دابینكردنی مافە نەتەوایەتییەكانی گەلی كورد لە چوارچێوەی ئێرانێكی دێموكراتیكی فێدراڵدا حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران باڵوی دەک

اندازه: px
شروع نمایش از صفحه:

Download "دابینكردنی مافە نەتەوایەتییەكانی گەلی كورد لە چوارچێوەی ئێرانێكی دێموكراتیكی فێدراڵدا حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران باڵوی دەک"

رونوشت

1 دابینكردنی مافە نەتەوایەتییەكانی گەلی كورد لە چوارچێوەی ئێرانێكی دێموكراتیكی فێدراڵدا حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران باڵوی دەکاتەوە ژمارە 7٤٤ سێشەممە ٣٠ ی ڕێبەندانی ١٣٩٧ ی هەتاوی ١٩ ی فێوریەی ٢٠١٩ بەناوی دەستەی بەڕێوەبەری ڕۆژنامەی کوردستانەوە پڕ بەدڵ بەبۆنەی کرانەوە و دەسپێکی پەخشی ئاسایی بەرنامەکانی تەلەفزیۆنی تیشک پیرۆزبایی لە سەرجەم گەلی کورد بنەماڵەی سەربەرزی شەهیدان زیندانیانی خۆڕاگری سیاسی و هەموو ئەندامان و الیەنگرانی حیزبی دیموکرات دەکەین هیوادارین کە کرانەوەی دووبارەی تیشک تیڤی وەک دەالقەیەک بۆ گەیاندنی دەنگی ئازادیخوازی لە کوردستان بتوانێ لە کار و ئەرکە دژوارەکانی سەرکەوتوو بێت. دەستەی بەڕێوەبەریی ڕۆژنامەی کوردستان زمانی دایکی و سایکولۆژیی پێوەندی لەخۆ نکۆڵییەوە بۆ لەناوهێنانی نەتەوەی سەردەست کورتە وتارێک لەسەر چل ساڵ پەروەردەی... دوو وتووێژی کوردستان ١٠ گلێنەی ڕۆژهەاڵت TISHK TV بە "تیشک"ێک لە هەتاوی ئاوات و ئارمانجەکانی نەتەوەیەک هەوڵی دڕدان بە تاریکیی داسەپاو بەسەر نیشتامنەکەماندا دەدین. بە هەوێنی تیشکی کوردستانییەوە نان بۆ خۆشەویستیی نیشتامن و ئۆگریی ئازادی و خولیای دادپەروەری و یەکسانی دەکەینەوە وەرز وەرزی ڕاسان و ڕسکانەوەیە. ئۆگران و بینەرانی خۆشەویستی کاناڵی تەلەفزیۆنی تیشک ئاگادارتان دەکەینەوە کە تا ماوەیەکی دیکە پەخشی ئاسایی بەرنامەکانی تەلەفزیۆنەکەتان لە سەر YAHSAT MHZ / V SR:٢٧٥٠٠ FEC:2/3 ئەم فڕێکانسەدا دەس پێدەکاتەوە:

2 ژمارە ٣٠ ٧٤٤ ڕێبەندانی ١٣٩٧ 2 ناوەندی سیاسیی حیزبی دێموکرات: ماوەی تەمەنی کۆماری ئیسالمی بەسەرچووە لە بەرەبەری ٤٠ ساڵەی بەتااڵن بردنی دەسکەوتەکانی شۆڕشی گەالنی ئێراندا ناوەندی سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ڕاگەیەندراوێکی بالو کردەوە و تێیدا باسی لەوە کرد کە ماوەی تەمەنی کۆماری ئیسالمی بەسەرچووە یان دەبێ بڕوا و ببێتە مێژوو یان دەبێ ئاڵوگۆڕێکی وەها قووڵ و بنەڕەتی لە خۆیدا پێکبێنێ کە نەناسرێتەوە. دەقی ڕاگەیەندراوەکە بەم چەشنەیە: کۆماری ئیسالمی لە چل ساڵەی دەسەاڵتداریی خۆی دا ڕۆژی ٢٢ ی ڕێبەندانی ١٣٥٧ شۆڕشی گەالنی ئێران سەرکەوت و کۆتایی بە سیستمی پاشایەتی و دیکتاتوریی پێنج دەیەی بنەماڵەی پەهلەوی لە ئێراندا هێنا. محەممەدڕەزاشای لەخۆبایی بەهۆی بەرتەسکردنەوە و سەرکوتی ئازادیی سیاسی و زیندان و ئەشکەنجە و ئێعدامی ئازادیخوازانی ئێرانی پەرەسەندنی گەندەڵی و بە ڕەچاوکردنی سیاسەتی ناسیۆنالیستی مەزنخوازی و هەاڵواردن بەتایبەتی بەرامبەر بە گەالنی ستەملێکراوی ئێران بەستێنی ناڕەزایەتی و ڕاپەڕینی خەڵکی ئێران بەدژی دەسەاڵتە سەرەڕۆکەی خۆش کردبوو. شا زۆری پێچوو هەتا "دەنگی شۆڕشی خەڵکی بیست" و لە کاتی خۆیدا واڵمی گونجاوی بە داخوازەکانی خەڵک نەدایەوە و چەند جاریش کابینەی دەوڵەتی گۆڕی بەاڵم ئیدی درەنگ ببوو و شۆڕش پێشی پێنەدەگیرا. تەنانەت کۆمەڵێک دەسکەوت و پێشکەوتن لە هێندێک بواری ئابووری و کۆمەاڵیەتی و بەرزبوونەوەی ڕێژەیی ئاستی ژیانی خەڵکیش نەیانتوانی پێش بە ڕووخانی ڕێژیمی پاشایەتی بگرن. هۆکارە نێوخۆیی و دەرەکییەکانی سەرهەڵدان و بە ئاکام گەیشتنی شوڕشی ٥٧ بەدژی دەسەاڵتی محەممەدڕەزاشا لەباری سیاسی و ئابووری و کۆمەاڵیەتی و کولتوورییەوە زۆر و جۆراوجۆرن بەاڵم دەکرێ وەک سەرەکی و یەکالکەرەوەترینیان ئاماژە بە حاکمییەتی دیکتاتۆری و داخرانی کەشی سیاسی سەرکوت و پێشێلکردنی ماف و ئازادیی گەالنی ژێرستەم گەندەڵی لە ساختاری نیزامەکە و ئازادنەبوونی ئەحزابی سیاسی بکەین کە بەیەکەوە ببوون بە کۆسپی دابینبوونی دێموکراسی و بەشداری هاوواڵتیان و گەشەی سیاسی و خەڵکیان لە تەمابڕاویی و بێ دەرەتانیدا هان دا لە ڕزگاریدەرێک بگەڕێن. هەموو ئەوانە لەگەڵ ئامادەنەبوون و بێ بەرنامەیی ئۆپۆزسیونی نامەزهەبی خەڵکی وەزاڵەهاتوویان بەرەو بیروباوەڕی مەزهەبیی کۆنەپەرستانەی آیت اللە "روح اللە خمینی" و هاوبیرانی پاڵ پێوەنا. لە ئاکامی ئەو بارودۆخەدا بوو کە دەرفەت بۆ "آیت اللە خمینی" و الیەنگرانی ڕەخسا کە بە کەڵکوەرگرتنی خراپ لە هەستی ئایینی و ئایینزایی خەڵک بە سەر شەپۆلی ناڕەزایەتییەکانی خەڵکدا زاڵ بن شۆڕشەکە بەالڕێدابەرن بەرەبەرە بەتەواوی دەست بە سەر دەسکەوتەکانی ڕاپەڕینەکەدا بگرن ئەو بڕە ئازادییەش کە هەبوو لە خەڵکی زەوت بکەن و ئیستبدادێکی ڕەشی مەزهەبی- ناسیۆنالیستی بەسەر خەڵکانی ئێراندا بسەپێنن. لە ڕاستیدا دوای سەرکەوتنی خەڵک "روحانیون" بە ڕێبەریی خومەینی بە کودتا جیابیران و دژبەرانی خۆیان وەال نا و مۆری "ئیسالمی"یان بە شۆڕشەکەوە نا و دەسەاڵتی واڵتیان خستە ژێر پاوانی خۆیانەوە. "آیت اللە خمینی" ئەو کاتەی لە پاریس بوو زۆر بەڵێنی دان: قەرار بوو ئازادی لە ئێراندا دابین بکرێ پێکهاتەکانی کۆمەڵگا بە مافە ڕەواکانیان بگەن دەسەاڵت لە خەڵکەوە سەرچاوە بگرێ و "پێوەر دەنگی خەڵک بێ" زوڵم و زۆر و هەاڵواردن نەمێنێ "ئاو و بەرق و ئوتوبووس" بە خۆڕایی بێ گەندەڵی بنەبڕ بکرێ پارەی نەوت بێتە سەر سفرەی خەڵک و زۆر شتی لەو بابەتە. بەاڵم کاتێک بە دەسەاڵت گەیشت هەنگاو بە هەنگاو حاکمییەتی "والیت مطلقە فقیە"ی داسەپاند: بە ناوی ئیسالم هەموو ئازادییە دێموکراتیکەکانی خەڵک پێشێل کران جیابیران و ئۆپۆزسیۆن سەرکوت کران ژنان لەژێر دروشمی "یا روسری یا توسری" لە مافە کۆمەاڵیەتی و ئینسانییەکانیان بێبەش کران. تێرۆریزمی دەوڵەتی بوو بە شتێکی دانەبڕاو لە سیاسەتی نێوخۆ و دەرەوەی کۆماری ئیسالمی. دەسەاڵتبەدەستانی نوێ نەک هەر ئامادە نەبوون سەرەتاییترین ماف بۆ گەالنی بندەست لە ئێراندا بسەلمێنن بەڵکوو دوای چەند جار وتووێژ لەنێوان کوردستان و حکوومەتدا خومەینی لە یەکەم دەرفەتدا فەرمانی جیهاد و هێرش بۆ سەر کوردستانی دەرکرد و سەرکوتی سیستماتیک و قەاڵچۆی کورد و میلیتاریزەکردن و وێرانکردنی کوردستان دەستی پێکرد. لە ماوەی ٤٠ ساڵی ڕابردوودا کورد بەگشتی و حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بەتایبەتی قوربانیی سەرەکی تێروریزمی دەوڵەتیی کۆماری ئیسالمی بووە. دەسەاڵتی تازەپێگەیشتوو شەڕێکی خوێناوی و هەمەالیەنەی بەسەر کورددا سەپاند کە هەتا ئێستاش هەر درێژەی هەیە! شۆڕشی گەالنی ئێران بەدژی دیکتاتۆری و زوڵم و زۆری حکوومەتی سەرکەوت بەاڵم ئامانجەکانی کە بریتی بوون لە وەدیهێنانی ئازادی و دێموکراسی ڕزگاریی لە چنگ سەرکوت و زۆرداری و هەاڵواردن و نەهێشتنی گەندەڵی و بێعەداڵەتی نەپێکا و "بەهاری ئازادی" ئێران زۆری نەخایاند. کولتووری ئیستبدادی بە دەستلێنەدراوی مایەوە و دیکتاتوری و ئیستبدادێکی سیاسی- مەزهەبی چەندهێندە ترسناکتر و داپڵۆسێنەرتری بەرهەم هێنایەوە کە ئەوە چل ساڵە باڵی بەسەر ئێراندا کێشاوە و گەالنی ئێران بە دەستییەوە دەناڵێن. جێی خۆیەتی هەمووالیەک بەتایبەتی ئەو بەشە لە ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی کە خۆی بە دێموکرات دەزانێ شۆڕشی ئێران و ئاکامەکانی بکا بە ئەزموون و دەرسێکی بەنرخ کە خەبات دژی دیکتاتوری جیاوازە لە خەبات بە دژی ئیستبداد. خەبات دژی دیکتاتوری و ڕووخاندنی دیکتاتور بەشێوەی ئۆتۆماتیک بە مانای خاشەبڕکردنی دیکتاتوری و وەدیهاتنی ئازادی و دێموکراسی نییە. شۆڕشێک دەتوانێ ئازادی و دێموکراسی بۆ خەڵک بە دیاری بێنێ کە خۆی ماهییەتەن دێموکراتیک بێ و دژی ئیستبداد و کولتووری ئیستبدادی خەبات بکا. ئەوڕۆ لەکاتێکدا یادی چلەمین ساڵی سەرکەوتنی شۆڕشی ٥٧ دەکەینەوە کە کۆماری ئیسالمی لە هەموو بوارێکدا لە سیاسەتی نێوخۆ و دەرەوەیدا بەرەوڕووی گەورەترین و پڕمەترسیترین قەیرانی مێژووی خۆی بۆتەوە. کۆماری ئیسالمی ڕەوایی خۆی لە دەست داوە و تووشی قەیرانی حاکمییەت هاتووە: درزی نێوان خەڵک و حکوومەت بەردەوام قووڵتر دەبێتەوە ئیدئۆلۆژی و ئۆتۆریتەی مەعنەویی حکوومەت ئیدی توانای قانعکردن و جوواڵندنی کۆمەڵگای نەماوە و بۆ هێمنکردنەوە یان واڵمدانەوە بە داخوازەکانی خەڵک ڕێگاچارە تەنیا لە توندوتیژی و سەرکوتی زیاتردا دەبینێ. لە ئاکامی بێبەرنامەیی و بێتوانایی لە چارەسەرکردنی قەیرانەکان دووبەرەکی نێوخۆی حاکمییەت ڕۆژبەڕۆژ زەقتر و ئاشکراتر خۆی دەنوێنێ. قەیرانی ئابووری و کۆمەاڵیەتی بەردەوام گەورەتر دەبێتەوە و ئەبعادی ترسناکتر بەخۆیەوە دەگرێ: دابەزینی بێوێنەی نرخی دراوی واڵت گرانی ڕۆژبەڕۆژ گەندەڵی و دزیی کاربەدەستانی حکوومەتی بێکاری و هەژاری بەشێوەیەکی سەرسووڕهێنەر پەرەیان ئەستاندووە و ژیانیان بە خەڵکی ئێران تاڵ کردووە. سزا ئابوورییەکانی ئەمریکا و دەرچوونی کۆمپانیا و سەرمایەگوزارانی بیانی لە ئێران ئابووریی شپرزەی واڵتیان گەیاندۆتە لێواری داڕمانی یەکجاری. ڕێبەرانی ڕێژیم هەرکەسە لە بیری تااڵنی واڵت و بردنە دەرەوەی سامانی خۆیدایە. سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئابووریی مەجلیس سەرەتای مانگی خاکەلێوە درکاندی کە تەنیا لە سێ مانگی دوایی ساڵی ١٣٩٦ دا ٣٠ میلیارد دۆالر ئەرز گوازراوەتەوە بۆ دەرەوەی واڵت. ڕوون نییە ئەو پارە زۆرە کێ دزیویەتی و چۆن ڕاگوێزراوە! بەپێی ڕاپۆرتی "ڕێکخراوی شەفافیەتی نێونەتەوەیی" Transparency International سەبارەت بە گەندەڵی ئێران لەباری شەفافییەتەوە لە بەینی ١٨٠ واڵتدا کەوتۆتە پلەی ١٣٨ واتە گەندەڵی لە ئێران بەنیسبەت ساڵی پێشوو پەرەی زیاتری سەندووە و ئاستی شەفافییەت لە کاری حکوومەتیدا هەشت پلەی دیکە دابەزیوە )لە ١٣٠ وە بۆ ١٣٨(! گرانی و بێکاری و هەژاریی لەالیەک و داماویی ڕێژیم لە دابینکردنی سەرەتاییترین پێداویستییەکانی خەڵک لە الیەکی دیکەوە کۆمەڵگای ئێرانی تووشی قەیرانی کەموێنەی کۆمەاڵیەتی کردووە. کۆماری ئیسالمی لە سیاسەتی دەرەوەشیدا تووشی شکست و قەیران هاتووە. بەردەوامبوون لە تێرور و پشتیوانی لە تێروریزمی جیهانی پێشێلکردنی سیستماتیکی مافەکانی مرۆڤ سووربوون لەسەر کارکردن بۆ بەرهەمهێنانی چەکە کۆمەڵکوژەکان پێداگریی لەسەر درێژەدان بە بەرنامەی مووشەکی بالستیکی درێژەدان بە سیاسەتی دەستێوەردان و ئاژاوەنانەوە بە مەبەستی ناسەقامگیرکردنی واڵتانی ناوچە کۆماری ئیسالمییان کردووە بە هەڕەشەیەکی واقعی و پڕمەترسی بۆ ئەمنییەتی جیهانی. دەبینین کە بە هەموو پێوەرە سەلماوەکان کۆماری ئیسالمی لە باری سیاسی ئیدئۆلۆژی ئابووری و ئەخالقییەوە ڕێژیمێکی وەرشکستەیە و لە ئاستی نێونەتەوەییدا هەر دێ و زیاتر تەریک دەکەوێتەوە. ماوەی تەمەنی کۆماری ئیسالمی بەسەرچووە یان دەبێ بڕوا و ببێتە مێژوو یان دەبێ ئاڵوگۆڕێکی وەها قووڵ و بنەڕەتی لە خۆیدا پێکبێنێ کە نەناسرێتەوە بەاڵم ڕێژیم لە ماوەی ٤٠ ساڵی ڕابردوودا سەلماندوویە کە ڕێفۆڕمهەڵگر نییە و توانا و زەرفییەتی پێکهێنانی ئاڵوگۆڕ لە خۆیدا نییە. کۆماری ئیسالمی لە هەڵەکانی شا دەرسی وەرنەگرت و ئیدی درزی نێوان خەڵک و حاکمییەتی پێ پڕ نابێتەوە. بەو هیوایە کە چارەنووسی شۆڕشی ٥٧ ببێتە ئەزموون بۆ ئۆپۆزسیونی ناوەندی و هەتا درەنگ نەبووە خۆی لە داوی ناسیونالیزمی بەرچاوتەنگ و سیاسەتی نکۆڵیکردن لە بوونی نەتەوە بندەستەکان لە ئێراندا ڕزگار بکا و بە داڵوایی سیاسییەوە بۆ دروستکردنی ئاڵترناتیڤێکی دێموکراتیک و دژەئیستبدادی هەوڵ بدا ئاڵترناتیڤێک کە ڕەنگدانەوەی واقعییەتەکانی فرەنەتەوەبوونی ئێران بێ و نوێنەرانی هەموو نەتەوەکانی نیشتەجێ لە ئێرانی تێیدا بەشدار بن. حیزبە کوردستانییەکانیش دەبێ بزانن کە تەنیا بەیەکەوە و بە هێزی یەکگرتوویانەوە دەتوانن بە وەزنی خۆیانەوە ببن بە بەشێکی کاریگەر لە وەها ئاڵترناتیڤێکدا و لە دوای کۆماری ئیسالمی ماف وئازادی بۆ گەلەکەیان دابین و دەستەبەر بکەن. تەنیا دامەزراندن و ئیستقراری سیستمێکی دێموکراتیک و سێکۆالر و فیدراڵ دەتوانێ مافەکانی پێکهاتە نەتەوەییەکانی ئێران دابین بکا و تەبایی و یەکێتی دڵخوازانەی گەالنی ئێران دەستەبەر بکا و ئێران بەرەو ئازادی و دێموکراسی بەرێ. بە هیوای یەکڕیزی و یەکگرتوویی گەالنی ئێران بۆ دامەزراندنی نیزامێکی دێموکراتیک و فیدراڵ لە ئێرانی داهاتوودا. حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناوەندی سیاسی

3 ژمارە ١٩ ی ٧٤٤ فێوریەی 3 ٢٠١٩ ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران: رێژیمی داگیرکەری کۆماری ئیسالمی هیچکات نەیتوانیوە و ناتوانێ بزووتنەوەی کوردستان بە چۆکدا بێنێ ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران نامەیەکی بۆ ڕێکخراوی یوونسکۆ نارد لە بەرەبەری هاتنی ٢٢ ی ڕێبەندان ساڵڕۆژی ڕاپەڕینی گەالنی ئێران بەدژی سیستمی سەرەڕۆی پاشایەتی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران ڕاگەیەندراوێکی باڵو کردەوە. دەقی ڕاگەیەندراوەکە بەم چەشنەیە: راگەیەندراوی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران بە بۆنەی ٢٢ ی رێبەندان خەڵکی خۆڕاگر و خاوەن هەڵوێستی کوردستان گەالنی ژێرستەمی دەسەاڵتی کۆماری ئیسالمیی ئێران چل ساڵ لەوە پێش و لە رۆژی ٢٢ ی رێبەندانی ١٣٥٧ ی هەتاویدا شۆڕشی پڕشکۆی گەالنی ئێران بە سەر دەسەاڵتی ستەمکارانەی رێژیمی پاشایەتی پەهلەویدا سەرکەوت. ئەو شۆڕشە گەورەیە کە بە خوێن و قوربانیی هەزاران کەس لە رۆڵەکانی ئەو واڵتە سەرکەوتبوو هەر زوو لە الیەن خومەینی و الیەنگرەکانییەوە دەستی بە سەردا گیرا و لەم چل ساڵەدا بە سەپاندنی رێژیمێکی دواکەوتووانەی مەزهەبی واڵتی ئێرانیان بە ئاقارێکدا برد کە هاوشێوەی مەگەر لە دەسەاڵتی سەدەکانی ناوەڕاست و جینایەتەکانی ئەم چەند ساڵەی داعشدا دیترابێ. رێژیمی تازە بە دەسەاڵت گەیشتووی کۆماری ئیسالمی هەر لە سەرەتای کارەوە بە مەبەستی قایمکردنی دەسەاڵتی خۆی بە سەپاندنی دۆخێکی ئەمنیەتی بە سەر ئێراندا دەستی دایە گرتن و کوشتن و تیرۆر و ئێعدامی ئەندامانی ئەو هێز و الیەنانەی کە وەکوو ئەوان بیریان نەدەکردەوە و لەهەمان کاتدا بۆ سەپاندنی زیاتری دەسەاڵتی خۆی تەنانەت دەستی لە کوشتن و ئێعدامی خەڵکی ئاسایی نەپاراست. بە چاوخشاندنێکی سەرەپێیی بە سەر کارنامەی چل ساڵ دەسەاڵتداریی کۆماری ئیسالمی ئێران بەروونی دەردەکەوێ کە ئەم رێژیمە هەر لە سەرەتاوە بە کۆکوژی داگیرکاری ماڵ و سامانی کاربەدەستانی پێشوو و تەنانەت خەڵکی ناڕازی دواتر هێرش بۆ سەر کوردستان و باڵوێزخانەی ئەمریکا لە تاران و درێژەدانی شەڕی وێرانکارانەی ئێران و عێراق کە هەشت ساڵی خایاند وهەناردەکردنی شۆڕش بۆ دەرەوەی سنوورەکان وسەرکوتی جیابیران و موخالیفان بە توندترین شێوە زۆرترین خەساری بە گەالنی ئێران گەیاند. گەلی کورد کە هاوشانی گەالنی دیکە و ئازادیخوازانی ئێران لە سەرکەوتنی ئەو شۆڕشەدا رۆڵی بەرچاوی هەبوو چاوەڕێی ئەوە بوون کە پاش نەمانی دەسەاڵتی پەهلەوی بە مافەکانی خۆی بگا بەاڵم رێژیمی تازە بە دەسەاڵت گەیشتووی تاران داخوازییەکانی خەڵکی کوردستانی بە پەالماری هەمەچەشن و کۆمەڵکوژی و بۆمبارانی شار و وێران کردنی گوندەکانی کوردستان واڵم دایەوە. رێژیمی ئیسالمیی تاران لە سەرەتاوە بە فەرمانی خومەینی سەرەڕای هەوڵە ئاشتیخوازانەکانی رێبەرانی کورد ئاوری شەڕێکی ماڵوێرانکەری لە کوردستان داگریساند کە هەموو بوارەکانی سیاسی نیزامی ئابووری کۆمەاڵیەتی و فەرهەنگی گرتەوە و هەتا ئێستاش هەر بەردەوامە. لە بواری سیاسیدا لە الیەن دەسەاڵتدارانی کۆماری ئیسالمییەوە داخوازییەکانی گەلی کورد هیچکات واڵمێکی ئەرێنیی پێ نەدرایەوە و بەسەپاندنی دۆخێکی پادگانی بە سەر کوردستاندا بە درێژایی ئەم چل ساڵە لە هەوڵی کپ کردنی دەنگی ئازادیخوازی لە کوردستاندا بەردەوام بووە بەاڵم ئەم رێژیمە سەرەڕای هەموو ئەو گرتن و ئێعدام و تیرۆرە و کۆمەڵکوژییەی کە لە کوردستاندا کردوویەتی هیچکات نەیتوانیوە بزووتنەوەی ئازادیخوازانە و مافخوازانەی کوردستان لە ناوببات. هەر بۆیە جێی خۆیەتی لەم کاتەدا وێڕای رێز ساڵو بنێرین بۆ خەباتی نەپساوە و کۆڵنەدەرانەی خەڵکی کوردستان و تێکۆشەرانی سیاسی ئەم گەلە کە سەرەڕای قوربانی زۆر و تێچووی قورس هێشتا هەر لە سەر خەباتی خۆیان تا گەیشتن بە مافەکانیان پێداگرن. خەڵکی خاوەن هەڵوێستی کوردستان بێ گومان وەک باس کرا رێژیمی داگیرکەری کۆماری ئیسالمی سەرەڕای زاڵ کردنی ئەو دۆخە ئەمنیەتی و پادگانییە بە سەر کوردستاندا هیچکات نەیتوانیوە و ناتوانێ لەو رێگایەوە بزووتنەوەی کوردستان بە چۆکدا بێنێ و تووشی شکستی بکات بەاڵم لە هەندێ رێگای دیکەوە لە هەوڵە دزێوەکانی خۆی بەردەوامە کە دەبێ هەموو چین و توێژەکانی کوردستان زۆر بە وریاییەوە رووبەڕووی ببنەوە. یەکێک لەو رێگا دزێوانە کە لەم دواییانەدا پتر بەرجەستە بۆتەوە دەست بردنی کۆماری ئیسالمی و ناوەندە ئەمنیەتییەکانی ئەو رێژیمە بۆ تێکدان و گۆڕینی دێموگرافیای کوردستانە. بە جۆرێک کە کۆماری ئیسالمی جگە لە جێگیرکردنی دەستوپێوەندییەکانی خۆی لە ناوەندە نیزامی و ئینتزامییەکان بە هێنان و ئاسانکاری و دانی ئیمتیازی جۆربەجۆر هانی خەڵکی غەیرە کورد دەدا کە بە هاتنیان بۆ کوردستان موڵک و زەوی و زاری کوردەکان بکڕن و لەوێ نیشتەجێ ببن هەر بۆیە خەڵکی خۆڕاگری کوردستان هەر وەکی لە ماوەی چل ساڵی رابردوودا بە خۆڕاگری توانیوتانە بە گژ پیالنەکانی کۆماری ئیسالمیدا بچنەوە و پوچەڵیان بکەنەوە چاوەڕوانی ئەوەمان هەیە بە یەکگرتوویی وتەبایی پیالنی ئەوجارەی رێژیم بکەنە بڵقی سەرئاو و ئیزن مەدەن لەژێر ناو وعینوانی جۆراجۆردا دێموگرافی کوردستان بگۆڕێ داوا لە خەڵکی نیشتمانپەروەری کوردستان دەکەین بە هیچ شێوەیەک ماڵ و مڵک و زەوی و زاری خۆیان بە خەڵکی غەیرە کورد نەفرۆشن. هاونیشتمانیانی بەڕێز هەروەک ئاگادارن رێژیمی کۆماری ئیسالمی بە گرتنەبەری سیاسەتی تێکدەرانەی خۆی و بەتایبەت دەستێوەردان لە واڵتانی ناوچەکە ئێستا لە هەموو کاتێک زیاتر رووی دزێوی بۆ واڵتانی جیهان و بەتایبەتی دەوڵەتانی خاوەن بڕیار دەرکەوتووە هەر بۆیە رێژیمێکی وەها ناتوانێ بەو شێوەیە درێژە بە تەمەنی دەسەاڵتداری خۆی بدا و پێویستە خەڵکی کوردستان هەروا خۆڕاگرانە و بە یەکگرتوویی هەرچی زیاترەوە تا گەیشتن بە مافەکانیان درێژە بە خەباتی خۆیان بە دژی کۆماری ئیسالمی بدەن ولە هەموو هەل وفورسەتی بەردەست کەڵک وەربگرن بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی لە سیاسەتی دوژمنکارانەی کۆماری ئیسالمی دەرحەق بە گەلی کورد و لە هەلومەرجی ئیستادا کە ئێرانی ژێر دەسەاڵتی کۆماری ئیسالمی بە ئاقاری چارەنوسێکی نادیاردا دەڕوا داوا لەو کەسانە دەکەین کە بە هەر جۆرێک ولە ژێر هەر ناوێک فریوی ناوەندە ئەمنیەتییەکانی دوژمنیان خواردووە و دژ بە بزووتنەوەی کوردستان هەڵسوکەوتیان کردووە واز لەو کارە بێنن و بگەڕێنەوە ناو ریزەکانی خەڵکی کوردستان. سەرکەوتن بۆ بزووتنەوەی حەقخوازانەی کوردستان یەکگرتوو و بەرفراوان بێ خەبات و بەرخۆدان ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران ٢٢ ی رێبەندانی ١٣٩٧ ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران لە نامەیەکدا بۆ ڕێکخراوی یوونسکۆ )UNESCO( داوای لەو ڕێکخراوەیە کرد چاوەدێرییەکی چاالکانە بە سەر هەڵسوکەوت و سیاسەتی کاولکارانەی ڕێژیمی ئێران بکەن و هەوڵ بدەن گوشار بخەنە سەر ڕێژیم بۆ ئەوەی کە پێبەند بە یاسا و پرەنسیپەکانی ئەو ڕێکخراوەیە بێت. دەقی نامەکە بەم چەشنەیە: بەڕێز ڕێکخراوی پەروەردەیی زانستی و کولتووریی نەتەوە یەکگرتووەکان )یوونسکۆ( ساڵو و ڕێز ئێمە وەکوو حیزب و ڕێکخراوە سیاسییەکانی ئەندامی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران لە بەرەبەری ٢١ ی ڤیورییە )ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکی(دا بە پێویستمان زانی لە دووتوێی ئەم نامەیەدا بەڕێزتان لە بارودۆخی نالەباری زمانی دایکیی نەتەوە ستەملێکراوەکانی ئێران ئاگادار بکەینەوە و داواتان لێ بکەین وەکوو ئۆرگانێکی بەرپرسیار لەو پێوەندییەدا گوشار بخەنە سەر کۆماری ئیسالمیی ئێران بۆ ئەوەی کە کۆتایی بەو ستەم و هەاڵواردنە بێنێت کە بە هۆی سیاسەتەکانی ئەو ڕێژیمە بەسەر کولتوور و شوناس و زمانی دایکیی نەتەوە ستەملێکراوەکانی ئێراندا هاتووە. ئێران واڵتێکی فرەکولتوور و فرەنەتەوەیە کە هەرکام لە نەتەوەکانی پێکهێنەری ئەم واڵتە خاوەنی زمان و شوناسی جیاوازی خۆیانن. بەپێی یاسا نێونەتەوەیییەکانی پێوەندیدار بە مافی مرۆڤ ئاخێوەرانی هەر زمانێک مافی خۆیانە کە بە زمانی دایکیی خۆیان بخوێنن و کولتوور و زمانی خۆیان بپارێزن و پەرەی پێ بدەن. هەروەک دەزانن ئەو مافە لە ڕاگەیەندراوی جیهانیی مافە زمانییەکان جاڕنامەی زمانی دایکیی ڕێکخراوی یوونسکۆ پەیماننامەی نێونەتەوەیی مافە مەدەنی و سیاسییەکانی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و کۆنوانسیۆنی مافەکانی مندااڵنێشدا هاتووە. کۆماری ئیسالمیی ئێرانیش هەموو ئەو پەیماننامە نێونەتەوەییانەی واژۆ کردووە و لە ڕێکخراوەکانی پێوەندیدار بەو بەڵگەنامانە و یەک لەوانەش یوونسکۆدا ئەندامە. بەپێی مادەی ٩ ی یاسای مەدەنیی ئێران ئەو بەڵگەنامانە دەبێ وەکوو یاسا پەسەندکراوەکانی مەجلیسی شۆرای ئیسالمیی ئێران کاریان پێ بکرێت. بەاڵم کۆماری ئیسالمیی ئێران بەپێچەوانەی بەرپرسیارێتییەک کە واژۆکردنی ئەو بەڵگەنامانە دەیخاتە ئەستۆی نەک هەر هیچ هەنگاوێکی بۆ جێبەجێکردنیانی هەڵ نەگرتووە بەڵکوو بەپێی ئەسڵی ١٥ ی یاسای بنەڕەتیی ڕێژیم زمانی فارسی وەکوو تاقە زمانی فەرمیی واڵت دەناسێت و بە کردەوەش پرسی خوێندن بە زمانی دایکیی نەتەوە نافارسەکانی ئێران )کە زیاتر لە نێوەی حەشیمەتی ئێران پێک دەهێنن( وەکوو هەڕەشەیەک بۆ سەر تەناهیی نیشتمانی و یەکپارچەییی واڵت پێناسە دەکات و ئامادە نییە دان بە مافە زمانییەکانی ئەو نەتەوانە و یەک لەوانە نەتەوەی کورد لە ئێران و ناوچەکانی کوردستانی ئێراندا بنێت. لەو پێوەندییەدا ڕێژیمی ئێستەی ئێران بە درێژەدانی سیاسەتەکانی ڕێژیمی پاشایەتیی پەهلەوی ئاسیمیالسیۆنی زمانی و سڕینەوە و سووکایەتی بە کولتوور و شوناسی بەشێکی زۆر لە نەتەوەکانی ئێران گۆڕینی دێمۆگرافی و تواندنەوەی زمانی کوردی و زمانی نەتەوە ستەملێکراوەکانی دیکەی لە نێو زمانی نەتەوەی بااڵدەستدا گرتوووەتە پێش و سەرمایەکانی واڵتی خستووەتە خزمەت سیاسەتی تواندنەوەی کولتوور و شوناسی ئەو نەتەوانە. چاالکانی کولتووری و زمانیی کورد کە بە شێوەی خۆبەخشانە هەوڵ دەدەن خولی فێرکردنی زمانی دایکی بۆ ڕۆڵەکانی ئەم نەتەوە ستەملێکراوە بەڕێوە ببەن لەگەڵ بەربەستی جۆراوجۆر لە الیەن دامودەزگا حکوومەتییەکانەوە بەرەوڕوو دەبن و حکوومەت مۆرکی تاوانی ئەمنییەتی لە چاالکییە مافخوازانەکانیان دەدات. ئێمە وەکوو حیزب و ڕێکخراوەکانی ئەندام لە ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێراندا کە بۆ وەدیهێنانی مافە سیاسی و مرۆیییەکانی نەتەوەی ستەملێکراوی کورد لە کوردستانی ئێراندا خەبات دەکەین داواتان لێ دەکەین چاوەدێرییەکی چاالکانە بەسەر هەڵسوکەوت و سیاسەتی کاولکارانەی ڕێژیمی ئێران لە پێوەندی لەگەڵ ئەم بابەتەدا بکەن و هەوڵ بدەن گوشار بخەنە سەر ڕێژیم بۆ ئەوەی کە پێبەندیی خۆی بە یاسا و پرەنسیپەکانی ڕێکخراوی ئێوە و ڕێککەوتنە نێونەتەوەیییەکانی پێوەندیدار بە زمانی دایکی کە بۆ خۆی واژۆی کردوون بە کردەوە بسەلمێنێت و کۆتایی بە ستەم و سەرکوت و هەاڵواردن لە دژی کولتوور و زمانی دایکیی ڕۆڵەکانی نەتەوەی کورد بهێنێت. لەگەڵ ڕێزماندا ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران ژانویەی ٢٠١٩ ی زایینی شاندێکی حیزبی دێموکرات سەردانی یەکگرتووی ئیسالمیی کوردستانی کرد شاندێکی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ساڵڕۆژی دامەزرانی یەکگرتووی ئیسالمیی کوردستاندا بەشداری کرد. ڕۆژی چوارشەممە ١٧ ی ڕێبەندان بە بۆنەی ٢٥ مین ساڵڤەگەڕی دامەزرانی یەکگرتووی ئیسالمیی کوردستان شاندێکی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بە سەرپەرەستیی "تەیموور مستەفایی" ئەندامی ناوەندی سیاسیی حیزب سەردانی یەکگرتووی ئیسالمیی کوردستانیان لە هەولێر کرد. شاندی حیزب بەو بۆنەوە پیرۆزباییی حیزبی دێموکراتیان بە سەرکردایەتی یەكگرتووی ئیسالمی ڕاگەیاند. شاندی حیزب لە الیەن "سەالحەدین بەهائەدین" ئەمینداری یەکگرتووی ئیسالمیی کوردستان و ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و سەرکردایەتی ئەو حیزبەوە پێشوازییان لێ کرا و وێڕای ڕێزێکی تایبەتی بۆ ئەو سەردانە دوو الیەن جەختیان لەسەر پێوەندی دۆستانەی نێوانیان کردەوە.

