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت دستگاه اجرایی عنوان خد در مرحله اطالع رسانی خدمت 4- مشخصات خدمت 5- جزییات خدمت 6- نحوه دسترسی بهخدمت نوع مخاطبین 3- ارائه دهنده خدمت فرم شناسنامه خدمت اجرایی عنوان خدمت: تفكيك كنتور نام اجرایی: شركت آب و فاضالب شهری اهواز نام

توضیحات بیشتر

طراحی صفحات وب )الهام تقی زاده( کنترل های ارزیابی) معتبر سازی( داده های ورودی کاربر یکی از مهمترین کارهایی که صفحات وب انجام می دهند جمع آوری اطالعات

طراحی صفحات وب )الهام تقی زاده( کنترل های ارزیابی) معتبر سازی( داده های ورودی کاربر یکی از مهمترین کارهایی که صفحات وب انجام می دهند جمع آوری اطالعات کنترل های ارزیابی) معتبر سازی( داده های ورودی کاربر یکی از مهمترین کارهایی که صفحات وب انجام می دهند جمع آوری اطالعات از کاربران و ذخیره آنها در یک بانک اطالعاتی است. اغلب اوقات الزم است داده های وارد

توضیحات بیشتر

دینامیک سازه ها، پاسخ سازه در برابر زلزله

دینامیک سازه ها، پاسخ سازه در برابر زلزله در این مقاله روش های تعیین پاسخ سازه تک درجه ا زادی که در معرض نیروی زلزله ناشی از جنبش زمین قرار گرفته باشد برررسی می شود. پاسخ به جنبش زمین ناشی از زلزله در مقالات قبل پاسخ سازه در اثر نیروهای ذاتی موجود

توضیحات بیشتر

داتیس ضمانت خرید شماست 1

داتیس ضمانت خرید شماست   1 داتیس ضمانت خرید شماست WWW.Datisint.COM 1 تکنولوژی انالوگ : دوربین مداربسته آنالوگ یک تجهیز الکترونیکی است که برای دریافت تصاویر و تبدیل آنها به سیگنال های الکترونیکی از آن استفاده می شد. این کار در دوربین

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - l-bazar arz.doc

Microsoft Word - l-bazar arz.doc در بازار بينالمللي اسعار عمده همانند بازارهاي جهاني نفت و فلزات گرانبها شاهد تحولات گستردهاي بود. روند تغيير رابطه برابري ارزهاي عمده در اين عمدتا متاثر از شکاف نرخ بهره درحوزههاي پولي دورنماي رشد اقتصادي

توضیحات بیشتر

عنوان : راهنمای خرید میز تلویزیون در این مقاله از مجله وب سایت دکوراسیون داخلی معماریان قصد داریم شما را با راهنمای خرید میز تلویزیون آشنا کنیم. وجود

عنوان : راهنمای خرید میز تلویزیون در این مقاله از مجله وب سایت دکوراسیون داخلی معماریان قصد داریم شما را با راهنمای خرید میز تلویزیون آشنا کنیم. وجود عنوان : راهنمای خرید میز تلویزیون در این مقاله از مجله وب سایت دکوراسیون داخلی معماریان قصد داریم شما را با راهنمای خرید میز تلویزیون آشنا کنیم. وجود تنوع باالی میز تلویزیون مدرن و میز تلویزیون ام دی اف

توضیحات بیشتر

نحوه بررسی تقویم اقتصادی

نحوه بررسی تقویم اقتصادی نحوه بررسی تقویم اقتصادی پرشین چارت تقویم اقتصادی چیست تقویم مورد استفاده معامله گران است که به منظور بررسی رویداد های مهم اقتصادی مورد استفاده قرار می گیرد. سرمایه گذاران با بررسی این تقویم از تاریخ و

توضیحات بیشتر

مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی این فایل فقط برای مشاهده می باشد. برای خرید فایل ورد و قابل ویرایش این طرح درس با قیمت فقط دوهزار توما

مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی این فایل فقط برای مشاهده می باشد. برای خرید فایل ورد و قابل ویرایش این طرح درس با قیمت فقط دوهزار توما مشخصات کلی اهداف مرحله ای هدف های رفتاری آموزشی طرح درس روزانه درس ریاضی هفتم شماره طرح درس موضوع درس : جذر و ریشه تاریخ اجرا : مدت اجرا : 1 جلسه 09 دقیقه : تعداد فراگیران : 62 مجری : بخشی کالس هفتم مکان

توضیحات بیشتر

راهنمای استفاده از دستگاه الکتروفورز موئین

راهنمای استفاده از دستگاه الکتروفورز موئین شرکت آسان سیستم مبنا www.easysoft.ir راهنمای استفاده از نرم افزار مدیریت ساختمان آسان اردیبهشت 97 1- تعاریف برای استفاده مناسب از نرم افزار مدیریت ساختمان قبل از هر عمل باید مشخصات اولیه را تعریف کنید

توضیحات بیشتر

مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بس

مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بس مسابقه برترین های طراحی بسته بندی ایران 96 )IranStar2016( امروزه با توجه به خیل عظیم محصوالت و وجود بازارهای رقابتی رو به رشد تقاضا در راستای طراحی بسته بندی های متمایز که باعث ایجاد مزیت رقابتی برای محصول

توضیحات بیشتر

گروه مشاوره و آموزش بازاریابی اینترنتی پرسیما موضوع بازاریابی اینترنتی درون گرا Inbound Internet Marketing تهیه و تنظیم محمد مهدي هاتفی فروردین 1391 و

گروه مشاوره و آموزش بازاریابی اینترنتی پرسیما موضوع بازاریابی اینترنتی درون گرا Inbound Internet Marketing تهیه و تنظیم محمد مهدي هاتفی فروردین 1391 و موضوع بازاریابی اینترنتی درون گرا Inbound Internet Marketing تهیه و تنظیم محمد مهدي هاتفی فروردین 1391 ویرایش 1 ١ بازاریابی درون گرا Marketing) (Inbound چیست - به هر تاکتیکی در بازاریابی که متکی بر جلب

توضیحات بیشتر

- عنوان درس: کد درس: 3.00 مقطع آموزشی: استاد مدرس دانشگاه MIT W.C.Carter : معاونت فناوری اطلاعات وارتباطات پروژه مشترک دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه MI

- عنوان درس: کد درس: 3.00 مقطع آموزشی: استاد مدرس دانشگاه MIT W.C.Carter : معاونت فناوری اطلاعات وارتباطات پروژه مشترک دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه MI استاد مترجم شهید جلسه بیست و ششم جلسه قبل تقارن و ترمودنیامیک قوانین فاز گیبس و کاربردهاي آن Cf متغیر ( 1 )C f معادله براي پیوستگی پتانسیل شیمیایی f رابطه گیبسدوهم (براي هر فاز یک رابطه) D C درجه آزادي

توضیحات بیشتر

Text 34-1.xps

Text 34-1.xps ه) د ن س ی و ن د) ر و م ی ش ه و ژ پ ی- م ل ع ه م ا ن ل ص ف ) ی ا ه ق ط ن م ی ز ی ر ه م ا ن ر ب ( ا ی ف ا ر غ ج 8 9 3 1 ر ا ه ب 2 ه ر ا م ش م ه ن ل ا س 19 7-8 9 1 : ص ص ی ر ه ش ت ال ح م ر د ر ط خ ر پ ق

توضیحات بیشتر

بخش 2: نانوکامپوزیتها حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپوزیتها موا

بخش 2: نانوکامپوزیتها حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپوزیتها موا بخش 2: نانوکامپوزیتها حسین فالح دوست محسن افسری والیتی مقدمه برای دستیابی به مواد با خواص مورد نظر و کاربری ویژه کامپوزیتها تولید شدند. کامپوزیتها موادی چند جزئی هستند که خواص آنها در مجموع از هر کدام

توضیحات بیشتر

بسمه تعالی راهنمای کاربردی سامانه سیب و مسیرهای گزارش گیری شاخص های کودکان تاریخ تنظیم : شهریور ماه 69 دانشگاه علوم پزشکی اراک مرکز بهداشت استان Page