4 ١٣٩٧ ڕێبەندانی ٣٠ ٧٤٤ ژمارە 4 سەرەخۆشیی و پرسە لە دێموکرات حیزبی شاندێکی کرد بەشداری بەگ میرتەحسین کوردستان حیزبەکانی هاوکاریی ناوەندی هەڵوێستی وەرشۆ نێونەتەوەیی کۆنفرانسی بە سەبارەت ئێران کوردستانی دێموکراتی حیزبی شاندێکی "محەممەدنەزیف سەرپەرەستیی بە ئێران لێپرسراوی دووهەمی جێگری قادری" پرسە لە دێموکرات حیزبی گشتیی بەگ میرتەحسین سەرەخۆشیی و کرد. بەشداری ڕێبەندان ١٧ ی چوارشەممە ڕۆژی کوردستانی دێموکراتی حیزبی شاندێكی میرتەحسین پرسەی لە بەشدارییان ئێران كرد. ئێزدیدا بەگی "میرتەحسین دواییی كۆچی بۆنەی بە میری كە ئێزدی بەگی" عەلی سەعید جیهان و كوردستان ئێزدییەكانی هەموو دێموکراتی حیزبی شاندێکی بوو سەرپەرەستیی بە ئێران کوردستانی جێگری قادری" "محەممەدنەزیف حیزب گشتیی لێپرسراوی دووهەمی بەگ میرتەحسین پرسەی لە بەشدارییان كرد. "شێخان" قەزای لە و پرسە بۆنەیەوە بەو حیزب شاندی بە دێموكراتیان حیزبی هاوخەمیی " شێخ "بابا و كردوو كۆچ بنەماڵەی ئێزدییەكان ڕۆحانی جڤاتی سەرۆكی گەیاند. کوردستان" دێموکراتی ڕزگاری "بزووتنەوەی شاندێکی کرد دێموکراتیان حیزبی سەردانی بزووتنەوەی شاندی نێوان دیداری لە و کوردستان دێموکراتی ڕزگاری کوردستانی دێموکراتی حیزبی وەفدێکی بە سەبارەت سلێمانی شاری لە ئێران دۆخی و کوردستان هەنووکەیی دۆخی بیروڕا ئاڵوگۆڕی کوردستان حیزبەکانی کرا. ماڵپەڕی بە گەیشتوو هەواڵی بەپێی بەیانی لە سەر میدیا کوردستان ٢٣ ی رێکەوتی سێشەممە رۆژی بزووتنەوەی " وەفدێکی رێبەندان بە کوردستان" دێموکراتی ڕزگاری عەبدوڵال " کاک بەڕێز سەرپەرستی رێکخراوەیە ئەو سکرتێری نازەنینی" دێموکراتی حیزبی نوێنەرایەتی سەردانی سلێمانیەیان شاری لە ئێران کوردستانی بەشی بەرپرسی الیەن لە کە کرد لە دێموکرات حیزبی پێوەندییەکانی "ئیسماعیل بەڕێز سلێمانی شاری لێکرا. پێشوازییان رەحمانی" لەھەمبەر بیروڕا ئاڵوگۆڕی دیدارەدا لەو ھەروەھا و کوردستان ئێستای وەزعیەتی ھەردوو و کرا کوردستانی ئەحزابی دۆخی پێوەندی لە باسیان بایەخەوە بە الیەن الیەنە و ھێز نێوان یەکگرتوویی و کرد. کوردستان سیاسییەکانی الیەن دوو بیروڕا گۆڕینەوە پاش و بەردەوامی لەسەر کردەوە پێداگرییان دواجار و پیوەندییەکان پتەوترکردنی کران. بەڕێ بەڕێزەوە میوان شاندی دوو دێموكرات حیزبی گشتی رێكخستنی دهزگای کۆماری دەسەاڵتی ساڵەی ٤٠ بە سەبارەت سێمیناری برد بەڕێوە ئیسالمی حیزبی گشتیی ڕێكخستنی دەزگای ئێران کوردستانی دێموکراتی یەک هەر بۆ تایبەتی سێمینارێكی ئەندامی بەهرامی" "كاوە بەڕێزان لە دەزگای بەرپرسی و كارگێری دەستەی جێگری ناتق" "دارا و فەرماندەیی حیزب گشتیی ڕێكخستنی دەزگای دەسەاڵتداریی ساڵەی ٤٠ بە سەبارەت برد. بەڕێوە ئێران ئیسالمی ڕێژیمی ١٨ ی ڕێكەوتی شەممە پێنج ڕۆژی دەزگای هەتاوی ١٣٩٧ ی ڕێبەندانی سێمینارێكی حیزب گشتیی ڕێكخستنی ساڵەی چل بە سەبارەت تایبەتی ئیسالمیی كۆماری ڕێژیمی تەمەنی یەکێک لە حیزب ئەندامانی بۆ ئێران ئازادی کەمپی لە حیزب بنكەکانی لە برد. بەڕێوە لە یەک هەر بەشداری بە سێمینارەكە كۆمیتەکانی بە سەر حیزب ئەندامانی كۆمیتەی كۆیە و ئازادی زاگرۆس دێموكراتی الوانی و ژنان یەكیەتی چوو. بەڕێوە ئازادی لە ئێران كوردستانی گهالنی شۆڕشی ساڵهی ٤٠ له هەروەها تااڵنبرانی به ساڵڕۆژی و ئێراندا دهزگای شۆڕش ئامانجهكانی دیموكراتی حیزبی گشتیی رێكخستنی ٢٦ ی هەینی رۆژی ئێران كوردستانی ئهندامانی بۆ سێمینارێكی ڕێبەندان شاری له حیزب ئاشكرای تهشكیالتی هل ههریهك تێیدا کە برد بهڕێوه ههولێر ئهندامی مستهفایی تهیموور بهڕێزان دێموكراتی حیزبی سیاسی ناوهندیی محەممەد بهڕێز و ئێران كوردستانی پێوەندییەكانی بەرپرسی قادری ساڵح پێشكهش بابهتیان هەولێر شاری لە حیزب كرد. حیزبەکانی هاوکاریی ناوەندی دووتوێی لە ئێران کوردستانی خۆی هەڵوێستی ڕاگەیەندراوێکدا نێونەتەوەیی کۆنفرانسی بە سەبارەت دەربڕی. وەرشۆ شێوەی بەم ڕاگەیەندراوەکە دەقی خوارەیەوە: هاوکاریی ناوهندی "ههڵوێستی هب سهبارهت ئێران کوردستانی حیزبهكانی وەرشۆ" کۆنفرانسی نێودهوڵهتی گشتیی بیروڕای سهرنجی بۆ ئهم بهشداری و رێكخهر دهوڵهتانی و کۆنفرانسه و ١٣ رۆژهکانی له ڕاگهیەندراوه وهک کۆنفرانسێکی )فێوریه( مانگه ئهم ١٤ ی ویالته میوانداریی به نێودهوڵهتی لههستان و ئهمریکا یهكگرتووهکانی پێوهندیدار پرسهكانی کردنی تاوتوێ بۆ ڕۆژههاڵتی له تهناهی و ئاشتی به دهچێ. بهڕێوه وەرشۆ له نێوهڕاستدا ئهم نافهرمیی ئاجێندایهکی بهپێی بووەتهوه باڵو ئێستا تا که کۆنفرانسه کۆنفرانسه ئهم کاری بهرنامهی گشتییهكهی تهوهره له بهدهر نێونهتهوهییه و سوریه بارودۆخی وهک پرسی زۆر مووشهکی پرۆگرامی پهرهپێدانی یهمهن تێرۆریستییهكان گرووپه له پشتیوانی و خۆی. دهگرێته بهرپرسی هێندێک وهک تهنانهت ئهگهر کۆنفرانسه ئهم ڕایانگهیاندووه ئامریکایی دهوڵهتێكی تهنیا دژایهتیکردنی بۆ کۆی له نهخرابێت رێک ناوچهش دیپلۆماتیکهكانی ههڵوێسته و جموجۆڵ پێكهاتهی و پالن وردهكاریی و دواییانه ئهم یڵۆڕ که دهردهكهوێ کۆنفرانسهوه ئهم له ئیسالمیی کۆماری تێكدهرانهی کۆنفرانسه ئهم سهرهکیی بابهتی ناوچهدا دهبێت. بهڕێوه لهکاتێكدا وەرشۆ کۆنفرانسی چلهمین ئیسالمی کۆماری که دهچێت خۆی هاتنهسهرکاری ساڵوهگهڕی حاکمیهتی چواردهیه دهکا. تێپهڕ کۆماری سهرهڕۆیانهی و کۆنهپهرستانه ئهم خهڵکی و ئێران گهالنی بۆ ئیسالمی قورسی باری ههڵگرتنی مانای به واڵته کۆمهاڵیهتییهكانی و ئینسانی دهرهنجامه نێوخۆیی گرژیی و قهیران و شهڕ دهیان دڕندانهی سهرکوتی دهرهكی و بژارده و ناڕازییهکان سیاسییه هێزه سهروهت بهفیڕۆچوونی و ئازادیخوازهکان بهرژهوهندییهكانی لهپێناو واڵت سامانی و مهزنیخواز بهرنامه و دهسهاڵت مافیای بووه. ناوچهدا له رێژیم تێكدهرییهكانی و ئێتنیکییهكانی پێکهاته لهگهڵ لهپێوهندی لەگەڵ بهتایبهتی ئێران کۆمهڵگای ئیسالمیی کۆماری کوردیشدا گهلی سیاسهتی ماوهیهدا ئهو تهواوی له ئهو بهدژی جیاوازیدانان و حاشالێکردن مافی داوای و نهناوه وهال پێکهاتانهی به ئهوانی شوناسخوازیی و ئینسانی داپڵۆسیوه. شێوه توندوتیژترین بڕگهی له خهڵک ههوڵی سهرهڕای و ئاڵوگۆڕ دروستبوونی بۆ جۆربهجۆردا ئازادییهکانیان و ماف دۆخی باشکردنی ماهیهتی مهدهنی و سیاسی ڕێگای به چارهسهری به پێشی ئیسالمی کۆماری سیاسی کرانهوهی و واڵت کێشهكانی له ئێران خهڵکی ههربۆیه گرتووه بێئومێد ئیسالمیی کۆماری ڕێفۆرمی دهوێ. رێژیمهیان ئهو الچوونی و بوون ههڵچوونی و ئێعتراز سهرهڕای که ئهوهش نێودهوڵهتییهکان فشاره و خهڵک بێوێنهی ماهیهت ههمان به ئیسالمیی کۆماری لهسهر ئێستا تا پێشوویهوه ڕهفتاری و که دهگهڕێتهوه ئهوه بۆ ماوه کار و توند سهرکوتی له جگه رێژیمه ئهو له سوود فرتوفێاڵوییهکانی مانۆڕه ههردوو له نایهکگرتوویی و نایهکدهنگی دهبا: نێونهتهوهیی و نێوخۆیی ئاستی رێژیم ئۆپۆزیسیۆنی هێزهکانی لهالیهک ئاڵتێرناتیڤێکی ئێستا تا و باڵون و پهرش نهگرتووه شکڵی ڕێژیمه ئهو بۆ جیددی و ڕوانین جیاوازیی دیکهوه لهالیهکی چۆنیهتیی له نێودهوڵهتی بۆچوونی هب ئیسالمی کۆماری لهگهڵ مامهڵه بووه. تهواو ڕێژیمه ئهو قازانجی داخی جێگهی و تاڵ واقیعێكی ئهوه بۆ که نێودهوڵهتییهکانه پێوهندییه سهبارهت لهودا که کۆنفڕانسێک گرینگی ههره واڵتێکی ئایندهی به ڕاوێژ و باس نێوهڕاست ڕۆژههاڵتی خهڵک ڕاستهقینهی نوێنهرانی دهكرێت ناتوانن واڵته ئهم پێکهاتهکانی و پێ پرسێكیان جۆره هیچ و بن بهشدار کۆنفرانسی بهستنی بهوحاڵهش ناکرێت. دروستکردنی بهمهبهستی ئهگهر وەرشۆ بهرامبهر له نێودهوڵهتی کۆدهنگیی ههنگاوێكی بێت ئیسالمیدا کۆماری ههنگاوی بهاڵم هاوکات موسبهته. ۆب دهتوانێت کاتێک تهنیا چهشنه لهم و تێب بهبهرههم نێودهوڵهتی کۆمهڵگای گهالنی و ئێران خهڵکی بهرژهوهندی له ڕهههندی له تهنیا که بێت تهواو ناوچهدا فایلهکانی گۆشهنیگای له و دهرهکی ڕهفتاری له چاو ناوچهوه ئهمنییهتی بهڵکوو نهکرێت ئیسالمیی کۆماری خهڵکی ئازادییهکانی و ماف پرسی واڵته ئهو دێموکراتیکی ئایندهی و ئێران و دێموکرات هێزه ڕوانگهی و ڕۆڵ و پرسی له ئێران پێشکهوتنخوازهکانی واڵته ئهو بۆ سالم ئایندهیهکی بنیاتنانی لهبهرچاو ناوچه گهالنی بۆ بهگشتی و بگیرێت. ئەوەیکە لەگەڵ کورد نەتەوەی ڕۆڵی و شارستانییهکان بەها پابەندی گرووپه بهرهنگاربوونهوهی له خۆی بهاڵم سهلماندووه تێرۆریستییهکاندا ئاستی له نه و نێوخۆیی ئاستی له نه مهوجودییهتی له شیاو ئاوڕی نێودهوڵهتیدا نهدراوهتهوه ڕهواکانی ویسته و مێژوویی دهری ڕابردوو ساڵی چهند ڕووداوهکانی ناوچهدا له کوردی فاکتهری که خستووه پایهداری و پێویست پشتیوانیی ئهگهر ئهو ئایندهی بۆ ههر نهک بکرێت لێ ناوچه ئایندهی سهرجهم بۆ بهڵکوو گهله بێت. شوێندانهر و کارساز دهتوانێ یسایس بزوتنهوهی بهتایبهتی نێوهشدا لهو خاوهنی ئێران کوردستانی مهدهنیی و کورد گهلی زۆره قابلیهتێکی و ئهزموون کۆماری هاتنهسهرکاری لهگهڵ که ڕێژیمهی ئهو شهرعییهتی ئیسالمییهوه هب ماوهیهدا ئهو تهواوی له کردهوه ڕهت وهدیهێنانی بۆ ڕهوا شێوازێکی ههموو له بهشێک وهک خۆی مافهکانی و زوڵملێکراو و دابهشکراو نهتهوهیهکی تهندروست بهستێنێكی درووستکردنی بۆ کێشهکان چارهسهری و ژیان پێکهوه بۆ کردووه. خهباتی ئێران حکوومهتی بهرپرسیارانهی ڕهفتاری واڵمدهرکردنی به نێودهوڵهتیدا ئاستی له نێوخۆییدا ئاستی له ڕێژیمه ئهو دێموکراتیک و کارایی بهستراوهتهوه بهوه حکوومهتێکیش وهها بوونی نوێنهرایهتیی بهڕاستی که بهستراوهتهوه ئێران کۆمهڵگای نێو فرهچهشنییهکانی و وەرشۆ کۆنفرانسی ههربۆیه بکات نێودهوڵهتییهکانی سازوکاره بهگشتی ئیسالمیی کۆماری ڕووبهڕووبوونهوهی بهرنامهڕێژیی دهبێت که ئهوهدا زیمنی له بهربهستکردنی بۆ بهکردهوه ههنگاوی تێرۆریستیی و تێکدهرانه سیاسهتی لەخۆبگرێت ناوچهدا له رێژیمه ئهو هێزهکانی و ئێران خهڵکی پێویسته بۆ موسبهت پۆتانسیهلی خاوهنی بهردهنگ به واڵتهش ئهو ئایندهی ئهوهش بۆ وهربگرێت شهریک و لهژێر دهبێت نێودهوڵهتی کۆمهڵگای واقعیهتی ئێرانهوه سیاسیی نهخشهی واڵته ئهو فرهچهشنی و فرهنهتهوه پێکهاته مافی دابینبوونی و ببینێت بهشێکی وهک ئێران ئێتنیکییهکانی ئایندهی داڕشتنهوهی پڕۆسهی بنهڕهتیی ئێمه بۆچوونی به که واڵته ئهو سیاسیی فیدراڵدا و دێموکراتیک سیستمێکی له بژمێرێ. دهنوێنێت خۆی هاوکاریی ناوهندی کوردستانی حیزبهکانی ئێران ٢٠١٩ فێوریهی ١١ ی

5 ژمارە ١٩ ی ٧٤٤ فێوریەی 5 ٢٠١٩ زمانی دایکی و سایکولۆژیی پێوەندی دوکتور ئاوات ساروج خوێندن و نووسین بە زمانی دایکی خەسپەن)ئەرکی(ی تاک و بنەماڵە جەمگەی گەل و نەتەوەیە کە بناغەی پەروەردەی ئەم زمانە لە بنەماڵە و لە الی دایکەوە دیاری دەکرێ و یەکەمین خوێندنگە و فێرگەی منداڵ وەک فێربوونی زمانی دایکی لە الی دایک ولەناو بنەماڵەیەتی! لێرەدا ئەگەر بۆ فێربوون و پەروەردەی زمانی دایکی بۆ تاک ئاگادارکردنەوەیەک نەبیت و تەقەالیەک نەکرێ ئەمە خۆی هۆکاری النیکەم ١٢ ساڵ دواکەوتنی تاک لە بیر هزر و فێربوونی زمانی دایکییە و دوورکەوتن لە زمانی دایکی وەک فێرنەبوون لەم قۆناخەدا ئەگەری دواکەوتن یاخود کەمتروەرگرتن و فێربوون لە زمانی دووهەمیش دەبێ. لێرەدا ئەگەر فێربوون و خوێندن بە زمانی دایکی لە بنەماڵەدا دەست پێ بکرێ و لە قۆتابخانەش بەردەوام بێ وەک دەوڵەمەندترکردنی بازنەی فێربوونی زمانی دایکی لەم دوو قۆناخەدا )بنەماڵە و قۆتابخانە(هۆکاری پێوەندی باشتر لە گەڵ دەوروبەردا و تێگەیشتنی زیاتر لە هەست و بوون و ناسینی بەردەنگدا لە بواری سایکۆلۆژیدا دەبێ و بناغەی فێربوون و تێگەیشتنی باشتر لە زمانی دووهەم و...یە. هەر ئەم زمانەیە)زمانی یەکەم( کە کەسایەتییەک بە تاک ئەدات بۆ پێناسەکردن هەست بوون ورە و شێوەی پێوەندی لەگەڵ دونیای بەرانبەردا. تێپەربوونی ئەم دوو قۆناخە بە بناغەگرتنی فێربوونی زمانی دایکی لە فیربوونی ئەم زمانە و زمانی دووهەمیش بە شێوەی زانستی بێ باندۆڕ نییە و لە دەوڵەمەندبوونی ئاستی خوێندن و زانست لە کۆمەڵگەدا دەورێکی ئەرێنی و بەرچاو ئەبینێ. مرۆڤ لە چاخی جەنینی )ئاوەلەم( ی کۆرپەلەدا بە تایبەت لە دوو مانگی ئاخردا بە زمانی دایک شێوەی ئاخاوتن پیت و وشەکاندا ئاشنا دەبێ و سەرەتایەک دەبێ بۆ خەزن و وەرگرتن و ڕزکردنی پیت بە پیت و وشە بە وشەی چێندراو لە مێشکیدا کە هەمان وشەگەلێکە کە لە زاری دایکی بیستووە کەچی دوای لە دایک بوون چەندها پیت و وشە لەم شێوەوە بەم سۆز و سروشتەدا لە دونیای دەوروبەر ببیستێ بۆی خەزن دەکرێ و لە خانەی هەبوون و چێندراو ڕز و کۆ دەکرێنەوە کە وەک فەرهەنگۆکێکی لێ دێت و کەم کەم بۆ بەکارهێنانیان وەک ئاخاوتن ئاسانکارییە بۆی و خۆی پێ پێناسە دەکات. هەر لەم قۆناخەدا هەتا بەر لە چوون بۆ قوتابخانە و خوێندن چ وشەگەلێک لەگەڵ سروشتی ژیان و جێی ژیان و کۆمەڵگەی مانەوەی وەک بنەماڵە و بەردەنگدا بە زارهێنانی ئەم زمانە لە هەر وشەیەک ئاسانکاری بۆی دەکرێ و بێژە بیستن و تەنانەت سروشتی وشەش وەک ڕەنگ بوون جوانی و شێوەی داڕشتنیش بۆی کەم کەم ئاسان دەبێ. لێرە دا لە کاتی خوێندن لە قۆتابخانەدا ئەگەر زمانی دایکی نەخوێندرێ و منداڵ زمانی دڵ بیر و بیرکردنەوی لە دەست بدا و ئەم پرۆسەیە بەردەوام بێ ئەم تاکە هەتا ئاستی بەرزی خوێندن بە دوورکەوتنەوە لە زمانی یەکەم کە زمانی دایکییە لە خوێندن بە زمانی دووهەم و... تووشی دووگانەگی و هەروەها بێگانە بوون لە تاک بە تاکی وشەکانی زمانی دووهەم دەبێت و لە سەر ڕەوان و بیرکردنەوە هەست پێوەندی و شێوەی ڕەفتاری باندۆڕی خراپ ئەکات و وەک کێشەیەکی سایکۆلۆژی بۆ هەر چەشنە پێوەندییەک لەگەڵ بەردەنگدا ڕووبەڕوو ئەبێ و بە بیرکردنەوە لە زمانی یەکەم زمانی ماڵەوە کە هەمان زمانی دایکیەتی و چاوخشاندن بە زمانی دووهەم و شێوەی فێربوون و چۆنیەتی و شێوەی وشەکان و بیستن و فێربوون یاخود ئاخاوتنی بە زمانە تازە و بێگانەکەدا پارادۆکسێک لە چەشنی تووش بوون بە کێشە و قەیرانێک لە هەست و هەبوون و پێوەندیدا بۆی ساز ئەکرێ و تاکێکی نەخۆش ترسنۆک گۆشەگیر و نیگەران و ئاڵۆز لە بواری پێوەندیدا بەرهەم ئەهێنێ کە لە دووڕیانی خوێندن و واز هێنان لە خوێندندادەمینیتەوە. بەتایبەت ئەگەر فێربوونی زمانی دایکی لە بنەماڵەش بە هەر هۆیەک الواز بووبێ لە قۆناخی دووهەمدا ئەم الوازییە لە سەر فێربوون و خوێندن بە زمانی دووهەم بە ئاشکرایی دەرئەکەوێ و الوازییەکی بەرچاو بە شێوەی فێر بوونەوە نیشان ئەدات. زمانناسان بیولۆژیستەکان و بیوسایکولۆژیستەکان لەسەر ئەو باوەڕەن کە ئاهەنگ ڕەنگ ڕەنگینی دەنگ ئاوا و شێوەی دەنگ و بە کارهێنانی وشە لە زمانی دایک و بنەماڵەوە لە سروشتی زمانی دایکەوە تەنانەت لە سەرەتای بوونی منداڵ و لە کاتی کۆرپەلەیی )جەنینی( بە منداڵ ئەگات. لێرەدا بەشێک لەو میراتە کە منداڵ وەری گرتووە وەک تووشەیەک لە زمانی دایکی دێتە ئەژمارکردن و بە بناخەی تێگەیشتنی منداڵ پێناسە ئەکرێ کە باشتر و ئاسانتر لە زمانی دایک و بنەماڵە تێدەگات. دەبینین کە ئەم تاکە هەر لە منداڵییەوە زمانی دایکیی لە بواری بە کارهێنانی هەر وشە هەڵسوکەوت ژیان و ڕەفتار بەردەنگ و سروشتی ژیان وەک بناخە و نرخێک بە واتای هەبوون بە منداڵبوونی ئەدات و دەرئەخات کە منداڵ چاو و دڵکراوە بێت و لە ماڵی دووهەم وەک قوتابخانە وکۆمەڵگادا باشتر و ئامادەتر خۆی ببینێتەوە. دەگوترێ زمانی دایکی پێشنیازی گەشەی ئاڵۆز بیر هزر ورە و پێناسەی تاکە لێرەدا زمان لە الی تاک بە نرخ ئەبێ و زمانی منداڵی کە سەرەتای پێناسەکردنی زمانی دایکە کە پڕە لە ترس ئاڵۆزی شێوەی هەست بینین خەیاڵ و بیرکردنەوە کە ئەم تاکە شایستەیە کە لە منداڵییەوە بەم زمانە لەگەڵیدا بدوێن تا ترس و ئاڵۆزی سەرلێشواوی بۆی ساز نەکرێ و لە دووڕیانی فێربووندا قەرار نەگرێ. زمانی منداڵ هەمان زمانی دایکییە و گەشەی مێشک و هەست و عاتفەی منداڵیش لە سااڵنی یەکەمی ژیان واتە هەتا پێش قۆناخی گەیشتن بە قۆتابخانە نەتیجەی کەڵکوەرگرتن لە زمانی دایکییە.یەکەمین هاوتاسازین و ماناکردن تێگەیشتن و پێوەندی لەگەڵ بەردەنگ و دونیای دەوروبەردا الی منداڵ هەر لە دونیای خۆی بنەماڵە و کۆمەڵگەدا لە سەر ئەساسی زمانی دایکی دەبیندرێ و ئەمەش هەوەڵین ئەزموونی هەست و ناسینی خۆی و دونیای دەوروبەری بە زمانی دایکی پیشان ئەدات بیرو باوەڕ ئایین کەلتور و...بە زمانی دایکی دڵگیرتر و سۆزدارتر ئەبێ هەتا باشتر ئاوێتەی هەست خەیاڵ عاتفە و تێگەیشتن بێت و هەڵسەنگاندنیش بە زمانی دایکی ئەبێ و لە سەر ئەساسی ئەم بۆچوونە بۆهەر کەس و تاکێک لە کۆمەڵگەی پێوەندیدار بە زمان ڕەفتار و هەڵسوکەوتی ڕۆژانەوە باشترین گۆرانی الیەالیە و سۆزی خوێندن و دەنگی دایک پرسەو شین ڕێنمایی پەندی بەنرخی ژیان و... هەموو ئەو وشە و سروشت و بابەتانەن کە بە زمای دایکی سازکراون و بۆ تاک وەرگرتن و هەست پێکردنیان ئاسانتر و ماناکراوتر دەبێ. هەتا زیاتر بە زمانی دایکی قسە بکرێ و بخوێندرێ پێوەندی لە نێوانی دڵ مێشک و زمان باشتر ساز ئەبێ و قسە کردن بە زمانی دایک بە مرۆڤ شەهامەت و ورەیەکی تایبەت ئەدات و ئەم تاکە هەست بە ئارامش و ڕۆحیەیەکی ئەرێنی ئەکات. هەر تاکێک بەتایبەت لە منداڵیدا لە ڕێگەی زمانی دایکییەوە لەگەڵ بنەماڵە خزم و دونیای دەرەوەی خۆیدا لەگەڵ فەرهەنگ مێژوو شوناس و تەنانەت باوەڕیی خۆیدا پێوەندی دەگرێ کەچی ئەگەرئەم زمانەی لێ بگری و زمانی دووهەم جێگرەوەی زمانی یەکەمی )دایکی(بکرێ هەموو ئەم پێناسە و تێگەیشتنە وەک پێوەندی لەگەڵ بەردەنگدا بۆی ئاڵۆز ئەبێ و هەمان ڕەوانی ئاڵۆز و ناکۆکی بۆ هەست و بوون بۆی ساز ئەبێ و لە دووڕیان و قەیرانی تێگەیشتن و پێناسەکردندا دەمێنێ! لە بواری سایکۆلۆژی و شێوەی پێوەندی تاکەوە لە کۆمەڵگادا بێ ئەهمیەت کردنی زمانی دایکی لە الی بنەماڵە کۆمەڵگە دەسەاڵت خوێندنگە و فێرکاریش ستەمێکی دیار و بەرچاوە دەرحەقی تاک. زمان ئەدەب فەرهەنگ و تەنانەت خودی کۆمەڵگەش کەچی ئاڵۆزی کۆمەڵگە و کەلتوور و پێوەندی هەر لەم نەدیدەگرتنی زمانی دایکییەدا بەدی دەکرێ. بە نەتەوەیی بوونی زمانیش لە بنەماڵە کۆمەڵگە و واڵتدا لە تاکەوە بۆ کۆمەڵگای خاوەن زمان دەگات و زمانی نەتەوەیی هەر هەمان زمانی یەکەمە کە بە زمانی دایکی ناسراوە و هە ر ئەم زمانەیە کە پێناسەی تاک و نەتەوەیە. ئاسانتر و بەنرخترە کە زمانی دایکی بە ڕوناکی ڕێگای فێربوون پەروەردە وتێگەیشتن لە زمانی دیکە پێناسە بکرێ چون ئەگەر منداڵ و تاکی کۆمەڵگا سەرەتا زمانی دایکیی بە باشی فێر بێت و لە سەر ئەساسی ئەو زمانە پەروەردە بکرێ بناغەیەک بەهێز و دەوڵەمەند سازئەکرێ بۆ فێربوونی زمانی دووهەم و چەندین زمانی دیکە لە تەمەنی فێربوون و زانست و پێوەندیدا.واتە ئەگەر فێربوونی زمانی یەکەم بە هێز و تەواو بێت فێربوونی زمانی دووهەم بۆ پەروەردە و پێوەندی و تێگەیشتن ئاسانتر ئەبێت. لێرەدا پەروەردەنەکردنی تاک هەر لە منداڵییەوە بە زمانی دایکی ئەگەری لەناوبردنی شوناس دروست کردنی ئاڵۆزی وخۆڵقاندنی باری ڕەوانی ناجێگیر لە الی تاک دوورخستنەوە و نەفرەتی تاک لە نەتەوە کەلتوور واڵت و تەنانەت سروشتی ژیانیش بەرهەم ئەهێنێ! بۆ دڵبەستن بە ژیان و هەبوون بنەماڵە خزم و کۆمەڵگەی ژیان و دەوروبەری مرۆڤ زمانی دایکی دەتوانێ هۆی ئەم پێوەندی و دڵبەستنە بێ و هەر ئەم زمانەش دەتوانێ کەرەستەی بەهێزییەک بێت بۆ پێوەندی کەلتووری جڤاتی ئابووری و تێگەیشتن و پێگەیشتن بە زانست و تەنانەت خەیاڵی دونیای دەرەوەش. هەر ئەم زمانەیە کە باشتر دەتوانێ کەرەستەیەک بێت بۆ پێوەندی نێوان تاکێک لەگەڵ هەر تاک و نەتەوەیەکدا کە ئەم پێوەندییە لە بواری فەرهەنگی ئابووری ئەدەبی سیاسی و بە هەر چەشنێکی شیاو دەتوانێ بەرقەرار بێت و لەگەڵ هەر تاکێکدا لە هەر واڵتێکدا ڕێک بخرێ. واتە زمانە کە کەرەستەی پێوەندی دوو نەتەوەیە کە ئەگەر ئەم زمانە هەمان زمانی یەکەم بێت لە هەموو بوارێکدا وەک ئارامی ڕۆح و ڕەوان وەک دووربوون لە هەر چەشنە ترس و پێوەرێک گران بۆ پێوەندی دەتوانێ سەرکەوتوو بێت لە بە کارهێنان و پێوەندی و گەیشتندا. واتە زیندووبوونی زمانێک بە واتای هەبوون و مانەوەی نەتەوەیەکە کە ئەم زیندووبوونە لە زمانی تاکی کۆمەڵگا وەک زمانی دایکی و پەرەپێدان و پەروەردەکردنی ئەم زمانە هەمەالیەنە و وەک پێوندەیی نێوانی تاکەکانی ئاخێوەری ئەم زمانە بە کار دێت و مانەوەی نەتەوەکەی لە هەبوونی خۆیدا دەبینێ. واتە زمانە کە بۆ پاراستنی تاکێک هەتا نەتەوەیەک وەک قەاڵ و سپەرێک بە کار دێت واتە هەر لە سەرەتای ژیانەوە لە منداڵییەوە فێربوون و خوێندن بە زمانی دایکی باشترین کەرەستەیە بۆ پێناسەکردنی مرۆڤ لە بواری پێناسەی تاک مێژوو فەرهەنگ و نەتەوەیەکدا کە ئەمەش هەمان کلیلی پێوەندی و پێناسەکردنی تاکی مرۆڤ و نەتەوەکەیەتی. بە کورتی بێ زمان بێ نەتەوەیە.لەناوبردنی وشەیەک گرانتر لە نەبوونی تاکێکە چونکە لەناوبردنی زمانی نەتەوەیەک مرۆڤگەلێک الڵ و نەخۆش بەرهەم دێنێ کە ئەگەر لە باری جەستەییدا نەخۆش نەبێ لەباری سایکۆلۆژی ڕەوان ودەروونەوە شێوەی پێوەندی و هەڵسوکەوت لەگەڵ تاک و کۆمەڵگادا نەخۆش ئاڵۆز پەراوێزخراو و تێکچوو ئەبیندرێ و بە گشتی کۆمەڵگە گەل و نەتەوەیەک پڕ لە کێشە و قەیران نیشان ئەدات کە بەرهەمی نەبوون و نەخوێندنە بە زمانێکە کە مافی هەر تاکێکە ئەوەش وەک بڕینی بەشێک لە جەستە و وەرگرتنی بە ناڕەوا لە مرۆڤە کە هەتا ژیان ئەکات خۆی بە ئاڵۆز لە هەست و بووندا ئەبینێتەوە و وشیاری لە بواری پێوەندی و هەموو چەشنە هەڵسووکەوتێک لە ژیان و پێوەندی لەگەڵ دونیای دەوروبەردا بە تەواوەتی لە الی نییە و ئاڵۆزی بە واتای پێناسەی تاکێک وەک الڵ و پەراوێزخراو بێ زمان و دوورخراو لە زمانی دایکی بۆ پێوەندی لەگەڵ بەردەنگدا هەمان تێکچوونی باری ڕەوانی و کۆمەاڵیەتییە!

6 ژمارە ٣٠ ٧٤٤ ڕێبەندانی ١٣٩٧ 6 ساڵوەگەڕی نەگریس سۆران شەمسی لە حاڵێکدا بەرەو ساڵڕۆژی شوومی شۆڕشی ٥٧ لە واڵتەکەمان نزیک دەبینەوە کە قسەکردن لە سەر ئەوەی ئەم شۆڕشە چ دەسکەوتێکی هەبووە وەزیفەی ھەر تاکێکی ئازادیخوازە نیزامێک کە بە ناوی شۆڕشی ئیسالمیی ڕوویدا ئاکامێکی مەنفی ھەبوو لە ئاستی جیھاندا بە تایبەت لە ڕۆژھەاڵتی ناوەڕاست بەبۆنەی ئەم شۆڕشەوە پەیوەندی ئێران لە گەڵ زۆربەی واڵتەکان تێک درا و لە کۆتاییدا پچڕا لە ڕۆژھەاڵتی ناوەڕاستیش ئاکامی ئەم شۆڕشە لە چوارچێوە و ناوەڕۆکی دەستێوەردانی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ لە بڕێک لە ڕاپەرینەکان ڕێکخراوەکانی ناوچەیی ھاتە بەرچاو وەکوو حیزبواڵ لە لوبنان حەشدی شەعبی لە عێراق و بڕێک لە حیزبە جیھادییەکان وەکوو تاڵەبان لە ئەفغانستان حوسییەکان لە یەمەن و دەیان نموونەی دیکە لە حیزب و ڕێکخراوەکانی ڕۆژھەاڵتی ناوەڕاست بوونیان هەیە کە بە شێوازێک لە الیەن ڕێژیمی ئیرانەوە پشتیوانی دەکرێن و بێ سۆباتی سیاسی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا درووست کردووە بیرکردنەوەی خەڵکیش لە بەرانبەر ئەم ڕاپەرین و شۆڕشەدا لە ناوخۆی واڵتی ئێرانیش گۆڕدراوە بڕێک لە کەسایەتییەکان کە لە سەرەتاوە بەشداری شۆڕش و لە دامەزرێنەرانی ئەم ڕێژیمە بوون بیروباوەڕیان لەگەڵ ئەو کەسانەی کە ئێستا دەسەاڵتدارن و حکوومەتیان بەدەستەوەیە گۆڕدراوە و ئەم جیاوازییە سیاسییانە بوونەتە ھۆی دەست لەکار کێشانەوە و دوورخستنەوەی ئەم کەسانە لە کار و حکوومەت و لە بواری سیاسی و پەیوەندیدانیان بە ئامریکا و ئیسراییل کە بە فتنەگەران و... هتد نێویان دێنن و دیانخەنە ژێر چاوەدێرییەوە و دواتر دەستبەسەریان دەکەن یا لە ماڵەکانیاندا زیندان دەکرێن ئەمە بووەتە ھۆی قبووڵ نەکردنی ماھیەتی ئێستای رێژیم لەگەڵ ئەو دروشمانەی کە لە سەرەتای دەست پێکردنی ڕاپەرینی گەالنی ئێران و گۆڕینی نیزامی سیاسی و پاشایەتی کە باسیان لێوە دەکرد لە چەند ساڵی ڕابردوو بڕێک لە کەسایەتییە سیاسییەکان کە لە سەرەتای ڕاپەرینەوە کاری ڕەسمی و حکوومەتییان لە یەکەم دەوڵەتی پاش شۆڕشەوە ھەبوو لە خەڵکانی ئێران بەبۆنەی جێبەجێ نەبوونی ئەو دروشمانەی کە لە سەرەتای شۆڕشی گەالنی ئێرانەوە باسیان دەکرد و زیاتر لەبەر فریودانی خەڵک بوو داوای لێبووردن بکەن و خۆیان بە شەرمەزاری خەڵک بزانن رێژیمی ئێستای ئێران رێژیمێکی دیکتاتۆری ئایینییە بە بینینی هەلومەرجی ناوخۆی ئێران زۆر ڕوون و ئاشکرایە کە ڕوانگەی خەڵکی ئەم واڵتە سەبارەت بە دروشمەکانی سەرەتای شۆرشی گەالنی ئێران لەگەڵ ڕێژیمی سیاسی ئێستا ناکۆکە ڕاپەرینی گەالنی ئێران کاریگەریگەلێکی ناوچەیی ھەبووە و بووەتە ھۆی وێرانی و شەڕ و ئاڵۆزی لە ناو واڵتانی دیکەی ڕوژھەاڵتی ناوەڕاست و دەستی ئاژاوەگێڕی لە ناو زۆربەی واڵتەکاندا ھەیە و داھاتی ئەم ڕاپەرینە و کاریگەرییەک کە ھەیبووە دەتوانێت پرسیارگەلێک بێت کە جێگای تێڕوانینێکی زۆری ھەبێ. شەپۆلی ڕاپەرین و مانگرتنی گشتی لە ئێران دەستی پێکردووە نەتەوەکانی ئێران بۆ بەدەستھێنانی مافەکانیان لە ھەموو جێگایەکی واڵتدا دەستیان بە ڕاپەرین و خۆپیشاندان کردووە دەسەاڵتدارانی ویالیەتی فەقیی بە شێوازی سەرەڕۆیی و دیکتاتۆری کە پیشەی ھەمیشەیی خۆیان بووە بۆ سەرکوت کردنی ھەر دەنگێکی ناڕازی لە گرتن و بەندکردن و لەسێدارەدان کەڵک وەردەگرن و ھەزاران کەس لە چاالکانی مافی مرۆڤ و کۆمەاڵنی خەڵکیان دەستبەسەر کردووە و خستوویانەتە ژێر ئازار و ئەشکەنجە قڕوون وستاییەکانی خۆیانەوە یان لە سێدارە دراون بەاڵم خەڵک سااڵنێکی زۆرە کە لە ژێر ئەشکەنجە و ئازار و لە زیندانەکانی ڕێژیمی زاڵم و خوێنمژدان کە ھەرچەند بە شێوازێکی دڕندانە سەرکوت دەکرێن بەاڵم بە ڕاپەرین و خۆپیشاندانی گەورە و پڕلە ھەستی خۆیان ھێڵێکی سووریان لە سەر رێژیمی ئاخوندی کێشاوە لە ماوەی نزیک بە سێ مانگی ڕابردوودا خۆپیشاندان و ڕاپەرینێکی ھەمەالیەنە بە تایبەت لە چینی کرێکار و مامناوەندی کە بە خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکانی کۆمپانیای پۆاڵ )فووالد( لە خوزستان و ھەروەھا کرێکارانی کارخانەی نەیشەکەری ھەفت تەپە دەستی پێکرد و جارێکی تر ورە و ھەستی ئازادییخوازانە و دلێرانەی خەڵکی ئێران بەرانبەر بە رێژیمی دیکتاتۆری ڕێژیمی ئیسالمیی نیشان دەدات رێژیمی جەنایەتکاری ئێران وەکوو ھەر رێژیمێکی تری فاشیست ھۆکاری گشت کێشەکانە و بەتایبەت کێشەی ئابووری خستووەتە ئەستۆی چەند ھۆکارێکی دەرەوە و ھەوڵ دەدات بە سیاسەتی کۆنەپەرستانە و دواکەوتوو بە دزین و تااڵن کردنی دارایی و سرووەت و سامانی واڵت لە الیەن بەرپرسان و سەرکردەکانی رێژیمەوە ئەو کێشانەی کە بوونەتە ھۆی ئەوەی کە خەڵکی ئێران بەرەو هەژاری و نەھامەتی بڕۆن بشارێتەوە. نیزامی ڕێژیمی ئیسالمیی لە ڕێبەندانی ١٣٩٧ ی هەتاویی دەگاتە ٤٠ ساڵ تەمەنی خۆی و ئەم پرسیارانەی خوارەوە دێنە ئاراوە: ١ ئایا ئەم نیزامە کە لەسەر ئایدئۆلۆژی فەقیی ئیسالمیی دامەزراوە توانیویەتی بەو شێوازەی کە باسی دەکات خۆی وەکوو نیزامێکی سیاسی نیشان بدات و بیسەلمێنێت ٢ ئایا توانیویەتی پەیوەندیەکی ئۆرگانیک لە سەر بنەڕەتی بەرژەوەندی نەتەوەیی لەگەڵ کۆمەڵگای جیھانیدا ھەبێت ٣ بارودۆخی کۆمەڵگای مەدەنی ئێران لە نیزامی ڕێژیمی ئیسالمیدا چۆنە ٤ بارودۆخی ئابووری نیشتیمان لەم سااڵنەی ڕابردوودا چۆناوچۆن بووە ٥ ئایا رێژیم لە چل )٤٠( ساڵی ڕابردوودا لە بواری ئابوورییەوە توانیویەتی دۆخێکی ئاسایی و سەقامگرتوو درووست بکات کاتێک ئاکامی کارنامەی ڕێژیمی ئیسالمیی ئێران تاوتوێ دەکەین بۆ هەموو ئەو پرسیارانە ھیچ واڵمێکی تایبەت و باش و پۆزەتیڤیان نییە لە بەفرانباری ساڵی ڕابردوودا لە ١٣٠ شاری ئێران ڕاپەرین و خۆپیشاندانی گەورە هاتە ئاراوە کە بوو بەھۆی تێکشکانی تاپۆی رێژیم و بناغە و بنچینە و بنەڕەتی نیزام کرایە ئامانجی خۆپیشاندانی خەڵکی ئێران لە بەفرانباری ساڵی ١٣٩٦ ی هەتاوییەوە تاکوو ئەمڕۆ ڕۆژانە بەپێی ڕاپۆرتەکان پێنج )۵( خۆپیشاندانی خەڵکی لە شارە جیاوازەکاندا هاتوونەتە ئاراوە کە ئەم ئامارە نیشانەی کارنامەی ناکارامەی چل )٤٠( ساڵەی ڕێژیمی ئیسالمیی ئێرانە لە ھەموو بوارەکاندا لە بارودۆخی ھەستیاری ئێستادا کە دۆخی سیاسی نیشتمان لە حاڵەتێکی شناوەر و ئاڵوگۆڕدایە پێویست بە ڕێکخستنی ھێزە نیشتمانپەروەرەکان ڕووناکبیران و ھێزێک کە دوورە لە هەستی خێڵەکی و زمانی ھێزێک کە لەم ڕێگا داخراوە سیاسییەدا دڵیان بۆ نیشتیمان لێ دەدات لە هەلومەرجی ئێستادا درووستکردنی کۆمەڵگایەکی نەتەوەیی بۆ خاوێن کردنەوە و لەنێوبردنی ئەو ئازار و رەنجانەی کە تووشی خەڵکانی ئێران بووە زۆر پێویستە بۆ ھەمووان ئاشکرایە کە داھاتووی واڵتی ئێران کاتێک ڕوونە کە ئەمڕۆ بە درووستی و دووربینانەوە بجووڵین و بە یەکیەتیی هەموو ھێز و توانای گشت نەتەوەکان کە بڕوایان بە یەکڕیزی نەتەوەیی و خەڵک ھەیە دلێرانە و بوێرانە لە بەرەی شەڕ دژ بە پێڕانەگیشن و گەندەڵی کە ھەر رۆژ بەستێنی سەرەڕۆی و دیکتاتۆری دەسەاڵتداران زیاتر دەکات. لە هەلومەرجی ھەستیاری ئێستادا نەک تەنیا کەسایەتییە نەتەوەیی و سیاسییەکان بەڵکوو هەموو حیزبەکان بە ئامانجی زانیارییدان و مکانیزەکردنی خەباتێک کە ببێتە ھۆی بەرانبەری و دادپەروەریی خەڵک ھاودەنگ بن گرینگ ئەوەیە کە ھەموو الیەک ئەبێت لە سەر بنەمای ڕێزگرتن لە پیرۆزییەکان و بیروباوەڕی ھەموو نەتەوەکان کە لە نێو چوارچێوەی واڵتی ئێراندا بوونیان هەیە هەبوون و کارایی خۆیان بۆ تێپەڕاندنی بارودۆخی خراپی ئێستا بە لەبەرچاوگرتنی یەکیەتی و یەکدەنگی لە یەک بەرەی نیشتمانی ڕابگەیەنین و بە شانازییەوە ھەنگاو لە ڕێگای خەبات لەگەڵ قەیرانەکان و چارەسەرکردنی کێشەکان و تێپەڕاندنی ئەم ڕێگا داخراوە سیاسییانە کە بەستەری پێکەوەژیان و یەکتر قبووڵ کردنی خەڵکانی ئێران بێت لە نێو واڵت سەقامگیر و ئاسایی ببێتەوە ھەروەھا ھەوڵێکی ھەمەالیەنە بدرێت تاکوو شوێنێک کە دێموکراسی ڕاستەقینە بۆ درووست کردنی نیشتیمانێک کە شایانی خەڵک و نەتەوەکانی ئێران بێت پێک بهێنن ئێستا لە کاتێکی زۆر ھەستیار و چارەنووسسازداین ئێستای نیشتمان دەتوانێت کات و دەرەتانێکی باشی هەبێت بۆ خەباتێکی ھەمەالیەنە بە دژی دیکتاتۆریی ڕێژیمی ئیسالمیی ئێران و ئەم رێگایە نەگونجاو نییە و بە ھاوکاریی ئاگاهی و ھاودڵی و ھاوکات لەگەڵ ھێزەکانی خەباتکار پێویست بە ڕێکخستنێکی عاقاڵنە خەباتەکەیانن بۆ تێپەڕاندنی ئەم قۆناغە نالەبارەی ئێستا لەم رێگایەوە ئەبێ ھەنگاوی بە ھێز ھەڵبگرین و تا داپڵۆساندنی هەموو ڕیشەیەکی نادادپەرەوەریی و زۆربێژی و بڕینی دەستی کەسانێک کە لە سااڵنی ڕابردوودا بە قەڵغان کردنی نەتەوە و زمان بە نێوی ئەم و ئەو فیریودانی خەڵک و ھەروەھا بە گاڵتەکردن بە بیروباوەڕی نەتەوەکانی ئێران زوڵمیان کردووە بەردەوام بین. لە چوارچێوەی ئەم سنوور و نیشتمانەدا بێدەنگ مانەوە ھەم خیانەتە و ھەم جەنایەت ئەم نیشتمانە کە بە خوێنی خەڵک نەخشیندراوە و لە الیەکی دیکەوە خەڵکیش ئاگاداری ھەموو ڕاستیە تاڵەکانن کە کاربەدەستانێک بەستەریان ساز کردووە و ئەم ھەموو زوڵم و ستەمانەیان لەگەڵ خەڵک کردووە ئایا خەڵکی ئەم نیشتمانە ناتوانن "نە"یەکی بەبڕشت و لێبڕاوانە بەم بارودۆخی ئیستا بڵێن بارودۆخێک کە وای لێ ھاتووە ھەموو ڕۆژێک کوێرێک دەستی کۆرێکی دیکە دەگرێت ئەبێت ھەوڵێکی زیاتر بدرێت و بزانین کە بڕێک لە دەسەاڵتداران ئاگاهانە و بە ئەنقەست چییان لە داھاتوو و چارەنووس و ھوویەتی ئەم خەڵکە کردووە و چە قەیرانێکیان بۆ خەڵکی ھەژار و زوڵم لێکراو ھێناوە قەیرانێک کە لە ھیچ حکوومەتێک لە کاتی سەربەخۆیی ئەم واڵتەدا تا ئێستا نەبووە دەربازبوون لە دەستی رێژیمێکی ئاوەها لە ھەنگاوی یەکەم خەباتی ڕووبەڕوو و لە گۆڕەپانی شەڕ لەگەڵ ئیسالمێکی ڕادیکاڵ کە ویست و داخوازییان حکوومەتی ئیسالمییە و خەبات لەگەڵ کۆنەپەرەستی دواکەتووانە الیەکی دیکەی خەباتی ڕووناکبیرانە و ئاوەزخوایی و ئاقاڵنەگەرایی ڕووناکبیرانی ئازادییخوازە کە بە ئامانجی بەرانگاربوونە لەگەڵ ئایدئۆلۆژی و فکریەتی دەسەاڵتدارانی حاکمە چۆن نابێت تەنیا بە ڕەخەگرتن یەک "عەقلیەت و فکریەت " بگۆڕدرێت و خۆبەدەستەوەدان لە بەرانبەر بە نەزانی و خیانەت و جەنایتی ئەو فکریەتە نیشانەی ترس و قبووڵ کردنی سووکایەتی و بچووکبوونەوەیە ئەبێت لە قۆناغی ناسینی هەست و ئیحساست بگوزەرین و بگەین بە قۆناغی تێگەیشتن عەقاڵنی و ئاوەزمەندانە و زانستیانە معیار و پێوانەی ھەلبژاردنی نێوان ڕاستییەکان و درۆوەکانی فکریەتی مرۆڤە ئەگەر ئێمە سیستمێکی دێموکراتیک بەپێی بنەماکانی مافی مرۆڤ و لە سەر پاراستنی کەرامەتی مرۆڤمان دەوێت ئەبێت دەستبەرداری حکوومەتی ئیسالمیی بین کە تەنیا ڕێگای گەیشتن بە ڕووناکایی تێپەڕبوون لەم نیزام و ڕێژیمە جاھل و دڕندەیەی ئێرانە.