بسمه تعالی راهنمای کاربردی سامانه سیب و مسیرهای گزارش گیری شاخص های کودکان تاریخ تنظیم : شهریور ماه 69 دانشگاه علوم پزشکی اراک مرکز بهداشت استان Page بسمه تعالی راهنمای کاربردی سامانه سیب و مسیرهای گزارش گیری شاخص های کودکان تاریخ تنظیم : شهریور ماه 69 دانشگاه علوم پزشکی اراک مرکز بهداشت استان Page 1 دانشگاه علوم پزشگی اراک مقدمه با راه اندازی سامانه

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation مهندسین مشاور سبزاندیش پایش)ساپ( این شرکت در سال 1380 با هدف ارائه خدمات مشاورهای طراحی نظارت اجرا و مدیریت طرح درپروژههای عمرانی توسعهای آمایشی تحقیقاتی و پژوهشی تأسیس گردیده و تخصصهای آن در زمینههای

توضیحات بیشتر

Slide 1

Slide 1 به نام خالق زیبایی ها کسب و کار الکترونیکی و ی ویژه دانشجویان مقطع کارشناسی فناوری اطالعات جلسه پنجم مدرس علی سیاوش پوری جلسه پنجم برنامه های سازمان با فرد صنایع خدماتی یعنی خط بر خدمات چگونه سازمان طریق

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation صنعت توزیع برق رکن اساسی در مدیریت انرژی صنعت برق محمودرضا حقی فام مزایای بهبود بهره وری انرژی در صنعت برق -1 تأمین مشترکین بیشتر با ظرفیت موجود 2- کاهش رشد تقاضای برق و در نتیجه کاهش نیاز به سرمایه گذاری

توضیحات بیشتر

Chapter 2

Chapter 2 هواللطیف آشنایی با رشد اقتصادی سرمایه فیزیکی سرفصل مطالب مقدمه طبیعت سرمایه نقش سرمایه در تولید مدل سولو رابطه سرمایه گذاری و پس انداز جمع بندی 2 مقدمه این فصل تفاوت سطح درآمدی کشورها را بر مبنای تفاوت

توضیحات بیشتر

عوامل توفیق بانکداری شرکتی نویسنده Jungkiu Choi ترجمه و تلخیص : احسان باقری کارشناس ارشد بازاریابی خدمات بانکی بازار بانکداری شرکتهای بزرگ درآسیا بزرگ

عوامل توفیق بانکداری شرکتی نویسنده Jungkiu Choi ترجمه و تلخیص : احسان باقری کارشناس ارشد بازاریابی خدمات بانکی بازار بانکداری شرکتهای بزرگ درآسیا بزرگ عوامل توفیق بانکداری شرکتی نویسنده Jungkiu Choi ترجمه و تلخیص : احسان باقری کارشناس ارشد بازاریابی خدمات بانکی بازار بانکداری شرکتهای بزرگ درآسیا بزرگ در حال رشد سریع و سودآور است. این امر باعث می شود

توضیحات بیشتر

Database Course Introduction

Database Course Introduction م آن ه جان را ت آ و ت معرفی درس: طراحی پایگاه دادهها (40384 ( مرتضی امینی نیمسال دوم 95-94 مقدمه 2 نیازمند توسعه سیستمهاي اطلاعاتی یا برنامههاي کاربردي براي استفاده از اطلاعات وجود حجم زیادي از دادهها

توضیحات بیشتر

Mankiw 6e PowerPoints

Mankiw 6e PowerPoints C H A P T E R 6 بیکاری MACROECONOMICS N. GREGORY MANKIW 2007 Worth Publishers, all rights reserved SIXTH EDITION PowerPoint Slides by Ron Cronovich در این فصل شما یاد خواهید گرفت... در مورد نرخ بیکاری