7 ژمارە ١٩ ی ٧٤٤ فێوریەی 7 ٢٠١٩ لە خۆنکۆڵییەوە بۆ لە ناوهێنانی نەتەوەی سەردەست کەیوان دروودی خۆنکۆڵی لە زانستی کۆمەڵناسیدا بە جۆرێک لە ناسەقامگیریی دەروونی دەوترێت کە تاکی تووشبوو بە هۆکاری جۆراوجۆر ئاوات و حەزەکانی دەشارێتەوە یان سەرکوتی دەکات بەاڵم دەشێت ئەم جۆرە ناجێگیرییە سایکۆلۆژیکە لە پانتاییەکی گەورەتر و لە ئاستی ئێتنیسیتە یان نەتەوەیەکیشدا وەدیار بکەوێ. لەڕاستیدا هۆکاری ئەم خۆنکۆڵییە جۆراوجۆرن بەاڵم ئەگەر تایبەت بڕوانینە سووژەی ئێران و جۆری پەیوەندیی نێوان ستراکچێری دەسەاڵت و پێکهاتەکان دەتوانین سەرەداوی هۆی سەرهەڵدانی ئەم نەخۆشییە بۆ ئیستبدادی مێژوویی حاکمییەت و ئەو زەروورەتانەی کە دەسەاڵتی ڕاگرتووە و ڕادەگرێ بگەڕێنینەوە. لە سەردەمێکی نەک زۆر دووردا کە ژیانی کۆچبەری لە چوارچمکی ئێران باو بوو تێگەیشتنێک لە نەتەوە و دەوڵەت هاوشێوەی تێگەیشتنە باوە ئەوڕۆییەکان بوونی نەبوو و دەسەاڵت بریتی بوو لە دەربارێک کە بڕشتی پاوشای لە بەریناییەکی ناتەواو و ناجێگیر دەتەنییەوە و لەبەر ئەوەش بوونی ناسنامەی جیاواز هێشتا نەبووە بەشێک لە پرسی بابەتی سیاسی لەناو خەڵکی نیشتەجێی ئەو جوغرافیایە. هەروەها بوونی دەسەاڵتێکی نیمچەفیۆدالی کەڵکەڵەی ئیرادەی سیاسیی جەماوەریی لە ناو ئێتنیسیتەکان دەڕواندەوە و هەر ناوچە و بەشێک بەپێی جۆری پەیوەندی گرینگی داهات و هتد خۆی لەتەک نوێنەرانی دەربار کە زۆربە نیزامییەکان بوون ڕێک دەخست. بەاڵم ئەوە نزیک بە سەدەیەکە کە وردەوردە مێژوو پێی ناوەتە قۆناغێک کە تیایدا چەمکگەلی وەکوو نەتەوە و نیشتمان و هۆگرێتی لە وشە ڕەمزییەکانی گۆڕەپانی سیاسییە. ئیتر لێرەدا نیشتمان لە ناوچەی ژێر دەسەاڵتی خێڵ یان چەند خێڵ بۆ بەرینایی ناوچەی نیشتەجێبوونی هەموو ئەو کۆمەڵە خێاڵنەی کە لەڕووی شێوەژیان ژینگە و بەتایبەت زاراوە دەچوونەوە سەر کۆتەی یەک زمان بەرباڵو بووەوە. تێبینیی سەرەکی لێرە ئەوەیە کە ئەم ناوچەگەلە کاتی خۆی و لە سەردەمی فیدراسیۆنی خێڵەکانی حاکمییەتی ماد لە پەیوەندییەکی نیمچەئۆرگانیک و مەعناداردا بوونە و بە هەڵوەشانەوەی ئەم دەسەاڵتە ئەو جۆرە پەیوەندییە لەژێر دەسەاڵتە پاوشایەتییەکان ڕووی لە کزی کرد. وەک باس کرا نەتەوەش یەکێک بوو لەو چەمکانەی کە کەوتە نێو ئەدەبییاتەوە و لەژێر ملمالنێی خاوەندارییەتیی قەومی لە دەسەاڵت و ناهاوسەنگیی هێزدا بەرەو ئاقارێک چوو کە هیچ تەبایی و پێکهەڵپێکییەکی لەتەک ڕاستییە ئۆبژەکتیڤەکاندا کە لێرە بریتییە لە فرەیی نەتەوەیی نەبوو. هەر لەژێر ڕۆشنایی ئەم پێشەکییەدا دەبێ خوێندنەوە بۆ چەمکی سایکۆلۆژیکی هۆگرێتی بکەین. هۆگرێتی ئەو هەست و نەستە ئاوەزمەندانەیە کە مرۆڤ لەڕووی مێنتاڵیتەوە بە بنەماڵە ژینگە زمان نەتەوە و نیشتمان یان هەر بابەتێکی هاوچەشن گرێ دەدات. لەم قۆناغەدا هاتنی دەسەاڵتی یەکپارچەی بەناو مودێڕن جۆرێک لە پەیوەندیی نوێی ئافراند کە لە سکیەوە کۆمەڵێک پێویستی لەدایک بوو. تۆڕێکی هەمەگیر لە جمگە کاراکانی دەسەاڵت کە هەموو ڕەهەندەکانی ژیانیی کۆمەاڵیەتی سیاسی کولتووریی دەکردە ئامانج و گەاڵڵەیەک وەکوو "عالی قاپوو"ش هەر لە پێناو پێکبەستراوەیی زیاتر و تەنینەوەی ئۆتۆریتەی ئەم دەسەاڵتە نوێیە خرایەڕوو. لێرەوە ستراکچێری کۆمەاڵیەتی تووشی گۆڕان بوو و وردەوردە زەروورەتی ژیان وای کرد کە جۆرێک لە پەیوەندیی نوێ جێگیر ببێ و ئەمەش بوو بە سەرەتایەک بۆ هاتنەئارای کۆمەڵێک داهێنانی سیاسی کە لە ناوەندەوە دادەڕێژرا و بە یارمەتی گرێدراوی ژیانی کۆمەاڵیەتی بەهۆی ئەو پەیوەندییە نوێیەوە لە سەرتاسەری ناوچەکان بچەسپێ. ئەمە لە درێژەدا بوو بەهۆی بیچمگرتنی دەوڵەت نەتەوەی ناتەبا کە لەتەک ڕاستییەکانی فرەچەشنیی ئێتنیسیتەی ناو جوغرافیای ئێران. بەاڵم وردەوردە ئەم ناتەباییە بەهۆی سیستمی "هەڕەشە و دەرفەت"ی خوڵقاوی دەسەاڵت و بە پشتیوانیی دەستی دەرەکی و هەروەها نەبوونی وشیاریی کۆ دیارە بەپێی کانتێکستی تایبەتی خۆی _ لە ناو پێکهاتەکاندا بە زەبری هێز پەردەپۆش کرا. لێرە بەدواوە نکۆڵی لە ناسنامە کە بەجۆرێکی بنەڕەتی حاشا لە مافی خۆکردن بوو دەستیپێکرد و ئەمەش لە درێژەدا بوو بە ئەمری واقیع. ناوەند کە خاوەنی دەسەاڵت هێز پارە و سامان و پەیوەندیی نێودەوڵەتی بوو هەموو هەوڵەکانی لەپێناو ئەوەی پەراوێزەکان چاو لەدەست بکات خستەگەڕ. یەکپارچە کردنی سیستمی پەروەردە و فێرکاری سەرهەڵدانی ڕاگەیاندنەکان و برۆکراسیی بەرباڵو و گشتگیر لە گرینگترینی ئەو کارتانە بوو کە دەسەاڵتی ناوەند بۆ فەرمانڕەوایی خۆی بەکاری هێنا و ئەمەشی وەکوو هەوڵی پێشکەوتنسازی بە پێکهاتەکان دەفرۆشتەوە. کۆی ئەمانە وای کرد کە شوێن پێ بۆ جۆرێک ناسنامەی دەسکرد )برساختە( لەو جوغرافیایە خۆش بکرێ. هاتنەئارای ناسنامەیەکی نوێ خۆبەخۆ هۆگرییەتییە زاتییە سروشتییەکانی بەرەو لێوارەی شپرزەیی مەنایی پاڵ دەنا. هەر ئەم پاڵپێوەنانەش بوو کە لەالیەکەوە خەڵکی لە سزای دژەنیشتمانی بوون دەتۆقاند و لە الیەکیترەوە هانی دەدان بۆ وەرگرتنی پاداش و ئیمتیازێ کە ناوەند وەکوو کارتێک بەکاری دەهێنا. لەم ناوە یەکێک لە گێژەنە لەقەکانی سەرجەم سەرهەڵدانەکان ئەوە بوو لە کۆتاییدا بە تەماح خستنەبەر بەشێک لە خەڵکی پێکهاتەییەکان بەشەکەیتر بە تەنیا دەمایەوە و کەفوکوڵی دەنیشتەوە. لەم ڕەوتەدا خۆنکۆڵی بوو بە بەشێک لە باری دەروونی خەڵک و ئاسەواری لە ئێستەش کە دیسان بزووتنەوەی نەتەوەکان لە پەرەسەندندایە هێشتا هەر ماوەتەوە. ئەوەی پێویستە بوترێ ئەوەیە کە بزووتنەوەکان لە ئێستەدا دەبێ وێڕای تێگەیشتنی وردی مانایی لە وردەکاریی ئەم خۆنکۆڵییە ئەوە دەربخەن کە هۆی ئەم نکۆڵییە نەک بەرژەوەندیی گشتی بەڵکوو بوونی ناسنامەیەکی پشتی پەردەی نارسیستییە و بێ خوڵکوخۆ پێداگر بن لەسەر ناوهێنانی ئەو ناسنامە خۆحەشاردراوە. بەاڵم لەڕووی مەعریفییەوە ئەم خۆحەشاردانە چۆن شی دەکرێتەوە بۆخۆی باسێکی تایبەتی گەرەک. هەر تەکووزیی و تۆکمەیی )نەزمێک( لە ئاکامی ئیرادەیەکدا شێوە دەگرێ. ئەمە بنەمایەکە کە لە جۆری چنینی کەلوپەلی نێو ماڵێکەوە تا کیانێکی سیاسی و هەتا دەگاتە بەریناییەکی ناوچەیی و جیهانی دەگرێتەوە. هەر وەک چۆن شێوازی چنینی کەلوپەلی ناوماڵ و دێکۆراسیۆنێک بۆ جوانیناسی و بۆچوونی خاوەنماڵ بۆ ڕێکوپێکی و ئاسایش و حەوانەوە و بەگشتی قازانجی خۆی دەگەڕێتەوە چۆنیەتیی داڕشتنی تەکووزی و شێوازی جێگیریی دڵخواز لە کیانێکی سیاسی لە ئیرادەیەکی سیاسییەوە سەرچاوە دەگرێ. تەنانەت ئەگەر بەرینتر بڕوانین ئەو جۆرە لە سەقامگیرییە گەردوونییەی کە ئێستە باڵی بەسەر دنیادا کێشاوە لە ئاکامی سەرکەوتنی ئیرادەیەکی بەهێزی جیهانگرەوە سەری هەڵداوە. ئەمڕۆکە هەموو ئەو نۆرمە باوانەی کە پانتایی ژیانی تاک تا واڵتەکان دەگرێتەوە دەرهاویشتەی ڕەوتی سەرمایە و پیشەسازی و ئایدیای لیبراڵ دێمۆکراسییە. ئیتر ئەوەیکە ئەو شێوازە لە سەقامگیری و تەکووزییە و نۆرمە دەرهاویشتراوەکانی الی هەریەک لە ئێمە چین و چۆنن بۆخۆی جێی مشتومڕە. بەم پێشەکییەوە و لەم دەالقەوە ئەگەر بڕوانینە کەیسی ئێران کۆمەڵێک زانیاری لەڕووی ئەو ئیرادە ئامانجتەوەرە دەست دەخەین. لەبەرچاوترینی ئەم زانیارییە مەعریفییانە ئەوەیە کە بە چاوخشاندنێ بە مێژووی هاوچەرخی ئەم جوغرافیا ئەوەمان بۆ دەردەکەوێ کە هیچکات ئیرادەی گشتی _ کە لێرە بریتییە لە کۆبەندی ویستی نەتەوەکان _ لەسەر سەحنەی سیاسی ڕەنگدانەوە و شوێندانەریی نەبووە. النیکەم لە ئەفشاریە زەندیە و قاجارەوە تا وێستگەی مەشرووتە و لەوێشەوە بۆ هاتنی ڕەزاشا و دواتر دوورخستنەوەی شا و لە درێژەدا شێوەگرتنی کۆمارەکانی کوردستان و ئازەربایجان بڕگەی کوودەتای ١٣٣٢ جووڵە پارتیزانییەکانی پێش ٥٧ کە لە سەرهەڵدانی ٤٦ ٤٧ و سیاهکەلەوە دەستیپێکرد هەتا دەگات بە خاڵی وەرچەرخانی شۆڕشی دەسبەسەرداگیراوی گەالنی ئێران. کەوایە لەسەرچ ئیرادەیەک ئەم دەسەاڵتانە هەڵچنراوە کە دەرهاویشتەی ئەم بوونەی بە ناوی کۆماری ئیسالمیی ئێرانی دروست کردووە یەکێ لەو باسانەیە کە پێویستە بخرێتەڕوو. بەشێوەیەکی گشتی و لەدوای تێکچوونی ماد پاوشایەتی لەسەر ئێران زاڵ بووە کە دواتر ناوەناوە و بەپێی گۆڕانکارییەکان جێی خۆی بە دەسەاڵتی ئایین داوە. هاوپێچیی ئەم دوو ڕەوتە کە کاکڵیان بریتیی بووە لە دەربارێکی تایبەت ئێرانی تا بە ئەمڕۆ هێناوە. هەربۆیەشە کە میراتگرانی ئەم دەسەاڵتانە هەوڵی ئەوە دەدەن کە بە دەسخستنەناو مێژوو گێڕانەوەی بە چاوخشاندنێ بە مێژووی هاوچەرخی ئەم جوغرافیا ئەوەمان بۆ دەردەکەوێ کە هیچکات ئیرادەی گشتی لەسەر سەحنەی سیاسی ڕەنگدانەوە و شوێندانەریی نەبووە تایبەتی ئایدیۆلۆژیک پێشکەش بکەن کە تیایدا نۆرمە چەسپاوەکانی باو و قەبووڵکراوی ئەوڕۆ بگونجێنن. ئەم جۆرە گونجاندنە کە لە ناوەڕۆکدا دەشێت بە ترنجاندن ناوی لێ ببەین داڕێژەرانیان ناچار دەکات کە دەسەاڵتی ٢٥٠٠ لەمەوپێش بە داهێنەری مافی مرۆڤ لە قەڵەم بدەن کە دەزانین بۆخۆی ئەم نۆرمە دەرهاویشتەی سەرمایە و پیشەیە و دەسپێکی ڕسکانەکەی لە سەد ساڵ زیاتر تێناپەڕێ. ئەم نۆرماڵیزەکردنی یەکپارچە کردنی سیستمی پەروەردە و فێرکاری سەرهەڵدانی ڕاگەیاندنەکان و برۆکراسیی بەرباڵو و گشتگیر لە گرینگترینی ئەو کارتانە بوو کە دەسەاڵتی ناوەند بۆ فەرمانڕەوایی خۆی بەکاری هێنا و ئەمەشی وەکوو هەوڵی پێشکەوتنسازی بە پێکهاتەکان دەفرۆشتەوە. ئیستبدادە لە ڕاستیدا شاردنەوەی هەمان ئیرادە خۆحەشارداوەیە کە میراتگرانی نکۆڵی لە بوونی دەکەن. نموونەی بەردەست وتەکانی ڕواڵەتێکی ناسراو بە ناوی نووری عەالیە کە لە شوێنێکدا بە دژی پرۆتۆکۆلەکانی ناو ڕەشنووسی لێکتێگەیشتنی دە ڕەوتی سیاسی دەدوێت و بە:" ئافراندنی بوونەوەرێک بە ناوی فارس" الی خۆیەوە تۆمەتباریان دەکات و بگرە پێیوابێ کە لە دادگاکەی خۆیدا و بە بڕیاری دادوەر کە خۆیە وەکوو تاوانبار حوکمی دژەئێرانیبوونیان بۆ دەردەکات. ئەم کەسە بە باشی لە ئەوە تێگەیشتووە کە بەپێی نەریتی ئیرادەی پێشینیانی باشترین بەرگری هێرشە. هەر لەبەر ئەوەش بەجێی ئەوەی شیکردنەوەیەکی پشتبەستوو بە لۆژیک و بەڵگە بخاتەڕوو گشتایەتیی بابەتەکە دەگۆڕێ و دەرگای دیالۆگ بە هەمان گیانی هێرشبەرانەی ڕەزای شەست تیر و خومەینی دادەخات. لێرەوەیە کە دەبێ بڕۆینەوە سەر لێکدانەوەی بنەمای باسەکەمان و بزانین کە بوونی ئیرادەیەک یان چەند ئیرادە و ویست خۆبەخۆ لە بەرامبەری ئەو ئیرادەیە دەوەستێتەوە کە پاشخانەکەی بریتییە لە تۆتالیتاریزم ئۆتۆریتەی ڕەها و سەرەڕۆیی پشتبەستوو بە هێزی پەتی. ئەم ئیرادە کە باسمان کرد هەمان ئەو مەیلە فراوانخوازەیە کە ڕێگە لە هاتنەئارای گوتاری دێموکراتیک دەگرێ و بە دیاریکراوی حەزە بێسنوورەکانی گەلی سەردەستە. کەوایە ناوهێنانی ئەم گەلە سەردەستە لەخۆیدا دەرخستنی ڕەچەڵەکی ئیستبدادی مێژوویی _ ئێرانییە و ناڕاستەوخۆ پیشاندەری ڕاستیی فرەپێکهاتەیی و فرەنەتەوەیی مێژوویی کۆمەاڵیەتی کولتووریی خەڵکانی ناو جوغرافیای ئێرانە. درێژەپێدان بە دۆکتۆرینی ناوهێنان و پێداگری لەسەر بوونی گەلی سەردەست لە سیاسەتی ئێعالنیدا النیکەم لەڕووی مێژوویی ئەو دەسکەوتەی دەبێ کە وەکوو بەڵگەیەک بۆ داهاتوو بمێنێتەوە کە نەتەوەکانی ئێران خاوەن ڕێکخستن و بەرە و داخوازیی خۆیان بوونە و لەباری ڕەوتناسیشەوە ئەوە دەسەلمێنێ کە هیچ الیەنێک ناتوانێ و ئەو ڕێگەیەی پێنادرێ کە ڕەوایی ئەوە بە خۆی بدات کە نوێنەرایەتیی گشتی بە مافی تاپۆکراوی خۆی بزانێت. لەبیرمان نەچێ کە یەکیەتیی سۆڤییەت چەند قات بەرینتر لە ئێران بوو و لە ڕووی سامانی مرۆیی و مادییەوە دەوڵەمەندتر و پشتئەستوورتر بوو بەاڵم لە کەمتر لە چەند مانگدا بەسەر یەکدا ڕووخا و ئیرادە سەرکوتکراوە پشتگوێخراوەکان لە یەکەم دەرفەتی هەناسەداندا ملی ڕێگایان بەرەو چارەنووسی خۆیان گرتەبەر. هەمان ئەو چارەنووسەی کە نووری عەال بەجێی ئەوەی هەوڵ بدات ڕێزی لێبگرێ و باشترینیان بۆ پێکەوەژیانی دواڕۆژ بناسێنێ بە "درۆ"یەکی سەرشانۆ ناوی لێ دەبات و دەڵێ "مرۆڤ کاتێ باسی دیاریکردنی چارەنووس دەکات کە گەرەکی بێت جیا ببێتەوە" و دیارە بەباشی لەوە تێگەیشتووە کە تا ئەوان بە ئیرادەی خۆیان چارەنووس دەسنیشان بکەن نەتەوە چەوساوەکان جیا لە جیا بوونەوە ڕێگەیتریان لە بەردەمدا نییە.

8 ژمارە ٣٠ ٧٤٤ ڕێبەندانی ١٣٩٧ 8 کەنوولە نیشتمانی حەماسە و شەراو شەهرام میرازائی ١١٠ سال لەو رۆژەوه تێدەپەڕێ که "سەرهەنگ قەنبەرخان" له رێی فەوجی کەنولەوه "ئەعزەمولدەوله حوسێنخانی زەنگەنه" له نزیک کەنوولە دەستبەسەر دەکات و ڕادەستی الیەنگرانی "ساالرەلدەوله" له کرماشانی ئەکات. لەم یەک سەدەیەدا ڕۆژهەاڵتی نیشتمانمان رووداوگەلێکی تاڵ و شیرینی زۆری به چاوی بە خۆیەوە دیوه که مخابن تاڵییەکانی ئەم بەسەرهاته ئەونده زۆره که قورساییەکەی له ڕادەبەدەر و هەتا ئەمڕۆ درێژەیان هەیه. کەنوولە که له ٧٥ کیلۆمێتری کرماشانی دێرین هەڵکەوتووه بەرانبەری "ئاژوان" دانیشتووه و به حورمەتی گەورەیی و شکۆی ئەم زنجیرە کێوه پای ڕانەکێشاوه و سەری رێز و حورمەتی بۆی دانەواندووە. ئاژوان که زنجیرەکێوێکی دوور و درێژه لەسەر رێگای "قەاڵ" هەتا "میان راهان" خۆی راکێشاوە و بێ گوێدان بە داد و بێدادی زەمانه سەیری ئاسمان دەکات. "کونه خرس" و "ویکتۆریا" ناوی دوو ئەشکەوتی بەناوبانگی ئاژوانن و بەرزترین شاخیشی ٣١٠٠ میتر بەرزایی هەیه. داگیرکەران بۆ ئەوەیکه جوانی ئەم بەهەشته ونبووه لهنێو ببەن له زور شوێنی ئەم ناوچهیه بنکە و پادگانی سەربازییان ساز کردووه که هەرکام لەم بنکانە رووبەری زۆرێک له دەشتەکانی ژێرپێی ئاژوانیان داگیر و له نێو بردووه بنکە و مۆڵگەگەلێک که تەنانەت نزیک بوون لێیان قەدەغەیه و کەس نازانێ کۆماری ئیسالمی لەوێ سەرقاڵی چییه. پێکهاتەی گرانیتی ئەم کوێستانه بووەته هۆی سەرڕێژبوونی رووبارگەلێکی زۆر که له کەمتر شوێنکی کرماشان ئاوا شتێک بهدی دەکرێت هەروەها کەنوولە له باکوور پشتی به کێوی "کوڵه گەورە" گەرمه و له باکووری ڕۆژئاوایش شانی داوەته کێوی "خڕه سیه" و له باشووریش کێوی "پير ئەفتەو" لهبەر پێیه. واتای وشەی کەنوولە: "کەن" له زمانی کۆنی کوردیدا به واتای "گوند جێی نیشتەجێبوون و کۆمەڵگە"یه و "وله" یان "له" واته بچووک و خنج و منج که دەبێته کۆمەڵگەی بچووک یان گوندی بچووک. داگیرکەران بۆ لەنیوبردنی مێژووی ئەم ناوچەیه لە سەرچاوه ئاکادێمیستیەکاندا دەستیان داوەته چەواشەکاری و له بەرانبەر به مانای کەنووله نووسیویانه: ئەم گوندە لە "ڕوکن ئەلدەولەوە" وەرگیراوە یانی: قەاڵی "رکن الدوله" حاکمی ناوچه لەم بەشەدا بووه بۆیه ناویان ناوەته "کندوله" کەن له تورکی یانی گوند و دولهیش له ناوی "رکنالدوله"وە گیراوه که کورتکراوهکەی دەبێته "کندوله" یان کەنوولە. گۆڕینی شێوهی دەربڕینی ناوی شار و گوند و ناوچەکانی کوردستان له الیەن داگیرکەرانی واڵت بەشێک له پڕۆسەی ئاسمیالسیۆنی کورده که لەو رێگاوه به گۆڕینی ناوەکان هەم مێژوویەک که له پشتی ئەو ناوهیه ڕەشەوە دەکەن و هەم مێژوویەکی چەواشەکارانەی بۆ ساز دەکەن تا نەوەی کورد له مێژووی خۆی نامۆ بکەن و به ساکاری ئاسمیلەی بکەن. بۆ وێنه ناوی یەکێک له گونده هەره کۆنەکانی کرماشانیان به فارسی نووسیوه "دزد آباد" و خەڵکی ئەو ناوچەیەش دوای چەند دەیه ناوی گوندەکەیان به دزئاوا دەردەبڕن و کاتێک لێیان دەپرسی بۆ دزئاوا دەڵێ له سەردەمانی زۆر کۆنەوه ئەم ناوچه چەتەی زۆر بووه بەاڵم کاتێک دەڕۆی و بەڵگه مێژووییەکان دەخوێنیتەوه ناوی سەرەکیی ئەو ناوچەیه "دژئائر" یان دژئاگر یانی قەاڵی ئاگر و شوێنی پاراستن و پەرستگە و ئاورگە بووە که ئاماژه به بواری ئایینی ئەو ناوچه لە سەردەمی کۆنی کوردستاندا دەکات. کەنوولە واڵتی خەونه بەهەشتییەکان پیشهی سەرەکی کەنولەییەکان وەکوو هەر هەورامییەکی دیکه باخدارییه. ئاوی فراوان و خاکی باش و کەشوهەوای مامناوەند بووەته هۆی خۆڵقاندنی وێنەیەک له بەهشت لەسەر زەوی. له کەنوولە زۆرتر له ٩٠٠ باخ که رووبەرێکی زۆریشی له باوەش گرتووه بەدی دەکرێ. بەرهەمی سەرەکیی ئەم ناوچەیه هەنگوور )ترێ(یە که له هەموو کوردستان و ئێراندا بەناوبانگه و بێجگه له مەسرەفی نێوخۆ بۆ دەرەوەی واڵتیش هەنارده دەکرێت. له کەنوولە زیاتر له نۆزده جور ترێ بەرهەم دێت که له هیچ شوێنێکی دیکەی کوردستان و رۆژهەاڵتی ناوەڕاست وێنەی نییە و ئەو شته بەدی ناکرێ. ئەم بەرهەمە سەرچاوەی سەرەکی بژیوی خەڵکە ماندوونەناسەکەیە هەر بەم هۆیەوه له رۆژانی کۆنەوه هەتا ئێستا کەنوولە به نیشتمانی شەراو )شەراب( و ئارەق له نێو کوردان به تایبەت کوردانی کرماشان بەناوبانگه. عاشقانی مەی و باده هەمیشه له وەرزی بەرداشتی هەنگووردا بەرەو کەنوولە ڕویشتوونه تا باشترین هەنگوورەکانی دونیا بۆ سازکردنی شەراو بەدەست بێنن یان بیکەنه کشمیش بۆیه کەنوولە به نیشتمانی خەونه بەهەشتییەکانیش بەناوبانگه کە له بیرەوەرییەکانی کوردان لەو ناوچەیه جێگای تایبەتیی خۆی هەیه. له سێ ساڵی رابردووەوە هەتا ئێستا بۆ ڕاکێشانی گەشتیارانی ئێرانی بۆ ئەو ناوچەیه هەر ساڵ فێستیواڵێک به ناوی "دەنگی پای بەهار" له گوندی کەنوولە بەڕێوه دەچێ و ئیمساڵیش بڕیاره لەم ڕۆژانەدا ئەو فێستیڤاله بۆ سێیەمین جار بەڕێوه بچێت ٠ گلێنه و چاوه دوورکەوتووەکەی هەورامان هەر ڕێبوارێک که ڕێگای دەکەوێته کەنوولە به بیستنی زمان و زاراوەی ئەو خەڵکە تووشی سەرسامی و حەیران دەبێ که چۆن دەبێ له ناوچەیەکی دوور و جیا له هەورامان کە جوگرافیاکەی دوورە لە هەورامانەوە گوند و خەڵکانێک هەبن که به شێوەزاری شیرین و دێرینی هەورامی قسه بکەن. له راستیدا دەبێ بڵێین که زمان و شێوەزاری خەڵکی کەنوولە هەورامییه و به گوتەی خەڵکی ئەو ناوچهیه "ماچۆ" زمانن. کەنوولە که سەدان کیلۆمێتر له هەورامانەوە دووره له نێوان "بێڵەوار" و "میان راهان"دا هەڵکەوتووه و تەنانەت یەک گوندی هەورامی زمانیشی تێدا نییه و هەموو خەڵکی ئەو ناوچەیەی دەوروبەری کەنوولە به زاراوهی کرماشانی قسه دەکەن. خودی خەڵکی کەنوولە بۆ ئەم بابەته ئەفسانەیەکیان هەیه بەپێی ئەو ئەفسانەیه له سەردەمانی زۆر کۆنەوه دوو برا هەبوون که هەرکام ژن و مناڵ و ماڵی خۆیان هەبووە رۆژگار کارێک دەکات که ئەو دوو برایه له یەک جیاوە ببن و یەکێکیان بچێ بۆ شاهۆ و هەورامانی ئیمڕۆ پێک بێنێ و یەکێکیانیش دێت بۆ کەنوولە ئاوا بوو که کەنوولە و هەورامان له یەک جیا کەوتن. بێگومان ئەم ئەفسانەیه بنەمای مێژوویی و واقعی نییه بەاڵم دەرخەری پەیوەندیی سایکۆلوژیی و دەروونیی کەنوولە و هەورامانه. ئەڵماس خان کەنوولەیی خاوەنی شانامە و حەماسەی کوردی: بابەتەکەمان به ڕووداوێکی سیاسی- مێژوویی دەس پێکرد و دەمانهەوێ به تەوەرێکی فەرهەنگی-مێژووی تەواوی بکەین. "ئەڵماس خان کەنوولەیی" یەکێک لەو گەورەپیاوانەی کورده که بۆ پاراستنی گەلەکەی له هێرشی فکر و زمان و کولتووری داگیرکەر دەستی بۆ قەڵەم بردووه سەرەڕای ئەوەی پلەدارێکی گەورەی سەربازی بووە و خان و کەسێکی دەستڕۆیشتووە هاوکات لە بواری ئەدەبی زارەکی گەلەکەیدا کۆمەڵێک کتێبە شێعری تۆمار کردووه که ئیمڕۆکه به ئەدەبیاتی حەماسی دەیناسین و نەتەوەکەمان شانازی به خۆی دەکات که خاوەنی ئەدەبیاتی حەماسی کۆنە که ناوبانگی جیهانیان هەیه. حەماسەگەلێک که به زمانی شێعر ڕازێندراون و به شانامهی کوردی بەناوبانگن. دوکتور سەید ئارمان حوسێنی ئابباریکی لێکۆڵەری کرماشانی سەبارەت به ئەڵماس خان دەڵێ: بەخت و ئیقباڵی ئەم شاعیره بەناوبانگەی کوردستان ئەوەنده بەرزه که زۆرینهی بەیت و شێعرە حەماسییەکان که هەرکام بەشێکن له شانامهی کوردی بەناوی ئەوەوە تۆمار کراون له حاڵێکدا زۆربەیان شاعیرگەلێکی نەناسراو ئەو مەنزومانەیان نووسیوه بەاڵم لەڕووی بەناوبانگی ئەڵماس خان به ناوی ئەو تەواو بوون. لە بەرهەمەکانی دیکەی سەرهەنگ ئەڵماس خان کەنوولەیی ) ١٧٧٧-١٧٠٦ ز( دەتوانین ئاماژە بکەین بە: "حەوت لەشکەر")هفت لشکر( "خورشید و خەرامان" و "شیرین و فەرهاد" کە هەموویان بە شێوەزاری هەورامی )گۆرانی کۆن( هۆنراونەتەوە بەاڵم گرنگترین بەرهەمی ئەڵماس خان "شانامەی کوردی"یە کە کۆمەڵێک لە حیکایەت و چیرۆکە حەماسییەکانی کۆمەڵگای کوردەواری و کولتوری خەڵکانی کورد لەخۆ دەگرێت. دیوانی ئەڵماسخان کەنوولەیی و ڕۆستەم و زەنوون و چەند بەرهەمی دیکەی حەماسی و شانامەی کوردی لە دوو بەرگدا کە لەالین دوکتور فەرهاد عێزەتزادە لە کرماشان و سلێمانی چاپ کراون. بەپێچەوانەی ئەم شانس و ئیقباڵه که ئەڵماس خان له دونیای ئەدەبیاتدا هەیبووه ئەم شاعیره کورده له درێژەی ژیانی خۆیدا چارەڕەشی و کوێرەوەری زۆری دیوه. ئەڵماسخان که له ساڵی ١١١٨ کۆچی مانگیدا له گوندی کەنوولە لەدایک دەبێت بەهۆی زانست و سەوادێک که هەیبووه به "میرزا" و "مەال" بەناوبانگ بووه هەروەها لەبەر ئەوەیکه فەرماندەی فەوجی کەنووله بووه نازناوی "سەرهەنگ" )لیوا(شی پێ بەخشراوه. سەبارەت به ژیان و بەسەرهاتی ئەم شاعیره بەناوبانگەی کوردستان ئەفسانهی جۆراوجۆر لەسەر زاری خەڵکی دەڤەری کەنوولە هەیه. دەڵێن کاتێک نادرشای هەوشار سەرقاڵی داگیرکردنی هێندوستان بووه لەنێو سوپاکەیدا پیاوێکی دیوه که به دوو دەستی شمشێری وەشاندووه و پەیتا پەیتا دوژمنی کوشتووه. نادرشا دەپرسێ ئەو پیاوه کێیه که ئاوا دوودەستی شمشێر دەوەشێنێت دەڵین ئەڵماس خانی کەنوولەییه نادرشایش دەڵێ دوای شەڕ بانگی بکەن بۆم. دوای شەڕ ئەڵماس خان دەڕواته الی شای ئێران و لێی دەپرسێت: ئەڵماس خان تا ئێستا له کوێ بوویته تو بەو قارەمانی و بوێری و توانایەی که هەته دەتوانی زۆر جێگات بگرتایە چوون وا نەبووه ئەڵماس خانیش له وەاڵمدا دەڵێ: هەتا ئێستا پیاوێک وەکوو تۆ نەبووه که دەرفەتم بۆ بڕەخسێنێت. له زۆر کتێبدا سەبارەت به ژیان و سەربوردەی ئەڵماس خان لەنێو لەشکری نادرشا نووسیاگە که: بەهۆی ئەوەی ئەڵماس خان هۆکاری سەرەکیی شکستی لەشکری نادرشا لە شەڕ لەگەڵ سوپای عوسمانی بووە له ساڵی ١١٤٦ ی کۆچی مانگی نادرشا ئەختەی دهکات )ئەیخەسێنێ و لە پیاوەتیی دەخات( و دواتر دەری دەکات و لەو ڕۆژهوه له گوندی خۆی یانی کەنوولە نیشتەجێ دەبێت و شانامه کوردییەکان که لەزاری خەڵکی ناوچەدا بوونه کۆیان دەکاتەوە و بەشێوەیەکی ئوستادانه دەیانکاته شێعر و دەیاننووسێتەوە بەاڵم دوکتور ئارمان حوسێنی لەو باوەڕەدایه که ئەم باسانه راست نین و ئەگەر نادرشا غەزەبی له ئەڵماس خان گرتووه و له پیاوەتیی خستووە بۆ ئەڵماس خان کتێبی "نادرنامه یان جەنگنامەی نادری" له وەسفی شەڕ و قارمانیەتی نادرشا نووسیوە لێکۆڵەرانی کورد له زۆر شوێن و کتێبدا باس له ٢٥ بەرهەمی ئەڵماس خانی کەنوولەیی دەکەن لەحاڵێکدا که دوکتور سەید ئارمان حوسێنی ئابباریکی لەو باوەڕەدایه کە بەهۆی ئەوەی که ئەڵماس خان له نووسینی شانامەی کوردی له کوردستان بەناوبانگ بووه هەر بەشێک له شانامه که نووسراوەتەوه و نوسەرەکەی دیار نەبووه به ناوی ئەڵماس خان تەواویان کردووه ئەم لێکۆڵەره کورده دەڵێت: ئەو بەرهەمانه که خوڵقێنەریان ئەڵماس خانی کەنوولەییه و لهو راستییه هیچ شک و گومانێک نییه بریتین له: جەنگنامەی نادر یان نادرنامه شیرین و فەرهاد و "مشک و پشیلە". بەپێچەوانهی قسەی هەندێ لێکۆڵەر شانامهی کوردی نه السایی و نه وەرگێڕانی شانامەی فیردەوسییه بەڵکوو بەرهەمێکی سەربەخۆیه که له ناخ و قوواڵیی رۆح و رەوانی گەلی کوردەوە هەستاوه و له ژیان و فکر و هەستی کورد دەدوێ و لەگەڵ شانامەی فارسی که زمانێکی حکوومەتی و دەرباری و پاشایانهی هەیه زۆر جیاوازه. له راستیدا ناتوانین لەم کورتەنووسینەدا باس له شانامهی کوردی و جۆرەکانی و تایبەتمەندییەکانی بکەین بۆیه ئەگەر دەرفەت هەبوو و عومرێک مابێت سەبارەت بەم بابەته گرینگه باسێکی تێروتەسەل پێشکەش دەکەین. ئەڵماس خان کەنوولەیی له ساڵی ١٢٠٠ ی کۆچی مانگی کۆچی دوایی کردووە و کوردستان داخداری خۆی دەکات. بەم بۆنەیەوە میرزا شەفیع دینەوەری یەکێک له شاعیره بەناوبانگەکانی نیشتمانمان که هاوسەردەم و هاودەم و هاوڕازی میرزا ئەڵماس خانی کەنوولەیی بووه له شیعرێکدا خەم و پەژارەی خۆی بەهۆی له دەستدانی ئەو گەورە پیاوه دەردەبڕێت و دەڵێ: میرزام خامۆشان میرزام خامۆشان مبارەکت بوو ماوای خامۆشان نووشت بوو بادەی بیھووشی ھووشان رەفیق مەجڵس جەرگەی مەینووشان سەرای سەنگ و گل وەنەت بار نەبوو رووھت نە دیوان شەرمەسار نەبوو ھانام بۆ ئێجاز دئای خاسان بوو سزای گوڕ ئەفشار وەنەت ئاسان بوو نە وەخت سئاڵ پرسای خەیر و شەڕ قادر وە قودرەت لێوت کەروو تەڕ بینای بێزەواڵ شای پشت پەردە ببەخشووت گوناێ کردەی ویەردە دڵ ماوەروو تەنگ وەی کراماتە میرزام یە سەفەر ھات و نەھاتە

9 ژمارە ١٩ ی ٧٤٤ فێوریەی 9 ٢٠١٩ کورتە وتاریک لەسەر چل ساڵ پەروردەی ئێرانچییەکان پەرورده و بارهێنان قوتابخانه قوتابیانی زیهن وهۆش کوێر )دانش آموزان دیرآموز مرزی( دیاکۆ پەروەردە و بارهێنان مێژووی به بارستای مرۆڤایەتی و هەروەها به بارستای ژیان و وەدیهاتنی گۆی زەوییه پەرورده له یەک وشەدا: بارهێنان ئەگەر ڕوانگەی مامۆستایان و فیلووسوفانی باری پەروەرده لەو بارەدا تاوتوێ بکەین هەر هەموویان کۆکن لەسەر ڕۆڵی به نرخی و کاریزمای پەرورده له کۆمەڵگادا. پەرورده و بارهێنان له زوربەی واڵتانی جیهاندا ڕۆڵیکی بەرچاو و کاریزمای به ئاستی ڕاستەقینەی خۆی هەیه له ئاستی کۆمەاڵیەتی ئابووری ژینگه... ڕۆڵی خۆی به جوانی دەگێڕێ و لەبەرچاو گیراوه. هەر بۆیەشە هەموو واڵتانی پێشکەوتوو لەسەر پەرورده و بارهێنان حیسابێکی تایبەتیان کردووه. ساڵ به ساڵ له هەموو ستراتیژیکەکانی خۆیاندا زۆر به تەواوی بوو پاراستنی کەلەپوور بارهێنانی کۆمەڵگا و دواڕۆژی مرۆڤەکانی کاریزما پڕڕەنگتر دەبێ و به ناخەی ئابووری و پێشکەوتووی خۆی لەسەر ساخ دەکەنەوه له واڵتانی پێشکەوتووی ئامریکادا هەتا واڵتانی پێشکەوتووی ئورووپاییدا هەروەها واڵتانی ئاسیایی وەکوو ژاپۆن مالزیا چین و هتد. پرسیار ئەوەیه پەرورده و بارهێنانی واڵتی ئێران بەرەو کۆێ چووە بەڕێزان مامۆستایان ڕووناکبیران ڕۆژنامەوانان کۆمەاڵنی ئێران دایک و بابان سەرجەم سازمان و ڕێکخراوه نێودەوڵەتییەکان ئەو وتارەی که وا لەبەر دەستدایە بیروڕای مامۆستایەکی قوتابخانەکانی ڕۆژهەاڵتە که تەمەنێکی زۆر لەو بوارەدا کاری کردووە دڵسۆزانه له قوتابخانەکانی ڕۆژهەاڵتدا وانەکانی له سەنگەری پیرۆزی قوتابخانەدا وتووەتەوە کاریزمای هەبوو. خاڵەکانی بەرچاو له چل ساڵەی شەرمی ڕێژیمی ئاخوندی بریتین لە: ١ کەمیی قووتابخانه له ئاستی قووتابیان له ناوچه و پارێزگاکانی کوردستاندا به ڕێژەیەکی زۆر بەرچاو که نۆرمی قووتابیان له پۆلەکانی شارەکانی وەکوو پیرانشار مەهاباد سەردەشت و هتد له پۆلی سەرەتایی و مام ناوەندیدا )٠٣ بۆ ٠٣ (قووتابی له هەر پۆلی قوتابخانەکان دان. ٢ -نەبوونی بنکەی باش و ئیستاندارد و سەردەمیانه بۆ پەروردەی مامۆستایان )دانیشسەرا زانکۆی تایبەتی مامۆستایان( و هەروەها دەخاڵەتی ئۆرگانەکانی دەزگای ئیتالعاتی سپا و حراست و گوزینیشی ئیدارات بووەته قەڵغانێکی گەوره و کاری له ئاستی زانستی مامۆستایان و قووتابخانەکاندا. ٣- ئاڵوگۆڕی کتێب و چەمکەکان )تغییرات کتاب درسی و مفاهیم( قووتابیان یەک له گەورەترین و ئەساسیترین گیر و گرفته که مامۆستایان و قوتابیان لەبەر دەستی دەناڵێنن و سەریان لێشێواوه. که بۆ تەئیدی هەر کتێب و بابەت وەزارتی پەرورده و بارهێنان دەبێ تەئیدی حەوزەی ئایینی قووم )حوزە علمیە قم( نەزەری مامۆستای ئایینی و ئایەتواڵکانی لەسەر بێت ئاڵوگۆڕێک که به ئیزنی ئەوان بێت و ئیجازەی چاپ و باڵوکردنەوەی هەبێت. )دیاکۆ ڕێکخراوی پیشەی مامۆستایانی ئێران ڕێبەندانی ١٣٧٩( ٤- دژوارکردنەوە و ڕۆژ له دوای ڕۆژ دۆخەکه خراپتر دەبێت مامۆستایان پەنایان بۆ زۆر کاری ناحیرفەیی بردووه. ٥- زیندانی و هەڕەشه له مامۆستایانی قووتابخانەکان و هەروەها بەربەرەکانێ لەگەڵ تەشکیالتی سینفی و حیرفەیی مامۆستایان و پڕۆپاگەندای زۆر هەن له بەر یەکگرتوویی مامۆستایان و سەرقاڵکردنی مامۆستایان لەهەمبەر کار و شتی پووچ و بێ بنەما وەکوو )هەڵبژاردنی مامۆستایان بۆ شوورای عالی پەرورده و بارهێنان هەروەها تەرحی مامۆستایانی تەواو وەخت. تەرحەکانی سپا بەسیج وەکوو بەسیجی قوتابیان تەرحی ڕاهیانی نوور...( ٦- به بنکەکردنی سپا و سیخوڕی و بەسیجی قووتابخانەکان له الیەن ڕێژیمی ئاخوندی که خۆی بەرنامەی داعیشی کردنی سیستمی پەرورده و ڕاهێنان له واڵته. ٧- به ئەهلی کردنی پەرورده له هەموو ئاستەکانی )مدارس غیر انتفاعی( سەرەتایی مام ناوندی... و پەراوێزکردنی وەزارتی پەرورده له بوودجه و ئیعتبارات )که بۆ ساڵی خۆیندن ٩٧ بۆ هەر قووتابییەک سفر میلیۆنی تەرخان کردووە( هەروەها تااڵنکردنی سەرجەم سندووق و بنکه ماڵییەکانی مامۆستایان لە الیەن ڕێژیمی ئاخووندی وەکوو ( صندوق ذخیره فرهنگیان و صندوق فروشگاههای تعاونی فرهنگیان و...( ئەم خااڵنه و زۆر خاڵی دیکه که لەو وتارەدا ناگونجێن بەشێکی زۆر کەم له کارنامەی ڕەشی ڕێژیمی ئاخووندی چل ساڵ شەرم له بابەت پەرورده و ڕاهێنانی واڵته بەاڵم بابەتی تازه و سەردمیانە و زۆربەی ڕووناکبیران و شارەزایانی بواری پەرورده دەمهەوێ ئاگاداری بن ئاماژه بەو خاڵەی خوارێ دەکەم. زۆربۆنی قوتابیان و مندااڵن بیر و زیهن کوێر واتا )کودکان دیر آموز-مرزی و عقب مانده ذهنی ) مامۆستایانی باری ڕەوانناسی و پەرورده منداڵ و ئینسانیان له باری هۆش و زیهن به چەند دەسته و گرووپ دابەش کردوونه )ئەنجوومەنی ڕەوانناسانی ئامریکاA.P.A ( ) ١ -مندااڵنی دواکەوتووی باری هۆشی که هۆشیان لەژێر ٥٣ یە ٢- مندااڵنی دواکەوتووی مام ناوەند که هۆشیان له مابەینی ٩٣-٥١ ٣- مندااڵنی دواکەوتوو سەرەوەی مام ناوەند که هۆشیان له مابەینی ٩١-٩٥ )کودکان دیر آموز مرزی( دایک و بابان له چل ساڵەی ڕێژیمی ئاخووندی جێی شەرمه که ڕێژیمی ئاخووندی له تەمەنی هاتنەسەرکاری خۆی به هەموو شێوازێک توانیویەتی پەرورده و بارهێنان و ژیانی دانیشتوانی خۆی وەبەر دڕەندەترین وەحشیانەترین ئامانج داوه هەر وەک کورد دەڵێت: "بناغەی لەسەر خۆڵەمێشی داندراوه بۆ خۆی لێرەیە و کلکی له بەغدایه توزێ دەکا". جێگای خۆیەتی بۆ ئازادی و ڕزگاریی کۆمەڵگا و منداڵە چاوگەشەکان شێوازێکی دیکه هەڵبژێرین. ئەویش هاواری میلیۆنییە بۆ ئازادی و دێموکراسی. )دیاکۆ ڕێکخراوی پیشەی مامۆستایانی ئێران ڕێبەندانی ٧٩( بەداخەوه بنەماڵەکەشی لێی ئاگادار نییه که باری هۆشی و زێهنی منداڵەکەی چۆنه بەرپرسانی پەرورده وەکوو کارناسی ئەو بەشانەی ( پەروردەی سەرەتایی واتا آمادگی وسنجش( سەر و کاریان لەگەڵی هەیه دەزانن بەاڵم ئیجازەیان نییه ئەم ئامار و داتایانه ڕوون و ئاشکرا کەن ئەو قووتابیانەی که پلەی هۆشیان لەژێر ٥٣ یه له قووتابخانەی تایبەت وەردەگیرێن که ڕادەیان له ١٣ ساڵی پێشوودا یانی له ساڵی ٧٩ بوو ٩٩ له ئاستێکی زۆرە و بەپێچەوانه له ئیستانداردی جیهانی چووەته سەر. هەر چەند ئەو بەشه مەبەستی ئێمه نییه بەاڵم ئەو بەشەی که له نێوان ١٥ بۆ ٥١ دان له قووتابخانەکان وەک قووتابییەکی ئاسایی ڕەوانەی قوتابخانەکان دەکرێن. هەرچەند ئاماری زۆر ڕەسمی له کاتی پێشوودا زۆر به دەقیقی لەبەر دەستدا نیه بەاڵم لە پەروردەیەک وەکوو شاری پیرانشاردا )نمونە جامعه آماری دانشآموزان( له ٢٧٣ قوتابی هەتا ٥٣٠ قوتابی ئامارێک لە قوتابخانەکانی شاری پیرانشار به بێ ئاماری گوندەکان که ئەگەر بەپێی رادەی دانیشتوانی شاری پیرانشار دەنەزر بگرین )دانیشتوانی شاری پیرانشار له ساڵی ٧٣ بۆ ٧٥ ٩٣ هەزار نفووسی هەبووه( بۆمان دەردەکەوێت له هەر ١٣٣ قوتابیی ئەو بەشه له ئاستێکی زۆردایه. ئەگەر پێوەری نێودەوڵەتی دەنەزەر بگرین له هەموو دانیشتووانی واڵت به هەموو قووتابیان زیهن کوێر )عقب مانده ذهنی _ دیرآموز و تیزهوش ) له %0 تێناپەڕێت. پرسیارەکان: مەبەستی سیستمی ئاخووندی چییە و هۆکارەکانی چین ١- ونکردن و داپۆشینی ئەو ئامارانه له نەتەوه یەکگرتووەکان )واتا یوونیسێف( که دەبێ واڵمدەر بێت و بۆچی ئەم ڕاده وا له زۆربووندایه ٢- چ بنەما و فاکتۆریک بووەتە هۆی ئەم مەسەلە ئایا ژینگەییە یان تەغزیه و خۆراکه یان بەکارهینانی کەلوپەلی نیزامی و شەڕی قەدەغەکراوی نێودەوڵەتییه ٣- هەروها بۆچی بەرپرسیارەتی خۆی لەو بەشەدا ڕوون ناکاتەوه قووتابخانەی پێوستیان بۆ درووست ناکات بەڕێزان مامۆستایانی باری پەرورده مرۆڤدۆستانی جیهانی )یوونیسف( و دایک و بابان له چل ساڵەی ڕێژیمی ئاخووندیدا مایەی شەرمه که ڕێژیمی ئاخووندی له تەمەنی هاتنەسەرکاری خۆی به هەموو شێواز توانیویەتی پەرورده و بارهێنان و ژیانی دانیشتوانی خۆی وەبەر دڕندەترین و وەحشیانەترین ئامانج داوه هەر وەک کورد دەڵێت: "بناغەی لەسەر خۆڵەمێش داندراوه. بۆ خۆی لێرە و کلکی له بەغدایه توزێ دەکات". گۆڕانکاری لە ساختاری کۆماری ئیسالمی ئێران نەوید کەرەمی عەلی خامنەیی ڕێبەری ڕێژیمی ئێران لەم ڕۆژانەدا باس و خواستی ئاڵوگۆڕ و گۆڕانکاری لە ساختار و یاسای بنەڕەتی کۆماری ئیسالمی ئێرانی هێناوەتە بەرباس و بەرپرسانی واڵتەکەی ڕاسپاردووە کە هەتا 4 مانگی داهاتوو ئەو کارە جێبەجێ بکەن. لەو بارەوە عەلی الریجانی سەرۆکی مەجلیسی ڕێژیم حەوتووی ڕابردوو لە کۆبوونەوەیەکی ئیداریدا وێڕای باس کردن لەو بڕیارەی ڕێبەری ڕێژیم یەکڕیزی و یەکدەنگی بەرپرسان و وەالنانی کێشە و ملمالنێ ناوخۆییەکانی بە ئەسڵێکی گرینگ لە ڕاستای جێبەجێ کردنی ئەو گۆڕانکارییانە زانیوە. گۆڕانکاری لە یاسای بنەڕەتی ڕێژیمی کۆماری ئیسالمی ئێران بەرەو یاسایەکی دێموکراتیک و سەردەمیانە کە واڵمدەری هەموو داخوازی و کێشە و گرفتەکانی خەڵک و هەموو نەتەوەکانی ئێران بێت ئامانج و هیوای هەموو ئازادیخوازان و گۆڕانخوازانی ئێرانییە بەاڵم پرسیار ئەمەیە کە ئاخۆ مەبەستی خامنەیی لە گۆڕان لە ساختار و یاسای بنەڕەتی واڵت ئەویش لە کەمترین ماوەدا چییە ناوبراو ساڵی 1368 ی هەتاوی و پاش مردنی خومەینی لە الیەن مەجلیسی خوبرەگان وەکوو ڕێبەری ڕێژیم دیاری کرا هەتاکوو ئێستا چ وەک کەسی یەکەمی ئەو ڕێژیمە و هەروەها ڕێبەری ئایینی بەشێکی زۆر لە شیعەکان هەموو یاسا و بڕیارەکانی بۆخۆی قۆرغ کردوون و حکوومەت هێزە چەکدارەکان بەسیج و ملیشیاکانی سەر بە سپای پاسدارانی چ لە ناوخۆی ئێران یاخود لە دەرەوەڕا ڕاستەوخۆ لەژێر فەرمانی ئەودان و بە بڕیاری ناوبراو هەڵدەسووڕێن. پاش نیزیک بە سێ دەیە لە سێبەری دەسەاڵتداری ناوبراودا خەڵک و واڵتی ئێران ساڵ بە ساڵ زیاتر و زیاتر تووشی نەهامەتی و ماڵوێرانی بوون تەناهی واڵتانی دوور و نزیک بە هۆی بڕیارە ئاژاوەگێڕانەکان و دەستێوەردانەکانی لەو واڵتانە تێک چووە و خەڵکانێکی زۆر بوونەتە قووربانی زێدەخوازیی و بڕیارە ناڕەواکانی چوار دەیەیە کە لەژێر سێبەری ئەو ساختارە و ئەو یاسا بنەڕەتییە خەڵکی ئێران و بە تایبەت نەتەوەکانی کورد عەرەب بەلووچ ئازەری و... و جیابیران و سیاسییان ئازار و ئەشکەنجە دەدرێن و مافەکانیان پێشێل کراون بەرپرسانی ئەو ڕێژیمە و بە تایبەت عەلی خامنەیی هیچ کات تەنیا بۆ چرکەساتێکیش بیریان لەوە نەکردووە کە بڕیار و یاساکانیان پێویستیان بە گۆڕانکاری هەیە بەاڵم ئێستا چ ڕووی داوە یان چ ڕوودەدات کە ئەو پرسە ئەوەندە الی کەسی یەکەمی ئەو ڕێژیمە گرینگ بووەتەوە کە دەیهەوێت تەنیا لە ماوەی 4 مانگدا ساختاری واڵت و یاسای بنەڕەتی ئاڵوگۆڕی بەسەردا بێت. نە کاریگەری گەمارۆکان و ترس لە تەریکترکەوتنەوە نە داڕمانی ئابووریی واڵت و بەتااڵنبرانی سەرمایەکان لە الیەن بەرپرسان و کەسە نزیکەکانیانەوە نە قووڵتربوونەوەی قەیرانە یەک لە دوای یەکەکان لە ئێران و خراپتربوونی باری گوزەرانی خەڵک و نە بێزاری نێونەتەوەیی لە دەست سیاسەت و دەستێوەردانە شەڕئەنگێزانەکانی ئێران لە واڵتانی ناوچە هیچیان نابنە هۆکاری ڕاستەقینەی ئەو بڕیارەی عەلی خامنەیی بەاڵم بێگومانم لەوەیکە مەبەستی ناوبراو لەو گۆڕانکارییە لە ساختار و یاسای بنەڕەتی واڵت کارئاسانی و ڕێگاخۆشکردنە بۆ ئەوەی کە موجتەبای کوڕی وەکوو ڕێبەری ڕێژیم دەستنیشان و بناسێنێت پێش لەوەی بۆ هەمیشە ماڵئاوایی لە ژیان بکات. لە ڕاستیدا ترسی خامنەیی لە الیەکەوە کێشمەکێش و شەڕی دەسەاڵتە پاش مردنی خۆی و لە الیەکی دیکەشەوە ترسی ئەوەی هەیە کە بنەماڵەکەی پاش خۆی بە چارەنووسی بنەماڵەی خومەینی و ڕەفسنجانی بڕۆن و هەموو شتێک لەدەست بدەن هەر بۆیە هێژموونی خۆی بۆ کۆنترۆڵ کردن و هەروەها دەستوپەیوەندییەکانی بۆ سازماندان و دەستەبەندی ئەو ئاڵوگۆڕانە هەتا جێبەجێکردنی ئەو پیالنەش مەرجی بێئەمالو ئەوالیە هەتاکوو ویالیەتی بنەماڵەکەی بەسەر ئێراندا مسۆگەر و هەتاهەتایی بکات و سسلسەی خامنەیی بنیات بنێت.