توضیحات بیشتر

انواع سیستم های اجرای پروژه (Project Delivery Systems) کدام اند؟

انواع سیستم های اجرای پروژه (Project Delivery Systems) کدام اند؟ ا یا می دانید تجربیات و پژوهش های صورت گرفته نشان می دهند که با انتخاب مناسب روش اجرای پروژه می توان مدت زمان اجرای پروژه را 30 درصد و هزینه های پروژه را تا 12 درصد کاهش داد ا یا می دانید انتخاب یک سیستم

توضیحات بیشتر

فصل سوم: شيوه ايجاد پروفايل پژوهشگران در گوگل اسكالر Scholar) (Google

فصل سوم: شيوه ايجاد پروفايل پژوهشگران در گوگل اسكالر Scholar) (Google فصل سوم: شيوه ايجاد پروفايل پژوهشگران در گوگل اسكالر Scholar) (Google پايگاه گوگل اسكالر و پروفايل پژوهشگران سرويس Google Scholar Citations در گوگل داراي مزايايي است كه تنها با ايجاد پروفايل از سوي پژوهشگر

توضیحات بیشتر

اقتصاد خرد اقتصاد خرد ویژه آزمون های کارشناسی ارشد وزارت بهداشت تالیف: ندا اکبرپور 1

اقتصاد خرد اقتصاد خرد ویژه آزمون های کارشناسی ارشد وزارت بهداشت تالیف: ندا اکبرپور 1 ویژه آزمون های کارشناسی ارشد وزارت بهداشت تالیف ندا اکبرپور 1 اكبرپور ندا - 9389 سرشناسه عنوان و نام پديدآور مشخصات نشر مشخصات ظاهري شابك وضعیت فهرست نويسي رده بندي كنگره رده بندي ديويي شماره كتابشناسي

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - chklist taze tasis.doc

Microsoft Word - chklist taze tasis.doc عطف موضوع: چك ليست رعايت اصلاحيه قانون تجارت مصوب سال 1347 در مورد واحد مورد رسيدگي:... سال/دوره مالي:... هدف: تعيين اين كه آيا شركت مورد رسيدگي هنگام تاسيس اصلاحيه قانون تجارت را رعايت كرده است 1- اين

توضیحات بیشتر

cosx tan x( 2sin sin x) 4 sin x )3 باشد حاصل کدام است )4 cos x )2 x اگر sin x ) tan x( 2sin sin x) = (

cosx tan x( 2sin sin x) 4 sin x )3 باشد حاصل کدام است )4 cos x )2 x اگر sin x ) tan x( 2sin sin x) = ( cos + tan ( sin sin ) sin ) باشد حاصل کدام است ) cos ) 6- اگر sin ) + tan ( sin sin ) = ( sin ) cos cos پاسخ: از طرفی پس چون در ربع سوم مقداری منفی دارد خواهیم داشت: cos = cos cos ( sin ) = ( sin ) = =

توضیحات بیشتر

باسمه تعالی مرکز مطالعات اقتصادی بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت اهداف، فعالیت ها و رویکردها

باسمه تعالی  مرکز مطالعات اقتصادی  بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت  اهداف، فعالیت ها و رویکردها باسمه تعالی مرکز مطالعات اقتصادی بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت اهداف فعالیت ها و رویکردها اردیبهشت 95 تاسیس و هدف مرکز مطالعات اقتصادی در سال 90 ذیل بسیج دانشجویی تاسیس شد با سه هدف: طرح مسائل اقتصادی

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation طراحی سازماندهی و اجرای ایده ها به سبک کسب و کارهای نوظهور (Launching Startups) Provided By: Ali Jahedi May 2015 Provided By: Ali Jahedi May 2015 نام و نام خانوادگی: علی جاهدی سوابق دانشجوی دکترای علم

توضیحات بیشتر

Microsoft PowerPoint - 11???? ????? [Compatibility Mode]

Microsoft PowerPoint - 11???? ????? [Compatibility Mode] PRINCIPLES OF MARKETING Eighth Edition Philip Kotler and Gary Armstrong Chapter 15 RETAILING AND WHOLESALING اھداف فصل تشريح نقش خرده فروشان و عمده فروشان در کانال توزيع توصيف انواع اصلی خرده فروشان به