10 ژمارە ٣٠ ٧٤٤ ڕێبەندانی ١٣٩٧ 10 جەهانبەخش خۆشهەیکەل كۆنگرە دەرگای دیالۆگ بو ئەو ڕێكخراوانەی كە دان بە مافی نەتەوەكاندا دەنێن هەموو كات ئاوەاڵ بووە. نووسینگەی کۆنگرەی نەتەوەکانی ئێرانی فیدراڵ ڕێکەوتی ٢٦ ی ژانویەی ٢٠١٩ ی زایینی سەبارەت به ڕووداوە سیاسی و کۆمەاڵیەتییەکانی نێوخۆ و دەرەوەی ئێران و هەروەها ستراتێژیی هەنووکەیی کۆنگرە و بەتایبەت سیاسەتی کۆنگرە سەبارەت به یەکگرتووییە سیاسییەکان لە خەبات دژ به ڕێژیمی کۆماری ئیسامیی ئێران کۆبوونەوەیەکی تایبەتی لە کۆڵنی ئاڵمان بەبەشداری هەموو ڕێبەرانی حیزبەکانی ئەندامی کۆنگرە بەڕێوە برد. سەبارەت بە چەند و چۆنی ئەم دانیشتنە و بڕیار و ڕاسپاردەکانی وتووێژێکمان لەگەڵ بەڕێز "جەهانبەخش خۆشهەیکەل" بەرپرسی دەبیرخانەی کۆنگرە پێکهێناوە کە لێرەدا دەخرێتە نەر دیدی ئێوەی بەڕێز: وتووێژ: شەماڵ تەرغیبی 1. ڕێکەوتی 26 ی ژانویەی ئەمساڵ کۆنگرەی نەتەوەکانی ئێرانی فیدراڵ ڕاگەیەندراوێکی باو کردەوە کە تێیدا باسی لە دانیشتنێکی بەپەلە و تایبەت کرابوو لە ڕاگەیەندراوەکەدا وەک ئیشارەی پێکراوە ڕووداوەکانی ئێران ڕۆژەڤی باسەکان بوون تکایە لەمبارەوە برێک شیکاری زیاترمان پێ بدەن پێشەكی زۆر سپاستان دەكەم. بەر لەوەی بچمە سەر واڵمی پرسیارەكانتان پێم خۆشە سەبارەت بە چۆنیەتیی دامەزران و هەروەها هۆی پێکهاتنی كۆنگرەی نەتەوەكانی ئێرانی فیدراڵ بە كورتی ئاماژە بەوە بكەم کە هەر ڕێكخراوێکی سیاسی یان تەشەكولیك بە هۆی پێویستییەك پێك دێت. كۆنگرەی نەتەوەكانی ئێرانی فیدراڵیش بە هۆی ئەوە پێک هات كە تا ئەو كاتە نەتەوەكانی ناو جوغرافیای ئێران بۆ وەدستهێنانی مافەكانیان هەر كامە بۆ خۆی و بە تەنیا لەگەڵ كۆماری ئیسالمی لە بەربەرەكانێدا بوو. ئەمە دەرفەتی بۆ ڕێژیم پێك هێنابوو کە بتوانێ خەبات و تیكۆشانی نەتەوەكان لە ڕێگای جۆراوجۆرەوە چەواشە بكات. هەر بۆیە ڕێكخراوە سیاسییەكانی سەر بە نەتەوە ستەملێکراوەكانی ئێران بۆ ئەوەیکە خەبات و تێکۆشانیان شوێندانەرییەكی زۆرتری هەبێت و بەهێزتر لە جاران لە بەرانبەر كۆماری ئیسالمیی ئێراندا درێژە بە خەباتی خۆیان بدەن بە دەسپێشخەریی هێندێک ڕێكخراوی سەر بە نەتەوەكانی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٥ ی زایینی لە شاری لەندەن ئەو کۆنگرەیە دامەزرا. كۆنگرەی نەتەوەكانی ئێرانی فیدراڵ تا ئێستا تاكە هاوپەیمانییەک بووە كە توانیویە حیزب و ڕێكخراوە سیاسییەكانی هەموو نەتەوەكانی بێبەش له دەسەاڵت لە ساحەی سیاسیی ئێراندا لە دەوری یەك كۆ بكاتەوە و بە یەكگرتوویی لەو كاتەوە تا ئێستا درێژەی بە كار و تێكۆشانی خۆی داوە. لە واڵمی پرسیاری یەكەمدا دەبێ ئاماژە بەوە بكەم کە هەر وەك ئاگادارن كۆماری ئیسالمیی ئێران پێی ناوەتە سااڵنی دوایی تەمەنی خۆی. ڕووداوەكانی ئەم دواییە چ لە ناو ئێران و چ لە ناوچەدا بە تایبەت دوای هاتنەدەری ویالیەتە یەكگرتووەكان لە ڕێكکەوتنی ئەتۆمی و گەڕاندنەوەی گەمارۆ ئابوورییەكان لە الیەك و ڕق و قینی پەنگخواردووی گەالنی ئێران لە ئاكامی سەركوتی دڕندانەی ئەو گەالنە لە الیەن كۆماری ئیسالمیی ئێرانەوە و هەروەها جموجۆڵی ئەم دواییانەی ئۆپۆزیسیۆنی ئێران بە مەبەستی پێكهینانی یەکگرتوویی و دروستكردنی ئاڵترناتیڤ بۆ دوای ڕووخانی كۆماری ئیسالمیی ئێران و پێداگریی زۆربەی هێزە سیاسییەكان لەسەر ئەوە كە تەنیا ڕووخانی ڕێژیم و هەبوونی بەرنامەیەكی داڕێژراو بۆ داهاتووی ئێران لە سەر دیسانتراڵ بوونی دەسەاڵت خەڵكی وەزاڵەهاتووی ئێران لەم هەموو قەیرانە سیاسی و ئابووری و كۆمەاڵیەتییە ڕزگار دەکات دانپێدانانی هێندێک ڕەوتی سەرانسەری و شكاندنی تابۆی فیدڕاڵیزم وەخۆكەوتنی هێندێک هێز و الیەن بۆ دانانی بەرنامەی گونجاو بە مەبەستی ڕووخانی كۆماری ئیسالمیی ئێران بە لەبەرچاوگرتنی ئەو ڕاستییە كە داهاتووی ئێران بە بێ چارەسەری پرسی نەتەوەكان سەقامگیر نابێت کۆمەڵێک پرس و بابەت بوون کە دوای ڕاوێژ و لێكۆڵینەوە لە ڕووداوەكان كۆنگرە بریاری دا بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەم پرسانە و هێندێک پرسی دیکە و دانانی پالن و بەرنامەی داهاتوو بۆ ئەگەری ڕوودانی هەر چەشنە ڕووداوێك كۆبوونەوەی نائاسایی لە ئاستی سەرەوەی هەموو ڕێكخراوەكانی ئەندامی كۆنگرەدا پێك بێنێ. 2. لە بەشێک لەم ڕاگەیەندراوەدا باس لەوە کراوە کە "پاش تاوتوێ کردنی باس و بابەتەکانی و وتووێژ سەبارەت به ستراتێژیی هەنووکەیی کۆنگرە و بەتایبەت سیاسەتی کۆنگرە سەبارەت به یەکگرتووییە سیاسییەکان لە خەبات دژ به کۆماری ئیسامیی ئێراندا گەیشته رێککەوتنێکی هەمەالیەنە" مەبەست لە ڕێککەوتنی هەمەالیەنە چییە مەگەر پێشتر ڕێککەوتنێکی لەو چەشنە بوونی نەبوو هەر ڕێكخراویك بو ڕاپەڕاندنی ئەركەكانی خۆی هەم ئامانجی ستراتژیکی هەیە و هەم تاكتیكی بە پێی پێشهاتەكان كە پێش دێن. كۆنگرە هەمیشە و هەموو كاتێک لە نێو خۆیدا لە سەر ستراتژی بە تەواوی تەبا و هاوڕا بووە. هەر بۆیە لەو بارەوە وەكوو ئوسوولی بنەڕەتیی كۆنگرە دەرگای دیالۆگ بو ئەو ڕێكخراوانەی كە دان بە مافی نەتەوەكاندا دەنێن هەموو كات ئاوەاڵ بووە. ئەحزاب و ڕێكخراوەكانی كۆنگرەی نەتەوەكانی ئێرانی فیدراڵ بە پێی پێڕەوی ناوخۆی ئەحزاب لەوەدا كە لەگەڵ كامە حیزب یان سازمان دەتوانن ئاڵوگۆڕی بیروڕا بكەن سەربەخۆیی خۆیان پاراستووە. لە كۆبوونەوەی ئاماژەپێكراودا بە پێی هەلومەرج هێندێک بریاری گشتی بە سەرنجدان بە وردەكارییەكان دران. 3. بەرنامەی دواترتان چی دەبێت بەسەرنجدان بەوەیکە لە ڕاگەیەندراوەکەدا وتووتانە "سیاسەتی کۆنگرە سەبارەت به یەکگرتووییە سیاسییەکان لە خەبات دژ به کۆماری ئیسامیی ئێراندا گەیشته رێککەوتنێکی هەمەالیەنە". بەرنامەی کاریتان بۆ هەلومەرجی ئیستە ئێران و دواڕۆژی ئێران چی دەبێ بەرنامەی دواتر كە لەم پرسیارەدا هاتووە دیاریكردنی بەرنامە و پالن بۆ داهاتوو و دانانی كۆمیتە كارییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەرچی زیاتری كۆماری ئیسالمیی ئێران و دابەشكردنی ئەركە نێوخۆییەكانی كۆنگرە لە سەر بنەمای پێڕەوی ناوخۆی كۆنگرە دەبێت. بەرنامەی كاری كۆنگرە بۆ داهاتوو بریتییە لە نزیكبوونەوە لەو بەشەی ئۆپۆزیسیۆن کە خۆیان بە سەرانسەری ناو دەبەن بە پێی ئەو خااڵنەی كە لەم كۆبوونەوە نائاساییەدا لە سەری ڕێك كەوتووین و هەروەها گەیشتن بە پالتفۆرمێكە كە بەو پێیە ئۆپۆزیسیۆن بتوانێ تەواوی وزەی خوی بۆ ڕووخانی كۆماری ئیسالمیی ئێران لە ڕێگا جۆراوجۆرەكانەوە بخاتە کار و هەروەها بە ئەزموون وەرگرتن لەو هێزانەی كە بە شێوەیەكیتر لە بەربەرەكانێدان هەرچی زیاتر خۆی بۆ قۆناغەکانی داهاتووی خەبات ئامادە بكات. 4. لە ڕاگەیەندراوەکەدا باستان لە قووڵتربوونەوەی زیاتری قەیرانەکان لە نیوخۆی ئێران کردووە. ئایا کۆنگرە پێی وایە کە ئەم قەیرانانە لە داهاتوویەکی نیزیکدا دەبێتە هۆی کۆتایی تەمەنی کۆماری ئیسامی بە سەرنجدان بە ڕووداوەكانی ڕابردوو و هەروەها بارودۆخی ناوچە و واڵتانی دراوسێی ئێران و دەستێوەردانی ئێران و یارمەتی گەیاندنی بە هێزە بناژۆخوازەكان و بوونی لە سووریە و یەمەن و هەروەها هێندێک فاكتەری دیکە کە کاردانەوەی توندی کۆمەڵگای جیهانی و گەالنی ناوچەکەی لێ کەوتۆتەوە و هەروەها دۆخی نێوخۆیی ئێران دەكرێ بڵێین ڕێژیم تووشی سەرلێشێواوی و قەیرانێکی قووڵ هاتووە كە زەحمەتە بتوانێ خۆی لێ دەرباز بكات. هەر بۆیە دیمەنی داهاتوو بۆ ئەو ڕێژیمە ملهۆڕ و کۆنەپەرستە ئێستا تاریکتر لە جاران دەبینرێت و بەپێچەوانەوە ئاسۆی سەرکەوتنی خەباتی ڕزگاریخوازانەی گەالنی ستەملێکراوی ئێران ڕوونتر و نزیکتر دێتە پێش چاو. 5. کۆنگرە لە ماوەی ڕابردوودا سەبارەت بە دۆخی سیاسی ئێران و بەتایبەت ڕەوتی سەرکووتی سیستماتیکی گەالنی ئێران چەندە کاری کردووە بەو مانایە کە چەندە هەوڵی داوە کە الیەنە بیانییەکان و یەک لەوان یەکیەتی ئورووپا لەمبارەوە وشیار بکاتەوە ئەگەر کراوە واڵمی ئەوان چی بووە کۆنگرە لە ماوەی ڕابردوودا لە ڕێگەی بەشی پێوەندییەکانیەوه سەبارەت بە دۆخی سیاسیی ئێران و بەتایبەتی ڕەوتی سەرکوتی سیستماتیکی گەالنی ئێران توانیویەتی سەرنجی هێندێک كۆڕ و كۆمەڵی بیانی بۆ گۆشار خستنە سەر كۆماری ئیسالمیی ئێران ڕابكێشێت. هەر لەو پێوەندییەدا دەتوانین ئاماژە بە كۆبوونەوەی كۆنگرە لە پارلمانی ئورووپا بكەین کە ئەو كۆبوونەوەیە بە ئامادەبوونی نوێنەری ناتۆ و هەروەها نوێنەرانی یەكیەتیی ئورووپا گیرا و لە كۆبوونەوەکەدا بە وردی تیشك خرایە سەر كۆماری ئیسالمیی ئێران كە بە شێوەی سیستماتیك مافەكانی مرۆڤ پێشێل دەكات و لە سەركوت و گرتنی چاالكانی نەتەوەكانی ئێران بەردەوامە. لە وەاڵ مدا ئە وان پێیان وایە لە كاناڵە دیپلۆماتیكەکاندا هەوڵ دەدرێ كە ئەو پێشێل كردنانە باس بكرێن و وەكوو كارنامەی ئەو ڕێژیمە سەرەڕۆیانە و لە كاتی خۆیدا كەڵكی لێوەربگیرێت. بوونی حیزبی دێموکرات وەک حیزبێکی نەتەوەیی جێ قامکی دیارە بۆ ئەوەیکە زمانی دایکی نەسڕێتەوە لە ٧ ی نۆوامبری ١٩٩٩ ی زایینیدا ڕێکخراوی یونێسکۆ بەمەبەستی پارێزگاری کردن و یارمەتیدان بە مانەوەی جۆراوجۆرییە زمانی و فەرهەنگییەکان ڕۆژی ٢١ ی فێبریەی کە بەرامبەرە لەگەڵ ٢ و ٣ ی ڕەشەمە وەک ڕۆژی جیهانی زمانی دایکی ناساند. دۆخی زمانی کوردی لە ئێستەی ڕۆژهەاڵتی کوردستان لە چ ئاستێکدایە گرینگی پرسی زمان لە پڕۆسەی نەتەوەسازیدا چییە کۆسپەکانی بەردەم گەشەکردنی زمانی کوردی لە چیدان ئەمانە و چەند پرسیارێکی دیکەمان ئاراستەی بەرێز«بێهزاد قادری«پێشمەرگەی حیزبی دێموکرات کردووە کە بۆخۆیان ماوەیەکی دوور و درێژ وەک چاالکی فەرهەنگی لە نێوخۆی کوردستان ئەرکی وانەبێژی زمانی کوردییان لە ئەستۆ بووە و خاوەنی دوو کۆمەڵەچیرۆکی کوردین بە ناوەکانی»شاوەتی جنۆکە«و»نێچیری وەرزەکان«. وتووێژ: کوردستان ١ -زمان لە پڕۆسەی نەتەوەسازیدا چ ڕۆڵێكی هەیە نەتەوە کۆمەڵە خەڵكێکە کە لە ڕەوتی مێژوودا پەیدا بووە و سەقامگیر بووە. کۆمەڵە خەڵکیك کە تەنیا پاش قۆناغێکی دیاریکراوی گەشەکردن و پێگەیشتندا دەبێتە نەتەوە. فاکتەرەکانی نەتەوە بریتین لە: خاکی هاوبەش فەرهەنگی هاوبەش ئابووریی هاوبەش زمانی هاوبەش هەست وسۆزی هاوبەش. بۆیە گرینگی زمان دێتە ئاراوە و لە فاکتەرە گرینگەکانی پێناسەکردنی نەتەوەیە. ٢ -زمانی کوردی خاوەن دوو ڕێنووسی ئارامی و التینییە بەڕای ئێوە دوو ڕێنووس لە زمانێکدا نابێتە هۆکاری گەشەنەکردن یان کەمتر گەشەکردنی ئەو زمانە تا شوێنێک من ئاگادار بم لە جیهاندا هیچ زمانێک نییە کە بە دوو ڕێنووس بۆ نووسینی کەڵکی وەربگیرێت. لە هەنووکەیشدا ئێمە پێویستمان بە ڕێنووسێکی ئیستاندارد و یەکگرتووی کوردی هەیە تا لە هەموو بەشەکانی کوردستان کەڵكی لێوەربگیرێت بۆیە بوونی دوو ڕێنووس هەڵەیە و لە هەنووکەدا کەڵکوەرگرتن لە ڕێنووسی ئارامی باشترین بژاردەیە چونکە هەم لە باشووری کوردستان بووە بە ڕێنووسی فەرمی و هەم زۆرینەی کتێبەکانمان بەم ڕێنووسەیە و زۆر هۆکاری تریش هەن کە دەتوانن پێداچوونەوەی بۆبکەن. ٣ -چەندین زمانی خاوەن مێژوو وەک سۆمەری فریگی سانسکریتی و... بە هۆکاری ئاسمیلە بوون هۆکاری تر سڕدراونەتەوە زمانی کوردی وێڕای ئاسمیلە و هەوڵدانە سە ر سو و ڕ هێنە ر ە کا نی داگیرکەران هۆکاری چییە لە سڕینەوەیدا سەرکەوتوو نەبوون بە بۆچوونی من چەندین هۆکاری سەرەکی بوونی هەیە کە لێرە ئاماژە بە چەند خاڵ دەکەم: ئا- دەوڵەمەندبوونی زمانی کوردی لەبواری بەرفراوانیی زاراوە و بن زاراوە و هەروەها بازنەی بەرباڵوی وشە یەکێكە لە هۆکارەکان. ب- قووڵی هەستی نەتەوایەتی لە نێو کۆمەڵێکی زۆر لە خەڵکی نیشتمانپەروەر و شۆڕشگێڕ هۆیەکی کاریگەری ترە. پ-بوونی ئەنجومەنە خەڵکییەکان و چاالکییان لە بواری زمان و کەلتووری کوردی لەم سااڵنەدا بەڕاستی کاریگەر و ئەرێنی بووە. د-بوونی حیزبی دێموکرات وەک حیزبێکی نەتەوەیی کە بۆ مافی نەتەوەیی گەلی کورد خەبات دەکات لە درێژایی ئەم ٧٠ و چەند ساڵەدا زۆر کاریگەر بووە و بە دڵنیاییەوە جێ قامکی بە جوانی دیارە. و... ٤ -زمانی کوردی لە قوتابخانەکانی ڕۆژهەاڵت ڕێگە پێنەدراوە ئەمە لەالی تۆ بە چ واتایەکە بێبەش کردنی مندااڵن لە زمانی دایکی لە ڕاستیدا دایک کوژییە و ئەمە کردەوەیەکی دژە مرۆڤانەیە و تاوانێکی گەورەیە. ٥ -زمانناسەکانی کورد شرۆڤە وشیکاری جۆراوجۆریان بۆ زمانی کوردی کردووە بۆچی نەیانتوانیوە بە یەکگرتوویی پێناسەیەکی یەکڕەن لە زمانەکەمان بکەن کورد تا ئێستا نەیتوانیوە بگات بە کیانی سەربەخۆی خۆی و نەبوونی دەوڵەتێکی کورد دەتوانێت هۆکاری سەرەکی بێت. هەروەها نەبوونی فەرهەنگستانێک کە ئەو یەکگرتووییە دروست بکات دەتوانێت کەلێنێک بێت. هەروەها فرەچەشنی لە بواری سیاسی ئایینی و زاراوەیی دەتوانێت کاریگەریی نەرێنی ببێت. ٦ -لە ئاستی جیهاندا چۆن سەیری گرینگیی زمانی دایکی دەکەن بەپێی وتەکانی ڕێکخراوەی جیهانیی یۆنیسکۆ هەرتاکێکی کۆمەڵگا کە نەتوانێت بە زمانی دایکی خۆی بخوێنێت و بنووسێت نەخوێندەوار دێتە ئەژمار.

11 ژمارە ١٩ ی ٧٤٤ فێوریەی 11 ٢٠١٩ پووچانەوەی تەمەن بە ساڵ چل و هەزاران ڕۆژ خەزانەی بەنرخی تەمەمنان متەن متەن پووچانەوە بە دەستی دزانی ژیامنان! شەماڵەی گوڵچرای ئەوینامن مۆم لەسەر مۆم کوژانەوە بە ڕەشەبای شەوەزەنگی تەنگی "ئەوین" سەوزەگیای پێکەنین و بزەی چرۆی هیواکامنان پێشێلی پۆتینی پیرەپاشای پاییزە بیرن! شەپۆلی ڕەشۆڵەی ژنان و پیاوانم وەک تیمی فووتباڵی ئەهریمەن هەموو یەکدەست ماتەم پۆش و تاریک ڕەنگن ڕوباتی گەڕۆکی بێدەنگن! نە ڕەنگی سوور بزەی ئەدا لە چاوی شار نە هەڵفڕینی کۆی هاوار دەیبزوێنێ هێزی نووستووی هەناوی شار... گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! گهنداو...! لە بیری کورتی گەل گەرچی نەماوە گەناوی ئەم گەڕاوە بەد ڕژاوە گەرای گەندەڵ گەلی خستۆتە زاڵە لەشی کۆمەڵ لە جومگەی دابڕاوە درۆ و تاوان دزی و تااڵن و کوشتن کراسێکە بە بااڵمان بڕاوە هەتا زۆردار دەکا زۆربار و سەربار گەلی بن بار پتر ڕام و ڕەتاوە لە دابی ژینی ئەمڕۆ هەر نییە داد گرانی و بێ بەشی و بێدەنگی باوە کە نانت چوو بەچی دەربەستی مانی ژیان مەرگە ئەگەر بڕوای نەماوە! ڕەحیم لوقمانی ڕەحیم لوقمانی چنگاڵی جەجاڵ مەمرەو مەژییە چل ساڵە ژیان لەگەڵ ئەمانە چەن تاڵە ژیان لە تاوی ژانی ئەو هەموو دەردە لێم بۆتە كەكرە لەم ماڵە ژیان ئاساری كەڵپەی لەجەستەم زۆرن هەردەڵێی كۆنە گەماڵە ژیان نێو چاوی دەڵێی هەوری تەرزەیە نەمدیوە بڵێن: ساماڵە ژیان هەر لەتەی چاڵێك بۆتە مەسكەنی بە دەس ڕەشەبا شیتاڵە ژیان مەلێكی كوێری كەنەفتە لێرە بێ دەس والق وبێ باڵە ژیان جێی لێژە لێرە ئەویش وەك ئێمە بەدوای ژینەوە عەوداڵە ژیان بۆ ئێمە سرك و تۆڕو ڕەویوە بۆ زاڵم دەڵێی ئاواڵە ژیان ناوێرم دەمێ بەرم بۆ لێوی لێم بۆتە كەمڕەو تەباڵە ژیان دەست و پێی گیرەو لێوی دووراوە دیلی چنگای جەجاڵە ژیان بڕفێن بڕفێنە بۆ مانەوەی وا هەی سەگی تێڕی لەم حاڵە ژیان هەتا ئەمانە ئاودێری ژین بن لەم واڵتەدا محاڵە ژیان بگرەو بكوژە ببڕەو بخۆیە زاڵم هێند زاڵە زەواڵە ژیان هەتاسەر قافڵە گەمژەو نەزان بێ هەر بەرەو قوڕ و نێو چاڵە ژیان تا ئەمانە بن خوار و دزێوە هەركە نەمێنن شەپاڵە ژیان. ڕەشماڵێك دیارە لەكەلی ئاوات بتوانی خۆشە لەو یاڵە ژیان ڕۆژێك هەردەچمە شاری ئارەزوو قەت ناڵێم خەون وخەیاڵە ژیان قادرعەلیخا

12 لە تۆڕی جیهانیی ئینتێرنێتدا: Published by Democratic Party of Iranian Kurdistan No: Feb telegram.me/pdkimedia ڕۆژنامەی کوردستان بە مەبەستی هەرچی زیاتر ئاشکراکردنی پێشێلکاری مافی مرۆڤ لە ناوچەکانی کوردستانی ڕۆژهەاڵت هەر دوو حەوتوو جارێک ڕاپۆرتێک لە سەر بارودۆخی مافی مرۆڤ لە کوردستانی ڕۆژهەاڵت باڵو و دەیخاتە بەر دیدی خوێنەرانی ڕۆژنامەی کوردستان. ئەم ڕاپۆرت و ئامارانە باس لە حاڵەتەکانی پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لە ماوەی دوو حەوتووی کۆتایی مانگی ڕێبەندانی ساڵی ٩٧ هەتاوی لە شار و ناوچە کوردنشینەکانی کوردستانی ڕۆژهەاڵت کە بریتییە لە حاڵەتەکانی دەستبەسەر کردن بانگهێشت ئێعدام کوژران و برینداربوونی کۆڵبەران کرێکاران خۆکوشتن زیندانیان و مەحکووم کردنی هاوواڵتییان لە کوردستانی ئێران دەکات لە خۆ دەگرێت. هێامیەک لە پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لە دوو حەوتووی ڕابردوودا: دەسبەسەر کردن زیندانی بانگهێشت بڕینەوەی حوکم و ناڕوونی چارەنووسی هاوواڵتییان بەپێی ڕاپۆرتی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا ڕۆژی دووشەممە ١٥ ی ڕێبەندان "ئارام زەندی" چاالکی کرێکاری خەڵکی شاری سنە لە الیەن قەرارگای فەرماندەیی هێزە ئینتزامییەکان لەو شارە بانگهێشت کرا. لەو پەیوەندییەدا لە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوودا چوار مامۆستای کورد بە ناوەکانی "سووهەیال سەعیدی مامۆستای زمانی عەرەبی حەمید ئاریانا مامۆستای زمانی ئینگلیسی ئەسعەد ئەولیایی بەڕێوەبەری نووسینگەی کۆمەاڵیەتی و عەتا ئیسفەندیاری مامۆستای وێژەیی زمانی فارسی" بانگهێشتی ئیدارەی ئیتالعاتی شاری دیواندەرە کران. ڕۆژی چوارشەممە ١٧ ی ڕێبەندان سێ هاوواڵتیی کورد خەڵکی شاری پیرانشار بە ناوەکانی "باپیرە بەرزە ئەحمەد قەالتەڕەشی و سڵێمان محەممەدنژاد" بە تۆمەتی "هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپوزسیونی حکوومەتی ئێران" لە الیەن لقی ١٠٢ ی دادگای کەیفەری ٢ ی شاری پیرانشار بە ٢٥ مانگ زیندانی تەعزیری مەحکووم کرا. ڕۆژی دووشەممە ١٥ ی ڕێبەندان چاالکێکی کرێکاری کورد بە ناوی "ئومید ئەسەدی" بانگهێشتی لقی دووی پرسکەر و دادسەرای گشتیی و ئینقالبی شاری کامیاران کرا. رۆژی سێشەممە ١٦ ی رێبەندان الوێکی کورد به ناوی"موحسن ئەدوایی" خەڵکی گوندی "سلێن" سەر بە بەخشی هەورامانی سەواڵوا و دانیشتووی شاری مەریوان لە الیەن هێزە ئیتالعاتییەکانەوە دەسبەسەر و بۆ ئیدارەی ئیتالعاتی شاری مەریوان گوێزرایەوە. ڕۆژی چوارشەممە ١٧ ی ڕێبەندان الوێکی کورد بە ناوی "ئاروین ئیقباڵی" تەمەن ٢٢ ساڵ کوڕی هوشیار خەڵکی شاری پاوە لە الیەن هێزە ئیتالعاتییەکانەوە دەسبەسەر کرا و بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگوێزراوە. ڕۆژی چوارشەممە ١٧ ی رێبەندان مامۆستایەکی ئایینیی کورد بە ناوی "مامۆستا عیسا ئازەری" پێشنوێژی گوندی "کورانه" سەر بە ناوچەی سۆمای برادۆستی ورمێ لە الیەن سپای پاسدارانەوە دەسبەسەر کراوە. هەروەها هاوواڵتییەک بەناوی "مەنسوور فەرەجزادە" تەمەن ٢٩ ساڵ کوڕی ڕەجەب لە الیەن دادگای شاری قووچانەوە بە پێنج مانگ زیندان مەحکووم کراوە. ڕۆژی دووشەمە ١٥ ی ڕێبەندان دوو زیندانیی سیاسیی کورد به ناوەکانی " هووشمەند عەلیپوور" خەڵکی سەردەشت و "محەممەد ئوستاد قادر" خەڵکی سەقز به هەبوونی پارێزەرەکەیان "علی ساکنی" لە لقی ٢ ی بازپۆرسیی سنەدا تۆمەتە وەپاڵدراوەکەیان بۆ ڕوون کرایەوە. مەسعود شەمسنژاد پارێزەری کوردی خەڵکی شاری ورمێ بە تۆمەتی "پرۆپاگاندە دژی نیزام و هەوڵدان دژی تەناهی نەتەوەیی" لە الیەن لقی ٣ ی دادگایی ئینقالبی ئەو شارە بە ٦ ساڵ زیندان مەحکووم کراوە. ماوەی ڕۆژانی ڕابردوودا دوو الوی کورد بە ناوەکانی "سەالح ڕەعنایی و حەمید بێهجەتی" لە الیەن هێزە ئیتالعاتییەکانەوە دەسبەسەر کراون. رۆژی دووشەممە ٢٢ ی ڕێبەندان هاوواڵتییەکی کورد بە ناوی "محەممەد سەلیمی" تەمەن ٣١ ساڵ کوڕی جەالل لە بەخشی سیروان سەر بە شاری سنە لە الیەن هێزە ئیتالعاتییەکانەوە دەسبەسەر و بۆ شوێنێکی نادیار گواستراوەتەوە. ڕۆژی سێشەممە ٢٣ ی ڕێبەندان چاالکێکی ژینگەپارێزی خەڵکی شاری کامیاران بە ناوی "سیروان قوربانی" لە الیەن هێزە ئیتالعاتییەکانەوە دەسبەسەر کرا. کوژران و برینداربوونی کۆڵبەران: ئێوارەی ڕۆژی یەکشەممە ١٤ ی ڕێبەندان کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی "غەفوور حەمزەعەزیز" تەمەن ٤٧ ساڵ خەڵکی شاری پیرانشار بە هۆی تەقینەوەی مین القێکی لە دەست دا. ڕۆژی سێشەممە ١٦ ی ڕێبەندان کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی "ئارمان فەالحی" خەڵکی شاری بانە بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی لە سنووری "نەنۆڕ" بریندار کرا. لە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوودا کۆمەڵێک کۆڵبەری کورد لە ناوچەی "بێتووش"ی سەردەشت کەوتوونەتە کەمینی هێزە حکوومەتییەکان و لە ئاکامی تەقەی ئەم هێزەدا کۆڵبەرێکی کورد به ناوی "سامان بەخشی" تەمەن ٣٥ ساڵ کوڕی سەلیم به توندی بریندار بووە. خۆکوژی هاوواڵتییان: ڕۆژی یەکشەممە ٢١ ی ڕێبەندان ژنە هاوواڵتییەکی دانیشتووی شاری سنە بە ناوی "لەیال )نازەنین( حوسێن پەناهی" لە الیەن مێردەکەیەوە لە پارکی منداڵی ئەو شارە کوژرا. ڕۆژی شەممە ٢٠ ی ڕێبەندان مێرمنداڵێکی کورد بە ناوی "دانیال شێخەپوور" کوڕی کەماڵ خەڵکی سەردەشت خۆی کوشتووە. ڕۆژی چوارشەممە ٢٤ ی ڕێبەندان سەربازێکی بۆکانی بە ناوی "عوسمان )ئەمیر( خزری" کوڕی محەممەد لە پادگانی ئەرتەشی مەراغە لە ڕێگەی خۆکوژییەوە گیانی لە دەستداوە. گیان لە دەستدانی کرێکاران: ڕۆژی هەینی ١٩ ی ڕێبەندان کرێکارێکی الو به ناو " محەممەدڕەزا سادقیان" تەمەن ٢٢ ساڵ خێزاندار و خەڵکی گوندی "نەی بەند" سەر بە شاری قوروە لە کانگای "ساری گوونی" گیانی لەدەست دا.

بەیاننامەی هودا پار)پارتی دۆزی ئازاد( هەڵبژاردنی بۆ توركیا حوزەیران 2018

بەیاننامەی هودا پار)پارتی دۆزی ئازاد( هەڵبژاردنی بۆ توركیا حوزەیران 2018 بەیاننامەی هودا پار)پارتی دۆزی ئازاد( هەڵبژاردنی بۆ توركیا حوزەیران 2018 1 7 ناوەڕۆك بەیاننامەی هودا پار بۆ هەڵبژاردنی حوزەیرانی 2018... 1. ئامانج لەم دەستورە... 1 2 3 4 5 6 زمان و شوەزار... 1 دەستوری

توضیحات بیشتر

پرۆژەی )100( نامیلكەی فەلسەفی دەزگای ئایدیا بۆ فكرو لێكۆڵینەوە سەرپەرشتیاری پرۆژە ئەنوەر حسێن )بازگر( ستافی پرۆژە: د.لوقامن رەئوف - سابیر عەبدوڵاڵ - س

پرۆژەی )100( نامیلكەی فەلسەفی دەزگای ئایدیا بۆ فكرو لێكۆڵینەوە سەرپەرشتیاری پرۆژە ئەنوەر حسێن )بازگر( ستافی پرۆژە: د.لوقامن رەئوف - سابیر عەبدوڵاڵ - س پرۆژەی )100( نامیلكەی فەلسەفی دەزگای ئایدیا بۆ فكرو لێكۆڵینەوە سەرپەرشتیاری پرۆژە ئەنوەر حسێن )بازگر( ستافی پرۆژە: د.لوقامن رەئوف - سابیر عەبدوڵاڵ - سەروەت تۆفیق - ئارام مەحمود باوان عومەر - زریان محەمەد

توضیحات بیشتر

ئینستیتیوتی ڕۆژهەاڵتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە 1

ئینستیتیوتی ڕۆژهەاڵتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە 1 ئینستیتیوتی ڕۆژهەاڵتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە 1 مافی باڵوکردنەوەی ئەو ڕاپۆرتە پارێزراوە بۆ ئینستیتیوتی ڕۆژهەاڵتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە 2015 هەولێر - هەرێمی کوردستان - عێراق www.meri-k.org info@meri-k.org

توضیحات بیشتر

زانکۆ وخوێندنگاى باڵا

زانکۆ وخوێندنگاى باڵا زانکۆ وخوێندنگاى بااڵ لە زانکۆ یان خوێندنگاى بااڵ ئەتوانى ژمارەیەک خوێندنى هەمەجور وخولى خوێندنى سەربەخو بخوێنى. خوێندنى بااڵ واتاى ئازادیی زیاتر وبەرپرسایەتییە. خوێندن هەمیشە پشت بە لێکولینەوە وتاقیکردنەو

توضیحات بیشتر

پێش کڕین بەتاقیبکەرەوە! کەرەسەکە دەبێت لە گەڵ منداڵ و ئوتومبیلەکەدا بگوونجێت. درووست دایبمەزرێنە! زانیاری لەسەر چۆنێتی دامەزراندنی کورسی ئوتومبیل بۆ م

پێش کڕین بەتاقیبکەرەوە! کەرەسەکە دەبێت لە گەڵ منداڵ و ئوتومبیلەکەدا بگوونجێت. درووست دایبمەزرێنە! زانیاری لەسەر چۆنێتی دامەزراندنی کورسی ئوتومبیل بۆ م پێش کڕین بەتاقیبکەرەوە! کەرەسەکە دەبێت لە گەڵ منداڵ و ئوتومبیلەکەدا بگوونجێت. درووست دایبمەزرێنە! زانیاری لەسەر چۆنێتی دامەزراندنی کورسی ئوتومبیل بۆ منداڵەکە وە بەکارهێنانی پەیدا بکە. بەوردی لەسەر ڕێنوێنییەکان

توضیحات بیشتر

ناسنامەی زمانی کوردی لێکۆڵینەوەیەکی زمانەوانییە لەسەر مێژووی زمانی کوردی و شێوەزارەکانی بەرگی یەکەم بەشەکانی ١-٣ پاشخانەکانی زمانی کوردی بەر لە دەستەا

ناسنامەی زمانی کوردی لێکۆڵینەوەیەکی زمانەوانییە لەسەر مێژووی زمانی کوردی و شێوەزارەکانی بەرگی یەکەم بەشەکانی ١-٣ پاشخانەکانی زمانی کوردی بەر لە دەستەا ناسنامەی زمانی کوردی لێکۆڵینەوەیەکی زمانەوانییە لەسەر مێژووی زمانی کوردی و شێوەزارەکانی بەرگی یەکەم بەشەکانی ١-٣ پاشخانەکانی زمانی کوردی بەر لە دەستەاڵتداری مادەکان فازڵ ئوسولیان سوید ساڵی ٢٠١٧ E-mail:

توضیحات بیشتر

لصکدانةوةی شصوازناسانةی قوتابخانةکانی ذوانگه و کفری: به سةرنجدان به شیعری شصرکؤ بصکةس و لةتیف هةضمةت تاریخ دریافت: /8/20 تاریخ پذیرش: 1396/9/14

لصکدانةوةی شصوازناسانةی قوتابخانةکانی ذوانگه و کفری: به سةرنجدان به شیعری شصرکؤ بصکةس و لةتیف هةضمةت تاریخ دریافت: /8/20 تاریخ پذیرش: 1396/9/14 لصکدانةوةی شصوازناسانةی قوتابخانةکانی ذوانگه و کفری: به سةرنجدان به شیعری شصرکؤ بصکةس و لةتیف هةضمةت تاریخ دریافت: - 1396/8/20 تاریخ پذیرش: 1396/9/14 صص - 131 172 1 بەختیار سەجادی مامۆستای بەشی زمان و

توضیحات بیشتر

204 نوێترین باڵوکراوەی دەزگای ئایدیا بۆ فکرو لێکۆڵینەوە ئایدیا دیپلۆماتیك

204 نوێترین باڵوکراوەی دەزگای ئایدیا بۆ فکرو لێکۆڵینەوە ئایدیا دیپلۆماتیك 204 نوێترین باڵوکراوەی دەزگای ئایدیا بۆ فکرو لێکۆڵینەوە ئایدیا دیپلۆماتیك 205 فایلی ترامپ ژمارە )27-26( کانونی یەکەمی 2016 206 چۆن و بۆچی ترامپ بووە سەرۆکی ئهمهریكا لە عەرەبییەوە: ئاران عەلی ئایدیا دیپلۆماتیك

توضیحات بیشتر

فایلی ژمارە David Harvey گۆڤارێكی فكریی فەلسەفییە دوو مانگ جارێك دەردەچێت ژمارە )62-63( ساڵی چواردەیەم 175

فایلی ژمارە David Harvey گۆڤارێكی فكریی فەلسەفییە دوو مانگ جارێك دەردەچێت ژمارە )62-63( ساڵی چواردەیەم 175 فایلی ژمارە David Harvey گۆڤارێكی فكریی فەلسەفییە دوو مانگ جارێك دەردەچێت ژمارە )62-63( ساڵی چواردەیەم 175 بایۆگرافیای دەیڤد هارڤی _ لە 1935/10/31 لە )جیلینگهام كینتی( ی بەریتانیا لەدایكبووە. _ تیۆرسینێكی

توضیحات بیشتر

هاوبهندهكانیدا و كهمانگهر فهرزاد یادی له ل 2 سنه شاری له نان كهمبوونی ل 11 سهروتار ناوهندی كومیت هی بانگهوازی نهكردن بهش داری بۆ كۆمهڵه ههڵبژاردن ی ش

هاوبهندهكانیدا و كهمانگهر فهرزاد یادی له ل 2 سنه شاری له نان كهمبوونی ل 11 سهروتار ناوهندی كومیت هی بانگهوازی نهكردن بهش داری بۆ كۆمهڵه ههڵبژاردن ی ش هاوبهندهكانیدا و كهمانگهر فهرزاد یادی له ل 2 سنه شاری له نان كهمبوونی ل 11 سهروتار ناوهندی كومیت هی بانگهوازی نهكردن بهش داری بۆ كۆمهڵه ههڵبژاردن ی ش انۆگهری ل ه جوزهردان مانگی شانۆگهریهك جۆزهردان مانگی

توضیحات بیشتر

_Infomappe_Kurdisch-1

_Infomappe_Kurdisch-1 مەلەفی زانیاری دۆزینەوەی شوقە ھامبۆرگ کوردی بۆ لە INFOMAPPE FÜR DIE WOHNUNGSSUCHE IN HAMBURG KURDISCH ساڵو ساڵو بەخێر بێن بۆ ھامبۆرگ! ھیوادارین بھ زووترین کات لھ گەڵ ھامبۆرگ ڕابێن شووناس پەیدا بکەن. بێگومان

توضیحات بیشتر

ئەندازیاری میكانیك

ئەندازیاری میكانیك 1 ئەندازیاریی میكانیك وەستانزانی Engineering Mechanics Statics 2 ناوی كتێب: ئەندازیاری میكانیك وەستانزانی Engineering Mechanics Statics بابەت: ئەندازیاری بژاركردنی: حەمەعەلی محەمەد مەعروف نۆرەی چاپ: چاپی

توضیحات بیشتر

شار: بۆ کەریم نەجمەدین الیهنێكی بیستومانە لهكهركوك دیاریكراو دهكڕێت دهنگدان كارتی /3/15 شەممە )22( ژماره تاك هد گهڕانهوه داوای ت

شار: بۆ کەریم نەجمەدین الیهنێكی بیستومانە لهكهركوك دیاریكراو دهكڕێت دهنگدان كارتی /3/15 شەممە )22( ژماره تاك هد گهڕانهوه داوای ت شار: بۆ کەریم نەجمەدین الیهنێكی بیستومانە لهكهركوك دیاریكراو دهكڕێت دهنگدان كارتی www.sharpress.net 2014/3/15 شەممە )22( ژماره تاك هد گهڕانهوه داوای تاڵهبانی لێدەکرێت رێگریی سلێمانیو بۆ شار: بۆ عەزیز ساالر

توضیحات بیشتر

24_ Finall pages.indd

24_ Finall pages.indd سی فۆر كورد گۆڤار كی مانگانه ی ي ه ھلییه تایبه ته به بواری ته كنه لۆژیای زانیارییه كان خاوه نی ي یمتیاز: ش خ فاتح ي یبراھیم سه رنوسه ر: ھ من فاتح بۆ ناردنی بابه ت و پ شنیار و ره خنه كانتان له ر گه ی ي

توضیحات بیشتر

فێرکاری کوپیوتهر # 1 ناوی کتێب: فێرکاری کوپیوتهر # 1 نووسهر و دانهر: هێمن میکائیل بهرگی: یهکهم چاپ: 3112 ئهم کتێبه مافی پارێزراوه بو نوسهری بابهت. بو

فێرکاری کوپیوتهر # 1 ناوی کتێب: فێرکاری کوپیوتهر # 1 نووسهر و دانهر: هێمن میکائیل بهرگی: یهکهم چاپ: 3112 ئهم کتێبه مافی پارێزراوه بو نوسهری بابهت. بو فێرکاری کوپیوتهر # 1 ناوی کتێب: فێرکاری کوپیوتهر # 1 نووسهر و دانهر: هێمن میکائیل بهرگی: یهکهم چاپ: 3112 ئهم کتێبه مافی پارێزراوه بو نوسهری بابهت. بو هیچ کهس و دامهزروهیهک و خاوهن دهسهالتیک نیه بهرگی لی

توضیحات بیشتر

سە: سی: ئاكام ئابورییەكانی دەرهاویشتە و ریفراندۆم ئەنجامدانی ئامادهکردنی ئەنوەرکەریم ژوریتوێژینەوەیسیاسیبزوتنەوەیگۆڕان گۆشەیئابوری Tel:

سە: سی: ئاكام ئابورییەكانی دەرهاویشتە و ریفراندۆم ئەنجامدانی ئامادهکردنی ئەنوەرکەریم ژوریتوێژینەوەیسیاسیبزوتنەوەیگۆڕان گۆشەیئابوری Tel: 0 سە: سی: ئاكام ئابورییەكانی دەرهاویشتە و ریفراندۆم ئەنجامدانی ئامادهکردنی ئەنوەرکەریم ژوریتوێژینەوەیسیاسیبزوتنەوەیگۆڕان گۆشەیئابوری Tel: 009647481505010 Email: research.gorran@gmail.com ئابی 7102 پێڕست

توضیحات بیشتر

166666_c4kurd.indd

166666_c4kurd.indd راڤهی پ ۆگرامی (SnagIt) به ر له وه ی پاسۆردی ي یمه ی ه كه ت له ده ست بده یت 3 گرنگترین 50 كه سایه تییه به ناوبانگه كانی بواری ي ینته رن ت دوو كاری گرنگ له ناو ویندۆزدا 6 4 3 C4kurd A Biweekly Publication

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Plan_4_Grade

Microsoft Word - Plan_4_Grade پلانی ف رکاری بۆ وان ی پۆلی چواره م شاي امانجی بن ما س ر ک کان ي و ک ف رخواز: توانای د رب نی ب زار کی ه ب ت ب توانای د رب نی ب نووس ن ه ب ت ب ي نل زی توانای خو ندن و ی ه ب ت توانای ش کاری ه ب ت توانای

توضیحات بیشتر

Ministry of Higher Education and Scientific research Department of: Customs Management Choman Technical Institute University of: Erbil Polytechnic Uni

Ministry of Higher Education and Scientific research Department of: Customs Management Choman Technical Institute University of: Erbil Polytechnic Uni Department of: Customs Management Choman Technical Institute University of: Erbil Polytechnic University Subject: Fundamentals of Management Course Book For example (Year 1) Lecturer's name: Abbas - Ahmad

توضیحات بیشتر

Strategies for Private-Sector Development and Civil-Service Reform in the Kurdistan Region — Iraq: Kurdish-language version

Strategies for Private-Sector Development and Civil-Service Reform in the Kurdistan Region — Iraq: Kurdish-language version CHILDREN AND FAMILIES EDUCATION AND THE ARTS ENERGY AND ENVIRONMENT HEALTH AND HEALTH CARE INFRASTRUCTURE AND TRANSPORTATION INTERNATIONAL AFFAIRS LAW AND BUSINESS NATIONAL SECURITY POPULATION AND AGING

توضیحات بیشتر

واڵمی پرسیارەکە لە نیو کتیبی ئۆتۆموبیلەکەت لە ژمارەی ٨ نوسراوە.. 1 چەندە کیلو دەتۆانی بەو ئەرەبانە راکشی Hva er største tillatte totalvekt på tilhenge

واڵمی پرسیارەکە لە نیو کتیبی ئۆتۆموبیلەکەت لە ژمارەی ٨ نوسراوە.. 1 چەندە کیلو دەتۆانی بەو ئەرەبانە راکشی Hva er største tillatte totalvekt på tilhenge واڵمی پرسیارەکە لە نیو کتیبی ئۆتۆموبیلەکەت لە ژمارەی ٨ نوسراوە.. 1 چەندە کیلو دەتۆانی بەو ئەرەبانە راکشی Hva er største tillatte totalvekt på tilhenger denne bilen kan dra? لەکاتێکدا باری ئەرەبانەکەت قورس

توضیحات بیشتر

Paur2a.doc

Paur2a.doc نووسهر ڕۆندا بایرن Byrne) (Rhonda وهرگ : ي ازادبیر پ ست 2 2 4 5 7 17 24 32 42 49 59 75 87 101 114 124 128 128 پ شبهرگ پ شهکی وهرگ پ شهکی نووسهر سهرهتا ھ ز چییه ھ زی ھهست شهپۆلهکانی ھهست ھ ز و خوو قان ھهست

توضیحات بیشتر

سەرزەمینی خوداکان سەرزەمينى خوداكان بژاردەيەك لە ھۆنراوەكانی ئومێد عەلى ٢٠١٧ 5

سەرزەمینی خوداکان سەرزەمينى خوداكان بژاردەيەك لە ھۆنراوەكانی ئومێد عەلى ٢٠١٧ 5 سەرزەمینی خوداکان سەرزەمينى خوداكان بژاردەيەك لە ھۆنراوەكانی ئومێد عەلى ٢٠١٧ 5 عەلى ئومێد ناوهڕۆك ٩ پێشهكى ١١ داخراوهكان دهرگا ٢٤ وهخت درهنگ ورتهورتێكى ٢٧ تەنیایی پێكى ٢٩ میهرەبان باخەوانێكی تكای ٣٢ مهزڵوم

توضیحات بیشتر

ڕاگواستنی داواکاران بۆ پاراستنی نێودەوڵەتی نامیلکەی زانیارییەکان بۆ یۆنان کوردی )Sorani( وێنە: ئاندرە بون ت ىى SUPPORT IS OUR MISSION

ڕاگواستنی داواکاران بۆ پاراستنی نێودەوڵەتی نامیلکەی زانیارییەکان بۆ یۆنان کوردی )Sorani( وێنە: ئاندرە بون ت ىى SUPPORT IS OUR MISSION ڕاگواستنی داواکاران بۆ پاراستنی نێودەوڵەتی نامیلکەی زانیارییەکان بۆ یۆنان کوردی )Sorani( وێنە: ئاندرە بون ت ىى SUPPORT IS OUR MISSION گەر پێویستت بە پاراستنی نێودەوڵەتی هەیە و مەرجەکانی بەشداریکردن لە

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Zman.doc

Microsoft Word - Zman.doc . س. ح بهرپرس سۆران soransa@hotmail.com ر } 1 گ امار}.. { وشه ناسی } فهرههنگی وشه 2. { ر نووس } 3 ي ۆرتۆگ افی.{ ريشه ناسی } ي تيمۆلۆژی 4. { گۆڕانكاری 5 {مۆڕفۆلۆژی. دهنگناسی { 6 {فۆن ت ك 7 ناسی ی آوردی.

توضیحات بیشتر

فهرههنگی شاسوار فهرههنگی ئهو وشه و پهراوێزانهی سیامهند شاسواری له هۆنراوه و نووسین و وهرگێڕانهکانیدا بهکاری هێناوه سیامهند شاسواری Updated: Novermber

فهرههنگی شاسوار فهرههنگی ئهو وشه و پهراوێزانهی سیامهند شاسواری له هۆنراوه و نووسین و وهرگێڕانهکانیدا بهکاری هێناوه سیامهند شاسواری Updated: Novermber فهرههنگی شاسوار فهرههنگی ئهو وشه و پهراوێزانهی سیامهند شاسواری له هۆنراوه و نووسین و وهرگێڕانهکانیدا بهکاری هێناوه سیامهند شاسواری Updated: Novermber 2015 هێما: بڕوانه & فارسی $ عهرهبی # نموونه / وشهدا:

توضیحات بیشتر

Geranewey_Esterekan.indd

Geranewey_Esterekan.indd Bokförlaget Aura ١ ٢ گه ڕانه وه ی ي ه ست ره کان خه بات عارف ٣ ٤ گه ڕانه وه ی ي ه ست ره کان ٥ خه بات عارف گه ڕانه وه ی ي ه ستێره کان وێنه ی به رگ: علی رضا اسپبهد چاپی يه که م ستۆکهۆڵم ١٩٩٧ ISBN 91-89014-11-1

توضیحات بیشتر

27_final.indd

27_final.indd سه ره تایه ك له باره ی CSSه وه 3 ي ینستۆڵ كردنی ھی ي ینته رنتی ADSL له ویندۆز ي كس پی 5 ده روازه یه ك بۆ زمانی SQL 8 سایتك بۆ زانینی نرخ و تایبه تمه ندیه كانی ھه موو جۆره مۆبایلك 10 چاره سه ركردنی چه ند

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Newroz.1

Microsoft Word - Newroz.1 له نهورۆز کوردستان آوردهآان له زۆرآۆنهوه له زنجیره چیاآانی زاگرۆس و ي اگری "ي ارارات" و دهشتهآانی دهوروبهریان دا نیشتهج بوون و به یهآهم دامهزر نهرانی خشتهآانی بناغهی شارستان تی ناوچه دهناسر ن. ي هوان به

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - rahnama

Microsoft Word - rahnama () سرایتی پخش ن و ن ک ا ت 0 1 0 2 ل ا س ز ا ا ق ی ر ف آ ل ا م ش و ه ن ا ی م ر و ا خ ر د ی ع ا م ت ج ا ی ا ه ش ب ن ج ی ی ا ض ف ل ی ل ح ت ی ر ا ب خ ا د م ح م ن ا ر ی ا ن ا ر ه ت ی ز ک ر م ن ا ر ه ت د ح ا

توضیحات بیشتر

Microsoft Excel Win 7 Word 2010 Excel Lesson 1 Prepared By: Mahdi Hadi Sulayman 1

Microsoft Excel Win 7 Word 2010 Excel Lesson 1 Prepared By: Mahdi Hadi Sulayman 1 Microsoft Excel Win 7 Word 2010 Excel 2010 2015 Lesson 1 Prepared By: Mahdi Hadi Sulayman 1 مردنووهیبورنامومو: -1 ئیكسڵ ب روام ی كردو يی بۆ ی رێگا چ وذیه ئێم لێريدا رێگای ئ م باش ديك یه ل بار تاسك ضریتی

توضیحات بیشتر

زیانێن دره‌وێ

زیانێن دره‌وێ زیانێن دره وێ [ كردي - كيردی - kurdish ] ئیبن قه یم ئه لجۆزیه وه رگێڕانی: روژهات سه عید پێداچونه وه ی: پشتیوان سابیر عه زیس 2012-1433 نفاسد الكذب «باللغة الكردية» ة ابن قي م اجليزي ترمجة: روژوات سعيد مراجعة:

توضیحات بیشتر

ث.ي.د.د ا و ث.ي.د. ا.زام (١٩٧٥-١٩٥٩) م م ان رد( ذ ) و و ذ م وة زادي ى ث.ي.د.د ا و ث.ي.د. ا (زام ى ( م.زام (زام ى ط

ث.ي.د.د ا و ث.ي.د. ا.زام   (١٩٧٥-١٩٥٩) م م ان رد( ذ ) و و ذ م وة زادي ى ث.ي.د.د ا و ث.ي.د. ا (زام ى ( م.زام (زام ى ط ث.ي.د.د ا و ث.ي.د. ا.زام http://dx.doi.org/10.26750/jru.1003 ث.ي.د.د ا و ث.ي.د. ا (زام ى ( م.زام (زام ى ط ر ن) : ط م و ت: اردم ذ م وم م ) ى زادي و ذ م وةو د ر او و وةك (١٩٧٥-١٩٥٩) م م ان ( ذ رد- ك و دا

توضیحات بیشتر

مساعدتهای کوچک )Mikrostöd( برای سرمایەگذاریهای کوچک در فعالیت تجاری جدید DARI

مساعدتهای کوچک )Mikrostöd( برای سرمایەگذاریهای کوچک در فعالیت تجاری جدید DARI مساعدتهای کوچک )Mikrostöd( برای سرمایەگذاریهای کوچک در فعالیت تجاری جدید DARI مساعدتهای کوچک چیست میکرو بە معنی کوچک است و مساعدت کوچک یک مشارکت اقتصادی )نە یک قرضه( است کە مشاغل کوچک و جدید میتوانند زمانی

توضیحات بیشتر

Text 32.xps

Text 32.xps ن و ی س ن د ه) ف ص ل ن ا م ه ع ل م ی- پ ژ و ه ش ی ج غ ر ا ف ی ا ( ب ر ن ا م ه ر ی ز ی م ن ط ق ه ا ی ) س ا ل ه ش ت م ش م ا ر ه 4 پاییز 1397 ص ص : 289-310 ت ب ی ی ن و ش ن ا خ ت م و ل ف ه ه ا ی ژ ئ و پ ل

توضیحات بیشتر

ا ط ذار ى.. ا ظ ى. ر ز. ا وان ى.. ؤظ ي وا رى دةر ام زام ي دد م ان ر و رة ردا. ى.. ى. ا ظ ى. ر ز. ر ورى ك. ر ة دن و ورى/ وري زام ي دد - و ا ط ذار ر ر ك

ا ط ذار ى.. ا ظ ى. ر ز. ا وان ى.. ؤظ ي وا رى دةر ام زام ي دد م ان ر و رة ردا. ى.. ى. ا ظ ى. ر ز. ر ورى ك. ر ة دن و ورى/ وري زام ي دد - و ا ط ذار ر ر ك ا ط ذار ى.. ا ظ ى. ر ز. ا وان ى... ى.. ى. ا ظ ى. ر ز. ر ورى ك. ر ة دن و ورى/ وري زام ي دد - و ا ط ذار ر ر ك. ر ة دن و ورى/ ر زام ي دد - و ا وان ر ورى ك. / ل ر ةزط رى زام ي دد - و ط دةدات دد زام ى دةر ى

توضیحات بیشتر

حوكمی مه‌رجی پاداشتدانه‌وه‌ ( الشرط الجزائي ) له‌گرێ به‌سته‌كانی به‌ڵێنده‌راندا

حوكمی مه‌رجی پاداشتدانه‌وه‌ ( الشرط الجزائي ) له‌گرێ به‌سته‌كانی به‌ڵێنده‌راندا حوكمی مهرجی پاداشتدانهوه ( الشرط الجزائي ) لهگرێ بهستهكانی بهڵێندهراندا [ كردي كوردی kurdish ] لیژنهی ههمیشهیی بۆ لێكۆلینهوهی زانستی و فهتوا و بانگهواز و رێنمایی وهرگێڕانی: دهستهی بهشی زمانی كوردی له ماڵپهڕی

توضیحات بیشتر

Text 32.xps

Text 32.xps ن و ی س ن د ه) ف ص ل ن ا م ه ع ل م ی- پ ژ و ه ش ی ج غ ر ا ف ی ا ( ب ر ن ا م ه ر ی ز ی م ن ط ق ه ا ی ) س ا ل ه ش ت م ش م ا ر ه 4 پاییز 1397 ص ص : 121-143 ت ح ل ی ل و ب ر ر س ی ن ق ش ب ح ر ا ن ه ا ی ژ ئ

توضیحات بیشتر

text 43.xps

text 43.xps ه) د ن س ی و ن ی ش ه و ژ پ ی- م ل ع ه م ا ن ل ص ف ی ن ا س ن ا ی ا ی ف ا ر غ ج ر د و ن ی ا ه ش ر گ ن 9 3 1 8 ن ا ت س ب ا ت م و س ه ر ا م ش م ه د ز ا ی ل ا س ک ی ت ی ل پ و ئ ژ ر د ی ها ق ط ن م ا ر ف ن ا

توضیحات بیشتر

finnotech cards 25tir

finnotech cards 25tir از از ا م از ا م ا ت از ا ا ده ا ت و ی آن ه ا. ا ا م : دارا ی ی ی و ه ا. ا ت ا م ا ا ت ا م ن و ه ی و ا ت و ه ن از ا م از ا ا ده آن ه ا. ا ا م ی زده ا ی و د دا ا. درآ و ت ا ت ا م د و ن ا ده از ا ت ا م د

توضیحات بیشتر

به نام او جمله ی خبری : تعدادی کلمه که با ترتیب خاص کنار هم قرار گرفته و دارای معنا باشند را جمله ی خبری می گوییم.در پایان جمله خبری نقطه می گذاریم. ت

به نام او جمله ی خبری : تعدادی کلمه که با ترتیب خاص کنار هم قرار گرفته و دارای معنا باشند را جمله ی خبری می گوییم.در پایان جمله خبری نقطه می گذاریم. ت به نام او جمله ی خبری : تعدادی کلمه که با ترتیب خاص کنار هم قرار گرفته و دارای معنا باشند را جمله ی خبری می گوییم.در پایان جمله خبری نقطه می گذاریم. ترتیب قرار گرفتن کلمات در جمله خبری : در زبان فارسی

توضیحات بیشتر

ي ازار

ي ازار ي ازار حكومهتىههرێمىكوردستان هتىپالندانان وهزار هىئامارىههرێم دهست راپۆرتىسااڵنهبۆرووپێوىنيشاندهرىئابورىونرخهكان لهههرێمىكوردستانبۆساڵى 7102 بهشىژمارهپێوانهییهكان ئادار 7102 @ئادار 1029 مافی چاپكردن و

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - دولت کارگری و حق رای عمومی.docx

Microsoft Word - دولت کارگری و حق رای عمومی.docx دولت کارگري و ح ق ر ا ي ع م و م ی! ن گ ا ه ی به صورت م س ي ل ه ر و ب ن م ا ک ا ر ی ا ن 2 ا ی ن م ق ا ل ه ب ر د ا ش ت ی ا ز ا ن د ی ش ه ه ا ي م ا ر ک س ر ا د ر ب ا ر ه ي ن ق ش و اهمیت راي م ر د م د ر ش

توضیحات بیشتر

راي ري خطبة عيدالفطر 1430 ( ) االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر. والله الح م

راي ري خطبة عيدالفطر 1430 ( ) االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر, االله أكبر. والله الح م راي ري خطبة عيدالفطر 1430 االله أكبر االله أكبر االله أكبر االله أكبر االله أكبر االله أكبر االله أكبر االله أكبر االله أكبر والله الح م د أ شه د أ ن لا إ ل ه إ لا االله و ح د ه لا ش ر ي ك ل ه ل ه ال م

توضیحات بیشتر

Text 31.xps

Text 31.xps ه) د ن س ی و ن ی ش ه و ژ پ ی- م ل ع ه م ا ن ل ص ف ) ی ا ه ق ط ن م ی ز ی ر ه م ا ن ر ب ( ا ی ف ا ر غ ج 7 9 3 1 ن ا ت س ب ا ت 3 ه ر ا م ش م ت ش ه ل ا س 9 5 1-5 7 1 : ص ص ی د ر ب ه ا ر ی ل د م ه ئ ا ر ا :

توضیحات بیشتر

Text 34-1.xps

Text 34-1.xps ه) د ن س ی و ن ی ش ه و ژ پ ی- م ل ع ه م ا ن ل ص ف ) ی ا ه ق ط ن م ی ز ی ر ه م ا ن ر ب ( ا ی ف ا ر غ ج 8 9 3 1 ر ا ه ب 2 ه ر ا م ش م ه ن ل ا س 97-1 1 1 : ص ص روش- ز ا ه د ا ف ت س ا ا ب ی ر گ ش د ر گ ی ن

توضیحات بیشتر

الپ ری: 2 بب ڕی/ پبغ ب یالپ ری لو کورتویوک Page: 2 April / ی کب ژ بر : کوردی رۆژناموگوری زێرێنی مێژووی ض یی چۆ ب ی بی بیز بیۆذ ی بچ ب ب