توضیحات بیشتر

قابلیت اطمینان سیستم های قدرت

قابلیت اطمینان سیستم های قدرت قابلیت اطمینان سیستم های قدرت مراجع: [1] R. Billintn & R. Allen, Reliability Evaluatin f Engineering Systems: Cncepts and Techniques, 2 nd Editin. [2] R. Billintn & R. Allen, Reliability Evaluatin f Pwer

توضیحات بیشتر

مدارک الزم و نحوه بارگذاری آن ها آزمون نیمه متمرکز دوره های دکتری سال 1397 دانشگاه تربیت مدرس تاریخ انتشار: 2 خرداد 1397 داوطلبان واجد شرایط الزم است

مدارک الزم و نحوه بارگذاری آن ها آزمون نیمه متمرکز دوره های دکتری سال 1397 دانشگاه تربیت مدرس تاریخ انتشار: 2 خرداد 1397 داوطلبان واجد شرایط الزم است مدارک الزم و نحوه بارگذاری آن ها آزمون نیمه متمرکز دوره های دکتری سال 1397 دانشگاه تربیت مدرس تاریخ انتشار: 2 خرداد 1397 داوطلبان واجد شرایط الزم است مدارک و مستندات مورد نیاز به شرح زیر را به فرمت اعالم

توضیحات بیشتر

مفاهیم پایگاه داده پنجم: درس مدل سازی معنایی داده ها سید کاوه احمدی

مفاهیم پایگاه داده پنجم: درس مدل سازی معنایی داده ها سید کاوه احمدی مفاهیم پایگاه داده پنجم: درس مدل سازی معنایی داده ها سید کاوه احمدی پیاده سازی مدل سازی معنایی شناخت سیستم 2 مدل سازی معنایی داده قبل از پیادهسازی بانک اطالعاتی باید عمل طراحی بانک اطالعاتی معنایی( انجام

توضیحات بیشتر

آمار توصیفی در SPSS

آمار توصیفی در SPSS به نام آنکه جان را فکرت آموخت 1 مرکز آموزش عالی علوم پزشکی وارستگان آمار و روش تحقیق جلسه ششم آمار توصیفی Descriptive Statistics with SPSS نیمسال دوم 94-93 مصطفی جهانگیر www.mjahangir.ir mjahangir@varastegan.ac.ir

توضیحات بیشتر

استعالم قیمت دو مرحله ای خرید Patch Cord TEH SHOPPING LIST ACTIVITIES FOR IPBB نام واحد: مدیریت زنجیره تامین FO شماره استعالم :

استعالم قیمت دو مرحله ای خرید Patch Cord TEH SHOPPING LIST ACTIVITIES FOR IPBB نام واحد: مدیریت زنجیره تامین FO شماره استعالم : قیمت )ریال( 30 0.5m Simplex OS 9/15µm 1 0.8m Simplex OS 9/15µm 16 1m Simplex OS 9/15µm 3 56 1.5m Simplex OS 9/15µm 0 3m Simplex OS 9/15µm 5 m Simplex OS 9/15µm 6 0.5m Simplex OS 9/15µm 7 5m Simplex OS

توضیحات بیشتر

سالنامه ا ماری استان ا ذربايجان شرقی- ١٣٩٣ گزيده اطلاعات سالنامه ٩٣ گزیده اطلاعات سالنامه آماري 1393 استان آذربایجان شرقی با مساحت کیلومترمرب

سالنامه ا ماری استان ا ذربايجان شرقی- ١٣٩٣ گزيده اطلاعات سالنامه ٩٣ گزیده اطلاعات سالنامه آماري 1393 استان آذربایجان شرقی با مساحت کیلومترمرب گزیده اطلاعات سالنامه آماري 1393 استان آذربایجان شرقی با مساحت 45490.89 کیلومترمربع و اختصاص دادن 2.76 درصد از مساحت کشور به خود در گوشه شمال غربی فلات ایران بین 05 دقیقه و 45 درجه حداقل و 22 دقیقه و 48

توضیحات بیشتر