الپ ری: 2 بب ڕی/ پبغ ب یالپ ری لو کورتویوک Page: 2 April / ی کب ژ بر : کوردی رۆژناموگوری زێرێنی مێژووی ض یی چۆ ب ی بی بیز بیۆذ ی بچ ب ب الپ ری: 2 بب ڕی/ 2172 7 پبغ ب یالپ ری لو کورتویوک Page: 2 April / 2010 1 ی کب ژ بر : کوردی رۆژناموگوری زێرێنی مێژووی ض یی چۆ ب ی بی بیز بیۆذ ی بچ ب ب تێگ یػت و الیع ئ ا ژیبب چ ى و ئ ضت بۆڵ ب رزا ی رۆڵ

توضیحات بیشتر

شهزستبن ابزكوه ليست هزاكش و پششكبن هجبس به انجبم هعبينبت سالهت شغلي به تفكيك شهزستبنهبي استبن رديف هحدوده فعبليت واحدهبي كبري نبم هزكش/شزكت/پششك هدت ا

شهزستبن ابزكوه ليست هزاكش و پششكبن هجبس به انجبم هعبينبت سالهت شغلي به تفكيك شهزستبنهبي استبن رديف هحدوده فعبليت واحدهبي كبري نبم هزكش/شزكت/پششك هدت ا ابزكوه ليست هزاكش و پششكبن هجبس به انجبم هعبينبت سالهت شغلي به تفكيك هبي استبن دوتر اهیر ش گ ه رپر ر/هتخصص طة وار دوتر هحوذ حعیي دا ری/هتخصص طة وار یسد - خیاتاى فرخی - - ولی یه تخصصی طة وار - اردواى دوتر

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Pertuki Mezgrdi pedachunewey ezmuni yeketi Bekaran Online version.doc

Microsoft Word - Pertuki Mezgrdi pedachunewey ezmuni yeketi Bekaran Online version.doc د اوو و ه ڕ!او یآ ران آردن ( ١٩٩٨ % ١٩٩٢ ()زو &% *وری آ د اروان ران و یوان ی آ م ٢٠١٣ 2 د اوو و ه ڕ!او یآ ران آردن ()زو %& *وری % ١٩٩٢ (١٩٩٨ آ د اروان ران و یوان ی آ م ٢٠١٣ 3 د) ' % "را! ا نودزاو ووەیری

توضیحات بیشتر

م.شهنازی کپی کننده پیشفرض فایل های ویندوز هفت خوب است. اما فقط خوب است. کپی کننده پیشفرض ویندوز هفت هنگام کپی کردن فایل های بزرگ سریع نیست و در صورتی

م.شهنازی کپی کننده پیشفرض فایل های ویندوز هفت خوب است. اما فقط خوب است. کپی کننده پیشفرض ویندوز هفت هنگام کپی کردن فایل های بزرگ سریع نیست و در صورتی م.شهنازی کپی کننده پیشفرض فایل های ویندوز هفت خوب است. اما فقط خوب است. کپی کننده پیشفرض ویندوز هفت هنگام کپی کردن فایل های بزرگ سریع نیست و در صورتی که در حین انجام کار خطایی رخ دهد به صورت کامل متوقف

توضیحات بیشتر

Text 31.xps

Text 31.xps ه) د ن س و ن ش ه و ژ پ - م ل ع ه م ا ن ل ص ف ) ا ه ق ط ن م ز ر ه م ا ن ر ب ( ا ف ا ر غ ج 7 9 3 1 ن ا ت س ب ا ت 3 ه ر ا م ش م ت ش ه ل ا س 7 7 2-31 0 : ص ص ا ب ر ا د ا پ ه ع س و ت س ا س ا ر ب ن ا ر ا ن و

توضیحات بیشتر

salahaddin university-erbil msc candidates 2016/ of 76 زانکۆی سەالحەدین-هەولێر کاندیدانی خوێندنی ماستەر بۆ ساڵی 2017/2016 کۆلیژ: زانست پسپۆری: ف

salahaddin university-erbil msc candidates 2016/ of 76 زانکۆی سەالحەدین-هەولێر کاندیدانی خوێندنی ماستەر بۆ ساڵی 2017/2016 کۆلیژ: زانست پسپۆری: ف salahaddin university-erbil msc candidates / of انکۆی سەالحەدین-هەولێر انی خوێندنی ماستەر بۆ ساڵی / کۆلیژ: انست پسپۆری: فییا کورسی تەرخانکراو : ناو شوێنی کارکردن توانست ٣٠% ئینگلیی کۆی گشتی خاڵ ئەنجام

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Farsi translation.docx

Microsoft Word - Farsi translation.docx ا س الم ج ه ا ن د ر پیشرفت و ت و س ع ه ح س ی ن ع س ک ر ی ح س ی ن م ح م د خ ا ن ل ی ز ا میدین ف ص ل ی ک م - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - م ق د م ه عصر طالیی ا س ال

توضیحات بیشتر

بررسی و تبیین عوامل مؤثر بر توانمندسازی کارکنان درمان تامین اجتماعی استان گلستان در سال 88

بررسی و تبیین عوامل  مؤثر بر توانمندسازی کارکنان درمان تامین اجتماعی استان گلستان در سال 88 پژوهشها جامعه شناخت سال د ه م / ش م ا ر ه د و م / تابستان 59 Journal of Sociological researches, 2016 (Summer), Vol.10, No.2 ا ر ز ا ب ش ا خ ص ا ت و س ع ه پ ا د ا ر ( ش ا خ ص ه ا ا ج ت م ا ع ) م ط ا ل

توضیحات بیشتر

اول جلسهی او درس او ل دانش آموزان عزیز! ورود شما را به كالس دوم دبستان تبریک می گوییم. امیدواریم در سال جدید تحصیلی برای یادگیری سوره ها و آیات زیبای

اول جلسهی او درس او ل دانش آموزان عزیز! ورود شما را به كالس دوم دبستان تبریک می گوییم. امیدواریم در سال جدید تحصیلی برای یادگیری سوره ها و آیات زیبای اول جلسهی او درس او ل دانش آموزان عزیز! ورود شما را به كالس دوم دبستان تبریک می گوییم. امیدواریم در سال جدید تحصیلی برای یادگیری سوره ها و آیات زیبای قرآن كریم آماده باشید. - آیا میدانید امسال میخواهیم

توضیحات بیشتر

طرح درس ویروس شناسی برای دانشجویان پزشکی 1 ام درص: هذرص: کالص: ذف کلی: ػ د یز ص ػ اطی پشػکی دکتز رحوتی جلظ : ا ل یز ص ػ اطی عو هی هبق ب ذی ا ذاف رفتار

طرح درس ویروس شناسی برای دانشجویان پزشکی 1 ام درص: هذرص: کالص: ذف کلی: ػ د یز ص ػ اطی پشػکی دکتز رحوتی جلظ : ا ل یز ص ػ اطی عو هی هبق ب ذی ا ذاف رفتار طرح درس ویروس شناسی برای دانشجویان پزشکی 1 ػ د ا ل یز ص ػ اطی عو هی هبق ب ذی 1 -دا ؼج بایذ در پایاى جلظ بت ا ذ طاختواى یز ط ارا بیاى ک ذ 2 -دا ؼج بایذ بت ا ذ ح تکثیز یز ط ا را بیاى ک ذ 3- دا ؼج بایذ بت

توضیحات بیشتر

کوردستان ئەنارکیستانی سەکۆی بڵوکراوەکانی لەە زنجیرە 1

کوردستان ئەنارکیستانی سەکۆی بڵوکراوەکانی لەە زنجیرە 1 1 2 ئەنارکیزم ئەنارکۆسەندیکالیزم نسینی: ڕۆکەر ڕدۆلف لە فارسییەە:. هەژێن 3 بەڕاییەکی کرت لەمەڕ ئەنارکۆسەندیکالیزم ئەنارکۆسسسسسسسسسسەندیکالیزم شسسسسسسسسسێازی خەبسسسسسسسسسات ڕێکخسسسسسسسسسستنی ئازادیخازانەیە

توضیحات بیشتر

Text 34-1.xps

Text 34-1.xps ه) د ن س و ن د) ر و م ش ه و ژ پ - م ل ع ه م ا ن ل ص ف ) ا ه ق ط ن م ز ر ه م ا ن ر ب ( ا ف ا ر غ ج 8 9 3 1 ر ا ه ب 2 ه ر ا م ش م ه ن ل ا س 0 3 7-2 3 4 : ص ص ن م ز ر س ش ا م آ ه ا گ د د ز ا ر ه ش ر گ ش د

توضیحات بیشتر

ماشین ھای القایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شھر پایان نامھ دوره ی کارشناسی برق قدرت شبیھ سازی ماشین القایی سھ فاز استاد راھنما : جناب آقای دکتر مح

ماشین ھای القایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شھر پایان نامھ دوره ی کارشناسی برق قدرت شبیھ سازی ماشین القایی سھ فاز استاد راھنما : جناب آقای دکتر مح دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شھر پایان نامھ دوره ی کارشناسی برق قدرت شبیھ سازی ماشین القایی سھ فاز استاد راھنما : جناب آقای دکتر محمد حسین ارشادی مولف : سعید دھقانی حبیب آبادی شماره دانشجویی ٨٩٠٩٨٨٢٣٠

توضیحات بیشتر

به نام خداوند جان آفرين دانشگاه علوم پزشکي ايران مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکي واحد برنامهريزی آموزشي طرح درس Plan) (Lesson )برای يک جلسه از د

به نام خداوند جان آفرين دانشگاه علوم پزشکي ايران مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکي واحد برنامهريزی آموزشي طرح درس Plan) (Lesson )برای يک جلسه از د )برای يک جلسه از درس برای مثال 2 ساعت از کالس درس در يک هفته( دانشکده: پیراپزشکی نام درس: قارچ شناسي زمان برگزاری کالس: روز: شنبه تعداد دانشجويان: 22 نفر شرح درس: )لطفا شرح دهید( گروه آموزشي: علوم آزمایشگاهی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Dokument7

Microsoft Word - Dokument7 پ س. باره گذار د ر به سوسیالیسم دولت کارگري و مصاحبه صادق ا ف ر و ز ب ا م ح م د رضا شالگونی ح د و د ب ی س ت س ا ل ق ب ل ر ف ی ق م ح م د ر ض ا ش ا ل گ و ن ی م ق ا ل ه ا ي ن و ش ت ت ح ت ع ن و ا ن» ا خ ت

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation 1/165 2/16 د ماه 1395 موضوع سمنار: تاثر شراط جو بر پارامتر ها مختلف پرتو لزر موضوع سمنار : تاثر شراط جو بر پارامتر ها مختلف پرتو لزر 3 در ان سمنار به بررس اشوب جو تاثر اتمسفر بر اشعه لزر تاثر اتمسفر بر

توضیحات بیشتر

نمای شهر متعلق به کیست؟

نمای شهر متعلق به کیست؟ اگر در مسیر رفت و ا مد خود به محل کار تصمیم بگیریم فقط به نمای ساختمان های موجود و یا در حال ساخت توجه داشته باشیم اولین سوالی که به ذهن مان می ا ید این است که نمای ساختمان ها متعلق به کیست نماها چهره

توضیحات بیشتر

ولی گرامی با سالم ولی گرامی با سالم احتراما به اطالع می رساند اردوهای پایگاه تابستانی پایه اول به شرح زیر می باشد: ردیف روز تاریخ مکان اردو هدف هزینه

ولی گرامی با سالم ولی گرامی با سالم احتراما به اطالع می رساند اردوهای پایگاه تابستانی پایه اول به شرح زیر می باشد: ردیف روز تاریخ مکان اردو هدف هزینه احتاما به اطالع می ساند ادوهای پایگاه تابستانی پایه اول به شح زی می باشد: دیف وز تایخ مکان ادو هدف هزینه علی الحساب ملزومات ادو ساعت ضایت ولی بطی آب تغذیه میان 41:2 الی 11:2: وعده یک وعده ناها ساندویچی

توضیحات بیشتر

گزارش سفر دانشجویان رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس خلیج فارس و جزایر جنوب ایران تاریخ سفر: 7 تا 31 آذر ماه 3131 اساتید: دکتر محمدرضا حافظ نیا

گزارش سفر دانشجویان رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس خلیج فارس و جزایر جنوب ایران تاریخ سفر: 7 تا 31 آذر ماه 3131 اساتید: دکتر محمدرضا حافظ نیا گزارش سفر دانشجویان رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس خلیج فارس و جزایر جنوب ایران تاریخ سفر: 7 تا 31 آذر ماه 3131 اساتید: دکتر محمدرضا حافظ نیا دکتر ابراهیم رومینا و دکتر سیروس احمدی میزبان اساتید

توضیحات بیشتر

rodekors.no

rodekors.no rodekors.no Røde Kors Postboks 1, Grønland 0133 Oslo Post@redcross.no rodekors.no Design & Layout: Bold / Roar Sager 30 واژە نامە وکالت نامە: اگر مایل هستید کە شخصی بە نمایندگی از طرف شما در رابطە با تقاضایتان

توضیحات بیشتر

Fars News Agency : سردار غیب‌پرور؛ از مسئولیت‌های آموزشی در سپاه تا نگاه فراجغرافیایی به بسیج

Fars News Agency : سردار غیب‌پرور؛ از مسئولیت‌های آموزشی در سپاه تا نگاه فراجغرافیایی به بسیج گروه : سیاسی حوزه : امنیتی و دفاعی شماره : ۱۳۹۵۰۹۱۷۰۰۱۷۶۸ تاریخ : ۹۵/۰۹/۱۷-۲۱:۰۳ آشنایی با سوابق ري یس جدید سازمان بسیج غیب پرور از سردار های آموزشی در مسي ولیت تا نگاه فراجغرافیایی سپاه بسیج به سردار

توضیحات بیشتر

Text.xps

Text.xps د- ی ع س ع ب ا ن م ز ا ی ر ا د ر ب ه ر ه ب و ء ا ی ح ا ت ظ ا ف ح ر د ن ا ی ئ ا ت س و ر ی ر ا ک م ه ت ا ر ث ا و ش ق ن ی س ر ر ب ) ن ا ر د ن ز ا م ن ا ت س ا : ی د ر و م ه ع ل ا ط م ( ی ع ی ب ط ی ی ا ر ی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - Summaries.docx

Microsoft Word - Summaries.docx ا س الم ج ه ا ن د ر پیشرفت و ت و س ع ه ح س ی ن ع س ک ر ی ح س ی ن م ح م د خ ا ن ل ی ز ا میدین ف ص ل ی ک م - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - م ق د م ه عصر طالیی ا س ال

توضیحات بیشتر

ته‌فسیری سوره‌تی الممتحنة

ته‌فسیری سوره‌تی الممتحنة 2 3 ئامادهیی ئامودی ئیسالمی بۆ پۆلی: یوكومی ئامادهیی ئامود نوسینی لێژنویوكی یوكگرتووی ئیسالمی مامۆستا كرێكار پێیداچۆتەوەو توێژینەوەی فەرمودەکانی کردووە 4 وانهسهرهتاییهكانی پهروهردهیدهروون نوسين : پێداچوونووه:

توضیحات بیشتر

Text 34-1.xps

Text 34-1.xps ی» ر ب ر ا ک ه) د ن س ی و ن ی ش ه و ژ پ ی- م ل ع ه م ا ن ل ص ف ) ی ا ه ق ط ن م ی ز ی ر ه م ا ن ر ب ( ا ی ف ا ر غ ج 8 9 3 1 ر ا ه ب 2 ه ر ا م ش م ه ن ل ا س 19 9-9 0 2 : ص ص ي ي ا ت س و ر ه ع س و ت ر د ی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - TARHE DARSS 2.doc

Microsoft Word - TARHE DARSS 2.doc فرم طرح دوره دروس نظري و عملی دانشگاه علوم پزشکی ایلام دانشکده : بهداشت معرفی درس (دوره کار آموزي)در بخش بسمه تعالی گروه آموزشی : بهداشت و تغذیه *نام وشماره درس : بهداشت مواد غذایی کد درس: 18 *روز و ساعت

توضیحات بیشتر

. ملمدنمنک. تار. ک و اﺟﺘامﻋﯽ KODAR وﺳﯿﺎﺳﯽوﺳﯿﺎﺳﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﺟﺘامﻋﯽ ﻧﴩﯾﻪیﻧﴩﯾﻪی ﭘﻨﺠﻢ ر آذربایـــجان ان ﮐﻮردﺳــﺘﺎنزادﺷـﺮقﮐﻮردﺳــﺘﺎن دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏوآ ﺟﺎﻣـﻌﻪی

. ملمدنمنک. تار. ک و اﺟﺘامﻋﯽ KODAR وﺳﯿﺎﺳﯽوﺳﯿﺎﺳﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﺟﺘامﻋﯽ ﻧﴩﯾﻪیﻧﴩﯾﻪی ﭘﻨﺠﻢ ر آذربایـــجان ان ﮐﻮردﺳــﺘﺎنزادﺷـﺮقﮐﻮردﺳــﺘﺎن دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏوآ ﺟﺎﻣـﻌﻪی ملمدنمنک تار ک و اﺟﺘامﻋﯽ KODAR وﺳﯿﺎﺳﯽوﺳﯿﺎﺳﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﺟﺘامﻋﯽ ﻧﴩﯾﻪیﻧﴩﯾﻪی ﭘﻨﺠﻢ ر آذربایـــجان ان ﮐﻮردﺳــﺘﺎنزادﺷـﺮقﮐﻮردﺳــﺘﺎن دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏوآ ﺟﺎﻣـﻌﻪی ﺷـﺮق ﺟﺎﻣـﻌﻪیدﻣﻮﮐﺮاﺗﯿﮏوآزاد FREE AND DEMOCRATIC SOCIETY

توضیحات بیشتر

Difficult Jungle Persian.indd

Difficult Jungle Persian.indd نام سخت کتاب دانش آموز درس 1 عیس مسیح من را قدرمتند می کند من بسیار قوی و قدرمتند هستم حتی زمانی که احساس ضعف می کنم خ ق ط د ت س ط ق ع م ا ن د ک ت و ا ن ا ی ی د ض ر ا ز س م و ت س ن ا ع ل د ل ح س د ک ی

توضیحات بیشتر

Book-4

Book-4 آزمایش هاي کرت خرد شده درر تجزیه و تحلیل نرم افزار پژوهش هاي کشاورزي ببا SAS (Ver 9.2) مو لفین: مهندس سید علیرضا سیدمحمدي مهندس محمد خیاط دکتر شهرام لک دکتر مجتبی علوي فاضل مهندس نسرین سادات سیدمحمدي 1391

توضیحات بیشتر

«جدول زمانبندی حذف و اضافه نیمسال دوم دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی» ایام ثبت نام ورودی و مقطع رشته تحصیلی شنبه نوبت اول ورودی 49 و ماقبل

«جدول زمانبندی حذف و اضافه نیمسال دوم دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی» ایام ثبت نام ورودی و مقطع رشته تحصیلی شنبه نوبت اول ورودی 49 و ماقبل «جدول زمانبندی حذف و اضافه نیمسال دوم 79-79 دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی» اول ورودی 49 و ماقبل کارشناسی پیوسته- ناپیوسته دوم ورودی 49 کارشناسی پیوسته 69/11/82 یک 69/11/86 اول دوم ورودی 49 کارشناسی

توضیحات بیشتر

د/ و 6 قابل اجرا از 69/10/10 سازمان نظام مهندسی ساختمان استان هرمزگان بسمه تعالی تعرفه خدمات مهندسی سال 69 برابر ابالغیه شماره 8993 / ش م تاریخ 69/01/

د/ و 6 قابل اجرا از 69/10/10 سازمان نظام مهندسی ساختمان استان هرمزگان بسمه تعالی تعرفه خدمات مهندسی سال 69 برابر ابالغیه شماره 8993 / ش م تاریخ 69/01/ / و 6 سمه تعالی تعرفه خمات مهنسی سال 69 رار االغیه شماره 8993 / ش م تاریخ 69/01/18 شورای مرکزی هزینه ساخت و ساز هر متر مرع ه استنا ن 1-01 ماه 01 شیوه نامه محث وم مقررات ملی ساختمان که منای محاسات خمات

توضیحات بیشتر

برنامه دروس دوره کارشناسی

برنامه دروس دوره کارشناسی ربانهم ردوس دوره کارشناسی )مهندسی عمران ) )ورودیهای و بعد از آن( های درسی: تعداد کل های درسی این مجموعه به شرح زیر می باشد: مطابق مصوبه شواری عالی انقالب فرهنگی دروس عمومی دروس پایه 68 دروس اصلی و تخصصی

توضیحات بیشتر

641_Qazal & Mathnavi

641_Qazal & Mathnavi *+, " ان ی" دا@:) J 6 &د 5 ار ث 5 ی& ی& ث 5 ث 5 رک 1 ر 5 ل. ر& ره 0 1 ه 1 و* ی 1 ر یY ۹۶ +* - د' #"! 2 1 0 / (۱) (۲)1

توضیحات بیشتر

<C8D1E4C7E3E520D2E3C7E4ED20E3D5C7CDC8E5202DCFDFCAD1ED D20C8D1C7ED20C7D8E1C7DAEDE52E786C7378>

<C8D1E4C7E3E520D2E3C7E4ED20E3D5C7CDC8E5202DCFDFCAD1ED D20C8D1C7ED20C7D8E1C7DAEDE52E786C7378> برنامه زماني مصاحبه دانشگاهها و موسسات آموزش عالي در آزمون دكتري سال 1397 كد رشته امتحاني نام رشته امتحاني كد محل رشته*گرايش كد موسسه نام موسسه شهر كد محل نام دوره تاريخ مصاحبه 16 تير زبان وادبيات فارسي

توضیحات بیشتر

mobadel.indd

mobadel.indd 2 مبدلها مبدل RS485 به RS232 (مدل B404) کاربرد ارتباط و شبکه شدن با دستگاهها بر روى باس RS485 قراي ت مقادیر ثبت شده در دستگاههاى داراى پورت RS485 قابل استفاده براى تمام دستگاههاى داراى پورت RS485 باتوجه

توضیحات بیشتر

فهرست کتابخانه های عمومی هرمزگان نام کتابخانه شهرستان شهر روستا آدرس تلفن کد پستی شهدای خلیج فارس ابوموسی ابوموسی شهرک صیادان 79

فهرست کتابخانه های عمومی هرمزگان نام کتابخانه شهرستان شهر روستا آدرس تلفن کد پستی شهدای خلیج فارس ابوموسی ابوموسی شهرک صیادان 79 7959184414 7635623323 شهدای خلیج فارس ابوموسی ابوموسی ک صیادان 7967113731 7644376743 ایثار دهنگ ی دهنگ 7978153666 7644390646 بعثت هرنگ ی هرنگ 7961135738 7644342700 شرفاشرفائی جناح جناح خیابان فرهنگ جنب

توضیحات بیشتر

ض ز ض ج ب غ دادی ز ا عار ف ان ق رن سوم جه ری خ ن ی د آ ورده ن ا د ک ه ش ی خ ز ا احوال ب هلول ب ی رون ر ف ت و مر ی دان ز ا پ ی او م یر ف ت ن د. ش ی ز ا

ض ز ض ج ب غ دادی ز ا عار ف ان ق رن سوم جه ری خ ن ی د آ ورده ن ا د ک ه ش ی خ ز ا احوال ب هلول ب ی رون ر ف ت و مر ی دان ز ا پ ی او م یر ف ت ن د. ش ی ز ا ض ز ض ج ب غ دادی ز ا عار ف ان ق رن سوم جه ری خ ن ی د آ ورده ن ا د ک ه ی خ ز ا احوال ب هلول ب ی رون ر ف ت و مر ی دان ز ا پ ی او م یر ف ت ن د. ی ز ا هر پ رس ی د. مر یدان گ ف ت ن د:»او مرد د ی وا ن ه ای اس

توضیحات بیشتر

حضرت علی ( علی ه ا لسالم(: زكات دا ن ش آموزش هب كسانی هك شايسته آنند و ك و ش ش رد ع م ل هب آن است. برنامه کالسی نیمسال دوم سال تحصیلی رشته ی ک

حضرت علی ( علی ه ا لسالم(: زكات دا ن ش آموزش هب كسانی هك شايسته آنند و ك و ش ش رد ع م ل هب آن است. برنامه کالسی نیمسال دوم سال تحصیلی رشته ی ک حضرت علی ( علی ه ا لسالم(: زكات دا ن ش آموزش هب كسانی هك شايسته آنند و ك و ش ش رد ع م ل هب آن است. برنامه ی نیمسال دوم سال تحصیلی 1397-98 رشته ی کارشناسی مهندسی صنایع جهت مشاهده آخرین تغییرات برنامه ی

توضیحات بیشتر

Microsoft Word - tiny13.docx

Microsoft Word - tiny13.docx ديتاشيت فارسی ميکرو های سری :avr ويژگی : کارای بالا و توان مصرفی کم دارای 120 دستور که اکثر انها در يک سيکل اجرا ميشوند 8*32 ريجيستر کاربردی سرعتی تا 20mipsدر فرکانس 20 مگاهرتز حافظه برنامه و داده غير

توضیحات بیشتر

PowerPoint Presentation

PowerPoint Presentation مفاهیم پایه ای ویدیو 1 ویدئو )تعریف( ویدئو از تصاویری تشکیل شده است که با سرعت ثابتی پشت سرهم نشان داده میشوند. به این تصاویر فریم گفته میشود. 2 ویدیوی آنالوگ 3 ویدیوی آنالوگ ویدیو سیگنالی دوبعدی است که

توضیحات بیشتر

0 ش ر ک ت کار گ زاری بانک مل ت گ زارش روزاهن بازار ( اوراق بهادار کاال و ارنژی( مورخ 29 مردادماه 1397 کار گ زاری بانک مل ت

0 ش ر ک ت کار گ زاری بانک مل ت گ زارش روزاهن بازار ( اوراق بهادار کاال و ارنژی( مورخ 29 مردادماه 1397 کار گ زاری بانک مل ت 0 ش ر ک ت کار گ زاری بانک مل ت گ زارش روزاهن بازار ( اوراق بهادار کاال و ارنژی( مورخ 9 مردادماه 1397 کار گ زاری بانک مل ت تحلیل کلیت بازار شاخص بورس در سومین روز کاری هفته توانست 718 واحد رشد نماید و با

توضیحات بیشتر

Mediumt Jungle Persian.indd

Mediumt Jungle Persian.indd نام متوسط کتاب دانش آموز درس 1 عیس مسیح من را قدرمتند می کند من بسیار قوی و قدرمتند هستم حتی زمانی که احساس ضعف می کنم خ ق ط د ت س ط ق ع م ا ن د ک ت و ا ن ا ی ی د ض ر ا ز س م و ت س ن ا ع ل د ل ح س د ک

توضیحات بیشتر

آخرین آمار مربوط به عفونت اچ آی وی در جمهوری اسلامی ایران پایان سه ماهه دوم 1396

آخرین آمار مربوط به عفونت اچ آی وی در جمهوری اسلامی ایران پایان سه ماهه دوم 1396 آرخ ی ن آمار رمبوط هب عف و ن ت اچ آی وی رد جمه وری اسال م ی اریان اپیان هس ماهه دوم 1396 جه ت استفاده عم و م ی وزارت بهداشت ردمان و آموزش زپ شک ی رمزک دمری ی ت بی ماریهای وا گی ر 1 فهرست ن گا ه ی اج ما

توضیحات بیشتر

دانشجویان مبارز

دانشجویان مبارز حمیدآشوریان تجربهفعالیتسیاسیدرتشکلدانشجویانمبارز ونگاهیبهجنبشدانشجوییدهه ١٣٥٠ ویراستدوم همراهبااضافات تجربه فعالیت سیاسی در تشکل دانشجویان مبارز و نگاهی به جنبش دانشجویی دهه ۱۳۵۰ حمید آشوریان ویراست دوم

توضیحات بیشتر

عنوان: " نگاهی به حجم انتشار صکوك در دنیا و ایران" واحد تحقیق و توسعه شرکت تامین سرمایه نوین آبان 1390 ایدة انتشار صکوك اجاره براي نخستین بار توسط منذ

عنوان:  نگاهی به حجم انتشار صکوك در دنیا و ایران واحد تحقیق و توسعه شرکت تامین سرمایه نوین آبان 1390 ایدة انتشار صکوك اجاره براي نخستین بار توسط منذ عنوان: " نگاهی به حجم انتشار صکوك در دنیا و ایران" واحد تحقیق و توسعه شرکت تامین سرمایه نوین آبان 1390 ایدة انتشار صکوك اجاره براي نخستین بار توسط منذر قحف در مقالە معروف وي با عنوان "استفاده از اوراق

توضیحات بیشتر

خۆپاراستن له هێرشی attack( :)SQL injection تێبینیییی: لیییه نموونیییهکان دوو زمیییانی هرنامیییهڕێژی PHP و ASP.Net/C# یییهکار دههێنیییین ییۆ خۆپاراسییت

خۆپاراستن له هێرشی attack( :)SQL injection تێبینیییی: لیییه نموونیییهکان دوو زمیییانی هرنامیییهڕێژی PHP و ASP.Net/C# یییهکار دههێنیییین ییۆ خۆپاراسییت خۆپاراستن له هێرشی attack( :)SQL injection تێبینیییی: لیییه نموونیییهکان دوو زمیییانی هرنامیییهڕێژی PHP و ASP.Net/C# یییهکار دههێنیییین ییۆ خۆپاراسییتن لییه هێرشییی injection) (SQL پێویسییته ئییهو خااڵنییهی

توضیحات بیشتر

خودمراقبتی در خشونت خانگی

خودمراقبتی در خشونت خانگی دکتر حسن کریمی است )5 1- معرفی مربی و شرکت کنندگان )12 2- برنامه آموزشی )3 3- خشونت خانگی چیست )6 4- انواع خشونت خانگی )8 5- چه عواملی باعث بروز خشونت در خانواده می گردد )9 6- عوامل محافظت کننده در برابر

توضیحات بیشتر